ΚΕΦΑΛΑΙΟ 7
Μια παγκόσμια Ευρώπη στην υπηρεσία της ειρήνης, των εταιρικών σχέσεων και της οικονομικής σταθερότητας
Δείτε τη λεζάντα της φωτογραφίας
Ο κόσμος έχει αλλάξει δραματικά τα τελευταία χρόνια. Παρά τον επιθετικό πόλεμο της Ρωσίας κατά της Ουκρανίας, τη σύγκρουση στη Γάζα, τον επιθετικότερο και πιο αθέμιτο οικονομικό ανταγωνισμό από την Κίνα, την εξελισσόμενη σχέση με τις Ηνωμένες Πολιτείες και την εξάπλωση μιας διχαστικής πολιτικής, η Ευρωπαϊκή Ένωση εργάστηκε για την προάσπιση και την προώθηση μιας διεθνούς τάξης βασισμένης σε κανόνες, για την οικοδόμηση αποδοτικών εταιρικών σχέσεων στο εμπόριο και για την ενίσχυση του ρόλου των παγκόσμιων θεσμικών οργάνων. Η ΕΕ παραμένει σταθερά προσηλωμένη στην αποτελεσματική πολυμερή συνεργασία με πυρήνα τα Ηνωμένα Έθνη, με την υποστήριξη και άλλων διεθνών θεσμικών οργάνων όπως ο Παγκόσμιος Οργανισμός Εμπορίου. Η ΕΕ παραμένει επίσης ο μεγαλύτερος χορηγός αναπτυξιακής βοήθειας και ένας από τους μεγαλύτερους χορηγούς ανθρωπιστικής βοήθειας στον κόσμο.
Η διεύρυνση αποτελεί στρατηγική επένδυση στην ειρήνη, τη σταθερότητα και την ευημερία της Ευρώπης μακροπρόθεσμα, και συμβάλλει καθοριστικά στην αύξηση της επιρροής της ΕΕ στην παγκόσμια σκηνή. Η ΕΕ αξιολογεί τακτικά την πρόοδο όλων των χωρών της διεύρυνσης, για παράδειγμα στο πλαίσιο της ετήσιας δέσμης μέτρων για τη διεύρυνση - ανοίξτε νέα καρτέλα.. Η σταδιακή ενσωμάτωση των επίδοξων μελών σε συγκεκριμένους τομείς της ενωσιακής πολιτικής, συμπεριλαμβανομένων τμημάτων της ενιαίας αγοράς, ενισχύει τους δεσμούς τους με την ΕΕ πριν από την προσχώρησή τους.
Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή στηρίζει ιδίως τις προσπάθειες των χωρών της διεύρυνσης να ενταχθούν στον ενιαίο χώρο πληρωμών σε ευρώ - ανοίξτε νέα καρτέλα. και στον χώρο περιαγωγής με χρέωση εσωτερικού - ανοίξτε νέα καρτέλα.. Το σχέδιο ανάπτυξης της Μολδαβίας - ανοίξτε νέα καρτέλα., το σχέδιο ανάπτυξης για τα Δυτικά Βαλκάνια - ανοίξτε νέα καρτέλα. και το Μέσο Διευκόλυνσης για την Ουκρανία - ανοίξτε νέα καρτέλα. υποβοηθούν αυτή τη διαδικασία και λειτουργούν ως κινητήριος μοχλός για τις επενδύσεις και τις μεταρρυθμίσεις που είναι αναγκαίες προκειμένου να προετοιμαστούν οι χώρες της διεύρυνσης για την προσχώρησή τους στην ΕΕ.
Στήριξη της ΕΕ προς τις χώρες της διεύρυνσης το 2025
- Εκταμιεύτηκε στήριξη ύψους 184 εκατ. ευρώ στο πλαίσιο της διευκόλυνσης μεταρρυθμίσεων και ανάπτυξης για τα Δυτικά Βαλκάνια - ανοίξτε νέα καρτέλα..
- Μέσω της πρωτοβουλίας WiFi4WB - ανοίξτε νέα καρτέλα. (Wi-Fi για τα Δυτικά Βαλκάνια), η ΕΕ είχε εγκαταστήσει μέχρι το τέλος του έτους σημεία δωρεάν ασύρματης πρόσβασης (Wi-Fi hotspots) σε περίπου 500 δήμους σε όλα τα Δυτικά Βαλκάνια.
- Τον Ιούνιο διατέθηκε η τελευταία δόση από τα 60 εκατ. ευρώ των ενωσιακών κονδυλίων που προβλέπονταν στο πλαίσιο της εγγύησης για την ανθεκτικότητα των ΜΜΕ στα Δυτικά Βαλκάνια - ανοίξτε νέα καρτέλα., αποδεσμεύοντας συνολική χρηματοδότηση ύψους 886 εκατ. ευρώ για τη στήριξη της βιώσιμης ανάπτυξης των μικρών και μεσαίων επιχειρήσεων στην περιοχή.
- Εκταμιεύτηκαν 288,9 εκατ. ευρώ στο πλαίσιο της νέας διευκόλυνσης μεταρρυθμίσεων και ανάπτυξης για τη Μολδαβία - ανοίξτε νέα καρτέλα..
- Στην επενδυτική διάσκεψη ΕΕ–Μαυροβουνίου - ανοίξτε νέα καρτέλα. δρομολογήθηκαν 14 νέα έργα εταιρικής σχέσης με τη συμμετοχή επιχειρήσεων του Μαυροβουνίου και της ΕΕ.
- Εγκρίθηκε συνολική δέσμη ύψους 250 εκατ. ευρώ στο πλαίσιο της διετούς ολοκληρωμένης στρατηγικής για την ενεργειακή ανεξαρτησία και ανθεκτικότητα της Μολδαβίας - ανοίξτε νέα καρτέλα., η οποία θα συμβάλει στη μείωση της ενεργειακής εξάρτησης της Μολδαβίας από τη Ρωσία, στην αύξηση της ανθεκτικότητάς της και στην ενσωμάτωσή της στην αγορά ενέργειας της ΕΕ.
