KAPITLU 6
Niddefendu d-demokrazija u l-valuri Ewropej
Id-deskrizzjoni tar-ritratt
F’demokrazija li tirnexxi, iċ-ċittadini huma liberi li jesprimu l-fehmiet tagħhom u jiffurmaw l-opinjonijiet tagħhom stess. Jistgħu jipparteċipaw fil-ħajja demokratika, jagħżlu r-rappreżentanti politiċi tagħhom, u jsemmgħu leħinhom dwar il-ġejjieni tagħhom fi spazju pubbliku fejn jistgħu jesprimu fehmiet differenti u jħaddnu d-diversità. Fl-2025, l-Unjoni Ewropea żiedet il-ħidma tagħha biex issaħħaħ id-demokrazija u r-reżiljenza tagħha għal pressjonijiet interni u esterni. Kompliet ukoll tagħti s-setgħa liċ-ċittadini biex jipparteċipaw b’mod attiv fil-proċess demokratiku u jsawru l-politiki li jaffettwaw ħajjithom u l-komunitajiet tagħhom.
It-Tarka Ewropea għad-Demokrazija
Filwaqt li tibni fuq il-ħidma diġà stabbilita skont il-Pjan ta’ Azzjoni għad-Demokrazija Ewropea - iftaħ tab ġdida. u l-pakkett dwar id-Difiża tad-Demokrazija - iftaħ tab ġdida., it-Tarka Ewropea għad-Demokrazija - iftaħ tab ġdida. ġiet ippreżentata f’Novembru. Din mistennija ssaħħaħ id-demokraziji Ewropej u tagħti s-setgħa lill-Ewropej biex jeżerċitaw id-drittijiet tagħhom, jiffurmaw u jesprimu b’mod liberu l-opinjonijiet tagħhom u jipparteċipaw fil-ħajja demokratika tal-UE b’mod attiv u sikur. L-azzjonijiet tagħha se jsaħħu l-istituzzjonijiet demokratiċi, jipproteġu l-integrità tal-elezzjonijiet u jappoġġaw il-libertà u l-pluraliżmu tal-media.
Prijoritajiet ewlenin tat-Tarka Ewropea għad-Demokrazija
- It-tisħiħ tal-għarfien tas-sitwazzjoni u l-appoġġ tal-kapaċità ta’ rispons għas-salvagwardja tal-integrità tal-ispazju tal-informazzjoni.
- It-tisħiħ tal-istituzzjonijiet demokratiċi, elezzjonijiet ħielsa u ġusti, u media libera u indipendenti.
- Il-bini tar-reżiljenza tas-soċjetà billi jiġu appoġġati l-edukazzjoni ċivika, il-ħiliet għad-demokrazija u l-litteriżmu medjatiku, u tingħata spinta lill-involviment taċ-ċittadini fil-ħajja demokratika.
Filwaqt li jaġixxi bħala ċentru operazzjonali għat-Tarka Ewropea għad-Demokrazija l-ġdida, huwa mistenni li jiġi stabbilit Ċentru Ewropew għar-Reżiljenza Demokratika biex jantiċipa u jidentifika t-theddid, joħroġ twissijiet bikrija u jikkoordina risponsi rapidi. L-Istati Membri se jkunu fil-qalba ta’ dan iċ-ċentru, li se jaġixxi bħala qafas biex jiffaċilita l-kondiviżjoni tal-informazzjoni u jibni l-kapaċità biex jirreżisti t-theddid komuni li qed jevolvi, b’mod partikolari l-manipulazzjoni tal-informazzjoni u l-interferenza mill-barranin, u d-diżinformazzjoni.
Fl-2025, il-Kummissjoni Ewropea wiegħdet ukoll li ssaħħaħ l-involviment tagħha mas-soċjetà ċivili, kif ukoll li tipproteġiha u tappoġġaha, filwaqt li rrikonoxxiet ir-rwol importanti li għandha fit-tisħiħ tad-demokraziji u fil-bini ta’ soċjetajiet reżiljenti. L-Istrateġija l-ġdida tal-UE għas-Soċjetà Ċivili - iftaħ tab ġdida. għandha t-tliet objettivi ewlenin li ġejjin.
