W ostatnich kilku latach w obliczu globalnych wyzwań, kryzysu wywołanego wysokimi kosztami utrzymania, zmiany klimatu oraz złożonego procesu transformacji cyfrowej Unia Europejska wzmogła wysiłki na rzecz ochrony i upodmiotowienia obywateli i lokalnych społeczności. W 2025 r. kontynuowała ona działania służące poprawie warunków życia i pracy w Europie. Rok ten upłynął pod znakiem inicjatyw, które miały na celu przeciwdziałanie niedoborom pracowników i kwalifikacji, a jednocześnie wsparcie zrównoważonego i inkluzywnego wzrostu gospodarczego w UE oraz umacnianie jej konkurencyjności. UE nadal promowała nowe środki wzmacniające prawa socjalne pracowników. Ponadto priorytetem pozostawało zapewnienie sprawiedliwego i równego traktowania wszystkich obywateli, niezależnie od ich pochodzenia. W tym celu wprowadzono ramy prawne mające kluczowe znaczenie dla zwalczania przemocy ze względu na płeć oraz opracowano plany wzmocnienia praw konsumentów.

Europejski filar praw socjalnych - otwórz w nowej zakładce wyznacza kierunek działań UE na drodze ku silnej i sprawiedliwej Europie socjalnej, sprzyjającej włączeniu społecznemu i zapewniającej wszystkim równe szanse. W 2025 r. Komisja Europejska dokonała przeglądu Planu działania na rzecz Europejskiego filaru praw socjalnych - otwórz w nowej zakładce w celu usprawnienia jego wdrażania, tak aby 20 kluczowych zasad - otwórz w nowej zakładce filaru znalazło odzwierciedlenie w konkretnych działaniach służących obywatelom. Jednocześnie Komisja rozpoczęła prace - otwórz w nowej zakładce nad przyszłą strategią UE na rzecz walki z ubóstwem, pierwszą tego rodzaju strategią na szczeblu Unii.

Dialog społeczny odgrywa kluczową rolę w utrzymaniu konkurencyjności i zwiększaniu produktywności europejskich przedsiębiorstw, a także zapewnianiu wysokiej jakości miejsc pracy oraz sprawiedliwości społecznej. 5 marca Komisja i jej partnerzy społeczni z różnych sektorów podpisali nowy pakt na rzecz europejskiego dialogu społecznego - otwórz w nowej zakładce, który wzmocni rolę partnerów społecznych w kształtowaniu rynku pracy, inicjatyw w zakresie zatrudnienia oraz polityki społecznej. Kolejnym osiągnięciem było uzyskanie w ubiegłym roku porozumienia politycznego między Parlamentem Europejskim a państwami członkowskimi w sprawie zmienionej dyrektywy dotyczącej europejskiej rady zakładowej - otwórz w nowej zakładce. Dyrektywa ta zwiększa realne zaangażowanie pracowników w decyzje przedsiębiorstw, aby pomóc w zarządzaniu zmianami w kontekście ponadnarodowym.

Ugruntowana została koncepcja ekonomii społecznej – stanowi ona integralny element życia gospodarczego i społecznego Unii i przyczynia się do dobrobytu, konkurencyjności i odporności Europy. W 2025 r. Komisja rozpoczęła przegląd śródokresowy - otwórz w nowej zakładce swojego planu działania na rzecz gospodarki społecznej na lata 2021–2030 - otwórz w nowej zakładce. Już teraz ponad 4,3 mln stowarzyszeń, spółdzielni, towarzystw ubezpieczeń wzajemnych, fundacji i przedsiębiorstw społecznych prowadzi działalność, w której priorytetem są cele społeczne i środowiskowe, a nie zysk.

Unijne cele końcowe na rok 2030

• Co najmniej 78 proc. ludności w wieku 20–64 lat powinno mieć zatrudnienie.
• Co najmniej 60 proc. wszystkich osób dorosłych powinno każdego roku uczestniczyć w szkoleniu.
• Liczba osób zagrożonych ubóstwem lub wykluczeniem społecznym powinna spaść o co najmniej 15 mln.

