Τα τελευταία χρόνια, λόγω των παγκόσμιων προκλήσεων, της κρίσης του κόστους ζωής, της κλιματικής αλλαγής και της πολυπλοκότητας της ψηφιακής μετάβασης, η Ευρωπαϊκή Ένωση έχει εντείνει τις προσπάθειές της για την προστασία και την ενδυνάμωση ανθρώπων και κοινοτήτων. Το 2025 συνέχισε ακάθεκτη να επιδιώκει τη βελτίωση των συνθηκών διαβίωσης και εργασίας για όλους. Η χρονιά αυτή χαρακτηρίστηκε από πρωτοβουλίες για την αντιμετώπιση των ελλείψεων εργατικού δυναμικού και δεξιοτήτων, ώστε να στηριχτεί η βιώσιμη και συμπεριληπτική ανάπτυξη της ΕΕ και να διασφαλιστεί η ανταγωνιστικότητά της. Η ΕΕ συνέχισε να στηρίζει νέα μέτρα ώστε οι εργαζόμενοι να μπορούν να απολαμβάνουν τα κοινωνικά τους δικαιώματα. Επιπλέον, η διασφάλιση της δίκαιης και ισότιμης μεταχείρισης όλων των πολιτών, ανεξάρτητα από το υπόβαθρό τους, παρέμεινε βασική προτεραιότητα, με τη θέσπιση ενός πλαισίου κρίσιμης σημασίας για την καταπολέμηση της έμφυλης βίας, παράλληλα με την εκπόνηση σχεδίων για την ενίσχυση των δικαιωμάτων των καταναλωτών.

Ο ευρωπαϊκός πυλώνας κοινωνικών δικαιωμάτων - ανοίξτε νέα καρτέλα. λειτουργεί ως φάρος που καθοδηγεί την ΕΕ στην πορεία προς μια ισχυρή, κοινωνική Ευρώπη, που θα είναι δίκαιη, συμπεριληπτική και θα παρέχει ίσες ευκαιρίες σε όλους. Το 2025 η Ευρωπαϊκή Επιτροπή εξέτασε εκ νέου το σχέδιο δράσης για τον ευρωπαϊκό πυλώνα κοινωνικών δικαιωμάτων - ανοίξτε νέα καρτέλα. με στόχο την αποτελεσματικότερη υλοποίηση του πυλώνα, μετατρέποντας τις 20 βασικές αρχές του - ανοίξτε νέα καρτέλα. σε συγκεκριμένες δράσεις προς όφελος των πολιτών. Παράλληλα, η Επιτροπή άρχισε να επεξεργάζεται - ανοίξτε νέα καρτέλα. τη στρατηγική της ΕΕ για την καταπολέμηση της φτώχειας, την πρώτη του είδους της σε επίπεδο ΕΕ.

Ο κοινωνικός διάλογος διαδραματίζει καίριο ρόλο στη διατήρηση της ανταγωνιστικότητας των ευρωπαϊκών επιχειρήσεων, στην αύξηση της παραγωγικότητάς τους, στη δημιουργία ποιοτικών θέσεων εργασίας και στη διασφάλιση της κοινωνικής δικαιοσύνης. Η Επιτροπή και οι κοινωνικοί εταίροι σε διακλαδικό επίπεδο υπέγραψαν στις 5 Μαρτίου νέο σύμφωνο για τον ευρωπαϊκό κοινωνικό διάλογο - ανοίξτε νέα καρτέλα., με στόχο να ενισχυθεί ο ρόλος των κοινωνικών εταίρων στη διαμόρφωση της αγοράς εργασίας, της απασχόλησης και των κοινωνικών πολιτικών. Επιπλέον, το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και τα κράτη μέλη κατέληξαν σε πολιτική συμφωνία κατά τη διάρκεια του έτους σχετικά με την αναθεωρημένη οδηγία για το ευρωπαϊκό συμβούλιο εργαζομένων - ανοίξτε νέα καρτέλα., η οποία ενισχύει την ουσιαστική συμμετοχή των εργαζομένων στις εταιρικές αποφάσεις έτσι ώστε να διευκολύνεται η διαχείριση των αλλαγών σε διακρατικά περιβάλλοντα.

Η κοινωνική οικονομία έχει παγιωθεί ως αναπόσπαστο μέρος της οικονομίας και της κοινωνίας της ΕΕ, καθώς συμβάλλει στην ευημερία, την ανταγωνιστικότητα και την ανθεκτικότητα της Ευρώπης. Το 2025 η Επιτροπή δρομολόγησε την ενδιάμεση επανεξέταση - ανοίξτε νέα καρτέλα. του σχεδίου δράσης της για την κοινωνική οικονομία 2021-2030 - ανοίξτε νέα καρτέλα.. Λειτουργούν ήδη πάνω από 4,3 εκατομμύρια ενώσεις, συνεταιρισμοί, ταμεία αλληλασφάλισης, ιδρύματα και κοινωνικές επιχειρήσεις που δίνουν προτεραιότητα στην επίτευξη κοινωνικών και περιβαλλοντικών στόχων έναντι του κέρδους.

ΟΙ ΣΤΟΧΟΙ ΤΗΣ ΕΕ ΓΙΑ ΤΟ 2030

• Να εργάζεται τουλάχιστον το 78 % του πληθυσμού ηλικίας 20 έως 64 ετών.
• Να παρακολουθεί κατάρτιση τουλάχιστον το 60 % όλων των ενηλίκων κάθε χρόνο.
• Να μειωθούν κατά τουλάχιστον 15 εκατομμύρια τα άτομα που αντιμετωπίζουν κίνδυνο φτώχειας ή κοινωνικού αποκλεισμού.

