Om de veiligheid te versterken en hybride dreigingen zoals terrorisme, georganiseerde misdaad, cybercriminaliteit en aanvallen op kritieke infrastructuur aan te pakken, heeft de EU een nieuwe aanpak nodig van haar interne veiligheid, grenstoezicht en migratiebeheer. De EU-steun op deze gebieden is bedoeld om de lidstaten te helpen bij de uitvoering van het migratie- en asielpact - In een nieuw tabblad openen., dat in juni 2026 in werking zal treden (bv. de invoering van snellere asielprocedures en procedures voor doeltreffendere terugkeer). De steun heeft ook tot doel de lidstaten te ondersteunen bij de digitalisering van het grensbeheer, grenswachters beter uit te rusten en de samenwerking met niet-EU-landen te verbeteren. Ten slotte is het de bedoeling rechtshandhavingsinstanties uit te rusten met gemoderniseerde capaciteit om terrorisme en georganiseerde criminaliteit, zowel online als offline, te bestrijden.

Betere binnenlandse veiligheid

Criminaliteit wordt steeds sneller, digitaler en beter georganiseerd. Hybride dreigingen ondermijnen onze democratieën en samenlevingen. De terroristische dreiging blijft hoog en wordt aangewakkerd door regionale crises. In overeenstemming met de politieke prioriteiten - In een nieuw tabblad openen. van de Commissie kreeg een belangrijk deel van de EU-respons op deze nieuwe realiteit in het voorjaar van 2025 vorm met de invoering op 1 april van ProtectEU - In een nieuw tabblad openen., de nieuwe Europese interneveiligheidsstrategie. Bij deze complete, maatschappijbrede aanpak van online- en offlineveiligheidsdreigingen (waaronder terrorisme, georganiseerde criminaliteit, cybercriminaliteit, aanvallen op kritieke infrastructuur en hybride dreigingen) worden burgers, bedrijven, onderzoekers en het maatschappelijk middenveld betrokken. Deze aanpak zal er ook voor zorgen dat veiligheid wordt geïntegreerd in de wetgeving en het beleid van de EU.

Meest recente beschikbare gegevens over mensenhandel in de EU

• 9 678 slachtoffers van mensenhandel werden in 2024 geregistreerd.
• 8 % minder ten opzichte van het voorgaande jaar.
• 63 % waren vrouwen of meisjes.

Bron: Eurostat, “Trafficking in human beings statistics - In een nieuw tabblad openen.”, januari 2026.

Via ProtectEU heeft de Commissie een nieuwe strategie ter bestrijding van mensenhandel ontwikkeld, die betrekking heeft op elke fase, van preventie tot vervolging.

De gemeenschappelijke grenzen versterken

Wat de gemeenschappelijke grenzen betreft, lag in 2025 de belangrijkste focus van de EU op het veiliger maken ervan door de invoering van een volledig functionerend digitaal grensbeheersysteem; op de uitvoering van een geïntegreerde aanpak van grensbeheer en een strategie voor visumbeleid van de EU, en op het garanderen van een compleet en volledig functionerend Schengengebied.

De Commissie zal de vooruitgang blijven toetsen via het jaarlijkse Schengenscorebord - In een nieuw tabblad openen. en het Schengenmechanisme voor evaluatie en toezicht - In een nieuw tabblad openen. verder consolideren. Dit omvat systemen in zowel de Schengenlanden als de kandidaat-lidstaten van de EU. De Commissie zal, met de steun van de Schengencoördinator, de lidstaten blijven ondersteunen om te zorgen voor doeltreffende samenwerking op het gebied van grensoverschrijdende operationele rechtshandhaving.

Migratie kordaat en billijk beheren

Migratie blijft een Europese uitdaging die om een Europese oplossing vraagt waarbij solidariteit centraal staat. De migratiepatronen blijven veranderen. Het aantal irreguliere binnenkomsten in het Schengengebied neemt gestaag af, maar de druk die in de loop der jaren op Europa is ontstaan, blijft middelen in de lidstaten wegsluizen. Hoewel de druk van plaats tot plaats verschilt, worden de effecten gedeeld: scholen, huisvesting en lokale diensten worden rechtstreeks getroffen en gemeenschappen komen onder druk te staan.

