Serwis internetowy „Kontrola publiczna w Unii Europejskiej” zawiera informacje na temat zakresu działania, statusu, organizacji, działalności i wyników prac 29 najwyższych organów kontroli UE i jej państw członkowskich. Nie obejmuje informacji na temat innych organów kontroli publicznej funkcjonujących w niektórych państwach członkowskich, takich jak organy na szczeblu regionów czy krajów związkowych.
Informacje przedstawione w serwisie „Kontrola publiczna w Unii Europejskiej” uwypuklają kluczową rolę współczesnych organów kontroli publicznej w Unii, a także ukazują ich wkład na rzecz skutecznego funkcjonowania europejskich systemów demokratycznych. Dzięki wskazaniu podobieństw i różnic między poszczególnymi najwyższymi organami kontroli w UE udało się zobrazować ich bogatą różnorodność, która stanowi istotną cechę i jeden z kluczowych atutów Unii Europejskiej.

Przedstawione informacje zostały zebrane w ścisłej współpracy z różnymi instytucjami kontrolnymi. Europejski Trybunał Obrachunkowy jest wdzięczny tym instytucjom, a także ich pracownikom za udzielone wsparcie. Aby uczcić uruchomienie tego serwisu, który będzie regularnie aktualizowany, w styczniu 2019 r. wydaliśmy jego papierową wersję w ograniczonej liczbie egzemplarzy. Wersja serwisu w formacie PDF jest dostępna tutaj.

Mamy nadzieję, że serwis spotka się z zainteresowaniem kontrolerów, decydentów oraz prawodawców zarówno w UE, jak i poza nią. Udostępniając te informacje, zamierzamy wnieść istotny wkład w prowadzone badania nad kontrolą publiczną.

NAJWYŻSZE ORGANY KONTROLI W UE
I JEJ PAŃSTWACH CZŁONKOWSKICH
— PRZEGLĄD

WSTĘP

Kontrola publiczna stanowi nieodłączny element systemów demokratycznych. Wszystkie 28 krajów, które obecnie tworzą Unię Europejską (UE), ustanowiło mechanizmy w celu zagwarantowania rozliczalności, przejrzystości i rzetelnego nadzoru wydatków publicznych. W tym kontekście zasadniczą rolę odgrywają najwyższe organy kontroli (NOK) odpowiadające za zewnętrzną kontrolę finansów publicznych.

NOK w niezależny sposób badają, czy zasoby publiczne są wykorzystywane wydajnie, skutecznie i oszczędnie, a także sprawdzają zgodność wydatków publicznych i pobieranych dochodów z obowiązującymi przepisami. Wspierają one kontrolę parlamentarną nad instytucjami rządowymi i samorządowymi za pomocą opartych na faktach, obiektywnych i bezstronnych sprawozdań z kontroli, wnosząc tym samym wkład na rzecz ulepszenia polityki, programów, administracji publicznej i zarządzania finansami w państwie. Ich działalność przyczynia się do budowania zaufania obywateli do mechanizmów kontroli w społeczeństwie oraz do dalszego rozwoju prawidłowo funkcjonujących systemów demokratycznych.

Oprócz promowania i działania na rzecz większej rozliczalności i przejrzystości NOK w Unii Europejskiej aktywnie przyczyniają się również do rozwijania potencjału organów kontroli publicznej w państwach trzecich.

Wiele spośród 29 najwyższych organów kontroli UE i jej państw członkowskich przedstawionych w niniejszym kompendium może pochwalić się bogatą tradycją (sięgającą w niektórych przypadkach setki lat wstecz), podczas gdy inne zostały ustanowione w obecnym kształcie stosunkowo niedawno. Struktura, kompetencje i uprawnienia większości NOK zmieniały się z biegiem czasu, niekiedy w wyniku zmian politycznych lub reform administracji publicznej. Istnienie niezależnego najwyższego organu kontroli jest warunkiem przystąpienia do UE.

UE I JEJ PAŃSTWA CZŁONKOWSKIE

UE została utworzona w 1993 r. na mocy traktatu z Maastricht. Historia jej poprzedniczek – Europejskiej Wspólnoty Węgla i Stali (EWWiS), Europejskiej Wspólnoty Gospodarczej (EWG) i Europejskiej Wspólnoty Energii Atomowej (EWEA lub Euratom) – sięga lat 50. XX w. Od 1993 r. do Unii przystąpiło 16 państw (w latach 1995, 2004, 2007 i 2013). Obecnie Unia liczy 28 państw członkowskich.