Δεξιότητες που συμβάλλουν στην ευημερία της ΕΕ και στην οικονομική και κοινωνική ανθεκτικότητα

Το ανθρώπινο κεφάλαιο είναι εξαιρετικά σημαντικό για την ευημερία και τη δημοκρατία στην ΕΕ, για την οικονομική και κοινωνική ανθεκτικότητά της και για την ιδιαίτερη κοινωνική οικονομία της αγοράς της. Για να είναι ανταγωνιστική και έτοιμη για το μέλλον, η ΕΕ πρέπει να στηρίξει και να προετοιμάσει τους πολίτες της παρέχοντάς τους τις δεξιότητες και τις ικανότητες που απαιτούνται για την επιτυχία στην εκπαίδευση, στην εργασία και στη ζωή, όπως τονίζεται στην Πυξίδα Ανταγωνιστικότητας - ανοίξτε νέα καρτέλα. (βλέπε κεφάλαιο 2).

Αυτός είναι ο λόγος για τον οποίο η Επιτροπή δρομολόγησε τον Μάρτιο την Ένωση Δεξιοτήτων - ανοίξτε νέα καρτέλα., μια ολοκληρωμένη στρατηγική που αποσκοπεί στη στήριξη της ανάπτυξης ποιοτικών, συμπεριληπτικών και ευπροσάρμοστων συστημάτων εκπαίδευσης, κατάρτισης και δεξιοτήτων για την αύξηση της ανταγωνιστικότητας της ΕΕ. Στο πλαίσιο αυτό, η αύξηση των πληροφοριών για τις δεξιότητες σε επίπεδο ΕΕ θα διαδραματίσει ουσιαστικό ρόλο στη χάραξη αποτελεσματικών και στοχευμένων πολιτικών. Η Ένωση Δεξιοτήτων αξιοποιεί τις δράσεις που έχουν ήδη δρομολογηθεί στο πλαίσιο του Ευρωπαϊκού Χώρου Εκπαίδευσης (ΕΧΕ) και δρα συνεργατικά με αυτές.

• 1 στους 5 ενήλικες δυσκολεύεται να διαβάσει και να γράψει
  (ΓΔ Εκπαίδευσης, Νεολαίας, Αθλητισμού και Πολιτισμού, Έκθεση παρακολούθησης της εκπαίδευσης και της κατάρτισης 2025 — Συγκριτική έκθεση, κεφάλαιο 7.2 - ανοίξτε νέα καρτέλα., 2025).
• 1 στα 4 άτομα στην ηλικία των 15 ετών υστερεί στην ανάγνωση, στα μαθηματικά και στις θετικές επιστήμες
  [ΓΔ Εκπαίδευσης, Νεολαίας, Αθλητισμού και Πολιτισμού, The twin challenge of equity and excellence in basic skills in the EU - ανοίξτε νέα καρτέλα. (Η διττή πρόκληση της ισότητας και της αριστείας σε βασικές δεξιότητες στην ΕΕ), 2024].
• Σχεδόν 4 στις 5 μικρές και μεσαίες επιχειρήσεις δεν μπορούν να βρουν τα ταλέντα που χρειάζονται
  (Ευρωπαϊκή Επιτροπή, Έκτακτο Ευρωβαρόμετρο 529 - ανοίξτε νέα καρτέλα., Σεπτέμβριος 2023).

Η αύξηση των επενδύσεων σε δεξιότητες για νέους εργαζομένους κατά μόλις 0,1 % θα μπορούσε να ενισχύσει την απασχόληση κατά 0,25 % και το ακαθάριστο εγχώριο προϊόν κατά 0,18 % [ΓΔ Απασχόλησης, Κοινωνικών Υποθέσεων και Ένταξης, Employment and Social Developments in Europe 2024 - ανοίξτε νέα καρτέλα. (Απασχόληση και κοινωνικές εξελίξεις στην Ευρώπη το 2024), 2024].

Από το 2021 έως το 2027 η ΕΕ επενδύει πάνω από 150 δισ. ευρώ για τη στήριξη των πολιτών, των επιχειρήσεων, των εκπαιδευτικών ιδρυμάτων και άλλων φορέων ώστε να αναπτύξουν την εκπαίδευση και τις δεξιότητες που απαιτούνται για μια δυναμική και ανταγωνιστική ευρωπαϊκή οικονομία. Στο νέο πολυετές δημοσιονομικό πλαίσιο (βλέπε κεφάλαιο 8), που θα ισχύσει από το 2028 έως το 2034, η Επιτροπή προτείνει τουλάχιστον το 14 % των κονδυλίων κάθε σχεδίου εθνικής και περιφερειακής εταιρικής σχέσης - ανοίξτε νέα καρτέλα. (εξαιρουμένων των ποσών που προορίζονται αποκλειστικά για τη γεωργία και για το Κοινωνικό Ταμείο για το Κλίμα) να κατευθύνεται στην υλοποίηση κοινωνικών στόχων. Ο νέος προϋπολογισμός θα συμβάλει στην υλοποίηση του ευρωπαϊκού πυλώνα κοινωνικών δικαιωμάτων με επενδύσεις στο ανθρώπινο δυναμικό και συγκεκριμένα σε ποιοτικές θέσεις εργασίας, στην κοινωνική ένταξη, στην εκπαίδευση, στις δεξιότητες, στην υγεία, στη στέγαση και σε κοινωνικές υποδομές.

Η επένδυση στο ανθρώπινο δυναμικό, η αναγνώριση των δεξιοτήτων του και η προσέλκυση ταλέντων σε ολόκληρη την Ευρώπη αποτελούν βασικούς πυλώνες της Ένωσης Δεξιοτήτων. Το 2025 η Επιτροπή γιόρτασε τα 20 χρόνια του Europass - ανοίξτε νέα καρτέλα., μιας δωρεάν και ασφαλούς διαδικτυακής πλατφόρμας που στηρίζει τους πολίτες σε όλη τη διάρκεια της σταδιοδρομίας τους.