Umiejętności budujące dobrobyt UE oraz odporność gospodarek i społeczeństw

Kapitał ludzki ma kluczowe znaczenie dla dobrobytu UE, demokracji, odporności gospodarki i społeczeństwa oraz jedynej w swoim rodzaju społecznej gospodarki rynkowej. Aby UE mogła być konkurencyjna i przygotowana na przyszłość, musi wspierać i przygotowywać swoich obywateli, zapewniając im umiejętności potrzebne do powodzenia w kształceniu oraz udanego życia zawodowego i osobistego, jak podkreślono w Kompasie konkurencyjności - otwórz w nowej zakładce (zob. rozdział 2).

Dlatego też w marcu Komisja zainicjowała unię umiejętności - otwórz w nowej zakładce – kompleksową strategię, która ma na celu wspieranie rozwoju systemów kształcenia, szkolenia i umiejętności cechujących się elastycznością i wysoką jakością oraz sprzyjających włączeniu społecznemu, aby poprawić konkurencyjność UE. W tym kontekście lepsze gromadzenie informacji na temat umiejętności na szczeblu UE będzie miało kluczowe znaczenie dla kształtowania skutecznej i ukierunkowanej polityki. Unia umiejętności nawiązuje również do działań realizowanych uprzednio w ramach europejskiego obszaru edukacji (EOE), współgrając z nimi harmonijnie.

• Co piąta osoba dorosła ma trudności z czytaniem i pisaniem
  (DG ds. Edukacji, Młodzieży, Sportu i Kultury, Monitor Kształcenia i Szkolenia 2025 – sprawozdanie porównawcze, rozdział 7.2 - otwórz w nowej zakładce, 2025 r.).
• Co czwarty piętnastolatek nie spełnia minimalnych wymagań w czytaniu, matematyce i naukach przyrodniczych
  (DG ds. Edukacji, Młodzieży, Sportu i Kultury, The twin challenge of equity and excellence in basic skills in the EU - otwórz w nowej zakładce [Dwojakie wyzwanie dotyczące równości i doskonałości w zakresie umiejętności podstawowych w UE], 2024 r.).
• Niemal cztery na pięć małych i średnich przedsiębiorstw nie może znaleźć pracowników o odpowiednim profilu
  (Komisja Europejska, badanie Eurobarometr Flash 529 - otwórz w nowej zakładce, wrzesień 2023 r.).

Wzrost inwestycji w umiejętności młodych pracowników o zaledwie 0,1 proc. mógłby zwiększyć zatrudnienie o 0,25 proc., a produkt krajowy brutto – o 0,18 proc. (DG ds. Zatrudnienia, Spraw Społecznych i Włączenia Społecznego, Employment and Social Developments in Europe 2024 - otwórz w nowej zakładce [Zatrudnienie i kwestie społeczne w Europie w 2024 r.], 2024 r.).

W latach 2021–2027 wartość inwestycji UE, które pomagają obywatelom, przedsiębiorstwom, instytucjom edukacyjnym i innym podmiotom rozwijać system kształcenia oraz umiejętności potrzebne dobrze prosperującej i konkurencyjnej gospodarce europejskiej, wyniesie ponad 150 mld euro. W nowych wieloletnich ramach finansowych (zob. rozdział 8), które mają obowiązywać w latach 2028–2034, Komisja proponuje, aby co najmniej 14 proc. środków z każdego planu partnerstwa krajowego i regionalnego - otwórz w nowej zakładce (z wyjątkiem kwot wyodrębnionych na rolnictwo i na Społeczny Fundusz Klimatyczny) przeznaczano na wydatki socjalne. Nowy budżet przyczyni się do wdrożenia Europejskiego filaru praw socjalnych dzięki inwestycjom w ludzi – w wysokiej jakości miejsca pracy, włączenie społeczne, edukację, umiejętności, ochronę zdrowia, mieszkalnictwo i infrastrukturę społeczną.

Głównymi filarami unii umiejętności są: inwestowanie w ludzi, uznawanie ich umiejętności i przyciąganie talentów do Europy. W 2025 r. Komisja obchodziła 20. rocznicę powstania Europass - otwórz w nowej zakładce, bezpłatnej i bezpiecznej platformy internetowej, która oferuje obywatelom pomoc na każdym etapie ich kariery zawodowej.