- Η επέκταση του δικτύου ευρωπαϊκών κόμβων ψηφιακής καινοτομίας - ανοίξτε νέα καρτέλα. στην Αλβανία, τη Βόρεια Μακεδονία, το Κόσοβο (η ονομασία αυτή χρησιμοποιείται με επιφύλαξη των θέσεων ως προς το καθεστώς και συνάδει με την απόφαση 1244/1999 του Συμβουλίου Ασφαλείας των Ηνωμένων Εθνών και τη γνώμη του Διεθνούς Δικαστηρίου σχετικά με τη διακήρυξη της ανεξαρτησίας του Κοσόβου), το Μαυροβούνιο, την Ουκρανία, τη Σερβία και την Τουρκία ενισχύει τον ψηφιακό μετασχηματισμό στην περιοχή.
- Πραγματοποιήθηκε στην Αλβανία το πρώτο περιφερειακό επενδυτικό φόρουμ ΕΕ – Δυτικών Βαλκανίων - ανοίξτε νέα καρτέλα..
- Το Μέσο Διευκόλυνσης για την Ουκρανία εξακολούθησε να στηρίζει την ανάκαμψη και την ανασυγκρότηση της Ουκρανίας, καθώς και την πορεία προς την ένταξή της στην ΕΕ (βλέπε κεφάλαιο 1).
Δράσεις του 2025 για την ενίσχυση των εμπορικών σχέσεων με τις υποψήφιες χώρες
- Σύναψη συμφωνιών που εκσυγχρονίζουν τις εμπορικές σχέσεις με τη Μολδαβία - ανοίξτε νέα καρτέλα. και την Ουκρανία - ανοίξτε νέα καρτέλα..
- Πραγματοποίηση διαλόγων υψηλού επιπέδου μεταξύ Τουρκίας και ΕΕ - ανοίξτε νέα καρτέλα. σχετικά με το εμπόριο, την οικονομία, τη μετανάστευση και την ασφάλεια.
- Ολοκλήρωση της αναθεώρησης των εμπορικών καθεστώτων με τη Μολδαβία και την Ουκρανία, στο πλαίσιο της διαδικασίας προσχώρησής τους στην ΕΕ.
Ανατολική Εταιρική Σχέση και περιοχή του Εύξεινου Πόντου
Μέσα από την περιφερειακή συνεργασία στο πλαίσιο της Ανατολικής Εταιρικής Σχέσης, - ανοίξτε νέα καρτέλα. η ΕΕ, το Αζερμπαϊτζάν - ανοίξτε νέα καρτέλα., η Αρμενία - ανοίξτε νέα καρτέλα., η Γεωργία - ανοίξτε νέα καρτέλα., η Λευκορωσία - ανοίξτε νέα καρτέλα., η Μολδαβία - ανοίξτε νέα καρτέλα. και η Ουκρανία - ανοίξτε νέα καρτέλα. ενώνουν τις δυνάμεις τους για την αντιμετώπιση κοινών προκλήσεων και την επίτευξη κοινών στόχων. Η Λευκορωσία ανέστειλε τη συμμετοχή της το 2021, ύστερα από τη δραματική επιδείνωση της συνολικής κατάστασης των ανθρωπίνων δικαιωμάτων, της δημοκρατίας και του κράτους δικαίου στη χώρα πριν, κατά τη διάρκεια και μετά τις εκλογές του Αυγούστου του 2020. Η συνεργασία συνεχίζεται ωστόσο με βασικούς, μη κρατικούς, ενδιαφερόμενους φορείς της χώρας, όπως οργανώσεις της κοινωνίας των πολιτών και δυνάμεις που εργάζονται για μια δημοκρατική Λευκορωσία. Η περιφερειακή συνεργασία στο πλαίσιο της Ανατολικής Εταιρικής Σχέσης συμβάλλει επίσης στην εφαρμογή της στρατηγικής προσέγγισης της ΕΕ για την περιοχή του Εύξεινου Πόντου - ανοίξτε νέα καρτέλα., που εγκρίθηκε τον Μάιο του 2025. Εν μέσω του επιθετικού πολέμου της Ρωσίας κατά της Ουκρανίας, η στρατηγική θα ενισχύσει επίσης τον γεωπολιτικό ρόλο της ΕΕ ως αξιόπιστου παράγοντα στην περιοχή του Εύξεινου Πόντου.
Οι τρεις πυλώνες της μελλοντικής συνεργασίας ΕΕ – Εύξεινου Πόντου
- Ενίσχυση της ασφάλειας, της σταθερότητας και της ανθεκτικότητας.
- Τόνωση της βιώσιμης ανάπτυξης και της ευημερίας.
- Προώθηση της προστασίας του περιβάλλοντος, της ανθεκτικότητας και ετοιμότητας έναντι της κλιματικής αλλαγής, καθώς και της πολιτικής προστασίας.
Τον Οκτώβριο δρομολογήθηκε το διαπεριφερειακό θεματολόγιο συνδεσιμότητας - ανοίξτε νέα καρτέλα., με στόχο τον συντονισμό των στρατηγικών επενδύσεων για την ενίσχυση των εμπορικών, μεταφορικών, ενεργειακών και ψηφιακών δεσμών μεταξύ της Ευρώπης και της Κεντρικής Ασίας, μέσω της Τουρκίας και των χωρών του Εύξεινου Πόντου και του Νότιου Καυκάσου. Αντικατοπτρίζει τις στρατηγικές προσπάθειες της ΕΕ για τη σφυρηλάτηση εταιρικών σχέσεων και για την προώθηση της διαπεριφερειακής συνεργασίας.
Μέση Ανατολή και Βόρεια Αφρική
Καθώς η ΕΕ προσπαθεί να αυξήσει την ανταγωνιστικότητά της, να ενισχύσει την ασφάλειά της και να διαχειριστεί τη μετανάστευση, είναι προς το συμφέρον της από στρατηγική άποψη να συμβάλει σε μια ευημερούσα, συνδεδεμένη, ανθεκτική και ασφαλή λεκάνη της Μεσογείου. Το σύμφωνο για τη Μεσόγειο - ανοίξτε νέα καρτέλα., το οποίο δρομολογήθηκε από τα κράτη μέλη και τους εταίρους της ΕΕ στη νότια Μεσόγειο, υπογραμμίζει και ενισχύει τις φιλοδοξίες της ΕΕ για στενότερη συνεργασία με χώρες σε ολόκληρη την περιοχή, ώστε να τονωθούν οι επενδύσεις και να δημιουργηθεί προστιθέμενη αξία για τους ανθρώπους και τις οικονομίες σε όλες τις ακτές της Μεσογείου. Το σύμφωνο προτείνει εμβληματικά έργα διαρθρωμένα γύρω από τους τρεις πυλώνες του: τους ανθρώπους, την οικονομία και την ασφάλεια.
