De Europese Unie blijft vastbesloten Oekraïne te steunen in de niet-uitgelokte en ongerechtvaardigde aanvalsoorlog van Rusland en de illegale pogingen van laatstgenoemde om Oekraïens grondgebied in te lijven. De vrijheid van Oekraïne is de vrijheid van Europa. Daarom zal de EU, in coördinatie met gelijkgestemde partners en bondgenoten, brede politieke, financiële, economische, humanitaire, militaire en diplomatieke steun blijven verlenen aan Oekraïne en zijn bevolking.

De EU bood ongekende militaire steun aan de Oekraïense strijdkrachten en verwelkomde meer dan vier miljoen Oekraïners die hun toevlucht zochten in de lidstaten. Ze ondersteunt Oekraïne ook bij de hervormingen op zijn pad naar EU-lidmaatschap, onder meer door de geleidelijke integratie van Oekraïne in de eengemaakte markt te bevorderen. De EU verstrekte eveneens aanzienlijke financiële steun om de veerkracht, het herstel en de wederopbouw van het land te stimuleren. Ten slotte blijft de Europese Commissie aandringen op een rechtvaardige en duurzame vrede in overeenstemming met het internationaal recht — inclusief de principes van het VN-handvest — waarbij de soevereiniteit, onafhankelijkheid en territoriale integriteit van Oekraïne ongeschonden blijven.

Rusland voert al bijna vier jaar een grootschalige aanvalsoorlog tegen Oekraïne. De EU blijft Oekraïne en zijn bevolking steunen zolang dat nodig is. Ook in 2025 bleef ze zich hiervoor inzetten, in de vaste overtuiging dat alle burgers van Oekraïne binnenkort vrede en welvaart zullen kennen en dat het land volledig op zijn plaats zal zijn in de EU. Eind 2025 bedroeg de steun van de EU - In een nieuw tabblad openen. en haar lidstaten sinds het begin van de oorlog 193,3 miljard euro. In 2025 alleen al dekte de EU 84 % van de externe financieringsbehoeften van Oekraïne. De Commissie bleef haar bijstand met andere belangrijke donoren coördineren via het donorplatform voor Oekraïne. Tijdens de Europese Raad van 18 en 19 december besloten de EU-leiders om voor de periode 2026-2027 nog eens 90 miljard euro aan financiering vrij te maken door middel van gemeenschappelijke leningen die door de EU-begroting worden gedekt.

De EU bleef steun verlenen voor essentiële humanitaire hulp in zowel Oekraïne als Moldavië, waaronder noodhulp. Het gaat bijvoorbeeld om 40 miljoen euro - In een nieuw tabblad openen. die in september is toegewezen om Oekraïners te helpen de vierde winter van de Russische aanvalsoorlog door te komen, humanitaire partnerorganisaties van de EU te helpen bij het leveren van materiaal voor onderdak, beschadigde huizen en centra voor ontheemden te herstellen en de toegang tot water, sanitaire voorzieningen en verwarming te verbeteren.

Sinds de grootschalige Russische invasie in februari 2022 wees de Commissie meer dan 1 miljard euro toe aan humanitaire hulpprogramma’s in Oekraïne, waarvan 220 miljoen euro in 2025.

Om noodhulp te verlenen aan Oekraïners coördineert de EU haar tot dusver grootste activering van het EU-mechanisme voor civiele bescherming - In een nieuw tabblad openen.. Tot nu toe verleenden alle 27 lidstaten en zes deelnemende landen (IJsland, Moldavië, Noord-Macedonië, Noorwegen, Servië en Turkije) materiële bijstand, variërend van medische benodigdheden en materiaal voor onderdak tot voertuigen en energie-apparatuur. In totaal is meer dan 156 000 ton aan hulpgoederen aan Oekraïne geleverd. Daarnaast zijn sinds 2022 meer dan 4 700 Oekraïense patiënten overgebracht naar ziekenhuizen in heel Europa om daar behandeld te worden.

De EU blijft ook mensen opvangen die de oorlog ontvluchten. In 2025 kwamen de lidstaten overeen de huidige status van tijdelijke bescherming - In een nieuw tabblad openen. te verlengen. Op grond daarvan kunnen Oekraïners tot en met 4 maart 2027 in de EU wonen, werken en studeren. Sinds 2022 vingen de lidstaten meer dan 4 miljoen mensen op. In juni stelde de Commissie voor om voorbereidingen te treffen om het stelsel van tijdelijke bescherming geleidelijk voor andere juridische statussen te verruilen en om de terugkeer en herintegratie te faciliteren van mensen die naar Oekraïne willen worden gerepatrieerd.