© kite_rin – stock.adobe.com

Przyciąganie talentów z państw spoza UE jest jednym z kluczowych celów unii umiejętności. W listopadzie Parlament i Rada Unii Europejskiej osiągnęły również porozumienie polityczne w sprawie unijnej puli talentów - otwórz w nowej zakładce, która odegra decydującą rolę w rozwiązaniu problemu niedoboru pracowników i umiejętności w UE. Będzie to przyjazna dla użytkownika, nowoczesna i bezpieczna platforma dopasowująca kandydatury z państw trzecich do ofert pracy w UE. Kolejną inicjatywą w tym obszarze był uruchomiony w 2025 r. pilotażowy projekt „MSCA Wybierz Europę” w ramach działania „Maria Skłodowska-Curie”. Miał on na celu zwiększenie atrakcyjności karier naukowych w Europie poprzez oferowanie stabilnego zatrudnienia i doskonałych warunków pracy.

Tworzenie wysokiej jakości miejsc pracy

Zapewnienie dostępności miejsc pracy o wysokiej jakości nie tylko sprzyja sprawiedliwości społecznej, ale także tworzy dynamiczny i konkurencyjny pejzaż przemysłowy. W grudniu Komisja przyjęła Plan działania na rzecz wysokiej jakości miejsc pracy - otwórz w nowej zakładce, opracowany w ścisłej współpracy z partnerami społecznymi. Jego głównymi celami są tworzenie i utrzymanie wysokiej jakości miejsc pracy – szczególnie w okresie czystej i cyfrowej transformacji – oraz jednoczesne zapewnienie, aby prawa pracownicze dotrzymywały kroku ewolucji nowoczesnej gospodarki. W planie działania postuluje się również egzekwowanie już istniejących praw, powszechną dostępność wysokiej jakości usług we wszystkich regionach, odpowiednie finansowanie oraz wzmocnienie dialogu społecznego i rokowań zbiorowych. W nawiązaniu do planu Komisja rozpoczęła pierwszy etap konsultacji na temat Aktu w sprawie wysokiej jakości miejsc pracy - plik PDF – otwórz w nowej zakładce, aby zebrać opinie partnerów społecznych dotyczące potencjalnej inicjatywy w tym obszarze.

Wspieranie pracowników

Mimo że narzędzia cyfrowe oferują – zarówno pracownikom, jak i pracodawcom – dodatkową elastyczność, która umożliwia zwiększenie autonomii i innowacyjności, coraz częściej pojawiają się postulaty wprowadzenia zabezpieczeń w celu zapewnienia, aby proces cyfryzacji nie erodował praw pracowników. W 2025 r. Komisja zakończyła drugi etap konsultacji z partnerami społecznymi, kontynuując wysiłki na rzecz obrony prawa pracowników do bycia offline i do sprawiedliwej telepracy. Przed końcem roku Komisja pomyślnie zakończyła również prace grupy ekspertów zajmującej się transpozycją odnośnych przepisów Dyrektywa w sprawie pracy za pośrednictwem platform internetowych - otwórz w nowej zakładce do prawa krajowego – termin transpozycji przez państwa członkowskie przypada w grudniu 2026 r.

W lipcu Komisja przedstawiła środki zwiększające poziom ochrony pracowników narażonych na działanie substancji niebezpiecznych, proponując nowe dopuszczalne wartości narażenia na oddziaływanie produktów chemicznych - otwórz w nowej zakładce. Oczekuje się, że środki te zapobiegną około 1,7 tys. przypadków raka płuc i 19 tys. innych poważnych chorób w ciągu najbliższych 40 lat, co pozwoli zaoszczędzić nawet 1,16 mld euro na kosztach opieki zdrowotnej. Wniosek Komisji będzie obecnie przedmiotem dyskusji w Parlamencie i Radzie. Podobną inicjatywą jest opublikowany przez UE nowy orientacyjny wykaz niebezpiecznych produktów leczniczych - otwórz w nowej zakładce, któremu towarzyszą wytyczne dotyczące zarządzania zagrożeniami dla zdrowia i bezpieczeństwa związanymi z azbestem - otwórz w nowej zakładce.

W coraz trudniejszym otoczeniu geopolitycznym Europejski Fundusz Dostosowania do Globalizacji dla Zwalnianych Pracowników - otwórz w nowej zakładcekontynuował wsparcie dla pracowników zwalnianych w wyniku dużych restrukturyzacji. W ramach inicjatywy przewodniej „Plan działania w sprawie przyszłości sektora motoryzacyjnego - otwórz w nowej zakładce” Komisja zaproponowała zmianę tego funduszu, aby umożliwić przedsiębiorstwom ubieganie się o pomoc dla pracowników stojących w obliczu nieuchronnego zwolnienia.