© kite_rin – stock.adobe.com

Η προσέλκυση ταλέντων από τρίτες χώρες αποτελεί έναν από τους βασικούς στόχους της Ένωσης Δεξιοτήτων. Τον Νοέμβριο το Κοινοβούλιο και το Συμβούλιο της Ευρωπαϊκής Ένωσης κατέληξαν επίσης σε πολιτική συμφωνία σχετικά με τη δεξαμενή ταλέντων της ΕΕ - ανοίξτε νέα καρτέλα., ένα πολύτιμο εργαλείο για την αντιμετώπιση των ελλείψεων εργατικού δυναμικού και δεξιοτήτων. Θα είναι μια εύχρηστη, σύγχρονη και αξιόπιστη πλατφόρμα στην οποία θα αντιστοιχίζονται άτομα από τρίτες χώρες που αναζητούν εργασία με εργοδότες στην ΕΕ. Επιπλέον, το 2025 δρομολογήθηκε το πιλοτικό έργο «MSCA Choose Europe» (Επιλέξτε την Ευρώπη), στο πλαίσιο των δράσεων Marie Skłodowska-Curie, για την αύξηση της ελκυστικότητας της Ευρώπης όσον αφορά τις ερευνητικές σταδιοδρομίες με την αντιμετώπιση του προβλήματος της επισφάλειας και την παροχή άριστων συνθηκών εργασίας.

Δημιουργία ποιοτικών θέσεων εργασίας

Η εξασφάλιση της ύπαρξης ποιοτικών θέσεων εργασίας συμβάλλει όχι μόνο στην προώθηση της κοινωνικής δικαιοσύνης, αλλά και στη διαμόρφωση ενός ισχυρού και ανταγωνιστικού βιομηχανικού τομέα. Η Επιτροπή ενέκρινε τον Δεκέμβριο τον χάρτη πορείας για ποιοτικές θέσεις εργασίας - ανοίξτε νέα καρτέλα.. Ο χάρτης καταρτίστηκε σε στενή συνεργασία με τους κοινωνικούς εταίρους και επικεντρώνεται στη δημιουργία και τη διατήρηση ποιοτικών θέσεων εργασίας, ιδίως κατά την καθαρή και την ψηφιακή μετάβαση, διασφαλίζοντας παράλληλα ότι τα δικαιώματα των εργαζομένων θα συμβαδίζουν με μια σύγχρονη οικονομία. Ο χάρτης πορείας ζητεί επίσης την επιβολή των υφιστάμενων δικαιωμάτων, ποιοτικές υπηρεσίες για όλους και σε όλες τις περιφέρειες, επαρκή χρηματοδότηση και ενίσχυση του κοινωνικού διαλόγου και των συλλογικών διαπραγματεύσεων. Παράλληλα, η Επιτροπή εγκαινίασε το πρώτο στάδιο της διαβούλευσης σχετικά με μια νομοθετική πράξη για ποιοτικές θέσεις εργασίας - αρχείο PDF, ανοίξτε νέα καρτέλα. για να συγκεντρώσει τις απόψεις των κοινωνικών εταίρων αναφορικά με μια πιθανή πρωτοβουλία στον τομέα αυτόν.

Στήριξη των εργαζομένων

Τα ψηφιακά εργαλεία παρέχουν τόσο στους εργαζομένους όσο και στους εργοδότες περισσότερη ευελιξία, επιτρέποντάς τους μεγαλύτερη αυτονομία και καινοτομία· από την άλλη ωστόσο, αυξάνονται και οι εκκλήσεις για ασφαλιστικές δικλίδες, έτσι ώστε η ψηφιοποίηση να μην αποδυναμώνει τα δικαιώματα των εργαζομένων. Το 2025 η Επιτροπή συνέχισε να λαμβάνει μέτρα για την προάσπιση του δικαιώματος των εργαζομένων στην αποσύνδεση και στη δίκαιη τηλεργασία, ολοκληρώνοντας το δεύτερο στάδιο των διαβουλεύσεων με τους κοινωνικούς εταίρους. Επιπλέον, έως το τέλος του έτους είχε ολοκληρώσει με επιτυχία τις εργασίες της η ομάδα εμπειρογνωμόνων της που ασχολούνταν με τη μεταφορά της οδηγίας για την εργασία σε πλατφόρμες - ανοίξτε νέα καρτέλα. στο εθνικό δίκαιο, την οποία πρέπει να έχουν πραγματοποιήσει τα κράτη μέλη έως τον Δεκέμβριο του 2026.

Τον Ιούλιο η Επιτροπή πρότεινε ισχυρότερες ασφαλιστικές δικλίδες για τους εργαζομένους που εκτίθενται σε επικίνδυνες ουσίες με τη θέσπιση νέων ορίων έκθεσης σε χημικές ουσίες - ανοίξτε νέα καρτέλα.. Τα μέτρα αναμένεται να αποτρέψουν περίπου 1 700 περιστατικά καρκίνου του πνεύμονα και 19 000 άλλες περιπτώσεις σοβαρών ασθενειών κατά τα επόμενα 40 έτη και θα μπορούσαν να εξοικονομήσουν έως και 1,16 δισ. ευρώ σε δαπάνες υγειονομικής περίθαλψης. Οι προτάσεις της Επιτροπής θα συζητηθούν στο Κοινοβούλιο και στο Συμβούλιο. Στο ίδιο πνεύμα, η ΕΕ δημοσίευσε επίσης νέο ενδεικτικό κατάλογο επικίνδυνων φαρμάκων - ανοίξτε νέα καρτέλα., μαζί με κατευθυντήριες γραμμές για τη διαχείριση των κινδύνων για την υγεία και την ασφάλεια οι οποίοι σχετίζονται με τον αμίαντο - ανοίξτε νέα καρτέλα..

Σε ένα γεωπολιτικό περιβάλλον με αυξανόμενες προκλήσεις, το Ευρωπαϊκό Ταμείο Προσαρμογής στην Παγκοσμιοποίηση για τους Απολυμένους Εργαζομένους - ανοίξτε νέα καρτέλα. συνέχισε να βοηθά τα άτομα που απολύθηκαν λόγω σημαντικών αναδιαρθρώσεων. Η Επιτροπή πρότεινε την τροποποίηση του Tαμείου ώστε να μπορούν οι εταιρείες να ζητούν στήριξη για εργαζομένους που πρόκειται να απολυθούν, πρόταση που αποτελεί εμβληματική πρωτοβουλία του σχεδίου δράσης για το μέλλον της αυτοκινητοβιομηχανίας - ανοίξτε νέα καρτέλα..