Objettivi ewlenin tal-Istrateġija tal-UE għas-Soċjetà Ċivili
- It-tisħiħ tal-involviment effettiv u sinifikattiv mas-soċjetà ċivili bħala sħab fil-governanza.
- L-iżgurar ta’ spazju ċiviku miftuħ, sikur u abilitanti billi jiġu pprovduti appoġġ u protezzjoni lill-organizzazzjonijiet tas-soċjetà ċivili.
- L-appoġġ għall-organizzazzjonijiet tas-soċjetà ċivili b’finanzjament adegwat, sostenibbli u trasparenti.
L-iżgurar tal-integrità tal-informazzjoni
Bit-teknoloġiji l-ġodda, l-atturi ostili jistgħu joperaw u jxerrdu d-diżinformazzjoni b’mod estensiv u b’ħeffa li qatt ma rajna bħalhom qabel. Għalhekk, l-indirizzar tal-manipulazzjoni tal-informazzjoni u l-interferenza mill-barranin, kif ukoll it-tisħiħ tar-reżiljenza tas-soċjetà kontra dan it-theddid, huma kwistjonijiet urġenti għall-UE u l-Istati Membri tagħha.
Il-Kodiċi ta’ Prattika tal-UE dwar id-Diżinformazzjoni - iftaħ tab ġdida., stabbilit fl-2018, hu l-ewwel strument awtoregolatorju volontarju fid-dinja għall-pjattaformi online u l-magni tat-tiftix. Minn Frar 2025, ġie integrat - iftaħ tab ġdida. b’mod formali fil-qafas koregolatorju tal-Att dwar is-Servizzi Diġitali bħala kodiċi ta’ kondotta.
82 % tal-Ewropej jaqblu li l-aħbarijiet jew l-informazzjoni li ma tirrappreżentax tajjeb ir-realtà jew li tkun falza hija problema għad-demokrazija.
77 % tal-Ewropej jaqblu li dawn l-aħbarijiet jew din l-informazzjoni hija problema f’pajjiżhom.
Sors: il-Kummissjoni Ewropea, Ewrobarometru Standard 102 - iftaħ tab ġdida., Novembru 2024.
Il-mudelli tal-intelliġenza artifiċjali (IA) bi skop ġenerali qed isiru l-bażi għal ħafna sistemi tal-IA fl-UE. Biex tiġi żgurata IA sikura u affidabbli, l-Att dwar l-IA - iftaħ tab ġdida. jistabbilixxi regoli għall-fornituri ta’ dawn il-mudelli. Biex l-industrija tiġi megħjuna tikkonforma ma’ dawn ir-regoli, li bdew japplikaw f’Awwissu, ġie ppubblikat kodiċi ta’ prattika - iftaħ tab ġdida. volontarju bil-kontribut ta’ aktar minn 1 000 parti kkonċernata, inklużi fornituri ta’ mudelli, intrapriżi żgħar u ta’ daqs medju, akkademiċi, esperti dwar is-sikurezza tal-IA, detenturi tad-drittijiet u organizzazzjonijiet tas-soċjetà ċivili.
L-Osservatorju Ewropew tal-Media Diġitali - iftaħ tab ġdida. huwa pilastru importanti tal-isforzi tal-UE biex tikseb għarfien dwar l-ispazju tal-informazzjoni online tal-Ewropa u biex issaħħaħ ir-reżiljenza tas-soċjetà kontra d-diżinformazzjoni. Ċentru reġjonali ġdid tal-Osservatorju Ewropew tal-Media Diġitali, imsejjaħ FACT - iftaħ tab ġdida., beda l-ħidma tiegħu fl-2025 biex jappoġġa lill-Moldova u lill-Ukrajna, fost pajjiżi oħra, fil-ġlieda kontra d-diżinformazzjoni. Bħala parti mill-missjoni tiegħu, FACT immonitorja wkoll il-perjodu elettorali tal-2025 fil-Moldova, u kkontribwixxa biex tiġi żgurata l-integrità elettorali f’dan il-pajjiż.