Finansowanie w ramach Europejskiego Funduszu Dostosowania do Globalizacji dla Zwalnianych Pracowników

• 8 mln euro na pomoc dla 2,4 tys. pracowników zwolnionych po ogłoszeniu upadłości firmy Van Hool, belgijskiego producenta autokarów.
• 1 mln euro na pomoc dla 417 byłych pracowników po zamknięciu fabryki BelGaN, belgijskiego producenta układów scalonych.
• 3 mln euro na pomoc dla 915 niemieckich pracowników zwolnionych po zamknięciu zakładu produkcyjnego firmy Goodyear w Fuldzie i częściowym zamknięciu jej zakładu w Hanau.
• 8,5 mln euro na pomoc dla 5,8 tys. pracowników zwolnionych po ogłoszeniu upadłości firmy Northvolt, szwedzkiego producenta baterii.

W maju związki zawodowe i organizacje pracodawców z pięciu sektorów podpisały wytyczne - otwórz w nowej zakładce dotyczące zapobiegania i przeciwdziałania przemocy i molestowaniu związanym z pracą. Rozszerzono w nich zakres dotychczasowych wytycznych o cyberprzemoc oraz podkreślono zasady równości płci i przeciwdziałanie dyskryminacji.

Przystępność cenowa mieszkań i energii

Brak mieszkań w przystępnych cenach stał się w Europie powszechnym i pilnym problemem, który utrudnia mobilność edukacyjną i zawodową, a w efekcie ogranicza konkurencyjność i dobrobyt gospodarczy UE. 24 marca odbyła się współorganizowana przez Parlament i Komisję konferencja - otwórz w nowej zakładce, podczas której zainicjowano prace nad pierwszym w historii europejskim planem na rzecz przystępnych cenowo mieszkań - otwórz w nowej zakładce. Plan ten został opracowany w oparciu o wkład nowej Rady Konsultacyjnej ds. Mieszkalnictwa - otwórz w nowej zakładce i został przyjęty pod koniec 2025 r. Ma on na celu wspieranie państw członkowskich, regionów i miast w przezwyciężaniu wyzwań strukturalnych oraz odblokowywaniu inwestycji publicznych i prywatnych. W efekcie ma on przyczynić się do poprawy dostępu do zrównoważonych, przystępnych cenowo mieszkań wysokiej jakości, w tym lokali socjalnych.

40 proc.

młodych ludzi uważa koszty utrzymania za najpilniejszy problem dotyczący przyszłości.

Źródło: Parlament Europejski, badanie Eurobarometr Flash – Badanie na temat młodzieży z 2024 r. - otwórz w nowej zakładce, luty 2025 r.

W planie zaproponowano również środki na rzecz bardziej wydajnego i innowacyjnego sektora budownictwa i renowacji, które zaradzą niedopasowaniu między podażą mieszkań a popytem na nie w ramach europejskiej strategii na rzecz budownictwa mieszkaniowego - otwórz w nowej zakładce. Dopełnieniem tego planu jest nowy europejski Bauhaus - otwórz w nowej zakładce (NEB). W grudniu Komisja przyjęła komunikat i wniosek dotyczący zalecenia Rady - otwórz w nowej zakładce w sprawie tej inicjatywy, jednocześnie z europejskim planem na rzecz przystępnych cenowo mieszkań. NEB ma na celu wspieranie zrównoważonych, inkluzywnych i estetycznych przestrzeni, produktów oraz stylów życia, spójnych z założeniami Europejskiego Zielonego Ładu i Paktu dla czystego przemysłu, przy jednoczesnym poszanowaniu różnorodności kultur i tradycji.

Problem dostępu do przystępnych cenowo mieszkań nie dotyczy jedynie grup społeczeństwa o niskich dochodach. W związku z tym w 2025 r. Komisja zaproponowała przegląd decyzji w sprawie usług świadczonych w ogólnym interesie gospodarczym - otwórz w nowej zakładce z zamiarem zapewnienia, aby zasady pomocy państwa ułatwiały inwestycje nie tylko w mieszkalnictwo socjalne, ale również w przystępne cenowo mieszkania dla szerszej grupy odbiorców. Komisja będzie współpracować z władzami krajowymi, regionalnymi i lokalnymi w celu uproszczenia przepisów i procedur ograniczających podaż mieszkań, ze szczególnym uwzględnieniem planowania i wydawania pozwoleń. Nowa inicjatywa ustawodawcza dotycząca najmu krótkoterminowego będzie wspierać obszary o trudnej sytuacji mieszkaniowej.

