De Europese Unie zet de laatste jaren alles op alles om mensen en gemeenschappen te beschermen tegen en uit te rusten voor de wereldwijde uitdagingen, de hogere kosten van het levensonderhoud, klimaatverandering en de digitalisering. In 2025 zette zij haar werkzaamheden gestaag voort om de levens- en arbeidsomstandigheden voor iedereen te verbeteren. Het jaar stond in het teken van initiatieven om tekorten aan arbeidskrachten en vaardigheden aan te pakken en zo de duurzame en inclusieve groei van de EU te ondersteunen en haar concurrentievermogen te waarborgen. De EU bleef nieuwe maatregelen steunen die ervoor zorgen dat werkenden hun sociale rechten ook daadwerkelijk kunnen uitoefenen. Ook het waarborgen van een rechtvaardige behandeling van alle burgers, ongeacht hun achtergrond, was opnieuw een belangrijke prioriteit. Zo werd een cruciaal kader voor de bestrijding van gendergerelateerd geweld ingevoerd en werden plannen gepresenteerd om de consumentenrechten te versterken.

De Europese pijler van sociale rechten - In een nieuw tabblad openen. dient als baken voor de EU op weg naar een sterk, sociaal Europa dat eerlijk en inclusief is en iedereen gelijke kansen biedt. In 2025 herzag de Europese Commissie het actieplan voor de Europese pijler van sociale rechten - In een nieuw tabblad openen. om de uitvoering ervan te verbeteren en de 20 kernbeginselen - In een nieuw tabblad openen. ervan om te zetten in concrete maatregelen die de burger ten goede komen. Tegelijkertijd begon de Commissie met de voorbereiding - In een nieuw tabblad openen. van de nieuwe EU-strategie tegen armoede, de eerste in haar soort op EU-niveau.

De sociale dialoog is van cruciaal belang willen we Europese ondernemingen concurrerend houden en hun productiviteit verhogen, hoogwaardige banen scheppen en sociale rechtvaardigheid waarborgen. Op 5 maart ondertekenden de Commissie en de brancheoverkoepelende sociale partners een nieuw pact voor de Europese sociale dialoog - In een nieuw tabblad openen., dat de rol van sociale partners bij het vormgeven van arbeidsmarkt-, werkgelegenheids- en sociaal beleid zal versterken. Verder bereikten het Europees Parlement en de lidstaten in de loop van het jaar een politiek akkoord over de herziene richtlijn inzake een Europese ondernemingsraad - In een nieuw tabblad openen.. Hierdoor kunnen werknemers een zinvolle bijdrage leveren aan bedrijfsbeslissingen om veranderingen in transnationale situaties in goede banen te leiden.

De sociale economie maakt inmiddels een integrerend onderdeel uit van de economie en samenleving van de EU en draagt bij tot de welvaart, het concurrentievermogen en de veerkracht van Europa. In 2025 begon de Commissie met de tussentijdse evaluatie - In een nieuw tabblad openen. van haar actieplan voor de sociale economie 2021-2030 - In een nieuw tabblad openen.. Al meer dan 4,3 miljoen verenigingen, coöperaties, onderlinge maatschappijen, stichtingen en sociale ondernemingen verrichten activiteiten waarbij sociale en milieudoelstellingen voorrang krijgen boven winst.

EU-doelstellingen voor 2030

• Ten minste 78 % van de bevolking van 20 tot en met 64 jaar moet een baan hebben.
• Minstens 60 % van alle volwassenen moet jaarlijks een opleiding volgen.
• Het aantal mensen voor wie armoede of sociale uitsluiting dreigt, moet met ten minste
  15 miljoen dalen

Vaardigheden die bijdragen aan de welvaart van de EU en economische en maatschappelijke veerkracht

Menselijk kapitaal is essentieel voor de welvaart, de democratie, de economische en maatschappelijke veerkracht, en de unieke sociale markteconomie van de EU. Wil de EU concurrerend en op de toekomst voorbereid zijn, dan moet ze haar burgers ondersteunen en ervoor zorgen dat ze de vaardigheden hebben die nodig zijn om succesvol te kunnen zijn in het onderwijs, het werk en het dagelijks leven. Dit wordt ook benadrukt in het EU-kompas voor concurrentievermogen - In een nieuw tabblad openen. (zie hoofdstuk 2).