It-tisħiħ tar-regoli elettorali
L-iffaċilitar tal-parteċipazzjoni elettorali għaċ-ċittadini kollha huwa essenzjali biex tiġi ggarantita demokrazija b’saħħitha u tinbena l-fiduċja fl-UE. Din hija r-raġuni għaliex, f’Ġunju, l-UE adottat regoli ġodda - iftaħ tab ġdida. biex issaħħaħ id-drittijiet taċ-ċittadini mobbli li jivvutaw u li joħorġu bħala kandidati fl-elezzjonijiet Ewropej, irrispettivament minn fejn jgħixu fl-UE. L-Istati Membri issa għandhom sa Ġunju 2027 biex jittrasponu r-regoli fil-liġi nazzjonali.
Element ewlieni ta’ elezzjonijiet ħielsa u ġusti huwa dak tal-aċċess bla xkiel għall-informazzjoni tal-elettorat. Ir-regoli l-ġodda tal-UE dwar it-trasparenza u l-immirar tar-reklamar politiku - iftaħ tab ġdida., li ilhom japplikaw minn Ottubru, jiżguraw dibattitu miftuħ, kampanji ġusti u elezzjonijiet ħielsa. Dawn jappoġġaw ukoll ir-responsabbiltà tal-atturi politiċi u d-dritt taċ-ċittadini li jiġu infurmati. Skont ir-regoli, ir-reklami politiċi jridu jkunu ttikkettati b’mod ċar li huma politiċi u jridu jindikaw min ħallas għalihom, kemm ħallsu u jekk humiex immirati lejn udjenza speċifika. Dan se jippermetti liċ-ċittadini jidentifikaw ir-reklami politiċi faċilment u jagħmlu għażliet infurmati.
Id-demokrazija, is-sigurtà u l-ekonomija tal-Ewropa jiddependu mill-istat tad-dritt. Dan hu l-mezz li permezz tiegħu l-valuri tal-UE jissarrfu f’benefiċċji tanġibbli għal dawk li jgħixu fl-UE, filwaqt li jrawwem l-istabbiltà, il-koeżjoni soċjali, il-kompetittività u l-prosperità ekonomika. Il-ħarsien tal-istat tad-dritt huwa wkoll rekwiżit għall-fondi tal-UE. L-Unjoni Ewropea hija impenjata tiddefendi l-istat tad-dritt sabiex in-nies u n-negozji fl-UE kollha jkunu jistgħu jgawdu d-drittijiet u l-libertajiet li huma intitolati għalihom.
89 % taċ-ċittadini tal-UE huma konxji ta’ kemm hu importanti l-ħarsien tal-valuri tal-UE, inkluż l-istat tad-dritt.
Sors: il-Kummissjoni Ewropea, Ewrobarometru Speċjali 553 - iftaħ tab ġdida., Lulju 2024.
Ir-rapport tal-2025 dwar l-istat tad-dritt - iftaħ tab ġdida., li jħares lejn l-Istati Membri u erba’ pajjiżi kandidati — l-Albanija, il-Montenegro, il-Maċedonja ta’ Fuq u s-Serbja — ikkonferma li hemm trajettorja pożittiva f’ħafna Stati Membri, peress li saru riformi importanti. Madankollu, għad hemm sfidi x’jingħelbu u f’xi każijiet is-sitwazzjoni hija serja. Fir-rapport, saret enfasi partikolari fuq id-dimensjoni tas-Suq Uniku biex tgħin ħalli jiġu identifikati u indirizzati kwistjonijiet tal-istat tad-dritt li għandhom impatt dirett fuq kif il-kumpaniji jinvestu, jikkompetu u jikbru fl-Ewropa. It-Tabella ta’ Valutazzjoni tal-Ġustizzja tal-UE - iftaħ tab ġdida. tal-2025 tippreżenta indikaturi ġodda rilevanti għas-Suq Uniku, filwaqt li tenfasizza r-rwol essenzjali ta’ sistemi ġudizzjarji effiċjenti u indipendenti biex jitrawwem ambjent tas-suq ġust u kompetittiv.