Dzięki kompleksowemu zajęciu się podstawowymi przyczynami kryzysu mieszkaniowego plan ten będzie szczególnie korzystny dla osób najbardziej dotkniętych kryzysem: młodzieży, studentów, pracowników o krytycznym znaczeniu, osób o niskich dochodach i innych grup w niekorzystnej sytuacji. Komisja uruchomi nowe inwestycje w mieszkalnictwo studenckie i socjalne oraz pomoże państwom członkowskim wprowadzić lepsze rozwiązania dla osób bezdomnych w oparciu o zasady „najpierw mieszkanie”.

Wysiłki UE nie ograniczają się tylko do kwestii przystępności cenowej mieszkań – pomaga ona także konsumentom obniżyć rachunki za energię. Plan działania na rzecz przystępnej cenowo energii - otwórz w nowej zakładce poprawi sytuację gospodarstw domowych i przedsiębiorstw, które borykają się z wysokimi kosztami energii (zob. rozdział 2). Jednocześnie pozwoli on uzyskać oszczędności dzięki zmniejszeniu zależności Europy od paliw kopalnych – do 2030 r. mogą one sięgnąć nawet 130 mld euro. Zużycie energii zostanie dodatkowo obniżone dzięki specjalnym rozwiązaniom opracowanym w ubiegłym roku, takim jak nowelizacja przepisów dotyczących zużycia energii przez urządzenia elektryczne w trybie czuwania - otwórz w nowej zakładce, która obowiązuje od 9 maja.

Wzmacnianie ochrony konsumentów

Dzięki unijnym przepisom dotyczącym ochrony konsumentów są oni dobrze chronieni przed nieuczciwymi praktykami i mają prawo do otrzymywania jasnych informacji o produktach i usługach, które kupują. Rozwój gospodarki cyfrowej i handlu elektronicznego postawił jednak konsumentów dokonujących zakupów w internecie w obliczu nowych wyzwań.

Przyjęty 19 listopada Nowy program na rzecz konsumentów - otwórz w nowej zakładce na lata 2025–2030 koncentruje się na wzmacnianiu praw konsumentów na jednolitym rynku. Przyczyni się on do poprawy egzekwowania przepisów oraz ochrony konsumentów podatnych na zagrożenia, pobudzenia konkurencyjności i trwałego dobrobytu, zmniejszenia obciążeń administracyjnych oraz promowania sprawiedliwej, ekologicznej i cyfrowej gospodarki. Ważny komponent tego programu stanowić będzie Akt w sprawie sprawiedliwości cyfrowej - otwórz w nowej zakładce, którego przyjęcie jest planowane na drugie półrocze 2026 r. Akt ten jest ukierunkowany na przeciwdziałanie szkodliwym praktykom w przestrzeni internetowej, takim jak zwodnicze interfejsy i zwodnicze praktyki marketingowe influencerów, ze szczególnym uwzględnieniem ochrony małoletnich dzieci. Przeanalizowane zostaną również możliwości wprowadzenia uproszczeń i zmniejszenia obciążeń bez uszczerbku dla poziomu ochrony konsumentów. Komisja opublikowała również komunikat w sprawie handlu elektronicznego - otwórz w nowej zakładce dotyczący przeciwdziałania zagrożeniom dla zdrowia i bezpieczeństwa związanym z gwałtownym wzrostem przywozu produktów o niskiej wartości na rynki UE.

Europejski Szczyt Konsumenta 2025 - otwórz w nowej zakładce zgromadził decydentów oraz przedstawicieli sektora przedsiębiorstw i społeczeństwa obywatelskiego. Omówili oni kwestie ochrony konsumentów, transgranicznego handlu elektronicznego i rynków cyfrowych, wnosząc wkład w powstanie nowego programu na rzecz konsumentów i powiązanego z nim planu działania. Podczas tego szczytu dwie nowe platformy handlu elektronicznego dołączyły do zobowiązania do ochrony konsumentów - otwórz w nowej zakładce, dołączając do 10 wcześniejszych sygnatariuszy, którzy zobowiązali się do ochrony konsumentów i ich praw cyfrowych na poziomie przewyższającym wymogi prawne.