Daarom heeft de Commissie in maart de vaardigheidsunie - In een nieuw tabblad openen. in het leven geroepen. Het gaat om een brede strategie voor de ontwikkeling van hoogwaardige, inclusieve en aanpasbare stelsels voor onderwijs, opleiding en vaardigheden om het concurrentievermogen van de EU te vergroten. Voor een doeltreffend en doelgericht beleid is het cruciaal dat er op EU-niveau meer informatie over vaardigheden beschikbaar is. De vaardigheidsunie bouwt ook voort op de maatregelen die reeds zijn genomen in het kader van de Europese Onderwijsruimte (EEA) en versterkt deze.

• 1 op de 5 volwassenen heeft moeite met lezen en schrijven
  (DG Onderwijs, Jongerenzaken, Sport en Cultuur, Onderwijs- en opleidingsmonitor 2025 — Vergelijkend verslag, hoofdstuk 7.2 - In een nieuw tabblad openen., 2025).
• 1 op de 4 vijftienjarigen heeft een achterstand op het gebied van lezen, wiskunde en wetenschappen
  (DG Onderwijs, Jongerenzaken, Sport en Cultuur, The twin challenge of equity and excellence in basic skills in the EU - In een nieuw tabblad openen., 2024).
• Bijna 4 op de 5 kleine en middelgrote ondernemingen vinden niet het talent dat zij nodig hebben
  (Europese Commissie, Flash Eurobarometer 529 - In een nieuw tabblad openen., september 2023).

Door slechts 0,1 % meer te investeren in vaardigheden voor jonge werknemers zou de werkgelegenheid met 0,25 % kunnen toenemen en het bruto binnenlands product met 0,18 % (DG Werkgelegenheid, Sociale Zaken en Inclusie, Werkgelegenheid en Sociale Ontwikkelingen in Europa 2024 - In een nieuw tabblad openen., 2024).

Tussen 2021 en 2027 investeert de EU meer dan 150 miljard euro om mensen, bedrijven, onderwijsinstellingen en andere partijen te ondersteunen bij de ontwikkeling van het onderwijs en de vaardigheden die nodig zijn voor een bloeiende, concurrerende Europese economie. In het nieuwe meerjarig financieel kader (zie hoofdstuk 8), voor de periode 2028-2034, stelt de Commissie voor om in nationale en regionale partnerschapsplannen - In een nieuw tabblad openen. ten minste 14 % van de middelen (met uitzondering van de bedragen die uitsluitend voor landbouw en het Sociaal Klimaatfonds mogen worden aangewend) aan sociale doelstellingen te besteden. De nieuwe begroting zal helpen om de Europese pijler van sociale rechten gestalte te geven door te investeren in mensen, d.w.z. in hoogwaardige banen, sociale inclusie, onderwijs, vaardigheden, gezondheid, huisvesting en sociale infrastructuur.

De strategie van de vaardigheidsunie moet er met name toe leiden dat er in mensen wordt geïnvesteerd, dat hun vaardigheden worden erkend en dat er talent wordt aangetrokken. In 2025 vierde de Commissie 20 jaar Europass – In een nieuw tabblad openen., een gratis en veilig onlineplatform waarvan burgers tijdens hun werkzame leven gebruik kunnen maken.

© kite_rin – stock.adobe.com

Het aantrekken van talent uit niet-EU-landen is een van de belangrijkste doelstellingen van de vaardigheidsunie. In november bereikten het Parlement en de Raad van de Europese Unie ook een politiek akkoord over de EU-talentenpool - In een nieuw tabblad openen., een belangrijk instrument om de tekorten aan arbeidskrachten en vaardigheden in de EU aan te vullen. Het wordt een gebruiksvriendelijk, modern en betrouwbaar platform dat werkzoekenden uit niet-EU-landen en werkgevers in de EU met elkaar in contact brengt. Bovendien is in 2025 in het kader van de Marie Skłodowska-Curie-actie “MSCA Choose Europe” een proefproject gestart om Europese onderzoeksloopbanen aantrekkelijker te maken door de onzekerheid aan te pakken en uitstekende arbeidsomstandigheden te bieden.