Στρατηγικές και ολοκληρωμένες εταιρικές σχέσεις
Η πρώτη διάσκεψη κορυφής ΕΕ–Αιγύπτου - ανοίξτε νέα καρτέλα., που πραγματοποιήθηκε παράλληλα με την εκδήλωση υψηλού επιπέδου ΕΕ–Αιγύπτου - ανοίξτε νέα καρτέλα., έδωσε την ευκαιρία να μετουσιωθούν οι κοινές φιλοδοξίες σε απτά αποτελέσματα, με βάση τη συμφωνία στρατηγικής και συνολικής εταιρικής σχέσης ΕΕ–Αιγύπτου - ανοίξτε νέα καρτέλα..
Το Συμβούλιο ενέκρινε την εντολή της ΕΕ προς την Επιτροπή και την ύπατη εκπρόσωπο για την έναρξη διαπραγματεύσεων με καθεμία από τις έξι χώρες του Συμβουλίου Συνεργασίας του Περσικού Κόλπου - ανοίξτε νέα καρτέλα. —τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα, το Κατάρ, το Κουβέιτ, το Μπαχρέιν, το Ομάν και τη Σαουδική Αραβία— με στόχο τη σύναψη διμερών συμφωνιών στρατηγικής εταιρικής σχέσης.
Η ΕΕ και η Ιορδανία υπέγραψαν κοινή δήλωση για τη δρομολόγηση νέας στρατηγικής και ολοκληρωμένης εταιρικής σχέσης - ανοίξτε νέα καρτέλα. με στόχο την καλύτερη αντιμετώπιση των κοινών προκλήσεων και την προώθηση των αξιών της ειρήνης, της δημοκρατίας και των ανθρωπίνων δικαιωμάτων. Υπέγραψαν επίσης μνημόνιο συνεννόησης με το οποίο δρομολογήθηκε η παροχή μακροοικονομικής χρηματοδοτικής συνδρομής ύψους 500 εκατ. ευρώ - ανοίξτε νέα καρτέλα. για να στηριχθεί η οικονομική σταθερότητα, η ανάπτυξη, η μακροπρόθεσμη ανθεκτικότητα και η μεταρρυθμιστική ατζέντα της Ιορδανίας.
Η Ιορδανία υπέγραψε επίσης την ανανεωμένη συμφωνία εταιρικής σχέσης στους τομείς της έρευνας και της καινοτομίας στην περιοχή της Μεσογείου - ανοίξτε νέα καρτέλα., η οποία αποσκοπεί στη δημιουργία ικανοτήτων έρευνας και καινοτομίας και στην ανάπτυξη γνώσεων και λύσεων για τη διαχείριση των υδάτων, τα γεωργικά συστήματα και την αξία της αλυσίδας τροφίμων στη Μεσόγειο. Η Ιορδανία θα συνεισφέρει 4,5 εκατ. ευρώ στην εταιρική σχέση για την περίοδο 2025-2027.
Η ΕΕ εξακολουθεί να υπερασπίζεται και να προωθεί μια διεθνή τάξη βασισμένη σε κανόνες και καταβάλλει προσπάθειες για να ενισχύσει τον ρόλο των παγκόσμιων θεσμικών οργάνων. Στόχος της είναι να διασφαλίσει τον σεβασμό των αξιών της και την ευρωπαϊκή ισχύ σ’ έναν πιο αβέβαιο και ασταθή κόσμο.
Ενόψει της 80ής Γενικής Συνέλευσης των Ηνωμένων Εθνών, η ΕΕ επανέλαβε τη δέσμευσή της - ανοίξτε νέα καρτέλα. για πολυμερή συνεργασία με βάση το διεθνές δίκαιο, συμπεριλαμβανομένου του Χάρτη των Ηνωμένων Εθνών, αναγνωρίζοντας τον εγγενή δεσμό που συνδέει την ειρήνη με την ασφάλεια, τα ανθρώπινα δικαιώματα και τη βιώσιμη ανάπτυξη. Η ΕΕ θα παραμείνει προβλέψιμος, αξιόπιστος και φερέγγυος εταίρος, προσηλωμένη στην εξεύρεση παγκόσμιων λύσεων σε κοινές προκλήσεις, μέσω της εφαρμογής, μεταξύ άλλων, του συμφώνου για το μέλλον - ανοίξτε νέα καρτέλα.. Η ΕΕ είναι επίσης αποφασισμένη να επιταχύνει τις προσπάθειες για την υλοποίηση της Ατζέντας του 2030 και την επίτευξη των Στόχων Βιώσιμης Ανάπτυξης, και να στηρίξει την εν εξελίξει διαδικασία μεταρρύθμισης των Ηνωμένων Εθνών.
Οικονομική ασφάλεια
Κομβικό ρόλο όσον αφορά την ευημερία της Ευρώπης διαδραματίζει μια νέα οικονομική εξωτερική πολιτική που επικεντρώνεται στην οικονομική ασφάλεια, το εμπόριο και την επένδυση σε εταιρικές σχέσεις. Το ανοιχτό εμπόριο μπορεί να συμβάλει στην ανάπτυξη των επιχειρήσεων και να δημιουργήσει θέσεις εργασίας, αλλά πρέπει να διαφυλαχθούν ο θεμιτός ανταγωνισμός και οι ίσοι όροι ανταγωνισμού μεταξύ εγχώριων και ξένων παραγωγών. Τα εργαλεία εμπορικής άμυνας εξακολουθούν να προστατεύουν τις θέσεις εργασίας στην ΕΕ προωθώντας ένα δίκαιο επιχειρηματικό περιβάλλον για τις εταιρείες της ΕΕ.