Fuq skala globali, l-UE tibqa’ fortizza għall-media libera, filwaqt li tistabbilixxi standard għad-demokrazija. Madankollu, hemm xejriet dejjem aktar inkwetanti li jikkonfermaw il-ħtieġa li l-UE tieħu miżuri aktar b’saħħithom biex tipproteġi dan il-prinċipju tad-demokrazija Ewropea. Għal dak l-għan, il-biċċa l-kbira tad-dispożizzjonijiet tal-Att Ewropew dwar il-Libertà tal-Media - iftaħ tab ġdida. bdew japplikaw mit-8 ta’ Awwissu. Ir-regoli għandhom l-għan li jipproteġu aħjar lill-media u lill-ġurnalisti mill-interferenza politika u li jiżguraw li jkunu jistgħu joperaw b’mod aktar faċli bejn il-fruntieri, mingħajr pressjoni żejda. Il-Bord Ewropew il-ġdid għas-Servizzi tal-Media - iftaħ tab ġdida., stabbilit skont l-att, għandu l-għan li jsaħħaħ il-kooperazzjoni fil-livell tal-UE, inkluż kontra l-manipulazzjoni tal-informazzjoni u l-interferenza mill-barranin, u li jippromwovi l-applikazzjoni effettiva u konsistenti tal-qafas tal-liġi tal-UE dwar il-media.
Appoġġ tal-UE għal media libera
€900 000 biex tissaħħaħ il-pożizzjoni tal-kunsilli tal-istampa u tal-media f’ambjent tal-media konverġenti.
€500 000 biex tiġi implimentata sistema ta’ osservatorju tas-sjieda tal-media - iftaħ tab ġdida. bil-għan li tiġi pprovduta bażi tad-data bbażata fuq il-pajjiżi.
€2 miljun f’għotjiet biex tiġi appoġġata l-innovazzjoni mill-media lokali u reġjonali u tingħata spinta lill-pluraliżmu.
€3 miljun għal mekkaniżmu ta’ rispons rapidu - iftaħ tab ġdida. biex tiġi pprovduta għajnuna prattika għall-protezzjoni tal-ġurnalisti mhedda.
€1.1 miljun biex tiġi implimentata Għodda għall-Monitoraġġ tal-Pluraliżmu tal-Media - iftaħ tab ġdida. bil-għan li jiġu identifikati r-riskji potenzjali għall-pluraliżmu tal-media.
€5.2 miljun biex tiġi appoġġata r-riallokazzjoni għas-setturi tal-media ta’ rilevanza speċjali għad-demokrazija - iftaħ tab ġdida. (bħall-ġurnaliżmu lokali u investigattiv, il-ġurnaliżmu ta’ interess pubbliku u l-media komunitarja).
€2.9 miljun għal ċentru tal-libertà tal-media - iftaħ tab ġdida. biex tiġi appoġġata l-media indipendenti tal-Belarussja u tar-Russja eżistenti u stabbilita li taħdem fl-UE.
Il-Premju Sakharov 2025
Kull sena, il-Parlament Ewropew jagħti l-Premju Sakharov biex jonora individwi u organizzazzjonijiet eċċezzjonali li jiddefendu d-drittijiet tal-bniedem u l-libertajiet fundamentali, jissalvagwardjaw id-drittijiet tal-minoranzi u jiġġieldu għall-ħarsien tad-dritt internazzjonali, id-demokrazija u l-istat tad-dritt.
Il-Premju Sakharov għal-Libertà tal-Ħsieb 2025 ingħata lil Andrzej Poczobut mill-Belarussja u lil Mzia Amaglobeli mill-Georgia, żewġ ġurnalisti li ntbagħtu l-ħabs talli wasslu l-verità lil min għandu s-setgħa u li llum qed jitqiesu bħala simboli tal-ġlieda għal-libertà u d-demokrazija. L-UE tinsab magħhom u ma’ dawk kollha li jkomplu jiġġieldu għal-libertà.