Zorgen voor hoogwaardige banen

Het waarborgen van voldoende hoogwaardige banen is niet alleen bevorderlijk voor de sociale rechtvaardigheid, maar draagt ook bij tot een robuust en concurrerend industrieel landschap. In december keurde de Commissie de routekaart voor hoogwaardige banen - In een nieuw tabblad openen. goed. De routekaart is opgesteld in nauw overleg met de sociale partners en is gericht op het scheppen en behouden van hoogwaardige banen, met name tijdens de schone en digitale transitie. Daarbij wordt ervoor gezorgd dat de rechten van werknemers gelijke tred houden met een moderne economie. In de routekaart wordt ook opgeroepen tot de handhaving van bestaande rechten, hoogwaardige diensten voor iedereen en in alle regio’s, toereikende financiering en een versterking van de sociale dialoog en collectieve onderhandelingen. Tegelijkertijd startte de Commissie de eerste fase van de raadpleging over een wet inzake hoogwaardige banen - Pdf-bestand – in een nieuw tabblad openen., om de standpunten van de sociale partners over een mogelijk initiatief op dit gebied te verzamelen.

Ondersteuning van werknemers

Hoewel digitale instrumenten zowel werknemers als werkgevers meer flexibiliteit bieden, wat meer autonomie en innovatie mogelijk maakt, wordt er ook steeds vaker aangedrongen op waarborgen dat de digitalisering de rechten van werknemers niet verzwakt. In 2025 ondernam de Commissie verdere stappen om het recht van werknemers om offline te zijn en eerlijke voorwaarden voor telewerken te verdedigen. Daarmee rondde zij de tweede fase van het overleg met de sociale partners af. Verder heeft de deskundigengroep van de Commissie voor de omzetting in nationale wetgeving van de richtlijn platformwerk - In een nieuw tabblad openen. haar werk aan het einde van het jaar tot een goed einde gebracht. De lidstaten moeten die richtlijn uiterlijk in december 2026 hebben omgezet.

In juli kwam de Commissie met een voorstel voor strengere waarborgen voor werknemers die worden blootgesteld aan gevaarlijke stoffen, met nieuwe grenswaarden voor blootstelling aan chemische stoffen - In een nieuw tabblad openen.. De maatregelen zullen de komende 40 jaar naar verwachting ongeveer 1 700 gevallen van longkanker en 19 000 gevallen van andere ernstige ziekten voorkomen en mogelijk leiden tot een besparing van 1,16 miljard euro aan zorgkosten. Het voorstel van de Commissie zal worden besproken door het Parlement en de Raad. De EU publiceerde ook een nieuwe indicatieve lijst van gevaarlijke geneesmiddelen - In een nieuw tabblad openen., samen met richtsnoeren voor het beheer van gezondheids- en veiligheidsrisico’s in verband met asbest - In een nieuw tabblad openen..

In een steeds problematischer geopolitiek klimaat bleef het Europees Fonds voor aanpassing aan de globalisering voor ontslagen werknemers - In een nieuw tabblad openen. steun verlenen aan mensen die hun baan verloren als gevolg van grote herstructureringen. In het kader van het actieplan voor de toekomst van de automobielsector - In een nieuw tabblad openen. kwam de Commissie met een belangrijk initiatief: zij stelde voor het fonds te wijzigen om bedrijven in staat te stellen steun aan te vragen voor werknemers voor wie ontslag dreigt.

Financiering uit het Europees Fonds voor aanpassing aan de globalisering voor ontslagen werknemers

• €8 miljoen ter ondersteuning van 2 400 werknemers die zijn ontslagen na het faillissement van de Belgische autobusfabrikant Van Hool
• €1 miljoen ter ondersteuning van 417 voormalige werknemers in België na de sluiting van de fabriek van chipfabrikant BelGaN
• €3 miljoen ten behoeve van 915 werknemers die in Duitsland werden ontslagen na de sluiting van de productielocatie van Goodyear in Fulda en de gedeeltelijke sluiting van de productielocatie in Hanau
• €8,5 miljoen ter ondersteuning van 5 800 werknemers die zijn ontslagen na het faillissement van batterijproducent Northvolt in Zweden

In mei ondertekenden vakbonden en werkgeversorganisaties uit vijf sectoren richtsnoeren - In een nieuw tabblad openen. om geweld en intimidatie in verband met werk te voorkomen en aan te pakken. Hiermee wordt het toepassingsgebied van de bestaande richtsnoeren uitgebreid tot cybergeweld en worden de beginselen van gendergelijkheid en non-discriminatie benadrukt.

