Το 2025 η Ευρωπαϊκή Ένωση επικεντρώθηκε στην προετοιμασία της για τις προκλήσεις και τις ευκαιρίες της επόμενης δεκαετίας. Τα θεσμικά της όργανα συνεργάστηκαν για να ενισχύσουν την ανθεκτικότητα, να απλουστεύσουν τους κανόνες και να διασφαλίσουν ότι οι πολιτικές θα αποφέρουν απτά αποτελέσματα τόσο για τους πολίτες όσο και για τις επιχειρήσεις. Κεντρικός πυλώνας της προσπάθειας αυτής ήταν η εκπόνηση του νέου πολυετούς δημοσιονομικού πλαισίου για την περίοδο 2028-2034, το οποίο σχεδιάστηκε με στόχο έναν απλούστερο, πιο ευέλικτο και ανθεκτικό στις μελλοντικές εξελίξεις προϋπολογισμό. Ταυτόχρονα η ΕΕ πρότεινε μεταρρυθμίσεις για τη μείωση της γραφειοκρατίας, την περικοπή των δαπανών και τη βελτίωση της διαχείρισης των χρηματοοικονομικών κινδύνων. Μέσα από την ανάλυση των προοπτικών, την ενίσχυση των εταιρικών σχέσεων και την αποτελεσματική επιβολή, η ΕΕ διαμορφώνει ένα πλαίσιο για μακροπρόθεσμη ευημερία και ασφάλεια.

Το πολυετές δημοσιονομικό πλαίσιο 2028-2034

Ο μακροπρόθεσμος προϋπολογισμός της ΕΕ —το πολυετές δημοσιονομικό πλαίσιο (ΠΔΠ)— στηρίζει τους πολίτες, τους αγρότες, τους ερευνητές, τις επιχειρήσεις και τις περιφέρειες σε ολόκληρη την ΕΕ και πέραν αυτής. Το τρέχον ΠΔΠ (για την περίοδο 2021-2027), μαζί με το σχέδιο ανάκαμψης NextGenerationEU - ανοίξτε νέα καρτέλα., ήταν ζωτικής σημασίας για την αντιμετώπιση της πανδημίας COVID-19 και της ενεργειακής κρίσης, την προστασία εκατομμυρίων θέσεων εργασίας και την προώθηση της καθαρής και της ψηφιακής μετάβασης. Εξασφάλισε επίσης άνευ προηγουμένου στήριξη στην Ουκρανία και ενίσχυσε την ασφάλεια της Ευρώπης εν μέσω του επιθετικού πολέμου της Ρωσίας.

Το 2025 η Ευρωπαϊκή Επιτροπή παρουσίασε την πρότασή της για το ΠΔΠ 2028-2034 - ανοίξτε νέα καρτέλα., το οποίο έχει σχεδιαστεί έτσι ώστε να μπορεί να ανταποκριθεί στις αυξανόμενες γεωπολιτικές και οικονομικές προκλήσεις, καθώς και στις προκλήσεις βιωσιμότητας. Με ύψος σχεδόν 2 τρισ. ευρώ (ποσό που ισοδυναμεί με το 1,26 % του ακαθάριστου εθνικού εισοδήματος της ΕΕ), αναμένεται ότι θα οδηγήσει σε έναν απλούστερο, πιο ευέλικτο και πιο στοχευμένο προϋπολογισμό, ώστε να στηριχθεί η ανεξαρτησία, η ασφάλεια, η ευημερία, η συμμετοχικότητα και η ανθεκτικότητα της ΕΕ κατά την επόμενη δεκαετία.

ΒΙΝΤΕΟΤα άτομα που συμμετέχουν στην ομάδα Ευρωπαίων πολιτών για τον νέο προϋπολογισμό της ΕΕ λένε τι θέλουν από αυτόν, περιγράφουν τον τρόπο με τον οποίο θα πρέπει να δαπανηθούν τα χρήματα και αναφέρουν τους τομείς που πρέπει να λάβουν στήριξη.