RODZAJE NOK I ICH STRUKTURY ZARZĄDZANIA

Istnieją różne sposoby klasyfikacji najwyższych organów kontroli. Tradycyjnie klasyfikuje się je w zależności od tego, czy ich struktura organizacyjna jest zakorzeniona w tradycji francuskiej/łacińskiej, anglosaskiej czy germańskiej. Obecnie jednak głównym kryterium podziału jest to, czy posiadają one uprawnienia jurysdykcyjne. Rozróżnienia można również dokonać na NOK monokratyczne, którym przewodniczy jedna osoba (prezes, kontroler generalny bądź kontroler i główny rewident), i NOK zarządzane przez organ kolegialny (np. zarząd, kolegium, senat lub plenum).

W ramach tego szerokiego spektrum można wprowadzić kolejne rozróżnienia, na przykład w zależności od tego, czy NOK są uprawnione do przeprowadzania kontroli na niższych szczeblach sprawowania rządów, bądź na podstawie ich stosunków z parlamentem narodowym.

STRUKTURA ZARZĄDZANIA NOK

  Organ kierownictwa / Szef NOK Liczba osób zasiadających
w organie kierownictwa
Kadencja (w latach)
AUSTRIA
Rechnungshof
Prezes  1 12 (bez możliwości przedłużenia)
BELGIA
Rekenhof
Cour des comptes
Rechnungshof
Zgromadzenie Ogólne 12 6 (z możliwością przedłużenia)
BUŁGARIA
Сметна палата на Република България
Prezes i dwóch wiceprezesów  3 Prezes: 7 (bez możliwości przedłużenia)
Wiceprezesi: 7 (z możliwością przedłużenia)
CHORWACJA
Državni ured za reviziju
Kontroler Generalny  1 8 (z możliwością przedłużenia)
CYPR
Eλεγκτική Υπηρεσία της Κυπριακής Δημοκρατίας
Kontroler Generalny  1 Bez ograniczeń czasowych, aż do osiągnięcia ustawowego wieku emerytalnego
CZECHY
Nejvyšší kontrolní úřad
Zarząd 17 Prezes i wiceprezes:
8 (z możliwością przedłużenia)
Członkowie Zarządu: bez ograniczeń czasowych, aż do osiągnięcia ustawowego wieku emerytalnego
DANIA
Rigsrevisionen
Kontroler Generalny  1 6 (z możliwością jednokrotnego przedłużenia na okres czterech lat)
ESTONIA
Riigikontroll
Kontroler Generalny  1 5 (z możliwością przedłużenia)
FINLANDIA
Valtiontalouden tarkastusvirasto
Kontroler Generalny  1 6 (z możliwością przedłużenia)
FRANCJA
Cour des comptes
Prezes i 6 przewodniczących izb  7 Bez ograniczeń czasowych, aż do osiągnięcia ustawowego wieku emerytalnego
NIEMCY
Bundesrechnungshof
Prezes, Senat (zarząd) 16 Prezes: 12 (bez możliwości przedłużenia)
Dyrektorzy: bez ograniczeń czasowych, aż do osiągnięcia ustawowego wieku emerytalnego
GRECJA
Ελεγκτικό Συνέδριο
Plenum 42 Prezes: 12 (bez możliwości przedłużenia)
Członkowie i sędziowie: bez ograniczeń czasowych, aż do osiągnięcia ustawowego wieku emerytalnego
WĘGRY
Állami Számvevőszék
Prezes  1 12 (z możliwością przedłużenia)
IRLANDIA
Office of the Comptroller and Auditor General
Kontroler i Audytor Generalny  1 Bez ograniczeń czasowych, aż do osiągnięcia ustawowego wieku emerytalnego
WŁOCHY
Corte dei conti
Prezes  1 Bez ograniczeń czasowych, aż do osiągnięcia ustawowego wieku emerytalnego
ŁOTWA
Latvijas Republikas Valsts kontrole
Rada, Kontroler Państwowy  7 4 (z możliwością przedłużenia na maksymalnie dwie następujące po sobie kadencje)
LITWA
Valstybės Kontrolė
Kontroler Państwowy  1 5 (z możliwością jednokrotnego przedłużenia)
LUKSEMBURG
Cour des comptes
Prezes, wiceprezes i trzech radców  5 6 (z możliwością przedłużenia)
MALTA
National Audit Office
Audytor Generalny  1 5 (z możliwością jednokrotnego przedłużenia)
NIDERLANDY
Algemene Rekenkamer
Zarząd  3 Bez ograniczeń czasowych, aż do osiągnięcia ustawowego wieku emerytalnego
POLSKA
Najwyższa Izba Kontroli
Prezes i (w niektórych przypadkach) Kolegium 18 Prezes: 6 (z możliwością jednokrotnego przedłużenia)
Kolegium: 3 (z możliwością przedłużenia)
PORTUGALIA
Tribunal de Contas
Prezes i Plenum 19 Prezes: 4 (z możliwością przedłużenia)
Członkowie: bez ograniczeń czasowych
RUMUNIA
Curtea de Conturi a României
Plenum 18 9 (bez możliwości przedłużenia)
SŁOWACJA
Najvyšší kontrolný úrad Slovenskej republiky
Prezes  1 7 (z możliwością jednokrotnego przedłużenia)
SŁOWENIA
Računsko sodišče Republike Slovenije
Senat  3 9 (z możliwością przedłużenia)
HISZPANIA
Tribunal de Cuentas
Plenum 13 Prezes: 3 (z możliwością przedłużenia)
Radcy kontrolni: 9 (z możliwością przedłużenia)
Prokurator Generalny: 5 (z możliwością przedłużenia)
SZWECJA
Riksrevisionen
Kontrolerzy Generalni  3 7 (bez możliwości przedłużenia)
ZJEDNOCZONE KRÓLESTWO
National Audit Office
Kontroler i Audytor Generalny  1 10 (bez możliwości przedłużenia)
Europejski Trybunał Obrachunkowy Organ kolegialny 28 Prezes: 3 (z możliwością przedłużenia)
Członkowie: 6 (z możliwością przedłużenia)