Χρηματοδότηση από το Ευρωπαϊκό Ταμείο Προσαρμογής στην Παγκοσμιοποίηση για τους Απολυμένους Εργαζομένους

• 8 εκατ. ευρώ για τη στήριξη 2 400 εργαζομένων που απολύθηκαν μετά την πτώχευση της βελγικής εταιρείας κατασκευής πούλμαν Van Hool.
• 1 εκατ. ευρώ για τη στήριξη 417 πρώην εργαζομένων στο Βέλγιο μετά το κλείσιμο του εργοστασίου της εταιρείας κατασκευής μικροκυκλωμάτων BelGaN.
• 3 εκατ. ευρώ για τη στήριξη 915 εργαζομένων που απολύθηκαν στη Γερμανία μετά το κλείσιμο της μονάδας παραγωγής της Goodyear στη Φούλντα και τη μερική παύση λειτουργίας της μονάδας στο Χάναου.
• 8,5 εκατ. ευρώ για τη στήριξη 5 800 εργαζομένων που απολύθηκαν μετά την πτώχευση της εταιρείας κατασκευής μπαταριών Northvolt στη Σουηδία.

Επιπλέον, τον Μάιο συνδικαλιστικές οργανώσεις και σύνδεσμοι εργοδοτών από πέντε κλάδους συνυπέγραψαν κατευθυντήριες γραμμές - ανοίξτε νέα καρτέλα. για την πρόληψη και την αντιμετώπιση της βίας και της παρενόχλησης στην εργασία. Οι νέες κατευθυντήριες γραμμές διευρύνουν το πεδίο εφαρμογής των προηγούμενων έτσι ώστε να συμπεριληφθεί σε αυτό η βία στο διαδίκτυο και να δοθεί έμφαση στις αρχές της ισότητας των φύλων και της απαγόρευσης των διακρίσεων.

Οικονομικά προσιτή στέγαση και ενέργεια

Η οικονομικά μη προσιτή στέγαση έχει εξελιχθεί σε επείγον ζήτημα με μεγάλες διαστάσεις σε ολόκληρη την Ευρώπη, το οποίο δυσχεραίνει τη μετακίνηση για σπουδές ή εργασία και, κατά συνέπεια, υπονομεύει την ανταγωνιστικότητα και την οικονομική ευημερία της ΕΕ. Μετά τη διάσκεψη - ανοίξτε νέα καρτέλα. της 24ης Μαρτίου, που συνδιοργανώθηκε από το Κοινοβούλιο και την Επιτροπή, δρομολογήθηκε η διαδικασία κατάρτισης του πρώτου ευρωπαϊκού σχεδίου οικονομικά προσιτής στέγασης - ανοίξτε νέα καρτέλα., το οποίο εγκρίθηκε στα τέλη του 2025 και βασίζεται στις εργασίες μιας νέας συμβουλευτικής επιτροπής για τη στέγαση - ανοίξτε νέα καρτέλα.. Στόχος του σχεδίου είναι να στηρίξει τα κράτη μέλη, τις περιφέρειες και τις πόλεις στην αντιμετώπιση των διαρθρωτικών προκλήσεων, στην αποδέσμευση δημόσιων και ιδιωτικών επενδύσεων και, τελικά, στη βελτίωση της πρόσβασης σε βιώσιμη, οικονομικά προσιτή και ποιοτική στέγαση, συμπεριλαμβανομένης της κοινωνικής στέγασης.

Για το

40 %

των νέων η μεγαλύτερη ανησυχία για το μέλλον είναι το κόστος ζωής.

Πηγή: Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, Έκτακτο Ευρωβαρόμετρο — Έρευνα για τη νεολαία 2024 - ανοίξτε νέα καρτέλα., Φεβρουάριος 2025.

Το σχέδιο προτείνει μέτρα για έναν πιο παραγωγικό και καινοτόμο τομέα κατασκευών και ανακαινίσεων έτσι ώστε να εκλείψει η αναντιστοιχία μεταξύ προσφοράς και ζήτησης μέσω της ευρωπαϊκής στρατηγικής για την κατασκευή κατοικιών - ανοίξτε νέα καρτέλα.. Η στρατηγική αυτή ενισχύεται με την πρωτοβουλία για το Νέο Ευρωπαϊκό Μπάουχαους - ανοίξτε νέα καρτέλα., για την οποία η Επιτροπή εξέδωσε τον Δεκέμβριο ανακοίνωση και πρόταση σύστασης του Συμβουλίου - ανοίξτε νέα καρτέλα., παράλληλα με το ευρωπαϊκό σχέδιο οικονομικά προσιτής στέγασης. Η πρωτοβουλία επιδιώκει να προωθήσει τη δημιουργία βιώσιμων, συμπεριληπτικών και αισθητικά ευχάριστων χώρων και προϊόντων και αντίστοιχους τρόπους ζωής, εναρμονιζόμενη με την Ευρωπαϊκή Πράσινη Συμφωνία και τη συμφωνία για καθαρή βιομηχανία και σεβόμενη παράλληλα την ποικιλομορφία των πολιτισμών και των παραδόσεων.

Το ζήτημα της πρόσβασης σε οικονομικά προσιτή στέγαση δεν αφορά μόνο τα χαμηλότερα εισοδήματα. Ως εκ τούτου, το 2025 η Επιτροπή πρότεινε την αναθεώρηση της απόφασης σχετικά με τις υπηρεσίες γενικού οικονομικού ενδιαφέροντος - ανοίξτε νέα καρτέλα., με στόχο να διασφαλιστεί ότι οι κανόνες για τις κρατικές ενισχύσεις θα διευκολύνουν τις επενδύσεις τόσο σε οικονομικά προσιτή στέγαση όσο και σε κοινωνική στέγαση. Η Επιτροπή θα συνεργαστεί με τις εθνικές, περιφερειακές και τοπικές αρχές για την απλούστευση των κανόνων και των διαδικασιών που περιορίζουν την προσφορά στέγασης, με ιδιαίτερη έμφαση στον σχεδιασμό και την αδειοδότηση. Επίσης, μια νέα νομοθετική πρωτοβουλία για τις βραχυχρόνιες μισθώσεις θα στηρίξει τις περιοχές με στεγαστική πίεση.