Betaalbare huisvesting en energie

Onbetaalbare huisvesting is inmiddels in heel Europa een wijdverbreid en dringend probleem, waardoor het voor mensen moeilijker wordt om te verhuizen voor studie of werk. Dat tast op zijn beurt het concurrentievermogen en de economische welvaart van de EU aan. Na een conferentie - In een nieuw tabblad openen. op 24 maart, die gezamenlijk werd georganiseerd door het Parlement en de Commissie, is de ontwikkeling aangevat van het allereerste Europees plan voor betaalbare huisvesting - In een nieuw tabblad openen.. Dit plan, dat onder meer is gebaseerd op de inbreng van een nieuwe adviesraad voor huisvesting - In een nieuw tabblad openen., is eind 2025 goedgekeurd. Het heeft tot doel de lidstaten, regio’s en steden te ondersteunen bij het wegnemen van structurele belemmeringen, het aantrekken van publieke en particuliere investeringen en, uiteindelijk, het verbeteren van de toegang tot duurzame, betaalbare en hoogwaardige huisvesting, met inbegrip van sociale huisvesting.

Voor

40 %

van de jongeren zijn de kosten van het levensonderhoud het dringendste punt van zorg voor de toekomst.

Bron: Europees Parlement, Flash Eurobarometer — jongerenenquête 2024 - In een nieuw tabblad openen., februari 2025.

Er worden ook maatregelen in voorgesteld om de bouw- en renovatiesector productiever en innovatiever te maken. Zo kan via de Europese strategie voor woningbouw - In een nieuw tabblad openen. de mismatch tussen vraag en aanbod op de woningmarkt worden aangepakt. Deze aanpak wordt versterkt door het Nieuw Europees Bauhaus-initiatief - In een nieuw tabblad openen., waarvoor de Commissie in december een mededeling en een voorstel voor een aanbeveling van de Raad - In een nieuw tabblad openen. aannam, samen met het Europees plan voor betaalbare huisvesting. Het initiatief heeft tot doel duurzame, inclusieve en aantrekkelijke ruimten, producten en levensstijlen te bevorderen die passen bij de Europese Green Deal en de Clean Industrial Deal. Daarbij moet rekening worden gehouden met verschillende culturen en tradities.

Niet alleen lagere inkomensgroepen hebben moeite betaalbare huisvesting te vinden. In 2025 stelde de Commissie voor het besluit betreffende diensten van algemeen economisch belang - In een nieuw tabblad openen. te herzien om ervoor te zorgen dat de staatssteunregels investeringen in zowel betaalbare huisvesting als sociale huisvesting vergemakkelijken. De Commissie zal met de nationale, regionale en lokale overheden samenwerken om de regels en procedures te vereenvoudigen die het woningaanbod beperken — met een bijzondere focus op planning en vergunningverlening. Een nieuw wetgevingsinitiatief over kortetermijnverhuur zal bevorderlijk zijn voor gebieden met een overspannen woningmarkt.

Door de brede aanpak van de onderliggende oorzaken van de huisvestingscrisis zullen vooral de mensen die het hardst worden getroffen, baat hebben bij dit plan: jongeren, studenten, essentiële werknemers, mensen met een laag inkomen en andere achterstandsgroepen. De Commissie zal nieuwe investeringen in studenten- en sociale woningen vrijmaken en de lidstaten helpen om, op basis van Housing First-beginselen, met betere oplossingen voor dak- en thuislozen te komen.

De EU zet zich niet alleen in om huisvesting betaalbaarder te maken, maar helpt consumenten ook om hun energiekosten te verlagen. Het actieplan voor betaalbare energie - In een nieuw tabblad openen. zal verlichting bieden aan huishoudens en bedrijven met hoge energierekeningen (zie hoofdstuk 2). Door Europa minder afhankelijk te maken van fossiele brandstoffen, zou tot 2030 wel 130 miljard euro kunnen worden bespaard. Dankzij aanvullende oplossingen op maat die in de loop van het jaar zijn ontwikkeld, zal het energieverbruik verder afnemen. Zo gelden sinds 9 mei herziene regels voor het energieverbruik van elektrische apparaten in de stand-bystand - In een nieuw tabblad openen..

Betere bescherming van de consument

Dankzij de EU-regels voor consumentenbescherming zijn consumenten goed beschermd tegen oneerlijke praktijken en hebben zij recht op duidelijke informatie over de producten en diensten die zij kopen. De opkomst van de digitale economie en e-handel stelt consumenten online echter voor nieuwe uitdagingen.