Demokrazija b’saħħitha teħtieġ ċittadini li jingħataw is-setgħa. L-UE hija impenjata tisma’ mill-qrib liċ-ċittadini u lill-partijiet ikkonċernati u li toħloq il-parteċipazzjoni pubblika fil-proċess tat-tfassil tal-politika. Hija tista’ tikseb dan permezz ta’ għadd ta’ inizjattivi, bħal konsultazzjonijiet pubbliċi u feedback - iftaħ tab ġdida., l-Inizjattiva taċ-Ċittadini Ewropej - iftaħ tab ġdida. u l-Panels taċ-Ċittadini Ewropej - iftaħ tab ġdida.. Din tal-aħħar, li issa saret parti normali tal-ħajja demokratika fl-UE, tlaqqa’ flimkien 150 ċittadin magħżula b’mod każwali minn kull wieħed mis-27 Stat Membru biex jiddeliberaw dwar sfidi kritiċi fit-tul u jagħmlu rakkomandazzjonijiet lil dawk li jfasslu l-politika. Matul is-sena, l-UE nediet ukoll djalogi strateġiċi ma’ setturi ewlenin tal-industrija, u b’hekk inħoloq forum inklużiv biex jiġu indirizzati sfidi speċifiċi.
Fl-2025 il-Kummissjoni kompliet ukoll tibni fuq l-Inizjattiva taċ-Ċittadini Ewropej tal-2023 “Stop finning — Stop the trade” (Waqqaf it-tneħħija tal-pinen tal-klieb il-baħar — Waqqaf il-kummerċ), li talbet b’suċċess lill-UE tieħu azzjoni biex ittemm il-kummerċ internazzjonali tal-pinen tal-klieb il-baħar sfużi. Minn Jannar tal-2025, l-UE żiedet il-monitoraġġ tal-kummerċ tal-prodotti tal-klieb il-baħar bis-saħħa ta’ 13-il kodiċi tariffarju ġdid għall-klieb il-baħar u għall-pinen tagħhom.
-
Fl-2025 tnedew 98 konsultazzjoni pubblika
Feedback li wasal:
- 201 sejħa għal dokumenti tal-evidenza,
- 51 proposta leġiżlattiva,
- 224 abbozz ta’ atti ta’ implimentazzjoni u atti delegati.
-
Tnedew 4 Inizjattivi ġodda taċ-Ċittadini Ewropej
- “HouseEurope! Forza lir-Rinnovazzjoni”.
- “L-Ikel huwa Dritt tal-Bniedem għal Kulħadd! Il-garanzija ta’ sistemi tal-ikel tajbin għas-saħħa, ġusti u sostenibbli”.
- “Save your right, save your flight!” (Aqbeż għal drittijietek; titlifx it-titjira!).
- “Talba għal sospensjoni sħiħa tal-Ftehim ta’ Assoċjazzjoni UE-Iżrael fid-dawl tal-ksur tad-drittijiet tal-bniedem min-naħa ta’ Iżrael”.
-
Ġew organizzati 2 panels ġodda taċ-ċittadini
- Il-Panel taċ-Ċittadini Ewropej dwar il-Baġit tal-UE.
- Il-Panel taċ-Ċittadini Ewropej dwar l-Ekwità Interġenerazzjonali.
Djalogi Strateġiċi tal-2025
-
IT-30 TA’ JANNAR
L-industrija tal-karozzi (l-ewwel djalogu - iftaħ tab ġdida.)
-
IT-3 TA’ MARZU
L-industrija tal-karozzi (it-tieni djalogu - iftaħ tab ġdida.)
-
L-4 TA’ MARZU
-
IT-8 TA’ APRIL
-
IL-15 TA’ APRIL
-
L-1 TA’ LULJU
-
IT-2 TA’ LULJU
-
IT-12 TA’ SETTEMBRU
L-industrija tal-karozzi (it-tielet djalogu - iftaħ tab ġdida.)