Αντιμετωπίζοντας τα βαθύτερα αίτια της στεγαστικής κρίσης με ολοκληρωμένο τρόπο, το σχέδιο αυτό θα ωφελήσει ιδιαίτερα όσους πλήττονται περισσότερο: τους νέους, τους σπουδαστές, τους εργαζομένους σε θέσεις κρίσιμης σημασίας, τα άτομα με χαμηλό εισόδημα και άλλες μειονεκτούσες ομάδες. Η Επιτροπή θα κινητοποιήσει νέες επενδύσεις σε φοιτητικές και κοινωνικές κατοικίες και θα βοηθήσει τα κράτη μέλη να βρουν καλύτερες λύσεις για τους αστέγους με βάση τις αρχές της πρωτοβουλίας «Προτεραιότητα στη στέγαση».

Η ΕΕ δεν εργάζεται μόνο για μια πιο προσιτή οικονομικά στέγαση, αλλά βοηθά και τους καταναλωτές να μειώσουν τις ενεργειακές τους δαπάνες. Το σχέδιο δράσης για οικονομικά προσιτή ενέργεια - ανοίξτε νέα καρτέλα. θα προσφέρει ανακούφιση στα νοικοκυριά και στις επιχειρήσεις που πληρώνουν υψηλούς λογαριασμούς ενέργειας (βλέπε κεφάλαιο 2), καθώς η εξοικονόμηση που θα προκύψει από τη μείωση της εξάρτησης της Ευρώπης από τα ορυκτά καύσιμα ενδέχεται να ανέλθει στα 130 δισ. ευρώ έως το 2030. Πρόσθετες προσαρμοσμένες λύσεις που αναπτύχθηκαν σε όλη τη διάρκεια του έτους, όπως οι αναθεωρημένοι κανόνες για την κατανάλωση ενέργειας των ηλεκτρικών συσκευών σε λειτουργία αναμονής - ανοίξτε νέα καρτέλα. —οι οποίοι εφαρμόζονται από τις 9 Μαΐου—, θα μειώσουν περαιτέρω τη χρήση ενέργειας.

Ενδυνάμωση της προστασίας των καταναλωτών

Χάρη στους κανόνες της ΕΕ, οι καταναλωτές προστατεύονται επαρκώς από αθέμιτες πρακτικές και δικαιούνται να λαμβάνουν σαφείς πληροφορίες σχετικά με τα προϊόντα και τις υπηρεσίες που αγοράζουν. Ωστόσο, η ανάπτυξη της ψηφιακής οικονομίας και του ηλεκτρονικού εμπορίου έχει δημιουργήσει νέες προκλήσεις για τους καταναλωτές στο διαδίκτυο.

Το νέο θεματολόγιο για τους καταναλωτές - ανοίξτε νέα καρτέλα. για την περίοδο 2025-2030, που εγκρίθηκε στις 19 Νοεμβρίου, επικεντρώνεται στην ενίσχυση των δικαιωμάτων των καταναλωτών στην ενιαία αγορά. Θα βελτιώσει την επιβολή της συμμόρφωσης, θα προωθήσει την ανταγωνιστικότητα και τη βιώσιμη ευημερία, θα προστατεύσει τους ευάλωτους καταναλωτές, θα μειώσει τον διοικητικό φόρτο και θα προαγάγει μια δίκαιη, πράσινη και ψηφιακή οικονομία. Σημαντικό ρόλο στο πλαίσιο του θεματολογίου θα έχει η πράξη για την ψηφιακή δικαιοσύνη - ανοίξτε νέα καρτέλα., που πρόκειται να εγκριθεί το δεύτερο εξάμηνο του 2026 και αποσκοπεί ειδικότερα στην αντιμετώπιση επιβλαβών πρακτικών —όπως τα σκοτεινά μοτίβα και το παραπλανητικό μάρκετινγκ επηρεαστών— στους διαδικτυακούς χώρους, με ιδιαίτερη έμφαση στους ανηλίκους. Θα εξετάσει επίσης τις δυνατότητες απλούστευσης και ελάττωσης του φόρτου χωρίς να μειωθεί η προστασία των καταναλωτών. Επιπλέον, η Επιτροπή εξέδωσε ανακοίνωση για το ηλεκτρονικό εμπόριο - ανοίξτε νέα καρτέλα. με σκοπό την αντιμετώπιση των κινδύνων για την υγεία και την ασφάλεια που συνδέονται με την αύξηση των εισαγόμενων προϊόντων χαμηλής αξίας στις αγορές της ΕΕ.

Στην Ευρωπαϊκή Διάσκεψη Καταναλωτών του 2025 - ανοίξτε νέα καρτέλα. συμμετείχαν υπεύθυνοι χάραξης πολιτικής, επιχειρήσεις και η κοινωνία των πολιτών, οι οποίοι συζήτησαν για την προστασία των καταναλωτών, το διασυνοριακό ηλεκτρονικό εμπόριο και τις ψηφιακές αγορές, διαμορφώνοντας το νέο θεματολόγιο για τους καταναλωτές και το σχετικό σχέδιο δράσης. Επίσης, κατά τη διάσκεψη δύο νέες πλατφόρμες ηλεκτρονικού εμπορίου προσχώρησαν στη δέσμευση για την προστασία των καταναλωτών - ανοίξτε νέα καρτέλα., για να προστεθούν στους 10 υπογράφοντες που είχαν ήδη αναλάβει τη δέσμευση για πρόσθετη προστασία των καταναλωτών και των ψηφιακών δικαιωμάτων τους πέραν των νομικών απαιτήσεων.

Ευρήματα του πίνακα αποτελεσμάτων της ΕΕ για τις καταναλωτικές συνθήκες το 2025 - ανοίξτε νέα καρτέλα.