Για να αποφευχθεί ο αρνητικός αντίκτυπος των εξερχόμενων επενδύσεων στην οικονομική ασφάλεια της ΕΕ, η Επιτροπή κάλεσε τα κράτη μέλη να επανεξετάσουν τις εν λόγω επενδύσεις - ανοίξτε νέα καρτέλα. σε τρίτες χώρες από εταιρείες εντός της επικράτειάς τους, και ειδικά σε τρεις τομείς στρατηγικής σημασίας για την ΕΕ: τους ημιαγωγούς, την τεχνητή νοημοσύνη και τις κβαντικές τεχνολογίες. Με τον τρόπο αυτό θα διαπιστωθεί η ενδεχόμενη ανάγκη μελλοντικής δράσης στους συγκεκριμένους τομείς. Επιπλέον, τον Δεκέμβριο ολοκληρώθηκαν οι διοργανικές διαπραγματεύσεις - ανοίξτε νέα καρτέλα. σχετικά με τη βελτίωση του πλαισίου της ΕΕ για τον έλεγχο των άμεσων ξένων επενδύσεων, με στόχο την ενίσχυση της αποτελεσματικότητας και της συνοχής του ελέγχου των επενδύσεων ως στρατηγικού μέσου.
Το ευρωπαϊκό σχέδιο δράσης για τον χάλυβα και τα μέταλλα - ανοίξτε νέα καρτέλα., που δημοσιεύτηκε τον Μάρτιο, αποσκοπεί στην ενίσχυση της ανταγωνιστικότητας του τομέα και στη διασφάλιση του μέλλοντος της βιομηχανίας.
Τον Δεκέμβριο η Επιτροπή εξέδωσε δέσμη μέτρων για την οικονομική ασφάλεια - ανοίξτε νέα καρτέλα., η οποία περιλάμβανε την ανακοίνωση για την ενίσχυση της οικονομικής ασφάλειας της ΕΕ - ανοίξτε νέα καρτέλα. και το σχέδιο δράσης RESourceEU - ανοίξτε νέα καρτέλα..
Η ΕΕ είναι η δεύτερη μεγαλύτερη οικονομία στον κόσμο και ο μεγαλύτερος εμπορικός τομέας στον κόσμο.
Κυριότερες εξελίξεις στο εμπόριο και τη διεθνή συνεργασία το 2025
Κοινή δήλωση - ανοίξτε νέα καρτέλα. με τις Ηνωμένες Πολιτείες σχετικά με συμφωνία-πλαίσιο για αμοιβαίο, δίκαιο και ισορροπημένο εμπόριο
Η ΕΕ εξακολουθεί να συνεργάζεται με τις Ηνωμένες Πολιτείες για τη μείωση των δασμών, έτσι ώστε να επανέλθει η σταθερότητα και η προβλεψιμότητα στις εμπορικές και επενδυτικές σχέσεις ΕΕ–ΗΠΑ προς όφελος των επιχειρήσεων, των εργαζομένων και των πολιτών και στις δύο πλευρές του Ατλαντικού.
Δύο προτάσεις για συμφωνίες-ορόσημο με τη Λατινική Αμερική, η συμφωνία εταιρικής σχέσης ΕΕ–Mercosur - ανοίξτε νέα καρτέλα. και η εκσυγχρονισμένη συνολική συμφωνία ΕΕ–Μεξικού - ανοίξτε νέα καρτέλα., οι οποίες αποτελούν βασικό μοχλό της στρατηγικής για τη διαφοροποίηση των εμπορικών σχέσεων της ΕΕ
Οι συμφωνίες αυτές θα δημιουργήσουν εξαγωγικές ευκαιρίες αξίας δισεκατομμυρίων ευρώ για τις εταιρείες της ΕΕ ανεξαρτήτως μεγέθους, θα συμβάλουν στην οικονομική ανάπτυξη και την ανταγωνιστικότητα, θα στηρίξουν εκατοντάδες χιλιάδες θέσεις εργασίας στην Ευρώπη και θα προωθήσουν τα συμφέροντα και τις αξίες της ΕΕ στην περιοχή.
Έναρξη ισχύος της ενδιάμεσης εμπορικής συμφωνίας ΕΕ–Χιλής - ανοίξτε νέα καρτέλα., που αυξάνει την ανταγωνιστικότητα των επιχειρήσεων και των δύο πλευρών
Αυτή θα υποστηριχθεί περαιτέρω με τρέχουσες πρωτοβουλίες στο πλαίσιο της Global Gateway, όπως είναι η ανάπτυξη αξιακών αλυσίδων κρίσιμων πρώτων υλών για το λίθιο και τον χαλκό και η παραγωγή πράσινου υδρογόνου στη Χιλή.
Σύναψη στρατηγικών εταιρικών σχέσεων - ανοίξτε νέα καρτέλα. με τις πέντε χώρες της Κεντρικής Ασίας —το Καζακστάν, την Κιργιζία, το Ουζμπεκιστάν, το Τατζικιστάν και το Τουρκμενιστάν
Ως πρώτο δείγμα της νέας ώθησης σε αυτή τη σχέση, μια δέσμη επενδυτικών μέτρων της Global Gateway ύψους 12 δισ. ευρώ θα στηρίξει τη συνεργασία μεταξύ της ΕΕ και των συγκεκριμένων εταίρων όσον αφορά το κλίμα, την ενέργεια και τις κρίσιμες πρώτες ύλες.
Νέο κεφάλαιο στις σχέσεις ΕΕ – Ηνωμένου Βασιλείου - ανοίξτε νέα καρτέλα. με την υπογραφή συμφωνιών σε διάφορους τομείς, όπως η συμφωνία για αμοιβαία πρόσβαση σε αλιευτικά ύδατα έως το 2038 - ανοίξτε νέα καρτέλα. και η εταιρική σχέση στον τομέα της ασφάλειας και της άμυνας - ανοίξτε νέα καρτέλα.. Η τελευταία συμφωνία θα επιτρέψει στο Ηνωμένο Βασίλειο να συμμετάσχει σε κοινές προμήθειες.