NIEZALEŻNOŚĆ

Najwyższe organy kontroli w UE to niezależne ograny publiczne. Ich niezależność od władzy ustawodawczej, wykonawczej i sądowniczej jest zapisana w konstytucji. W zależności od mandatu NOK mogą przeprowadzać kontrole ex ante lub ex post. Kontrole te mają na celu ocenę legalności i prawidłowości dochodów i wydatków, a także oszczędności, wydajności i skuteczności polityki, programów i działań lub funkcjonowania administracji publicznej. Niektóre NOK oceniają również wpływ polityki i programów publicznych.

FUNKCJA JURYSDYKCYJNA

Niektóre NOK mają specjalny status trybunałów jurysdykcyjnych. Mogą one wszczynać postępowania sądowe przeciwko zarządzającym funduszami publicznymi lub księgowym podejrzewanym o popełnienie nieprawidłowości w zakresie wydatków i majątku publicznego. Dzięki uprawnieniom jurysdykcyjnym NOK mogą publicznie orzec o odpowiedzialności osobistej i ukarać osoby pracujące w służbie publicznej.

RELACJE Z PARLAMENTEM

Stosunki między najwyższymi organami kontroli a parlamentami w UE są tak zróżnicowane, jak różne są same organy kontroli publicznej. Wszystkie NOK są wprawdzie niezależne, jednak niektóre z nich stanowią element struktury nadzoru parlamentarnego.

NOK SPRAWUJĄCE FUNKCJE JURYSDYKCYJNE / PRZEPROWADZAJĄCE KONTROLE EX ANTE / STANOWIĄCE ELEMENT STRUKTURY NADZORU PARLAMENTARNEGO

  Funkcja jurysdykcyjna Kontrole ex ante Element struktury nadzoru parlamentarnego
AUSTRIA
Rechnungshof
   