Οι αγοραστές είναι 60 % πιθανότερο να αντιμετωπίσουν προβλήματα στο διαδίκτυο σε σύγκριση με τις αγορές εκτός διαδικτύου.

Το 93 % των αγοραστών ανησυχεί για τη στοχευμένη διαφήμιση, και ειδικότερα για:

• τη συλλογή δεδομένων προσωπικού χαρακτήρα χωρίς συγκατάθεση (71 %)·
• την υπερβολική διαφήμιση (67 %)·
• και την αναπόφευκτη εξατομίκευση (63 %).

Το 45 % είχε εντοπίσει διαδικτυακές απάτες το προηγούμενο έτος.

Μεγάλο ποσοστό είχε συναντήσει αθέμιτες πρακτικές, όπως:

• ψευδείς αξιολογήσεις (66 %)·
• παραπλανητική έκπτωση (61 %).

Άλλες δράσεις του 2025 για την προστασία των καταναλωτών

• Το Κοινοβούλιο και το Συμβούλιο κατέληξαν σε πολιτική συμφωνία αναφορικά με τους νέους κανόνες για την ασφάλεια των παιχνιδιών - ανοίξτε νέα καρτέλα..
• Από έρευνα - ανοίξτε νέα καρτέλα. της Επιτροπής και των εθνικών αρχών προστασίας των καταναλωτών προέκυψε ότι οι μισοί σχεδόν έμποροι μεταχειρισμένων προϊόντων στο διαδίκτυο δεν ενημερώνουν σωστά τους καταναλωτές σχετικά με τα δικαιώματά τους όσον αφορά την επιστροφή προϊόντων.
• Η Επιτροπή φιλοξένησε τον Ιούλιο διάλογο εφαρμογής - ανοίξτε νέα καρτέλα. σχετικά με την προστασία των καταναλωτών στο ψηφιακό περιβάλλον.

ΒΙΝΤΕΟΜαζί για αξιόπιστες διαδικτυακές αξιολογήσεις

Για να διασφαλιστεί η πρόσβαση των καταναλωτών σε αξιόπιστες αξιολογήσεις και βαθμολογίες για τα τουριστικά καταλύματα, η ΕΕ παρείχε στήριξη σε πλατφόρμες κράτησης, ξενοδοχειακές επιχειρήσεις και οργανώσεις καταναλωτών για τη δημιουργία ενός νέου κώδικα δεοντολογίας - ανοίξτε νέα καρτέλα..

Δραστηριοποίηση και συμμετοχή των νέων

Ο σημαντικός ρόλος των νέων στη διαμόρφωση του μέλλοντος της ΕΕ αντικατοπτρίζεται στις «Πολιτικές κατευθύνσεις - ανοίξτε νέα καρτέλα.» για την Επιτροπή 2024-2029. Η ΕΕ έχει δεσμευτεί ότι θα ακούει τι έχουν να πουν οι νέοι και θα αντιμετωπίζει άμεσα τα ζητήματα για τα οποία ανησυχούν.

Η νέα συμβουλευτική επιτροπή νέων της προέδρου - ανοίξτε νέα καρτέλα., οι ετήσιοι διάλογοι πολιτικής με τη νεολαία - ανοίξτε νέα καρτέλα. και ο έλεγχος της νομοθεσίας από τη σκοπιά της νεολαίας - ανοίξτε νέα καρτέλα. τον οποίο διενεργεί η Επιτροπή θέτουν τους νέους στο επίκεντρο της χάραξης πολιτικής της ΕΕ. Το 2025 η Επιτροπή ενσωμάτωσε για πρώτη φορά τον «έλεγχο της νομοθεσίας από τη σκοπιά της νεολαίας» στο ετήσιο πρόγραμμα εργασίας της, ζητώντας τη γνώμη των νέων και οργανώσεων της κοινωνίας των πολιτών που ασχολούνται με τα θέματα της νεολαίας σχετικά με πρωτοβουλίες που έχουν ιδιαίτερη σημασία γι’ αυτούς. Επιπλέον, όλες και όλοι οι επίτροποι διοργάνωσαν διαλόγους πολιτικής με τη νεολαία για να ενθαρρύνουν τους νέους να μοιραστούν τις απόψεις τους και να διασφαλίσουν ότι η φωνή τους θα ακουστεί στο υψηλότερο επίπεδο όσον αφορά τη λήψη αποφάσεων.

Η συμβουλευτική επιτροπή νέων της προέδρου απαρτίζεται από εκπροσώπους της νεολαίας, έναν εκπρόσωπο από το Εθνικό Συμβούλιο Νεολαίας κάθε κράτους μέλους και έναν από το Ευρωπαϊκό Φόρουμ Νεολαίας - ανοίξτε νέα καρτέλα., καθώς και από παρατηρητές από υποψήφιες χώρες και δυνάμει υποψήφια για ένταξη στην ΕΕ μέλη. Συμβουλεύει την πρόεδρο της Επιτροπής σε θέματα όπου δίνουν ιδιαίτερη σημασία οι νέοι, μεταφέρει τις απόψεις τους σχετικά με τις πολιτικές που καταρτίζει η Επιτροπή και θέτει τους νέους στο επίκεντρο της χάραξης πολιτικής της ΕΕ.

ΒΙΝΤΕΟΗ συμβουλευτική επιτροπή νέων της προέδρου

Όλοι και όλες οι επίτροποι πραγματοποίησαν έναν πρώτο διάλογο πολιτικής με τη νεολαία εντός των πρώτων 100 ημερών από την ανάληψη των καθηκόντων τους, και συνέχισαν να συνεργάζονται προσωπικά με τους νέους Ευρωπαίους σε όλη τη διάρκεια του έτους.

Από την έναρξη της τρέχουσας θητείας της Επιτροπής έχουν πραγματοποιηθεί
41 διάλογοι.

9 διάλογοι
συνέβαλαν σημαντικά σε πρωτοβουλίες που βρίσκονται σε εξέλιξη στο πλαίσιο της διαδικασίας του ελέγχου της νομοθεσίας από τη σκοπιά της νεολαίας, όπως είναι η Ευρωπαϊκή Ασπίδα Δημοκρατίας, το ευρωπαϊκό σύμφωνο για τους ωκεανούς και το όραμα για τη γεωργία και τα τρόφιμα.