In juli kondigde de Commissie ook aan dat ze Oekraïne een geassocieerd lidmaatschap van het Erasmus+-programma wil aanbieden, om zo de onderwijs- en mobiliteitskansen voor Oekraïense studenten en leerkrachten uit te breiden. Daarnaast worden in het kader van Erasmus+ in het schooljaar 2025/2026 twee miljoen nieuwe schoolboeken aan Oekraïense leerlingen uitgedeeld.

De veiligheid van Oekraïne is onlosmakelijk verbonden met die van Europa. De topprioriteit van de EU is dan ook een einde maken aan de Russische aanvalsoorlog en aan de illegale pogingen van Rusland om Oekraïens grondgebied in te lijven, enerzijds, en een eerlijke en duurzame vrede garanderen, anderzijds. In 2025 zette de EU een aantal belangrijke stappen in het verwezenlijken van die immens moeilijke en complexe doelstelling. Zo bleef ze militaire steun verlenen en sanctiepakketten opleggen die echt wel ten koste van de Russische economie gaan.

Door de nieuwe sancties beperkte de EU verder de toegang van Rusland tot slagveldtechnologie, verzwakte ze het Russische militair-industriële complex en voerde ze de strijd tegen de Russische schaduwvloot op. De EU beperkte ook verder de energie-inkomsten van Rusland en stelde een verbod in op de invoer van Russisch vloeibaar aardgas, dat ingaat op 1 januari 2027.

Sinds het begin van de grootschalige militaire agressie van Rusland tegen Oekraïne hebben de EU en haar lidstaten ongeveer 66 miljard euro aan militaire steun geboden, waarvan 6,4 miljard euro via de Europese Vredesfaciliteit - In een nieuw tabblad openen.. De EU heeft ook 3,4 miljard euro uit de opbrengsten van Russische geïmmobiliseerde tegoeden verstrekt. Tegelijk heeft ze tot nu toe ongeveer 85 000 Oekraïense militairen opgeleid via de militaire bijstandsmissie van de EU ter ondersteuning van Oekraïne - In een nieuw tabblad openen.. Al die vormen van militaire steun helpen Oekraïne om zijn positie op het slagveld en aan de onderhandelingstafel te versterken en zo het leven van de Oekraïners te beschermen.

In 2025 bleef de EU de Russische leiders ter verantwoording roepen voor de gruweldaden die in en tegen Oekraïne zijn gepleegd. In februari legden de Commissie, de hoge vertegenwoordiger voor buitenlandse zaken en veiligheidsbeleid, de Raad van Europa en Oekraïne samen met 37 andere landen de basis voor de oprichting van het Speciaal Tribunaal voor het Misdrijf Agressie tegen Oekraïne. In juni ondertekenden de Raad van Europa en Oekraïne de overeenkomst over de oprichting van het tribunaal. Het tribunaal wordt bevoegd om de politieke en militaire leiders van Rusland ter verantwoording te roepen. Zij dragen de grootste verantwoordelijkheid voor de wreedheden die in Oekraïne worden gepleegd. In december ondertekende de Commissie namens de EU het Verdrag tot oprichting van een internationale schadevergoedingscommissie voor Oekraïne. De ondertekening was een belangrijk moment in de gezamenlijke inspanningen van Europa om aansprakelijkheid ten opzichte van en gerechtigheid voor Oekraïne en het Oekraïense volk te garanderen en ervoor te zorgen dat de slachtoffers van de brute aanvalsoorlog van Rusland correct worden vergoed.

Om te garanderen dat de EU-sancties volledig worden uitgevoerd, is het EU-recht aangescherpt zodat de lidstaten beslag kunnen leggen op bezittingen die in verband worden gebracht met strafbare feiten. Dankzij de “Freeze and Seize”-taskforce - In een nieuw tabblad openen. hadden de lidstaten eind 2025 meer dan 27 miljard euro aan particuliere activa van Russische en Belarussische oligarchen en hun bondgenoten bevroren.

De EU richtte de faciliteit voor Oekraïne - In een nieuw tabblad openen. op, een specifiek financieringsinstrument waarmee in de periode 2024-2027 tot 50 miljard euro voorspelbare en flexibele steun kan worden verleend voor het herstel, de wederopbouw en de modernisering van Oekraïne, in overeenstemming met het EU-traject van het land.

In februari 2025 bood de EU Oekraïne een nieuw steunpakket - In een nieuw tabblad openen. aan zodat het land, samen met Moldavië, tegen begin 2027 volledig kan worden opgenomen in de Europese energiemarkt en verder kan worden geïntegreerd in de gassector van de EU, op voorwaarde dat Oekraïne aanzienlijk sneller werk maakt van de nodige markthervormingen.