De nieuwe consumentenagenda - In een nieuw tabblad openen. voor 2025-2030, die op 19 november is aangenomen, is gericht op het versterken van de consumentenrechten binnen de interne markt. Dit zal de handhaving verbeteren, het concurrentievermogen en duurzame welvaart stimuleren, kwetsbare consumenten beschermen, de administratieve lasten verminderen en een eerlijke, groene en digitale economie bevorderen. Een belangrijk onderdeel van de agenda is de wet inzake digitale rechtvaardigheid - In een nieuw tabblad openen., die in de tweede helft van 2026 moet worden aangenomen. Deze heeft specifiek tot doel schadelijke praktijken — zoals donkere patronen en misleidende marketing door influencers — in onlineruimten aan te pakken, met bijzondere aandacht voor minderjarigen. Er zal ook worden gekeken naar mogelijkheden voor vereenvoudiging en voor vermindering van de lasten zonder afbreuk te doen aan de consumentenbescherming. De Commissie heeft ook een mededeling over elektronische handel - In een nieuw tabblad openen. gepubliceerd om de gezondheids- en veiligheidsrisico’s aan te pakken die verband houden met de sterke toename van de invoer van producten van geringe waarde op de EU-markten.

Op de Europese consumententop van 2025 - In een nieuw tabblad openen. kwamen beleidsmakers, bedrijven en het maatschappelijk middenveld bijeen om van gedachten te wisselen over consumentenbescherming, grensoverschrijdende e-handel en digitale markten. Het doel was vorm te geven aan de nieuwe consumentenagenda en het bijbehorende actieplan. Tijdens het evenement sloten ook twee nieuwe e-commerceplatforms zich aan bij de toezegging inzake consumentenbescherming - In een nieuw tabblad openen.. Eerder verbonden tien andere ondertekenaars zich er al toe om verder te gaan dan de wettelijke vereisten om consumenten en hun digitale rechten te beschermen.

De resultaten van het scorebord van de consumentenvoorwaarden 2025 - In een nieuw tabblad openen.

Consumenten hebben online ruim 60 % meer kans op problemen bij hun aankopen dan offline.

93 % maakt zich zorgen over gerichte reclame, en met name over:

• het verzamelen van persoonsgegevens zonder toestemming (71 %);
• buitensporige reclame (67 %);
• onvermijdelijke personalisering (63 %).

In het voorgaande jaar kreeg 45 % te maken met oplichting online.

Velen waren op oneerlijke praktijken gestuit, zoals:

• nepbeoordelingen (66 %);
• misleidende kortingen (61 %).

Andere acties op het gebied van consumentenbescherming in 2025

• Het Parlement en de Raad bereikten een politiek akkoord over de nieuwe veiligheidsvoorschriften voor speelgoed - In een nieuw tabblad openen..
• Uit onderzoek - In een nieuw tabblad openen. van de Commissie en de nationale consumentenautoriteiten bleek dat bijna de helft van de tweedehands onlinehandelaren consumenten niet correct informeert over hun recht op teruggave.
• De Commissie organiseerde in juli een uitvoeringsdialoog - In een nieuw tabblad openen. over consumentenbescherming in de digitale omgeving.

VIDEO:Samen voor betrouwbare onlinerecensies

Om ervoor te zorgen dat consumenten toegang hebben tot betrouwbare recensies over en ratings voor toeristische accommodaties, heeft de EU boekingsplatforms, hotelexploitanten en consumentenorganisaties geholpen bij de ontwikkeling van een nieuwe gedragscode - In een nieuw tabblad openen..

Betrokkenheid en participatie van jongeren

Dat bij het vormgeven van de toekomst van de EU een belangrijke rol is weggelegd voor jongeren, komt tot uiting in de politieke beleidslijnen - In een nieuw tabblad openen. voor de Commissie voor 2024-2029. De EU wil echt horen wat jongeren te zeggen hebben en hun zorgen direct aanpakken.

Dankzij de nieuwe jeugdadviesraad van de voorzitter - In een nieuw tabblad openen., de jaarlijkse jongerenbeleidsdialogen - In een nieuw tabblad openen. en de jongerentoets - In een nieuw tabblad openen. van de Commissie staan jongeren bij de beleidsvorming van de EU centraal. In 2025 paste de Commissie de jongerentoets voor het eerst toe op haar jaarlijkse werkprogramma. Daarvoor raadpleegde zij jongeren en maatschappelijke jongerenorganisaties over belangrijke initiatieven die van groot belang zijn voor jongeren. Bovendien organiseerden alle commissarissen jongerenbeleidsdialogen om jongeren aan te moedigen hun standpunten te delen en ervoor te zorgen dat hun stem op het hoogste niveau van de EU-besluitvorming wordt gehoord.