Κοινή δήλωση - ανοίξτε νέα καρτέλα. με την Ελβετία για την ενίσχυση της συνεργασίας στους κρίσιμους τομείς της έρευνας, των χερσαίων μεταφορών και της υγείας
Επιβεβαίωση της κοινής δέσμευσης της ΕΕ και της Ιαπωνίας - ανοίξτε νέα καρτέλα. για την ενίσχυση της συνεργασίας τους σε θέματα εμπορίου και οικονομικής ασφάλειας, δρομολόγηση της συμμαχίας ανταγωνιστικότητας - ανοίξτε νέα καρτέλα. και επέκταση του οικονομικού διαλόγου υψηλού επιπέδου ανάμεσα στα δύο μέρη
Έναρξη διαπραγματεύσεων με τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα για τη σύναψη συμφωνίας ελεύθερων συναλλαγών - ανοίξτε νέα καρτέλα., γεγονός που ανοίγει τον δρόμο για την πρώτη συνολική εμπορική συμφωνία της ΕΕ στην περιοχή του Περσικού Κόλπου
Επανέναρξη των διαπραγματεύσεων - ανοίξτε νέα καρτέλα. για τη σύναψη συμφωνίας ελεύθερων συναλλαγών ΕΕ–Μαλαισίας
Ολοκλήρωση των διαπραγματεύσεων για τη συνολική συμφωνία οικονομικής εταιρικής σχέσης ΕΕ–Ινδονησίας - ανοίξτε νέα καρτέλα.
Υπογραφή συμφωνίας-ορόσημου για το ψηφιακό εμπόριο με τη Σινγκαπούρη - ανοίξτε νέα καρτέλα., ολοκλήρωση των διαπραγματεύσεων για μια αντίστοιχη συμφωνία με τη Νότια Κορέα - ανοίξτε νέα καρτέλα. και έναρξη εργασιών για την υπογραφή ανάλογης συμφωνίας με τον Καναδά - ανοίξτε νέα καρτέλα.
Οι συμφωνίες αυτές συνάδουν με τη νέα διεθνή ψηφιακή στρατηγική - ανοίξτε νέα καρτέλα. της ΕΕ, η οποία δηλώνει την πρόθεση της ΕΕ να δημιουργήσει ένα δίκτυο ψηφιακών εταιρικών σχέσεων και να επεκτείνει το δίκτυο των συμφωνιών για το ψηφιακό εμπόριο. Η στρατηγική θα συμβάλει επίσης στην ανάπτυξη μιας Τεχνολογικής Επιχειρηματικής Πρότασης της ΕΕ συνδυάζοντας επενδύσεις του ιδιωτικού και του δημόσιου τομέα της για τη στήριξη της ψηφιακής μετάβασης των χωρών-εταίρων και θα ενισχύσει την παγκόσμια ψηφιακή διακυβέρνηση με βάση τις θεμελιώδεις αξίες της ΕΕ.
Μέτρα που λήφθηκαν το 2025 για τη διασφάλιση δίκαιου εμπορίου
- Μειώθηκε - ανοίξτε νέα καρτέλα. το ποσοστό ελευθέρωσης από 1 % σε 0,1 % για να περιοριστεί η ποσότητα χάλυβα που μπορεί να εισαχθεί στην ΕΕ χωρίς δασμούς.
- Υποβλήθηκε πρόταση - ανοίξτε νέα καρτέλα. για εμπορικό μέτρο με στόχο την αντιμετώπιση των αρνητικών επιπτώσεων της παγκόσμιας πλεονάζουσας παραγωγικής ικανότητας χάλυβα στην αγορά της ΕΕ.
- Ενεργοποιήθηκε σύστημα τελωνειακής επιτήρησης - ανοίξτε νέα καρτέλα. για την παρακολούθηση της εισαγωγής και της εξαγωγής απορριμμάτων και θραυσμάτων μετάλλων προς και από την ΕΕ, ώστε να διασφαλιστεί επαρκής πρόσβαση σε θραύσματα για τις βιομηχανίες μετάλλων της ΕΕ.
- Οι εισαγωγές βιομηχανικών χημικών προϊόντων, τα οποία κατακλύζουν γρήγορα την αγορά της ΕΕ και προκαλούν ή απειλούν να προκαλέσουν ζημία στην ενωσιακή βιομηχανία, άρχισαν να παρακολουθούνται - ανοίξτε νέα καρτέλα., ώστε η ΕΕ να μπορεί να διασφαλίσει ίσους όρους ανταγωνισμού.
- Συστάθηκε ειδική ομάδα για την εποπτεία των εισαγωγών - ανοίξτε νέα καρτέλα. με σκοπό την τεκμηρίωση των αποφάσεων και των δράσεων για την προστασία της ενιαίας αγοράς.
- Επιβλήθηκαν δασμοί - ανοίξτε νέα καρτέλα. στις εισαγωγές τροχών από αλουμίνιο για οδικά οχήματα από το Μαρόκο, οι οποίοι διαπιστώθηκε ότι επιδοτούνταν αθέμιτα, μέσω της κινεζικής πρωτοβουλίας «Μία ζώνη, ένας δρόμος» κ.ά., και ως εκ τούτου έβλαπταν αυτόν τον ενωσιακό κλάδο.
- Επιβλήθηκαν μέτρα - ανοίξτε νέα καρτέλα. στο πλαίσιο του μέσου για τις διεθνείς δημόσιες συμβάσεις (λόγω των συστηματικών διακρίσεων κατά των ιατροτεχνολογικών προϊόντων της ΕΕ στην αγορά δημόσιων συμβάσεων της Κίνας) με στόχο τον αποκλεισμό των κινεζικών εταιρειών από δημόσιους διαγωνισμούς της ΕΕ για αγορά ιατροτεχνολογικών προϊόντων εκτιμώμενης αξίας άνω των 5 εκατ. ευρώ, και περιορίστηκε το μερίδιο των ιατροτεχνολογικών προϊόντων που προέρχονται από την Κίνα σε ποσοστό που δεν υπερβαίνει το 50 % της αξίας των σχετικών συμβάσεων.
- Λήφθηκαν μέτρα - ανοίξτε νέα καρτέλα. για να αποτραπεί το ντάμπινγκ κινητών διατάξεων πρόσβασης από την Κίνα, το οποίο προκαλεί σημαντική ζημία στους παραγωγούς στην Ευρώπη, με τις ετήσιες πωλήσεις στον τομέα αυτό να ανέρχονται σε 1 δισ. ευρώ.