Καθώς η ΕΕ αντιμετωπίζει αυξανόμενες χρηματοδοτικές ανάγκες και εντεινόμενη πίεση στους εθνικούς προϋπολογισμούς και, επιπλέον, επίκειται η έναρξη των αποπληρωμών δανείων για το μέσο NextGenerationEU το 2028, η Επιτροπή πρότεινε νέους τρόπους αύξησης των ιδίων πόρων της, με στόχο την άντληση άνω των 58,2 δισ. ευρώ ετησίως (σε τιμές 2025) μέσω νέων και αναθεωρημένων ροών εσόδων.

Στην πρότασή της για το προσεχές ΠΔΠ, η Επιτροπή προβλέπει τη σύσταση τριών βασικών ταμείων: του Ευρωπαϊκού Ταμείου για την οικονομική, κοινωνική και εδαφική συνοχή, τη γεωργία και την ύπαιθρο, την αλιεία και τη θάλασσα, την ευημερία και την ασφάλεια - ανοίξτε νέα καρτέλα.· του Ευρωπαϊκού Ταμείου Ανταγωνιστικότητας - ανοίξτε νέα καρτέλα., που θα στηρίζει την ανάπτυξη, την κλιμάκωση και την εφαρμογή στρατηγικών τεχνολογιών· και του μηχανισμού «Παγκόσμια Ευρώπη» - ανοίξτε νέα καρτέλα., που θα επιτρέπει την πιο στρατηγική χρηματοδότηση της εξωτερικής δράσης παγκοσμίως.

Η ενδιάμεση επανεξέταση της ενωσιακής πολιτικής για τη συνοχή - ανοίξτε νέα καρτέλα., η οποία εκδόθηκε το 2025, αναπροσανατολίζει τη χρηματοδότηση από το ΠΔΠ 2021-2027 για να βοηθήσει τα κράτη μέλη και τις περιφέρειες να ανακατανείμουν τους πόρους σε νέες στρατηγικές προτεραιότητες, όπως είναι η ανταγωνιστικότητα, η ασφάλεια και η άμυνα, η πολιτική ετοιμότητα, η στέγαση, η ανθεκτικότητα των υδάτων και η ενεργειακή μετάβαση.

Προστασία του προϋπολογισμού της ΕΕ από την απάτη

Για να διασφαλιστεί ότι ο προϋπολογισμός της ΕΕ θα εκτελείται προς όφελος των πολιτών της, είναι απαραίτητη η προστασία και του τελευταίου ευρώ. Τον Ιούλιο η Επιτροπή δρομολόγησε επανεξέταση της αρχιτεκτονικής της ΕΕ για την καταπολέμηση της απάτης - ανοίξτε νέα καρτέλα. με σκοπό την ενίσχυση της προστασίας των οικονομικών συμφερόντων της ΕΕ ως απάντηση στις εξελισσόμενες απειλές. Σε αυτές περιλαμβάνονται η διακρατική απάτη, το οργανωμένο έγκλημα που στοχεύει κονδύλια της ΕΕ και η κακόβουλη χρήση προηγμένων τεχνολογιών όπως η τεχνητή νοημοσύνη και τα κρυπτονομίσματα.

Ενίσχυση του πλαισίου διαχείρισης χρηματοοικονομικών κινδύνων της ΕΕ

Το πλαίσιο διαχείρισης χρηματοοικονομικών κινδύνων της ΕΕ αφορά κινδύνους που συνδέονται με τον προϋπολογισμό της, το NextGenerationEU και άλλα χρηματοδοτικά μέσα. Το 2025 η Επιτροπή ενίσχυσε το πλαίσιο αυτό διευρύνοντας τον ρόλο - ανοίξτε νέα καρτέλα. του ανεξάρτητου «διευθυντή κινδύνων», ο οποίος εποπτεύει πλέον όλες τις χρηματοδοτικές πράξεις της ΕΕ, συμπεριλαμβανομένων των δανειοληπτικών και δανειοδοτικών πράξεων, των δημοσιονομικών εγγυήσεων και της διαχείρισης περιουσιακών στοιχείων. Η αλλαγή αυτή πραγματοποιήθηκε μετά από συστάσεις - ανοίξτε νέα καρτέλα. του Ευρωπαϊκού Ελεγκτικού Συνεδρίου για την ενίσχυση της εποπτείας και της διαχείρισης κινδύνων όσον αφορά τον δανεισμό, τις εγγυήσεις και τα σχετικά χρηματοδοτικά μέσα της ΕΕ.