Tegelijk bleef de EU de geleidelijke integratie van Oekraïne in de eengemaakte markt bevorderen, met name door de kansen die worden geboden door de diepe en brede vrijhandelsruimte tussen de EU en Oekraïne. Als gevolg daarvan trad Oekraïne op 1 januari 2026 toe tot de “roaming tegen thuistarief” - In een nieuw tabblad openen.-zone. Bovendien verlengden de EU en Oekraïne hun overeenkomst inzake wegvervoer - In een nieuw tabblad openen. tot eind maart 2027. Daardoor kan grensoverschrijdende doorvoer van goederen vlotter verlopen, wat beide economieën ten goede komt. Om in de energiebehoefte van de bevolking te voorzien, verplaatste de Commissie ook een volledige thermische centrale van Litouwen naar Oekraïne, tot nu toe de grootste op zichzelf staande operatie in het kader van het EU-mechanisme voor civiele bescherming.

De in mei 2022 ingestelde solidariteitscorridors - In een nieuw tabblad openen. zorgen er nog altijd voor dat Oekraïne de nodige goederen kan invoeren en bepaalde landbouw- en andere producten kan uitvoeren. Tot midden 2023 waren de solidariteitscorridors essentieel voor de uitvoer van landbouwproducten. Sindsdien heeft Oekraïne Rusland met succes bestreden om zijn Zwarte Zeecorridor veilig te stellen. Doordat de EU achter die corridor staat, kunnen Oekraïense schepen goederen blijven uitvoeren en steunt de Unie de Oekraïense handel over de Zwarte Zee. Tegelijk investeerde de EU in infrastructuur en coördinatie om die zeeroute levensvatbaar en veilig te houden.

Om de handel te ondersteunen bleef de EU in de loop van het jaar instrumenten voor exportkredietgaranties gebruiken. Zo werd in juni de eerste overeenkomst - In een nieuw tabblad openen. in het kader van de exportkredietgarantiefaciliteit voor Oekraïne van de EU gesloten, waarbij 20 miljoen euro aan garanties werd verstrekt voor uitvoer vanuit de EU naar Oekraïne via het Deense bureau voor uitvoer en invoer.

Door de aanhoudende inzet van de EU voor de wederopbouw van Oekraïne werden in 2025 financiële instrumenten, garanties, subsidies en van hervormingen afhankelijke steun gecombineerd om de weerbaarheid en economische stabiliteit van het land te bevorderen en het duurzame herstel op lange termijn te ondersteunen. De faciliteit voor Oekraïne voor de periode 2024-2027 staat daarbij centraal. Het investeringskader voor Oekraïne — het investeringsonderdeel van de faciliteit voor Oekraïne — ontving in totaal 9,5 miljard euro steun van de EU en werd opgezet om tot 40 miljard euro aan publieke en particuliere investeringen te verzamelen voor het herstel en de wederopbouw van Oekraïne. Tot nu toe werd 6,9 miljard euro toegewezen voor de financiering van investeringsprogramma’s die rechtstreeks ten goede komen aan de Oekraïense bevolking door nieuwe banen te scheppen, te voorzien in elektriciteit, verwarming en schoon water, betaalbare huisvesting te ondersteunen, schuilkelders te bouwen, door oorlog beschadigde infrastructuur te herstellen enz.

In maart werd een oproep tot het indienen van voorstellen - In een nieuw tabblad openen. gedaan ter ondersteuning van kleine bedrijven, door oorlog getroffen gemeenschappen en investeringen in herstel. Het doel was de toegang tot financiële steun via banken voor micro-, kleine en middelgrote ondernemingen uit te breiden om de sociaal-economische samenhang van Oekraïne te versterken. Daarop volgde een nieuwe oproep tot het indienen van blijken van belangstelling, die in oktober afliep.

De EU heeft tot nu toe meer dan 2,3 miljard euro vrijgemaakt om de vervoersverbindingen tussen de EU, Oekraïne en Moldavië te verbeteren, waaronder 1,55 miljard euro aan niet-terugvorderbare subsidies uit de Connecting Europe Facility. Zo opende Oekraïne in september zijn eerste spoorlijn met EU-standaardspoorwijdte - In een nieuw tabblad openen., waardoor treinen vanuit Oekraïne rechtstreeks naar steden als Boedapest in Hongarije en Wenen in Oostenrijk kunnen rijden. In juli werd in het kader van de faciliteit een nieuw project ter waarde van 73,5 miljoen euro geselecteerd voor de aanleg van een spoorverbinding met EU-standaardspoorwijdte van Polen naar Sknyliv (in de buurt van Lviv) in Oekraïne. Dat zal bijdragen tot de verdere integratie van Oekraïne in het spoorwegnet van de EU.

Als onderdeel van het wederopbouwproces richt de EU haar aandacht niet alleen op rechtstreekse financiering, maar ook op structurele en institutionele hervormingen. Oekraïne moet een herstel- en hervormingsplan uitvoeren, democratische mechanismen, de rechtsstaat en de mensenrechten handhaven, en een transparant en verantwoordelijk bestuur in stand houden.