BELGIA
Rekenhof
Cour des comptes
Rechnungshof
   
BUŁGARIA
Сметна палата на Република България
     
CHORWACJA
Državni ured za reviziju
     
CYPR
Eλεγκτική Υπηρεσία της Κυπριακής Δημοκρατίας
     
CZECHY
Nejvyšší kontrolní úřad
     
DANIA
Rigsrevisionen
   
ESTONIA
Riigikontroll
     
FINLANDIA
Valtiontalouden tarkastusvirasto
   
FRANCJA
Cour des comptes
   
NIEMCY
Bundesrechnungshof
     
GRECJA
Ελεγκτικό Συνέδριο
 
WĘGRY
Állami Számvevőszék
   
IRLANDIA
Office of the Comptroller and Auditor General
   
WŁOCHY
Corte dei conti
 
ŁOTWA
Latvijas Republikas Valsts kontrole
     
LITWA
Valstybės Kontrolė
   
LUKSEMBURG
Cour des comptes
     
MALTA
National Audit Office
   
NIDERLANDY
Algemene Rekenkamer
     
POLSKA
Najwyższa Izba Kontroli
   
PORTUGALIA
Tribunal de Contas
 
RUMUNIA
Curtea de Conturi a României
     
SŁOWACJA
Najvyšší kontrolný úrad Slovenskej republiky
     
SŁOWENIA
Računsko sodišče Republike Slovenije
   
HISZPANIA
Tribunal de Cuentas
 
SZWECJA
Riksrevisionen
   
ZJEDNOCZONE KRÓLESTWO
National Audit Office
   
Europejski Trybunał Obrachunkowy      

Pomimo różnych przyjętych rozwiązań cechą wspólną najwyższych organów kontroli w UE i jej państwach członkowskich jest fakt, że utrzymują one na ogół bliskie stosunki z parlamentami. Podstawą tych stosunków jest zasadniczo sprawozdawczość, jako że NOK przekazują parlamentom swoje sprawozdania z kontroli. Sprawozdania te są zwykle omawiane na forum specjalnej komisji, a niekiedy również, w zależności od przedmiotu kontroli, na posiedzeniach komisji zajmujących się określonymi zagadnieniami. Co do zasady przedstawiciele NOK mają prawo uczestniczyć w tych debatach w roli czynnej lub biernej. W niektórych państwach członkowskich prezes NOK ma również prawo do bycia wysłuchanym w trakcie dyskusji parlamentarnych dotyczących kwestii o dużym znaczeniu dla działalności NOK.

Parlamenty często mają decydujący głos przy nominowaniu lub mianowaniu prezesa bądź organu kierownictwa NOK. Co więcej, niektóre parlamenty opracowują i zatwierdzają budżet NOK lub wyznaczają zewnętrznego audytora w celu skontrolowania sprawozdania finansowego NOK.

Ponadto niektóre, ale nie wszystkie NOK są uprawnione do kontrolowania wydatków administracyjnych parlamentów narodowych.

PRACOWNICY I BUDŻET

Dane liczbowe dotyczące stanu zatrudnienia i zasobów finansowych NOK znacznie się różnią w zależności od państwa, nawet jeśli analizuje się je w stosunku do liczby mieszkańców lub wielkości budżetu objętego kontrolą. Różnice te wynikają nie tylko z odmiennego zakresu działania NOK i innej struktury organizacyjnej, ale również z bardziej ogólnych zasad funkcjonowania państw członkowskich i ich organów administracji.

W sumie w 29 najwyższych organach kontroli w UE i jej państwach członkowskich pracuje ponad 17 000 osób. NOK czterech największych państw członkowskich (Niemcy, Francja, Zjednoczone Królestwo i Włochy, których łączna liczba mieszkańców wynosi niemal 280 mln) zatrudniają około 6 000 osób, natomiast w NOK pozostałych państw członkowskich (236 mln mieszkańców) pracuje około 11 000 osób.

Ogólnie rzecz biorąc, większe NOK z krajów Europy Zachodniej charakteryzują się niższym odsetkiem kobiet i wyższą średnią wieku pracowników, natomiast w przypadku NOK w Europie Wschodniej personel jest zazwyczaj młodszy, a odsetek kobiet – wyższy.

Z perspektywy unijnej jeden pracownik NOK przypada na 20 000 obywateli UE. Pod tym względem występują jednak znaczne różnice między państwami członkowskimi. W przypadku niemal wszystkich NOK ich budżet nie przekracza 0,1% ogólnego budżetu państwa.

PRACOWNICY I BUDŻET NOK

PRZEDMIOT KONTROLI

Najwyższe organy kontroli w UE mają kluczowe znaczenie w procesie rozliczalności publicznej. Pełniąc rolę zewnętrznych audytorów organów władzy wykonawczej, oceniają one, w jakim zakresie polityka i wydatki publiczne przyczyniają się do osiągnięcia zamierzonych celów, a ponadto kontrolują zarządzanie finansami publicznymi oraz prowadzą sprawozdawczość na temat rachunków organów publicznych. Tym samym zapewniają parlamentom niezależne informacje i poświadczenie wiarygodności.

GŁÓWNE RODZAJE KONTROLI

KONTROLE FINANSOWE polegają na analizie dokumentów, sprawozdań, systemów kontroli wewnętrznej i audytu wewnętrznego, procedur księgowych i finansowych oraz innych danych w celu sprawdzenia, czy sprawozdania finansowe przedstawiają rzeczywisty i rzetelny obraz sytuacji finansowej oraz czy wyniki działalności finansowej są zgodne z przyjętymi standardami i zasadami rachunkowości.

KONTROLE ZGODNOŚCI mają na celu sprawdzenie, czy zarządzanie gospodarcze i finansowe w ramach jednostki, działania lub programu objętych kontrolą jest zgodne z obowiązującymi przepisami i regulacjami.

KONTROLE WYKONANIA ZADAŃ polegają na badaniu programów, operacji, systemów zarządzania i procedur stosowanych przez organy i instytucje zarządzające zasobami w celu dokonania oceny, czy zasoby te zostały wykorzystane w sposób oszczędny, wydajny i skuteczny.