- Κινήθηκε διαιτητική διαδικασία - ανοίξτε νέα καρτέλα. κατά των εμπορικών και επενδυτικών περιορισμών της Αλγερίας, που παραβιάζουν τη συμφωνία σύνδεσης ΕΕ–Αλγερίας.
- Κινήθηκε επιτυχής διαδικασία επίλυσης διαφορών κατά της Κίνας στον Παγκόσμιο Οργανισμό Εμπορίου σχετικά με τις αποφάσεις κινεζικών δικαστηρίων για την έκδοση διαταγών μη άσκησης αγωγής όσον αφορά ουσιώδη για τη λειτουργία προτύπου διπλώματα ευρεσιτεχνίας, όπως για παράδειγμα η τεχνολογία 5G για τα κινητά τηλέφωνα.
Διεθνείς εταιρικές σχέσεις
Οι διεθνείς εταιρικές σχέσεις αποτελούν βασική συνιστώσα της εξωτερικής πολιτικής της ΕΕ. Η στρατηγική Global Gateway - ανοίξτε νέα καρτέλα., που χρησιμοποιεί χρηματοδοτικά εργαλεία όπως ο Μηχανισμός Γειτονίας, Ανάπτυξης και Διεθνούς Συνεργασίας — Παγκόσμια Ευρώπη - ανοίξτε νέα καρτέλα., είναι η συμβολή της ΕΕ στην προσπάθεια για μείωση του παγκόσμιου επενδυτικού κενού, σε πλήρη ευθυγράμμιση με την Ατζέντα των Ηνωμένων Εθνών για το 2030 και τους σχετικούς Στόχους Βιώσιμης Ανάπτυξης, καθώς και με τη συμφωνία του Παρισιού - ανοίξτε νέα καρτέλα.. Η στρατηγική αυτή έχει αποδειχθεί αξιόπιστος μοχλός επενδύσεων παγκοσμίως, δημιουργώντας ποιοτικές τοπικές θέσεις εργασίας και προσδίδοντας προστιθέμενη αξία σε διάφορες περιοχές του κόσμου, ενισχύοντας παράλληλα την ανταγωνιστικότητα και την ασφάλεια της ΕΕ. Μέχρι στιγμής η Global Gateway έχει κινητοποιήσει 306 δισ. ευρώ σε δημόσιες και ιδιωτικές επενδύσεις —ποσό που υπερβαίνει τον αρχικό στόχο των 300 δισ. ευρώ έως το 2027.
Ο επενδυτικός κόμβος της Global Gateway - ανοίξτε νέα καρτέλα., ο οποίος δρομολογήθηκε τον Οκτώβριο, θα συμβάλει σημαντικά στις προσπάθειες αυτές διευκολύνοντας επενδυτικά έργα εταιρειών της ΕΕ στις χώρες-εταίρους. Για να εδραιωθεί και να ενισχυθεί ο ρόλος της ΕΕ ως παγκόσμιου παράγοντα, η Επιτροπή πρότεινε να αυξηθεί η αποτελεσματικότητα της εγγύησης εξωτερικής δράσης - ανοίξτε νέα καρτέλα. με τη μείωση της γραφειοκρατίας και τη θέσπιση μέτρων απλούστευσης. Η εγγύηση εξωτερικής δράσης αποτελεί βασικό χρηματοδοτικό εργαλείο στο πλαίσιο της στρατηγικής Global Gateway, καθώς προσφέρει πιο προσιτά δάνεια με στόχο την αποδέσμευση επενδύσεων και την οικοδόμηση εμπορικών σχέσεων με χώρες-εταίρους σε ολόκληρο τον κόσμο.
Προώθηση της διπλωματίας υψηλού επιπέδου και των εταιρικών σχέσεων μεταξύ της ΕΕ και της Αφρικής
Το 2025 η ΕΕ και η Αφρικανική Ένωση γιόρτασαν την 25η επέτειο της εταιρικής τους σχέσης - ανοίξτε νέα καρτέλα. διοργανώνοντας την έβδομη διάσκεψη κορυφής ΕΕ – Αφρικανικής Ένωσης - ανοίξτε νέα καρτέλα.. Μέσω της Global Gateway, η ΕΕ έχει ήδη κινητοποιήσει 120 δισ. ευρώ για έργα σε όλη την Αφρική. Κατά τη σύνοδο κορυφής της G20 στη Νότια Αφρική, στη διάρκεια της διάσκεψης των χορηγών στο πλαίσιο της εκστρατείας «Αύξηση της χρήσης ανανεώσιμων πηγών ενέργειας στην Αφρική - ανοίξτε νέα καρτέλα.» της Global Gateway κινητοποιήθηκαν 15,5 δισ. ευρώ για την καθαρή ενέργεια και την πρόσβαση σε ηλεκτρική ενέργεια σε ολόκληρη την ήπειρο. Η χρηματοδότηση που παρέχεται από την ΕΕ και τα κράτη μέλη, στο πλαίσιο της προσέγγισης «Ομάδα Ευρώπη - ανοίξτε νέα καρτέλα.», υποστηρίζει περαιτέρω τις προσπάθειες της ΕΕ για καθαρή ενέργεια στην Αφρική. Η εκστρατεία συντονίζει τις δράσεις της με την «Αποστολή 300» - ανοίξτε νέα καρτέλα., μια πρωτοβουλία του Ομίλου της Παγκόσμιας Τράπεζας με στόχο την παροχή ηλεκτρικής ενέργειας σε 300 εκατομμύρια ανθρώπους στην Αφρική έως το 2030. Με τον τρόπο αυτό, θα ηλεκτροδοτηθούν σπίτια, σχολεία και νοσοκομεία σε ολόκληρη την ήπειρο και θα δημιουργηθούν χιλιάδες πράσινες θέσεις εργασίας, από την Ακτή Ελεφαντοστού και το Λεσότο έως τη Μαδαγασκάρη και τη Σομαλία.