De jongerenadviesraad van de voorzitter bestaat uit één jonge vertegenwoordiger van de nationale jeugdraad van elke lidstaat en één van het Europees Jeugdforum - In een nieuw tabblad openen., plus waarnemers uit kandidaat-lidstaten en potentiële kandidaat-lidstaten van de EU. De jongerenadviesraad adviseert de voorzitter over de kwesties die jongeren het belangrijkst vinden, deelt zijn standpunten over door de Commissie ontwikkeld beleid en stelt jongeren centraal in de beleidsvorming van de EU.

VIDEO:De jongerenadviesraad van de voorzitter.

Elke commissaris hield binnen de eerste honderd dagen van het nieuwe mandaat zijn eerste jongerenbeleidsdialoog en bleef het hele jaar door persoonlijk in gesprek met jonge Europeanen.

41 dialogen
zijn er sinds het begin van dit mandaat gehouden.

9 dialogen
leverden waardevolle input op voor initiatieven waarop de jongerentoets wordt toegepast, zoals het Europees schild voor de democratie, het Europees oceaanpact en de visie voor landbouw en voedsel.

Onderwijs ondersteunen en bruggen bouwen

De vaardigheidsunie bouwt grotendeels voort op en wordt samen uitgevoerd met de EEA - In een nieuw tabblad openen.. Dit initiatief helpt de lidstaten hun onderwijs- en opleidingsstelsels inclusiever en veerkrachtiger te maken. In juni publiceerde de Commissie een verslag over de tussentijdse evaluatie van de EEA - In een nieuw tabblad openen., dat voor de Raad als basis dient om overeenstemming te bereiken over een nieuw strategisch samenwerkingskader voor 2026-2030.

De vaardigheidsunie voorziet ook in een actieplan voor basisvaardigheden - In een nieuw tabblad openen. en een strategisch plan voor STEM-onderwijs - In een nieuw tabblad openen.. Beide initiatieven moeten de lidstaten helpen ervoor te zorgen dat alle mensen — vanaf hun vroege kindertijd — sterke basisvaardigheden ontwikkelen en dat STEM-studies (wetenschap, technologie, engineering en wiskunde) aan populariteit winnen, met name onder studentes.

De succesvolle uitrol van de vaardigheidsunie en de EEA is afhankelijk van robuuste steun voor onderwijs en opleiding. Erasmus+ - In een nieuw tabblad openen. bestaat al bijna 40 jaar en is een blijvend succesverhaal van de EU; inmiddels profiteerden meer dan 16 miljoen mensen van persoonlijke en academische groei. De Commissie stelde voor het budget van Erasmus+ met 50 % te verhogen om jongeren, lerende volwassenen en personeel te helpen leermobiliteitservaring in andere lidstaten op te doen. Dit versterkt het gevoel van verbondenheid, de gemeenschappelijke EU-waarden en de maatschappelijke betrokkenheid. Met het voorstel wordt ook beoogd het toepassingsgebied van het programma uit te breiden met vrijwilligerswerk. Zo ontstaat een éénloketsysteem voor alle door de EU gefinancierde jongerenprojecten en -initiatieven.

In 2025 ontving het Erasmus+-programma de prijs voor Europese integratie van de Cercle d’Economia - In een nieuw tabblad openen..

De Europese top over onderwijs en vaardigheden 2025 - In een nieuw tabblad openen. stond in het teken van het stimuleren van de groei van Europa. Centraal stond de voorbereiding van de Europese onderwijsstelsels op snelle maatschappelijke en economische veranderingen. Ministers, beleidsmakers, leerkrachten, studenten, sociale partners en industriële leiders bespraken hoe onderwijs het concurrentievermogen, de cohesie en de democratische waarden van Europa kan versterken. De Commissie presenteerde ook de nieuwe Onderwijs- en opleidingsmonitor 2025 - In een nieuw tabblad openen. en het jaarverslag 2024 van Erasmus+ - In een nieuw tabblad openen..