NOK kontrolują dochody i wydatki z budżetów państwowych na szczeblu centralnym lub federalnym, a w niektórych państwach członkowskich mogą również przeprowadzać kontrole na szczeblu regionalnym, lokalnym lub gminnym. Choć ich kontrole koncentrują się przede wszystkim na ministerstwach i organach rządowych, jednostkami kontrolowanymi mogą być również przedsiębiorstwa państwowe, takie jak media publiczne, placówki szkolnictwa wyższego czy banki krajowe.

Większość NOK jest uprawniona do kontrolowania wszystkich dochodów i wydatków publicznych, w tym także na poziomie przedsiębiorstw prywatnych lub indywidualnych beneficjentów.

PODMIOTY OBJĘTE KONTROLAMI NOK

  Instytucje rządowe na szczeblu centralnym Władze regionalne Władze lokalne Przedsię­biorstwa państwowe Organy ad­ministracji publicznej Gminy Inni beneficjenci
AUSTRIA
Rechnungshof
BELGIA
Rekenhof
Cour des comptes
Rechnungshof
   
BUŁGARIA
Сметна палата на Република България
   
CHORWACJA
Državni ured za reviziju
CYPR
Eλεγκτική Υπηρεσία της Κυπριακής Δημοκρατίας
 
CZECHY
Nejvyšší kontrolní úřad
     
DANIA
Rigsrevisionen
   
ESTONIA
Riigikontroll
   
FINLANDIA
Valtiontalouden tarkastusvirasto
 
FRANCJA
Cour des comptes
     
NIEMCY
Bundesrechnungshof
     
GRECJA
Ελεγκτικό Συνέδριο
WĘGRY
Állami Számvevőszék
 
IRLANDIA
Office of the Comptroller and Auditor General
     
WŁOCHY
Corte dei conti
ŁOTWA
Latvijas Republikas Valsts kontrole
LITWA
Valstybės Kontrolė
 
LUKSEMBURG
Cour des comptes
     
MALTA
National Audit Office
   
NIDERLANDY
Algemene Rekenkamer
     
POLSKA
Najwyższa Izba Kontroli
PORTUGALIA
Tribunal de Contas
RUMUNIA
Curtea de Conturi a României
 
SŁOWACJA
Najvyšší kontrolný úrad Slovenskej republiky
SŁOWENIA
Računsko sodišče Republike Slovenije
HISZPANIA
Tribunal de Cuentas
SZWECJA
Riksrevisionen
     
ZJEDNOCZONE KRÓLESTWO
National Audit Office
   
Europejski Trybunał Obrachunkowy

WYBÓR ZAGADNIEŃ DO KONTROLI
I PLANOWANIE PRAC

Wybór zadań kontrolnych i planowanie odbywają się z uwzględnieniem szeregu różnych kryteriów, takich jak ryzyko i oddziaływanie, a także zmiany zachodzące w określonych obszarach polityki. Wiele NOK korzysta z procedur programowania rocznego i planów kontroli, które są opracowywane na podstawie wieloletniej strategii i corocznej oceny ryzyka. Dzięki połączeniu w ten sposób planowania w perspektywie średnio- i długoterminowej NOK mają większą elastyczność i mogą reagować na nieprzewidziane zdarzenia.

SPOSÓB PODEJMOWANIA OSTATECZnNYCH DECYZJI – SYSTEM MONOKRATYCZNY / KOLEGIALNY

W niektórych krajach parlament (posłowie lub komisje), ministrowie, a nawet osoby prywatne / organizacje mogą zwrócić się do najwyższego organu kontroli o przeprowadzenie konkretnej kontroli. Z kilkoma wyjątkami NOK nie są jednak zobowiązane do wszczynania czynności kontrolnych w takich sytuacjach.

W NOK, w których zarząd sprawuje jedna osoba, to właśnie ona ostatecznie decyduje o tym, jakie kontrole mają zostać przeprowadzone. W pozostałych przypadkach decyzja podejmowana jest wspólnie przez zarząd lub kolegium.

GROMADZENIE DOWODÓW I DZIAŁANIA NASTĘPCZE

W celu zebrania dowodów na potrzeby kontroli NOK analizują dane i dokumenty, a także przeprowadzają wywiady lub kontrole na miejscu, na przykład w siedzibie jednostki kontrolowanej lub w miejscu realizacji projektu. Wykonując te obowiązki, NOK mają prawo dostępu do wszystkich informacji, które uznają za niezbędne do wykonywania swoich zadań, a personel kontrolowanych jednostek jest zobowiązany do współpracy z kontrolerami NOK.

Aby zrównoważyć tę swobodę dostępu, NOK i ich pracownicy podlegają szczególnym wymogom zachowania poufności w odniesieniu do informacji pozyskanych w trakcie kontroli.