Διεθνείς σύνοδοι κορυφής
Η ΕΕ συμμετείχε σε αρκετές συνόδους κορυφής με χώρες-εταίρους το 2025. Στη σύνοδο κορυφής της G7 - αρχείο PDF, ανοίξτε νέα καρτέλα. που πραγματοποιήθηκε τον Ιούνιο στον Καναδά, οι ηγέτες εξέτασαν πώς μπορεί να ενισχυθεί η στήριξη προς την Ουκρανία και επανέλαβαν τη δέσμευσή τους όσον αφορά την ειρήνη και σταθερότητα στη Μέση Ανατολή. Άλλα βασικά θέματα που συζητήθηκαν στη σύνοδο κορυφής ήταν η ενίσχυση του οικονομικού συντονισμού, ο ασφαλής εφοδιασμός με κρίσιμα ορυκτά, οι νέες τεχνολογίες (τεχνητή νοημοσύνη και κβαντική τεχνολογία), η ενεργειακή μετάβαση και τρόποι για την καλύτερη πρόληψη και τον μετριασμό των δασικών πυρκαγιών.
Η σύνοδος κορυφής της G20 - ανοίξτε νέα καρτέλα. που πραγματοποιήθηκε στο Γιοχάνεσμπουργκ της Νότιας Αφρικής ήταν η πρώτη σύνοδος αυτού του επιπέδου επί αφρικανικού εδάφους και έκλεισε τον πρώτο κύκλο των προεδριών της G20. Στα αποτελέσματα της συνόδου δίνεται έμφαση σε σημαντικές προτεραιότητες για την Ευρώπη και την Αφρική, όπως είναι η ενεργειακή μετάβαση, τα κρίσιμα ορυκτά και η βιωσιμότητα του χρέους. Άλλα βασικά θέματα συζήτησης ήταν οι παγκόσμιες ανισορροπίες, η δράση για το κλίμα, η ανθεκτικότητα στις καταστροφές και η τεχνητή νοημοσύνη.
Έρευνα και καινοτομία
Η συνεργασία με την Ινδία στον τομέα της έρευνας και της καινοτομίας επιταχύνθηκε το 2025, ιδίως στο πλαίσιο του Συμβουλίου Εμπορίου και Τεχνολογίας ΕΕ–Ινδίας - αρχείο PDF, ανοίξτε νέα καρτέλα.. Στο πλαίσιο της ομάδας εργασίας του συμβουλίου για τις πράσινες και καθαρές τεχνολογίες ενέργειας, ξεκίνησε συνεργατική έρευνα με την Ινδία για την εξεύρεση λύσεων στα ζητήματα της θαλάσσιας ρύπανσης από πλαστικά και της μετατροπής αποβλήτων σε ανανεώσιμο υδρογόνο - ανοίξτε νέα καρτέλα. και για την ανακύκλωση μπαταριών ηλεκτρικών οχημάτων, υποστηριζόμενη από κοινές επενδύσεις ύψους περίπου 60 εκατ. ευρώ.
Το πρόγραμμα «Ορίζων Ευρώπη - ανοίξτε νέα καρτέλα.» είναι το βασικό χρηματοδοτικό πρόγραμμα της ΕΕ για την έρευνα και την καινοτομία, και παρέχει μια πλατφόρμα συνεργασίας με τις κορυφαίες ερευνητικές κοινότητες σε ολόκληρο τον κόσμο. Το 2025 προσχώρησαν στο πρόγραμμα η Αίγυπτος - ανοίξτε νέα καρτέλα., η Ελβετία - ανοίξτε νέα καρτέλα. και η Νότια Κορέα - ανοίξτε νέα καρτέλα., ανεβάζοντας τον συνολικό αριθμό των συνδεδεμένων χωρών στις 22.
Στήριξη της ειρήνης και της ασφάλειας
Στον πρώτο πολιτικό διάλογο υψηλού επιπέδου ΕΕ–Παλαιστίνης - ανοίξτε νέα καρτέλα. (η ονομασία αυτή δεν πρέπει να ερμηνεύεται ως αναγνώριση του κράτους της Παλαιστίνης και δεν θίγει τις επιμέρους θέσεις των κρατών μελών σχετικά με το θέμα αυτό), η Επιτροπή πρότεινε ένα πολυετές ολοκληρωμένο πρόγραμμα στήριξης - ανοίξτε νέα καρτέλα. για την προώθηση της ανάκαμψης και της ανθεκτικότητας της Παλαιστίνης. Η Επιτροπή συγκάλεσε επίσης την πρώτη συνεδρίαση της ομάδας δωρητών για την Παλαιστίνη - ανοίξτε νέα καρτέλα. στις Βρυξέλλες (Βέλγιο), στην οποία συμμετείχαν εταίροι από όλο τον κόσμο με στόχο τη στήριξη της υλοποίησης μεταρρυθμίσεων από την παλαιστινιακή πλευρά, την ενίσχυση της διακυβέρνησης, την αύξηση της οικονομικής ανθεκτικότητας και την προώθηση της ανάκαμψης της Γάζας. Αρκετά κράτη μέλη δεσμεύτηκαν να διαθέσουν συνολικά 88 εκατ. ευρώ, τα οποία θα διοχετευθούν με ασφάλεια στην Παλαιστινιακή Αρχή μέσω του μηχανισμού Pegase (παλαιστινιακο-ευρωπαϊκός μηχανισμός κοινωνικοοικονομικής διαχείρισης και βοήθειας).
Για την προώθηση της ειρήνης στη Μέση Ανατολή, η Επιτροπή πρότεινε την αναστολή ορισμένων διατάξεων - ανοίξτε νέα καρτέλα. της συμφωνίας σύνδεσης ΕΕ–Ισραήλ που σχετίζονται με τις εμπορικές συναλλαγές και την επιβολή πρόσθετων κυρώσεων στη Χαμάς, στους εξτρεμιστές υπουργούς της ισραηλινής κυβέρνησης και στους βίαιους εποίκους. Η Επιτροπή ανέστειλε επίσης την παροχή διμερούς στήριξης στο Ισραήλ, με εξαίρεση τη στήριξη στην κοινωνία των πολιτών και στο Γιαντ Βασέμ, το Παγκόσμιο Κέντρο Μνήμης του Ολοκαυτώματος.