Στήριξη της εκπαίδευσης και δημιουργία γεφυρών

Η Ένωση Δεξιοτήτων βασίζεται σε σημαντικό βαθμό στον ΕΧΕ - ανοίξτε νέα καρτέλα., και υλοποιείται από κοινού με αυτόν, μια πρωτοβουλία που βοηθά τα κράτη μέλη να οικοδομήσουν πιο ανθεκτικά και συμπεριληπτικά συστήματα εκπαίδευσης και κατάρτισης. Τον Ιούνιο η Επιτροπή δημοσίευσε έκθεση σχετικά με την ενδιάμεση αξιολόγηση του ΕΧΕ - ανοίξτε νέα καρτέλα., με βάση την οποία το Συμβούλιο θα εγκρίνει ένα νέο στρατηγικό πλαίσιο συνεργασίας για την περίοδο 2026-2030.

Το σχέδιο δράσης για τις βασικές δεξιότητες - ανοίξτε νέα καρτέλα. και το στρατηγικό σχέδιο για την εκπαίδευση στους τομείς STEM - ανοίξτε νέα καρτέλα. θα ενταχθούν επίσης στην Ένωση Δεξιοτήτων. Στόχος τους είναι, αφενός, να στηρίξουν τις προσπάθειες των κρατών μελών να διασφαλίσουν ότι όλοι —από την πρώιμη παιδική ηλικία έως την ενηλικίωση— θα διαθέτουν επαρκείς βασικές δεξιότητες και, αφετέρου, να αυξήσουν το ποσοστό των σπουδαστών στους τομείς STEM (θετικές επιστήμες, τεχνολογία, μηχανική και μαθηματικά), με ιδιαίτερη έμφαση στις σπουδάστριες.

Η επιτυχής ανάπτυξη της Ένωσης Δεξιοτήτων και του Ευρωπαϊκού Χώρου Εκπαίδευσης βασίζεται στη δυναμική στήριξη στην εκπαίδευση και στην κατάρτιση. Το πρόγραμμα Erasmus+ - ανοίξτε νέα καρτέλα. γνωρίζει ιδιαίτερη επιτυχία για σχεδόν 40 έτη, συμβάλλοντας στην προσωπική και ακαδημαϊκή εξέλιξη άνω των 16 εκατομμυρίων ατόμων. Στο πλαίσιο αυτό, η Επιτροπή πρότεινε να αυξηθεί ο προϋπολογισμός του προγράμματος Erasmus+ κατά 50 %, ώστε οι νέοι, οι ενήλικοι εκπαιδευόμενοι και το εκπαιδευτικό προσωπικό να μπορέσουν να αποκτήσουν εμπειρία μαθησιακής κινητικότητας σε άλλα κράτη μέλη, ενισχύοντας έτσι την αίσθηση σύνδεσης, τις κοινές αξίες της ΕΕ και τη συμμετοχή στα κοινά. Η πρόταση αποσκοπεί επίσης στην επέκταση του πεδίου εφαρμογής του προγράμματος ώστε να καλύπτει τον εθελοντισμό, με τη δημιουργία υπηρεσίας μίας στάσης για όλα τα έργα και τις πρωτοβουλίες που χρηματοδοτούνται από την ΕΕ και αφορούν τη νεολαία.

Το 2025 το πρόγραμμα Erasmus+ έλαβε το Βραβείο του Cercle d’Economia για την Ευρωπαϊκή Ολοκλήρωση - ανοίξτε νέα καρτέλα..

Η ευρωπαϊκή διάσκεψη για την εκπαίδευση και τις δεξιότητες του 2025 - ανοίξτε νέα καρτέλα., με θέμα «Προώθηση της ανάπτυξης της Ευρώπης», επικεντρώθηκε στην προετοιμασία των εκπαιδευτικών συστημάτων της Ευρώπης για ταχείες κοινωνικές και οικονομικές αλλαγές. Οι υπουργοί, οι υπεύθυνοι χάραξης πολιτικής, οι εκπαιδευτικοί, οι σπουδαστές, οι κοινωνικοί εταίροι και τα ηγετικά στελέχη της βιομηχανίας που συμμετείχαν συζήτησαν τον τρόπο με τον οποίο η εκπαίδευση μπορεί να ενισχύσει την ανταγωνιστικότητα, τη συνοχή και τις δημοκρατικές αξίες της Ευρώπης. Η Επιτροπή παρουσίασε επίσης τη νέα Έκθεση παρακολούθησης της εκπαίδευσης και της κατάρτισης - ανοίξτε νέα καρτέλα. και την Erasmus+ Annual Report 2024 - ανοίξτε νέα καρτέλα. (Ετήσια έκθεση του Erasmus+ για το 2024).

Σταθερά προσηλωμένη στη διασφάλιση ενός ισχυρού ΕΧΕ, η Επιτροπή συγκάλεσε το 2025 το πρώτο φόρουμ για το ευρωπαϊκό πτυχίο - ανοίξτε νέα καρτέλα. στη Φλωρεντία της Ιταλίας. Εκεί συγκεντρώθηκαν περισσότεροι από 160 εκπρόσωποι εθνικών αρχών, πανεπιστημίων, οργανισμών διασφάλισης της ποιότητας και φοιτητικών οργανώσεων, ώστε να προετοιμάσουν το έδαφος για την ανάπτυξη ενός σήματος κοινού ευρωπαϊκού πτυχίου στο πλαίσιο της δέσμευσης της Φλωρεντίας.