Een robuust rechtskader dat in de hele EU op evenwichtige wijze wordt toegepast, is van essentieel belang. In 2025 waren meer inspanningen op politiek en technisch niveau nodig om ervoor te zorgen dat alle lidstaten voldoende voorbereid zijn om de rechtshandelingen van het migratie- en asielpact uit te voeren met betrekking tot het door de Commissie gepresenteerde gemeenschappelijke uitvoeringsplan - In een nieuw tabblad openen.. De EU is aanzienlijke vooruitgang blijven boeken bij de uitvoering van de rechtshandelingen die het pact vormen, en de Commissie is doeltreffende steun blijven verlenen aan de lidstaten. De Commissie stelde verschillende maatregelen voor om het uitvoeringsplan te versnellen. Deze omvatten het invoeren van twee belangrijke regels in het kader van het pact om de toepassing van het concept “veilig derde land” te vergemakkelijken, de asielprocedures te versnellen en de druk op de asielstelsels te verminderen, met behoud van de wettelijke waarborgen voor verzoekers en eerbiediging van de grondrechten.

De Commissie heeft ook voorgesteld een eerste EU-lijst van veilige landen van herkomst op te stellen - In een nieuw tabblad openen.. Sommige lidstaten hebben al nationale lijsten en een EU-lijst zou deze aanvullen en een meer uniforme toepassing van het concept ondersteunen. Dit zou de lidstaten in staat stellen de asielaanvragen van onderdanen van landen op de lijst volgens een versnelde procedure te behandelen, op grond van het feit dat hun aanvragen waarschijnlijk niet succesvol zullen zijn.

In maart stelde de Europese Commissie voor een gemeenschappelijk Europees terugkeersysteem - In een nieuw tabblad openen. in te stellen, dat terugkeerprocedures in de hele EU sneller, eenvoudiger en doeltreffender moet maken. De voorgestelde regels inzake terugkeer bevatten bepalingen over personen die een bedreiging vormen voor de veiligheid. Zij voorzien ook in de mogelijkheid om mensen terug te sturen naar niet-EU-landen op basis van een overeenkomst of regeling onder voorwaarden die de eerbiediging van de internationale mensenrechtennormen en het beginsel van non-refoulement waarborgen.

Een gemeenschappelijk Europees terugkeersysteem

Uit het eerste Europese jaarverslag over asiel en migratie - In een nieuw tabblad openen. blijkt dat de migratiesituatie tijdens de verslagperiode (juli 2024 tot en met juni 2025) voortdurend is verbeterd, waarbij het aantal illegale grensoverschrijdingen met 35 % is gedaald, deels als gevolg van nauwere samenwerking met partnerlanden.

Een belangrijke stap in de richting van de volledige uitvoering van het pact was de start van de eerste jaarlijkse cyclus voor migratiebeheer en het nieuwe solidariteitsmechanisme, dat verplichte solidariteit combineert met flexibiliteit. Dit betekent meer steun voor lidstaten die onder migratiedruk staan en meer flexibiliteit voor bijdragende lidstaten wat betreft de keuze van hun bijdragen. Deze bijdragen omvatten herplaatsingen van personen die om internationale bescherming verzoeken en van personen die internationale bescherming genieten. Verder omvatten ze financiële bijdragen, onder meer voor acties in of met betrekking tot niet-EU-landen, en alternatieve solidariteitsmaatregelen, zoals de inzet van personeel of maatregelen die gericht zijn op capaciteitsopbouw.

De Commissie is ook met de lidstaten blijven samenwerken om legale migratiemogelijkheden open te stellen, op basis van de vaardigheidsbehoeften van hun economieën en regio’s. In juni heeft het initiatief Partnerschappen en financiering voor de inclusie van migranten - In een nieuw tabblad openen. met succes aangetoond hoe creatieve financiering en samenwerking de integratie van onderdanen van derde landen in de lidstaten kunnen vergemakkelijken.