Το Ευρωπαϊκό Εξάμηνο

Το Ευρωπαϊκό Εξάμηνο - ανοίξτε νέα καρτέλα. έχει σημαντικό ρόλο στην οικονομική διακυβέρνηση της ΕΕ. Η εαρινή δέσμη μέτρων του 2025 - ανοίξτε νέα καρτέλα. σηματοδοτεί την ολοκλήρωση του πρώτου πλήρους ετήσιου κύκλου μακροοικονομικής εποπτείας βάσει του μεταρρυθμισμένου πλαισίου οικονομικής διακυβέρνησης - ανοίξτε νέα καρτέλα., το οποίο άρχισε να ισχύει τον Απρίλιο του 2024. Αυτό το πλαίσιο ενισχύει τον ρόλο που διαδραματίζει το Εξάμηνο όχι μόνο ως δίαυλος καθοδήγησης των μεταρρυθμίσεων και των επενδύσεων, αλλά και ως «ραχοκοκαλιά» της δημοσιονομικής εποπτείας της ΕΕ.

Το 2025 οι ειδικές ανά χώρα συστάσεις - ανοίξτε νέα καρτέλα. παρότρυναν τα κράτη μέλη να επικεντρωθούν στα ζητήματα της ανταγωνιστικότητας και της ασφάλειας. Για πρώτη φορά η δέσμη μέτρων του Εξαμήνου περιείχε επίσης βασικές συστάσεις σχετικά με τις δεξιότητες και τις ποιοτικές θέσεις εργασίας, διασφαλίζοντας παράλληλα την κοινωνική δικαιοσύνη.

Στις εκθέσεις ανά χώρα - ανοίξτε νέα καρτέλα. αναλυόταν η δημοσιονομική πολιτική των κρατών μελών και των περιφερειών, καθώς και οι πολιτικές τους για τη φορολογία, την καινοτομία, το κλίμα και το περιβάλλον, την εργασία, τα κοινωνικά ζητήματα και την υγεία. Περιλάμβαναν επίσης επανεξέταση της εφαρμογής των σχεδίων ανάκαμψης και ανθεκτικότητας και των προγραμμάτων που συνδέονται με την πολιτική συνοχής.

Η επιτυχία του μηχανισμού ανάκαμψης και ανθεκτικότητας

ΒΙΝΤΕΟΕνημέρωση σχετικά με την πρόοδο του μηχανισμού ανάκαμψης και ανθεκτικότητας το 2025

Ο μηχανισμός ανάκαμψης και ανθεκτικότητας (ΜΑΑ), η λειτουργία του οποίου ολοκληρώνεται στο τέλος του 2026, εξακολουθεί να προωθεί μεταρρυθμίσεις και επενδύσεις σε ολόκληρη την ΕΕ. Το 2025 η Επιτροπή κάλεσε τα κράτη μέλη να επιταχύνουν την πρόοδο, απλουστεύοντας παράλληλα τις διαδικασίες τους, και προετοίμασε το έδαφος - ανοίξτε νέα καρτέλα. για την ομαλή και επιτυχή περάτωση του ΜΑΑ. Ως βασικό στοιχείο του NextGenerationEU, ο ΜΑΑ εκταμίευσε περίπου 394 δισ. ευρώ για τα κράτη μέλη έως το τέλος του 2025, στηρίζοντας την οικονομική και κοινωνική ανθεκτικότητα, παράλληλα με την καθαρή και την ψηφιακή μετάβαση.