Η ΕΕ παραμένει ο μεγαλύτερος διεθνής χορηγός και πάροχος ανθρωπιστικής βοήθειας προς τους Παλαιστινίους. Έχει διαθέσει και εκταμιεύσει συνολικά 220 εκατ. ευρώ για ανθρωπιστική στήριξη έκτακτης ανάγκης στη Γάζα και τη Δυτική Όχθη, συμπεριλαμβανομένης της Ανατολικής Ιερουσαλήμ, το 2025.
Κατά τη διάρκεια του έτους η ΕΕ επανέλαβε τη δέσμευσή της να στηρίξει τον συριακό λαό και να συμβάλει στη μετάβαση και την ανάκαμψη της Συρίας. Στην ένατη διάσκεψη των Βρυξελλών με θέμα «Στο πλευρό της Συρίας: Κάλυψη των αναγκών για επιτυχή μετάβαση - ανοίξτε νέα καρτέλα.», η ΕΕ ανακοίνωσε χρηματοδοτικές δεσμεύσεις σχεδόν 2,5 δισ. ευρώ για το 2025 και το 2026 με στόχο να βοηθήσει τη διαδικασία μετάβασης της Συρίας και την κοινωνικοοικονομική της ανάκαμψη. Η Επιτροπή ήρε επίσης τις οικονομικές κυρώσεις κατά της Συρίας - ανοίξτε νέα καρτέλα., με εξαίρεση εκείνες που έχουν επιβληθεί για λόγους ασφαλείας, και επίσης το 2025 διοργάνωσε, για πρώτη φορά, την ετήσια Ημέρα Διαλόγου - ανοίξτε νέα καρτέλα. στη Συρία. Τέλος, μετά την επαναφορά των κυρώσεων του ΟΗΕ κατά του Ιράν, η Επιτροπή συμφώνησε να επιβάλει εκ νέου μια σειρά κυρώσεων λόγω των δραστηριοτήτων της χώρας που παραβιάζουν την απαγόρευση διάδοσης πυρηνικών όπλων.
Ανθρωπιστική βοήθεια
Όταν σημειώνονται μεγάλες φυσικές καταστροφές ή ξεσπούν συγκρούσεις, εκατομμύρια άνθρωποι κινδυνεύουν. Σε αυτές τις περιπτώσεις, η ανθρωπιστική βοήθεια γίνεται σανίδα σωτηρίας, καθώς εξασφαλίζει τροφή, στέγη και ιατρική περίθαλψη.
Η ΕΕ, από κοινού με τα κράτη μέλη της, βρίσκεται στην πρώτη γραμμή αυτών των επιχειρήσεων αρωγής, μάλιστα το 2025 ήταν ο μεγαλύτερος χορηγός ανθρωπιστικής βοήθειας παγκοσμίως. Παρέχει βοήθεια ζωτικής σημασίας με βάση τις ανάγκες, υποστηρίζει την προστασία των εργαζομένων στον ανθρωπιστικό τομέα, εγγυάται τις διεθνείς ανθρωπιστικές αρχές, προστατεύει τους αμάχους και προασπίζεται το διεθνές ανθρωπιστικό δίκαιο —δράσεις που βρίσκονται στο επίκεντρο της ανθρωπιστικής διπλωματίας. Το 2025 η ΕΕ διέθεσε 2,56 δισ. ευρώ για ανθρωπιστική βοήθεια και προστασία.
Η ΕΕ παρείχε ανθρωπιστική βοήθεια στην άμεση γειτονία της, εστιάζοντας την προσοχή της στην Αρμενία, τη Μολδαβία, την Ουκρανία και την Τουρκία. Πέρα από την Παλαιστίνη, η ανθρωπιστική βοήθεια της ΕΕ στη Μέση Ανατολή και τη Βόρεια Αφρική επικεντρώθηκε στη Συρία και στην αντιμετώπιση των αναγκών των Σύριων προσφύγων στην περιοχή.
Η ΕΕ είναι πάροχος ανθρωπιστικής βοήθειας σε όλο τον κόσμο. Ο πόλεμος στο Σουδάν - ανοίξτε νέα καρτέλα. και οι δευτερογενείς επιπτώσεις του στις γειτονικές χώρες, η σύνθετη και ευμετάβλητη κατάσταση στη Μείζονα Περιοχή του Κέρατος της Αφρικής και στη δυτική και κεντρική Αφρική - ανοίξτε νέα καρτέλα., καθώς και τα ακραία καιρικά φαινόμενα στην περιοχή της Μεσημβρινής Αφρικής και του Ινδικού Ωκεανού - ανοίξτε νέα καρτέλα., είχαν ως αποτέλεσμα μαζικές μετατοπίσεις πληθυσμών, επισιτιστική ανασφάλεια, ακόμα και λιμούς. Η ανθρωπιστική βοήθεια της ΕΕ παρείχε ζωτικής σημασίας βοήθεια σε εκατομμύρια ευάλωτα άτομα και σε όσους επλήγησαν από αυτές τις κρίσεις.
Στην Ασία, η ανθρωπιστική βοήθεια της ΕΕ εξακολούθησε να συμβάλει στην αντιμετώπιση παρατεταμένων ανθρωπιστικών κρίσεων, όπως στο Αφγανιστάν - ανοίξτε νέα καρτέλα., στη Μιανμάρ/Βιρμανία και στο Μπανγκλαντές - ανοίξτε νέα καρτέλα., επεμβαίνοντας παράλληλα σε περιπτώσεις αιφνίδιων φυσικών καταστροφών, όπως στις πλημμύρες στο Πακιστάν - ανοίξτε νέα καρτέλα. και στους τροπικούς κυκλώνες στις Φιλιππίνες - ανοίξτε νέα καρτέλα. και το Βιετνάμ - ανοίξτε νέα καρτέλα., μεταξύ άλλων.
Στη Λατινική Αμερική, η ανθρωπιστική βοήθεια της ΕΕ στήριξε κοινότητες που είχαν πληγεί από τις συνεχιζόμενες κρίσεις σε χώρες όπως η Αϊτή - ανοίξτε νέα καρτέλα., η Βενεζουέλα - ανοίξτε νέα καρτέλα. και η Κολομβία - ανοίξτε νέα καρτέλα., καθώς και σε θύματα καταστροφών όπως στην περίπτωση του τυφώνα Μελίσα στην Καραϊβική.