SPRAWOZDAWCZOŚĆ

Na podstawie przeprowadzonych kontroli NOK sporządzają sprawozdania, w których przedstawiają swoje ustalenia i uwagi, zwracają uwagę na nieprawidłowości, wyciągają wnioski z kontroli i wydają zalecenia w celu wyeliminowania niedociągnięć. Zalecenia te stanowią istotny element każdego sprawozdania z kontroli, ponieważ zawierają cenne wskazówki dla decydentów. Dzięki nim decydentom łatwiej jest zadbać o większą skuteczność, wydajność i oszczędność wydatków publicznych oraz ich zgodność z obowiązującymi przepisami, a także zapobiec błędom, nieprawidłowościom i niewłaściwemu wydatkowaniu środków.

Niektóre NOK mogą również wydawać opinie – bądź to z własnej inicjatywy, bądź na wyraźny wniosek organów ustawodawczych – na temat (projektów) aktów prawnych w sprawach wchodzących w zakres ich kompetencji, takich jak zarządzanie finansami.

PUBLIKACJE

Najwyższe organy kontroli publikują zazwyczaj roczne sprawozdania z kontroli rocznych sprawozdań budżetowych i z wykonania budżetu państwa. Niektóre z nich prowadzą również sprawozdawczość na temat sprawozdań finansowych pewnych określonych instytucji lub organów (takich jak parlament, głowa państwa lub systemy opieki społecznej), a czasem także wydają opinie na temat tych sprawozdań finansowych i rocznych sprawozdań budżetowych.

Ponadto NOK sporządzają sprawozdania z kontroli dotyczące konkretnych zagadnień, jak również opinie na temat (projektów) przepisów oraz publikacje przekrojowe i sprawozdania z działań następczych. Kilka najwyższych organów kontroli publikuje też dokumenty do dyskusji, analizy, badania bądź dokumenty zawierające szczegółowe informacje na temat kontroli przeprowadzanych w istotnych obszarach.

Niektóre NOK regularnie sporządzają sprawozdania dotyczące zarządzania funduszami UE i ich wdrażania na szczeblu krajowym.

Kilka organów publikuje roczne sprawozdania z działalności, a także czasopisma lub inne dokumenty informujące w przekrojowy sposób o ich pracach.

INFORMOWANIE O WYNIKACH PRAC

NOK przedkładają zazwyczaj swoje sprawozdania parlamentowi, najczęściej komisjom odpowiedzialnym za sprawy budżetowe lub inne kwestie będące przedmiotem kontroli. Co do zasady większość sprawozdań z kontroli jest również podawana do wiadomości publicznej. Od tej reguły są jednak wyjątki, na przykład w przypadku sprawozdań dotyczących wrażliwych zagadnień (takich jak obronność) czy w sytuacji, gdy obowiązują szczególne wymogi zachowania poufności.

Aby wzbudzić zainteresowanie obywateli i mediów oraz utrzymywać z nimi bezpośredni kontakt, na szeroką skalę wykorzystuje się media społecznościowe.

WSPÓŁPRACA

Współpraca z innymi NOK

WSPÓŁPRACA MIĘDZY NOK W UE

Najwyższe organy kontroli państw członkowskich UE współpracują ściśle między sobą, a także z Europejskim Trybunałem Obrachunkowym. Współpraca ta odbywa się w ramach Komitetu Kontaktowego, który składa się z szefów NOK w państwach członkowskich i Europejskiego Trybunału Obrachunkowego. Komitet może tworzyć grupy robocze i grupy zadaniowe, które zajmują się szczegółowymi zagadnieniami kontrolnymi mającymi znaczenie w kontekście UE. Współtworzy on także aktywnie działającą sieć współpracy zawodowej między pracownikami NOK w UE.

W tym samym artykule TFUE, w którym nałożono na Trybunał obowiązek współpracy i wymiany informacji z krajowymi NOK, przewidziano również możliwość udziału kontrolerów z NOK (w roli obserwatorów) w kontrolach przeprowadzanych przez Trybunał na terytorium danego państwa członkowskiego. Istnieje standardowa procedura, za pomocą której Trybunał każdorazowo informuje NOK o wizycie kontrolnej zaplanowanej w danym kraju. NOK może wówczas zdecydować, czy oddeleguje swoich pracowników do zespołu kontrolerów Trybunału na czas przeprowadzanych przez nich wizyt kontrolnych na miejscu. Najwyższe organy kontroli mogą także przeprowadzać kontrole wspólne lub koordynowane dotyczące wybranych zagadnień.