Από την τέταρτη ετήσια έκθεση σχετικά με την υλοποίηση του ΜΑΑ - ανοίξτε νέα καρτέλα. προκύπτει ότι ο μηχανισμός ενίσχυσε τις δημόσιες επενδύσεις, οι οποίες αναμενόταν να ανέλθουν στο 3,8 % του ακαθάριστου εγχώριου προϊόντος το 2025, από 3,2 % το 2019. Ο μηχανισμός πέτυχε αυτή την ενίσχυση υποστηρίζοντας, μεταξύ άλλων πρωτοβουλιών, την απανθρακοποίηση και την ψηφιοποίηση της βιομηχανικής παραγωγής και των υπηρεσιών, την ανάπτυξη άνω των 900 000 σταθμών επαναφόρτισης καθαρών οχημάτων και τη σύνδεση 16 εκατομμυρίων νοικοκυριών με το διαδίκτυο υψηλής ταχύτητας. Σύμφωνα με μελέτη της Επιτροπής - ανοίξτε νέα καρτέλα., ο συνολικός δημοσιονομικός αντίκτυπος του ΜΑΑ την περίοδο 2020-2030 εκτιμάται σε 892 δισ. ευρώ, από τα οποία περισσότερα από 546 δισ. ευρώ ήταν ο άμεσος αντίκτυπος και περισσότερα από 345 δισ. ευρώ ο δευτερογενής αντίκτυπος στις οικονομίες των κρατών μελών.

Ενίσχυση της ανθεκτικότητας της ΕΕ

Η ΕΕ πρέπει να ενισχύσει την ανθεκτικότητά της για να προστατεύσει τους πολίτες της και την ευημερία της εν μέσω αυξανόμενων απειλών κατά της ασφάλειας, και να θωρακιστεί έναντι της μεταβαλλόμενης διεθνούς τάξης, των κλιμακούμενων επιπτώσεων της κλιματικής αλλαγής και της υποβάθμισης του περιβάλλοντος. Η έκθεση στρατηγικής ανάλυσης προοπτικών του 2025 - ανοίξτε νέα καρτέλα., η οποία δημοσιεύτηκε τον Σεπτέμβριο, καθόρισε τα μέτρα που απαιτούνται προκειμένου να διασφαλιστεί ότι η ΕΕ θα παραμένει ειρηνική, πιστή στις αξίες της και προσηλωμένη στην ευημερία των κατοίκων της σε ταραχώδεις καιρούς και εν μέσω αβεβαιότητας.

Η έκθεση τονίζει την ανάγκη να εξεταστεί η πιθανότητα ακόμη και απροσδόκητων ή απίθανων εξελίξεων, καθιστώντας την προβλεπτικότητα πάγιο στοιχείο κατά τη χάραξη πολιτικής της ΕΕ. Από το 2026 οι ετήσιες εκθέσεις ανάλυσης προοπτικών θα προχωρούν πέρα από την ανάλυση των τάσεων και θα υποβάλλουν τις πολιτικές σε προσομοίωση ακραίων καταστάσεων με βάση διάφορα σενάρια, διασφαλίζοντας ότι η ΕΕ θα είναι καλύτερα προετοιμασμένη για το μέλλον.

Απλούστευση των ενωσιακών κανόνων

Διασφάλιση της αποτελεσματικής εφαρμογής του δικαίου της ΕΕ

Οι νόμοι αποδίδουν τα μέγιστα οφέλη μόνον όταν εφαρμόζονται και τηρούνται πλήρως. Για τον σκοπό αυτόν, η Επιτροπή συνεργάζεται στενά με τα κράτη μέλη βοηθώντας τα να εφαρμόζουν τη νομοθεσία και τις πολιτικές της ΕΕ - ανοίξτε νέα καρτέλα.. Εάν τα κράτη μέλη δεν τις εφαρμόζουν, η Επιτροπή μπορεί να κινήσει διαδικασίες επί παραβάσει - ανοίξτε νέα καρτέλα. εναντίον τους. Ωστόσο, καταβάλλει κάθε δυνατή προσπάθεια να αποτρέψει εξαρχής παραβιάσεις προσφέροντας πρακτική καθοδήγηση, οργανώνοντας συναντήσεις και παρέχοντας κατάρτιση και τεχνική βοήθεια. Για παράδειγμα, με τις νέες κατευθυντήριες γραμμές για την κοινοχρησία δεδομένων που σχετίζονται με μπαταρίες - ανοίξτε νέα καρτέλα. η Επιτροπή βοήθησε τα κράτη μέλη να εφαρμόσουν τις επικαιροποιημένες διατάξεις της οδηγίας για τις ανανεώσιμες πηγές ενέργειας - ανοίξτε νέα καρτέλα.. Αυτές οι κατευθυντήριες γραμμές βοηθούν τα κράτη μέλη να καθιερώσουν εναρμονισμένη προσέγγιση για την ανταλλαγή πληροφοριών όπως η κατάσταση φόρτισης, η κατάσταση υγείας και η τοποθεσία μιας μπαταρίας. Παρέχουν επίσης πρακτικές διευκρινίσεις και τεχνική υποστήριξη ώστε να εξασφαλίζεται η συνεπής εφαρμογή σε ολόκληρη την ΕΕ.