Ustalenia wynikające z unijnej tablicy wyników sytuacji konsumentów z 2025 r. - otwórz w nowej zakładce

Prawdopodobieństwo wystąpienia problemów przy zakupach przez internet jest o  60 proc. wyższe niż w przypadku zakupów dokonywanych poza internetem.

93 proc. klientów internetowych obawia się targetowania reklam, w tym:

• gromadzenia danych osobowych bez zgody tych osób (71 proc.);
• natrętnych reklam (67 proc.);
• nieuniknionej personalizacji reklam (63 proc.).

45 proc. konsumentów natknęło się w poprzednim roku na oszustwa internetowe.

Wielu z nich spotkało się z nieuczciwymi praktykami, takimi jak:

• fałszywe opinie (66 proc.);
• wprowadzające w błąd obniżki cen (61 proc.).

Inne działania na rzecz ochrony konsumentów podjęte w 2025 r.

• Parlament i Rada osiągnęły porozumienie polityczne w sprawie nowych przepisów dotyczących bezpieczeństwa zabawek - otwórz w nowej zakładce.
• Kontrole - otwórz w nowej zakładce przeprowadzone przez Komisję i krajowe organy ochrony konsumentów ujawniły, że prawie połowa internetowych sprzedawców używanych towarów nie informuje prawidłowo konsumentów o przysługujących im prawach do zwrotu towaru.
• W lipcu Komisja zorganizowała dialog na temat wdrażania - otwórz w nowej zakładce ochrony konsumentów w środowisku cyfrowym.

Materiał wideo:Razem na rzecz wiarygodnych opinii online

Aby zapewnić konsumentom dostęp do wiarygodnych opinii i ocen dotyczących zakwaterowania turystycznego, UE wsparła platformy rezerwacji noclegów, operatorów hoteli i organizacje konsumenckie w opracowaniu nowego kodeksu postępowania - otwórz w nowej zakładce.

Zaangażowanie i uczestnictwo młodzieży

Wytyczne polityczne - otwórz w nowej zakładce Komisji na lata 2024–2029 odzwierciedlają kluczową rolę, jaką odgrywają młodzi ludzie w tworzeniu przyszłości Unii. UE wsłuchuje się w opinie młodzieży i nawiązuje z nimi bezpośredni kontakt, aby reagować na ich troski.

Nowa Młodzieżowa Rada Doradcza przy Przewodniczącej - otwórz w nowej zakładce, coroczne dialogi z młodzieżą na temat polityki - otwórz w nowej zakładce oraz dokonywana przez Komisję ocena wpływu polityki na młodzież - otwórz w nowej zakładce sprawiły, że osoby młode są w centrum zainteresowania podczas opracowywania polityki UE. W 2025 r. Komisja po raz pierwszy zastosowała do swojego rocznego programu prac ocenę wpływu polityki na młodzież, zasięgając opinii młodych ludzi i młodzieżowych organizacji społeczeństwa obywatelskiego na temat kluczowych inicjatyw, które mają dla nich istotne znaczenie. Ponadto wszyscy komisarze zorganizowali dialogi z młodzieżą na temat polityki, aby zachęcić młodych ludzi do podzielenia się swoimi poglądami. W ten sposób zadbano o to, by głos młodych ludzi był słyszany na najwyższym szczeblu procesu decyzyjnego w UE.

W skład Młodzieżowej Rady Doradczej przy Przewodniczącej wchodzą: jeden młody przedstawiciel krajowej rady młodzieżowej z każdego państwa członkowskiego i jeden przedstawiciel Europejskiego Forum Młodzieży - otwórz w nowej zakładce oraz obserwatorzy z krajów kandydujących i potencjalnych krajów kandydujących do przystąpienia do UE. Rada ta doradza przewodniczącej w kwestiach, które mają największe znaczenie dla młodych ludzi, przedstawia swoje poglądy na temat polityk opracowanych przez Komisję i stawia młodych ludzi w centrum zainteresowania podczas kształtowania polityki UE.