Co więcej, NOK w UE tradycyjnie współpracują ze sobą na zasadzie dwustronnej. Współpraca ta polega między innymi na dzieleniu się metodami i rezultatami kontroli, jak również na organizowaniu czasowej wymiany pracowników z dziedziny kontroli.

WSPÓŁPRACA Z NOK SPOZA UE

NOK z UE mogą przeprowadzać przeglądy partnerskie bądź uczestniczyć w działaniach na rzecz rozwijania potencjału, takich jak projekty twinningowe, które mają wspierać NOK państw trzecich w rozwijaniu ich ram prawnych i instytucjonalnych.

Z myślą o zapewnieniu wsparcia na rzecz NOK z krajów przygotowujących się do wejścia do UE utworzono specjalną sieć współpracy, której celem jest promowanie i ułatwianie kontaktów między państwami członkowskimi UE, krajami kandydującymi do UE i potencjalnymi krajami kandydującymi, głównie poprzez praktyczną współpracę na niewielką skalę.

Niektóre NOK z UE współpracują również ściśle z organami kontroli publicznej w krajach, z którymi ich państwo członkowskie utrzymuje bliskie stosunki ze względów historycznych lub które należą do tej samej wspólnoty językowej.

Współpraca z innymi organami kontroli publicznej na szczeblu krajowym

W zależności od struktury administracyjnej państwa członkowskie UE mogą powierzyć funkcję kontroli publicznej kontroli organom działającym na szczeblu federalnym, krajowym, regionalnym, na szczeblu krajów związkowych lub na szczeblu gminnym. W państwach, w których funkcjonują pełnoprawne regionalne urzędy kontroli, NOK w ramach swoich kontroli skupiają się zwykle na szczeblu centralnym, a w pozostałym zakresie współpracują z innymi organami kontroli publicznej w kraju.

Współpraca z organizacjami międzynarodowymi

Wszystkie NOK w UE są członkami INTOSAI i EUROSAI.

INTOSAI

Międzynarodowa Organizacja Najwyższych Organów Kontroli (INTOSAI) zapewnia najwyższym organom kontroli ramy instytucjonalne, tak aby wspierać rozwijanie i przekazywanie wiedzy, usprawniać kontrole sektora instytucji rządowych i samorządowych na całym świecie, rozwijać specjalistyczne zdolności oraz wzmacniać pozycję i oddziaływanie NOK należących do INTOSAI w ich państwach macierzystych.

INTOSAI została utworzona w 1953 r. jako autonomiczna i niezależna organizacja o charakterze niepolitycznym. Ma ona specjalny status organu doradczego Rady Gospodarczo-Społecznej (ECOSOC) ONZ.

Sekretariat generalny INTOSAI jest prowadzony przez najwyższy organ kontroli w Austrii.

NOK z UE uczestniczą w różnych projektach INTOSAI, takich jak Forum INTOSAI ds. Dokumentów Zawodowych (FIPP), które ustala międzynarodowe standardy kontroli (ISSAI) określające podstawowe wymogi względem NOK oraz fundamentalne zasady kontroli podmiotów publicznych.

(źródło: INTOSAI)

EUROSAI

Europejska Organizacja Najwyższych Organów Kontroli (EUROSAI) jest jedną z regionalnych grup INTOSAI. Została ustanowiona w 1990 r. i zrzeszała wówczas 30 organów członkowskich (NOK z 29 państw europejskich oraz Europejski Trybunał Obrachunkowy). Według stanu na 2018 r. liczba jej członków wynosiła 50 (NOK 49 państw europejskich oraz Europejski Trybunał Obrachunkowy).

Sekretariat generalny EUROSAI jest prowadzony przez najwyższy organ kontroli w Hiszpanii.

(źródło: EUROSAI)

NOK w UE uczestniczą ponadto w projektach z dziedziny kontroli publicznej realizowanych przez rozmaite organizacje, a niektóre z nich pełnią rolę zewnętrznych kontrolerów organizacji międzynarodowych, międzyrządowych lub ponadnarodowych, takich jak Organizacja Narodów Zjednoczonych (ONZ) i jej wyspecjalizowane agencje, Organizacja Współpracy Gospodarczej i Rozwoju (OECD) lub Światowa Organizacja Handlu (WTO). W ten sposób czuwają one nad tym, by wkłady finansowe przekazywane przez ich kraje na rzecz tych organizacji były wykorzystywane prawidłowo i skutecznie.