In haar onophoudelijke streven naar een robuuste EEA organiseerde de Commissie in 2025 in Florence, Italië, het eerste forum voor het Europese diploma - In een nieuw tabblad openen.. Meer dan 160 vertegenwoordigers van nationale autoriteiten, universiteiten, kwaliteitsborgingsinstanties en studentenorganisaties kwamen bijeen om het pad te effenen voor de invoering van een label voor gezamenlijke Europese diploma’s in het kader van de toezegging van Florence.

Universiteiten zijn echter niet de enige centra voor onderwijs en de ontwikkeling van vaardigheden. Verschillende belanghebbenden, zoals aanbieders van beroepsonderwijs en -opleiding, scholen en spelers op de arbeidsmarkt, profiteren van leermobiliteits- en samenwerkingsprojecten in het kader van Erasmus+. De kenniscentra voor beroepsopleiding - In een nieuw tabblad openen., een vlaggenschipinitiatief van Erasmus+ op het gebied van beroepsonderwijs en -opleiding, ontvingen in 2025 een recordaantal van 303 aanvragen, tegenover 132 in 2024. Voor de periode 2021-2027 is uit het Erasmus+-programma een indicatief budget van 400 miljoen euro toegewezen voor de financiering van deze centra. Volgens de oproep tot het indienen van blijken van belangstelling van 2025 kunnen ten minste 15 nieuwe Erasmus+-projecten worden gefinancierd.

In de zomer organiseerde de Europese Alliantie voor leerlingplaatsen - In een nieuw tabblad openen. haar laatste evenement op hoog niveau - In een nieuw tabblad openen., met meer dan 230 deelnemers. Belangrijke belanghebbenden, beleidsmakers, sociale partners, onderwijsaanbieders, bedrijven en leerlingen kwamen bijeen om na te gaan hoe leerlingplaatsen de schone transitie van Europa kunnen stimuleren en voor een geschoolde, veerkrachtige beroepsbevolking kunnen zorgen. In oktober organiseerde de alliantie samen met de Europese Stichting voor opleiding - In een nieuw tabblad openen. ook een seminar voor partnerlanden in Montenegro - In een nieuw tabblad openen..

Voor het eerst worden in het actieplan voor basisvaardigheden, dat deel uitmaakt van de vaardigheidsunie, ook burgerschapsvaardigheden erkend, naast zaken als geletterdheid, wiskunde en wetenschappen. Tegen deze achtergrond was het thema voor de Europese prijs voor innovatief onderwijs 2025 - In een nieuw tabblad openen. “Burgerschapsvorming — Deelname aan het democratische leven, gemeenschappelijke waarden en maatschappelijke betrokkenheid”. In de loop van het jaar werden via de Jean Monnet-initiatieven van Erasmus+ rond “Leren over de EU” - In een nieuw tabblad openen. 106 voorstellen geselecteerd. Die moeten per school, in een periode van drie jaar, leiden tot ten minste 120 lesuren over democratie en waarden in de EU. Ook de Jean Monnet-schoolnetwerken zijn in 2025 uitgebreid. Deze netwerken bestaan uit instellingen in ten minste drie lidstaten en helpen EU-onderwerpen te integreren in het curriculum van het basis-, middelbaar en beroepsonderwijs.

Daarnaast opende de Commissie in 2025 twee aanvraagrondes voor DiscoverEU - In een nieuw tabblad openen., waarbij meer dan 75 000 reispassen worden verdeeld onder achttienjarigen in heel Europa. DiscoverEU helpt jongeren zowel het gedeelde culturele erfgoed van het continent ontdekken als vaardigheden en competenties verwerven waar zij hun hele leven iets aan zullen hebben. Deze rondes vonden plaats in het kader van 40 jaar Schengenakkoord, dat vrij verkeer mogelijk maakte in een groot deel van Europa.

Een cultuurkompas voor Europa

In een tijdperk van snelle veranderingen is het absoluut noodzakelijk het potentieel van cultuur te onderkennen en ten volle te benutten, en de uitdagingen aan te pakken waarmee de culturele en creatieve sectoren en industrieën worden geconfronteerd. Daarom presenteerde de Commissie een cultuurkompas voor Europa - In een nieuw tabblad openen., met een visie en belangrijke hoofdlijnen om cultuur bij de beleidsvorming van de EU centraal te stellen. Dit ambitieuze kompas omvat 20 vlaggenschipinitiatieven, waaronder een voorstel voor een EU-handvest voor kunstenaars om de arbeidsvoorwaarden voor artistieke en culturele professionals te verbeteren.