Ωστόσο, η εκπαίδευση και η ανάπτυξη δεξιοτήτων δεν περιορίζονται μόνο στα πανεπιστήμια. Από τα έργα μαθησιακής κινητικότητας και συνεργασίας του Erasmus+ επωφελούνται διάφορα ενδιαφερόμενα μέρη, όπως οι πάροχοι επαγγελματικής εκπαίδευσης και κατάρτισης (ΕΕΚ), τα σχολεία και οι παράγοντες της αγοράς εργασίας. Τα κέντρα επαγγελματικής αριστείας - ανοίξτε νέα καρτέλα., μια εμβληματική πρωτοβουλία του Erasmus+ στον τομέα της ΕΕΚ, έλαβαν πρωτοφανή αριθμό αιτήσεων το 2025, φτάνοντας συνολικά τις 303, έναντι 132 το προηγούμενο έτος. Για την περίοδο 2021-2027 το πρόγραμμα Erasmus+ έχει διαθέσει 400 εκατ. ευρώ από τον ενδεικτικό προϋπολογισμό στη χρηματοδότηση αυτών των κέντρων. Στην πρόσκληση εκδήλωσης ενδιαφέροντος του 2025, ο διαθέσιμος προϋπολογισμός επιτρέπει τη χρηματοδότηση τουλάχιστον 15 νέων έργων Erasmus+.

Στην πιο πρόσφατη εκδήλωση υψηλού επιπέδου - ανοίξτε νέα καρτέλα. της ευρωπαϊκής συμμαχίας για θέσεις μαθητείας - ανοίξτε νέα καρτέλα., που διοργανώθηκε στη διάρκεια του καλοκαιριού με περισσότερους από 230 συμμετέχοντες, τα βασικά ενδιαφερόμενα μέρη, οι υπεύθυνοι χάραξης πολιτικής, οι κοινωνικοί εταίροι, οι πάροχοι εκπαίδευσης, οι εταιρείες και οι μαθητευόμενοι είχαν την ευκαιρία να διερευνήσουν τον τρόπο με τον οποίο τα προγράμματα μαθητείας μπορούν να προωθήσουν την καθαρή μετάβαση της Ευρώπης και να εξασφαλίσουν ένα ειδικευμένο και ανθεκτικό εργατικό δυναμικό για το μέλλον. Η συμμαχία διοργάνωσε επίσης, από κοινού με το Ευρωπαϊκό Ίδρυμα Επαγγελματικής Εκπαίδευσης - ανοίξτε νέα καρτέλα., σεμινάριο για τις χώρες-εταίρους στο Μαυροβούνιο - ανοίξτε νέα καρτέλα. τον Οκτώβριο.

Για πρώτη φορά το σχέδιο δράσης για τις βασικές δεξιότητες, που αποτελεί μέρος της Ένωσης Δεξιοτήτων, αναγνωρίζει τις δεξιότητες που σχετίζονται με την ιδιότητα του πολίτη παράλληλα με δεξιότητες όπως ο γραμματισμός, τα μαθηματικά και οι θετικές επιστήμες. Με βάση αυτό, το θέμα του Ευρωπαϊκού Βραβείου Καινοτόμου Διδασκαλίας - ανοίξτε νέα καρτέλα. για το 2025 ήταν το εξής: «Αγωγή του πολίτη — Συμμετοχή στον δημοκρατικό βίο, κοινές αξίες και συμμετοχή των πολιτών στα κοινά». Κατά τη διάρκεια του έτους, μέσω των πρωτοβουλιών Jean Monnet «Μαθαίνοντας για την ΕΕ» του Erasmus+ - ανοίξτε νέα καρτέλα., επιλέχθηκαν 106 προτάσεις για την παροχή τουλάχιστον 120 ωρών διδασκαλίας για τη δημοκρατία στην ΕΕ και τις αξίες της ΕΕ ανά σχολείο σε περίοδο τριών ετών. Επίσης, το 2025 επεκτάθηκαν τα δίκτυα σχολείων Jean Monnet. Τα δίκτυα αυτά αποτελούνται από ιδρύματα από τουλάχιστον τρία κράτη μέλη και συμβάλλουν στην ενσωμάτωση θεμάτων σχετικών με την ΕΕ στα διά ζώσης μαθήματα στην πρωτοβάθμια και στη δευτεροβάθμια εκπαίδευση, καθώς και στην ΕΕΚ.

Επιπλέον, το 2025 η Επιτροπή δρομολόγησε δύο γύρους υποβολής αιτήσεων στο πλαίσιο του DiscoverEU - ανοίξτε νέα καρτέλα. για την παροχή άνω των 75 000 ταξιδιωτικών καρτών σε νέους ηλικίας 18 ετών σε ολόκληρη την Ευρώπη. Το DiscoverEU βοηθά τους νέους να γνωρίσουν την κοινή πολιτιστική κληρονομιά της ηπείρου και να αποκτήσουν δεξιότητες και ικανότητες που θα τους βοηθήσουν σε όλη τη διάρκεια της ζωής τους. Οι γύροι αυτοί εντάσσονταν στο πλαίσιο της 40ής επετείου της Συμφωνίας του Σένγκεν, σηματοδοτώντας τέσσερις δεκαετίες ελεύθερης κυκλοφορίας σε μεγάλο μέρος της Ευρώπης.

Πυξίδα Πολιτισμού για την Ευρώπη

Σε μια εποχή ραγδαίων αλλαγών, είναι επιτακτική ανάγκη να αναγνωριστεί και να αξιοποιηθεί πλήρως το δυναμικό του πολιτισμού και να αντιμετωπιστούν οι προκλήσεις στους τομείς και τους κλάδους του πολιτισμού και της δημιουργίας. Ως εκ τούτου, η Επιτροπή παρουσίασε μια Πυξίδα Πολιτισμού για την Ευρώπη - ανοίξτε νέα καρτέλα., η οποία διαμορφώνει το όραμα και καθορίζει βασικές κατευθύνσεις για να βρεθεί ο πολιτισμός στο επίκεντρο της χάραξης πολιτικής της ΕΕ. Οι φιλοδοξίες της Πυξίδας υποστηρίζονται από 20 εμβληματικές πρωτοβουλίες, συμπεριλαμβανομένης της πρότασης δημιουργίας ενός Χάρτη Καλλιτεχνών της ΕΕ με σκοπό τη βελτίωση των συνθηκών εργασίας των επαγγελματιών στους τομείς των τεχνών και του πολιτισμού.