Materiał wideo:Młodzieżowa Rada Doradcza przy Przewodniczącej.

W ciągu pierwszych 100 dni urzędowania Komisji w nowym składzie każdy z komisarzy odbył swój pierwszy dialog z młodzieżą na temat polityki i osobiście angażował się w rozmowy z młodymi Europejczykami przez cały rok.

41 dialogów
odbyło się od początku obecnej kadencji.

9 dialogów
stanowiło cenny wkład w inicjatywy realizowane w ramach procesu oceny wpływu polityki na młodzież, takie jak europejska tarcza demokracji, Europejski pakt na rzecz wszechoceanu oraz Wizja dla rolnictwa i żywności.

Wspieranie edukacji i tworzenie powiązań

Unia umiejętności w znacznym stopniu opiera się na EOE - otwórz w nowej zakładce i jest wraz z nim wdrażana. Jest to inicjatywa, która ma ułatwić państwom członkowskim budowanie bardziej odpornych i sprzyjających włączeniu społecznemu systemów kształcenia i szkolenia. W czerwcu Komisja opublikowała sprawozdanie z oceny śródokresowej EOE - otwórz w nowej zakładce, które stanowi podstawę do uzgodnienia przez Radę nowych ram współpracy strategicznej na lata 2026–2030.

Plan działania w zakresie umiejętności podstawowych - otwórz w nowej zakładce i Strategiczny plan w dziedzinie kształcenia STEM - otwórz w nowej zakładce również będą objęte zakresem unii umiejętności. Ich celem jest zarówno wspieranie starań państw członkowskich, aby wszyscy ludzie – od wczesnego dzieciństwa po dorosłość – posiadali solidne umiejętności podstawowe, jak i zwiększanie odsetka osób, a szczególnie kobiet, studiujących na kierunkach STEM (nauki przyrodnicze, technologia, inżynieria i matematyka).

Pomyślne wdrożenie unii umiejętności i EOE zależy od solidnego wsparcia na rzecz kształcenia i szkolenia. Program Erasmus+ - otwórz w nowej zakładce to długotrwały sukces UE, który od prawie 40 lat wpływa na rozwój osobisty i akademicki ponad 16 mln osób. W tym kontekście Komisja zaproponowała zwiększenie budżetu tego programu o 50 proc., aby ułatwić osobom młodym, dorosłym słuchaczom i kadrze korzystanie z mobilności edukacyjnej w innych państwach członkowskich, i tym sposobem wzmocnić poczucie wspólnoty, wspólne unijne wartości i zaangażowanie obywatelskie. Wniosek ma również na celu rozszerzenie zakresu programu na wolontariat poprzez utworzenie punktu kompleksowej obsługi dla wszystkich finansowanych przez UE projektów i inicjatyw związanych z młodzieżą.

W 2025 r. program Erasmus+ wyróżniono nagrodą Cercle d’Economia za wkład w promowanie integracji europejskiej - otwórz w nowej zakładce.

Europejski Szczyt Edukacji i Umiejętności 2025 - otwórz w nowej zakładce („European Education and Skills Summit”), który odbył się pod hasłem „pobudzanie wzrostu w Europie” („Fuelling Europe’s growth”), dotyczył przede wszystkim przygotowania europejskich systemów edukacji na szybkie zmiany społeczne i gospodarcze. Ministrowie, politycy, nauczyciele, studenci, partnerzy społeczni i liderzy przemysłu dyskutowali o tym, jak edukacja może wzmocnić konkurencyjność, spójność i wartości demokratyczne Europy. Komisja przedstawiła również nowy Monitor Kształcenia i Szkolenia - otwórz w nowej zakładce oraz sprawozdanie roczne z programu Erasmus+ za 2024 r - otwórz w nowej zakładce.

W nieustannym dążeniu do zapewnienia stabilnego EOE, w 2025 r. Komisja zwołała we Florencji (Włochy) pierwsze forum dyplomu europejskiego - otwórz w nowej zakładce. Wzięło w nim udział ponad 160 przedstawicieli organów krajowych, szkół wyższych, agencji ds. zapewniania jakości i organizacji studenckich, aby przygotować grunt pod wprowadzenie znaku jakości dyplomu europejskiego („Wspólnego Dyplomu Europejskiego”) w ramach ustaleń florenckich.