• Το 2025 κινήθηκαν
  552
  νέες διαδικασίες επί παραβάσει.
• Περατώθηκαν
  554
  διαδικασίες επί παραβάσει.
• Παραπέμφθηκαν στο Δικαστήριο της Ευρωπαϊκής Ένωσης
  71
  υποθέσεις που αφορούσαν 21 κράτη μέλη.
• Σε 20 υποθέσεις ζητήθηκαν οικονομικές κυρώσεις.

Το θεσμικό πλαίσιο της ΕΕ εξακολουθεί να εξελίσσεται, ανταποκρινόμενο στις νέες πολιτικές και στρατηγικές προτεραιότητες. Το 2025 αρχικά η Πολωνία και στη συνέχεια η Δανία άσκησαν την εκ περιτροπής Προεδρία του Συμβουλίου της Ευρωπαϊκής Ένωσης, αποδίδοντας και οι δύο ιδιαίτερη έμφαση στην ασφάλεια και στην ανθεκτικότητα.

Καθώς η Επιτροπή προωθούσε νομοθετικές προτάσεις, το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και το Συμβούλιο ενεργούσαν ως συννομοθέτες με στόχο την υλοποίηση κοινών προτεραιοτήτων. Τα κράτη μέλη, υποστηριζόμενα από την εποπτεία της Επιτροπής και από άλλα θεσμικά όργανα και οργανισμούς της ΕΕ - ανοίξτε νέα καρτέλα., διασφάλισαν την αποτελεσματική εφαρμογή σε ολόκληρη την ΕΕ.

Για να λειτουργεί η ΕΕ σωστά ως δημοκρατία, είναι απαραίτητη η στενή και διαφανής συνεργασία μεταξύ των θεσμικών οργάνων της. Τον Σεπτέμβριο το Κοινοβούλιο και η Επιτροπή ολοκλήρωσαν τις διαπραγματεύσεις - ανοίξτε νέα καρτέλα. σχετικά με μια επικαιροποιημένη συμφωνία-πλαίσιο για τη βελτίωση των διοργανικών σχέσεων και την ενίσχυση της εμπιστοσύνης, της διαφάνειας και του διαλόγου. Η συμφωνία βασίζεται σε εννέα πολιτικές αρχές - ανοίξτε νέα καρτέλα. που υιοθετήθηκαν από την πρόεδρο του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και την πρόεδρο της Ευρωπαϊκής Επιτροπής τον Οκτώβριο του 2024.

75η επέτειος της Διακήρυξης Σουμάν

Κάθε χρόνο, στις 9 Μαΐου, η ΕΕ γιορτάζει την Ημέρα της Ευρώπης. Το 2025 ο εορτασμός είχε ιδιαίτερη σημασία καθώς συνέπιπτε με την 75η επέτειο της Διακήρυξης Σουμάν - ανοίξτε νέα καρτέλα.. Στη διακήρυξη αυτή, την οποία πραγματοποίησε ο Γάλλος υπουργός Εξωτερικών Ρομπέρ Σουμάν στις 9 Μαΐου 1950, προτεινόταν η δημιουργία της Ευρωπαϊκής Κοινότητας Άνθρακα και Χάλυβα, προδρόμου της σημερινής ΕΕ.