Edukacja i rozwój umiejętności nie ograniczają się jedynie do szkół wyższych. Z projektów mobilności edukacyjnej i współpracy w ramach programu Erasmus+ korzystają różne zainteresowane strony, takie jak organizatorzy kształcenia i szkolenia zawodowego, szkoły i zainteresowane strony na rynku pracy. W 2025 r. centra doskonałości zawodowej - otwórz w nowej zakładce, będące inicjatywą przewodnią programu Erasmus+ w dziedzinie kształcenia i szkolenia zawodowego, otrzymały rekordową liczbę zgłoszeń – łącznie 303, w porównaniu ze 132 w poprzednim roku. Na finansowanie tych centrów w latach 2021–2027 przeznaczono orientacyjny budżet w wysokości 400 mln euro ze środków programu Erasmus+. Budżet dostępny w ramach zaproszenia do wyrażenia zainteresowania z 2025 r. umożliwia sfinansowanie co najmniej 15 nowych projektów Erasmus+.

Europejski sojusz na rzecz przygotowania zawodowego - otwórz w nowej zakładce zorganizował latem swoje najnowsze wydarzenie wysokiego szczebla - otwórz w nowej zakładce z udziałem ponad 230 uczestników. Kluczowe zainteresowane strony, decydenci, partnerzy społeczni, organizatorzy kształcenia, przedsiębiorstwa i praktykanci spotkali się, aby zbadać, w jaki sposób przygotowanie zawodowe może być motorem transformacji Europy w kierunku czystej energii i służyć rozwijaniu wykwalifikowanej i odpornej siły roboczej na przyszłość. Sojusz razem z Europejską Fundacją Kształcenia - otwórz w nowej zakładce zorganizował ponadto seminarium dla krajów partnerskich - otwórz w nowej zakładce, które odbyło się w październiku w Czarnogórze.

Po raz pierwszy w Planie działania w zakresie umiejętności podstawowych, stanowiącym element unii umiejętności, uznano również znaczenie kompetencji obywatelskich obok umiejętności w zakresie czytania i pisania, matematyki i nauk przyrodniczych. W związku z tym temat Europejskiej Nagrody za Innowacyjność w Nauczaniu - otwórz w nowej zakładce w 2025 r. brzmiał „Edukacja obywatelska – uczestnictwo w życiu demokratycznym, wspólne wartości i zaangażowanie obywatelskie”. W ciągu roku spośród inicjatyw z zakresu edukacji europejskiej „Jean Monnet” w ramach programu Erasmus+ - otwórz w nowej zakładce wybrano 106 zgłoszeń, które zapewnią co najmniej 120 godzin nauczania szkolnego o demokracji i wartościach UE przez okres trzech lat. W 2025 r. rozwinęły się również sieci szkół objęte inicjatywą „Jean Monnet”. Sieci te obejmują instytucje edukacyjne z co najmniej trzech państw członkowskich i pomagają włączać tematy związane z Unią do nauczania w szkołach podstawowych, średnich i zawodowych.

Ponadto w 2025 r. Komisja ogłosiła dwie rundy zgłoszeń do konkursu DiscoverEU - otwórz w nowej zakładce, w którym przyznano 18-latkom ponad 75 tys. biletów na podróż po Europie. DiscoverEU pomaga młodym ludziom poznawać wspólne dziedzictwo kulturowe Europy i zdobywać umiejętności i kompetencje, które przydadzą im się przez całe życie. Obie rundy konkursu odbyły się w kontekście 40. rocznicy podpisania układu z Schengen, upamiętniającej cztery dekady swobodnego przepływu osób w większej części Europy.

Kompas kultury dla Europy

W dobie szybkich zmian niezwykle ważne jest rozpoznanie i pełne wykorzystanie potencjału kultury oraz stawienie czoła wyzwaniom, przed którymi stoją sektory kultury i branże kreatywne. W związku z tym Komisja przedstawiła „Kompas kultury dla Europy - otwórz w nowej zakładce”, w którym nakreśliła wizję i wytyczyła kluczowe kierunki umieszczenia kultury w centrum kształtowania polityki UE. Ambitne założenia kompasu opierają się na 20 inicjatywach przewodnich, w tym na projekcie dotyczącym unijnej karty artystów, mającej poprawić warunki pracy osób zawodowo związanych ze sztuką i kulturą.