W przypadku NOK w UE powszechną praktyką jest ponadto uczestnictwo w inicjatywach z zakresu współpracy z organizacjami międzynarodowymi (np. OECD, Unią Międzyparlamentarną, Instytutem Audytorów Wewnętrznych, Międzynarodową Federacją Księgowych (IFAC)). Tego rodzaju współpraca koncentruje się zwykle na bieżących kwestiach związanych z kontrolą publiczną i może obejmować oddelegowanie pracowników, kursy szkoleniowe, dzielenie się wiedzą lub inne formy wymiany doświadczeń zawodowych.

CHARAKTERYSTYKI NAJWYŻSZYCH ORGANÓW KONTROLI

UNIA EUROPEJSKA

EUROPEJSKI TRYBUNAŁ OBRACHUNKOWY

Istnieje od 1977 r.

Strona internetowa: www.eca.europa.eu

Misja:

Przyczynianie się do usprawniania zarządzania finansami UE, promowanie rozliczalności i przejrzystości, a także działanie w charakterze niezależnego strażnika interesów finansowych obywateli UE. Europejski Trybunał Obrachunkowy ostrzega o zagrożeniach, poświadcza wiarygodność oraz wskazuje na niedociągnięcia i sukcesy. Opracowuje też wytyczne dla decydentów i prawodawców UE co do tego, jak usprawnić zarządzanie unijnymi strategiami politycznymi i programami, a także sprawić, by obywatele UE wiedzieli, jak wydawane są ich pieniądze.

INFORMACJE OGÓLNE

— PODSTAWA PRAWNA

ZAKRES DZIAŁANIA

Europejski Trybunał Obrachunkowy kontroluje wszystkie dochody i wydatki UE oraz organów lub jednostek organizacyjnych utworzonych przez UE.

Ocenia on, czy UE należycie zarządza finansami oraz czy wszystkie uzyskane dochody i poniesione wydatki są zgodne z obowiązującymi przepisami. Trybunał przedkłada Parlamentowi Europejskiemu i Radzie coroczne poświadczenie wiarygodności dotyczące legalności i prawidłowości wykorzystania środków unijnych. Informuje również o wszelkich stwierdzonych nieprawidłowościach.

Trybunał Obrachunkowy sporządza sprawozdanie roczne po zamknięciu każdego roku budżetowego. Ponadto może on w dowolnej chwili przedstawiać swoje uwagi, zwłaszcza w formie sprawozdań specjalnych, oraz wydawać opinie.

ZASADNICZA PODSTAWA PRAWNA

  • Art. 285–287 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej
  • Rozporządzenie w sprawie zasad finansowych mających zastosowanie do budżetu ogólnego Unii

JEDNOSTKI KONTROLOWANE

Kontroli Trybunału podlegają wszystkie aspekty wykonania budżetu UE. Główną jednostką kontrolowaną jest Komisja Europejska, która otrzymuje informacje na temat prowadzonych prac i podejścia kontrolnego oraz istotnych wyników kontroli.

Oprócz 30 dyrekcji generalnych Komisji Europejskiej Trybunał kontroluje także:

  • Europejskie Fundusze Rozwoju,
  • 41 agencji, w tym agencje wykonawcze, osiem wspólnych przedsięwzięć i dwa inne organy,
  • Europejski Bank Inwestycyjny i Europejski Fundusz Inwestycyjny,
  • Europejski Bank Centralny,
  • operacje udzielania i zaciągania pożyczek przez UE (np. europejski mechanizm stabilizacji finansowej),
  • Jednolity Mechanizm Nadzorczy i jednolity mechanizm restrukturyzacji i uporządkowanej likwidacji.

— STRUKTURA

RODZAJ NOK

Struktura kolegialna, bez funkcji jurysdykcyjnej.

MIEJSCE NOK W SYSTEMIE INSTYTUCJONALNYM

Europejski Trybunał Obrachunkowy jest zewnętrznym kontrolerem Unii Europejskiej. Stanowi on jedną z siedmiu instytucji UE i jest w pełni niezależny przy przeprowadzaniu kontroli.

Trybunał uchwala własny regulamin wewnętrzny, który wymaga zatwierdzenia przez Radę.

RELACJE Z PARLAMENTEM EUROPEJSKIM / RADĄ / PARLAMENTAMI PAŃSTW CZŁONKOWSKICH

Trybunał przedkłada wszystkie sprawozdania i opinie, w tym sprawozdanie roczne, Parlamentowi Europejskiemu i Radzie. Sprawozdania te leżą u podstaw corocznej procedury udzielania absolutorium z wykonania budżetu UE i mogą być wykorzystywane przez prawodawców w bieżących pracach.

PARLAMENT EUROPEJSKI

Prezes Trybunału przedstawia sprawozdanie roczne przed członkami Komisji Kontroli Budżetowej Parlamentu Europejskiego (CONT) i na posiedzeniu plenarnym Parlamentu, a także jest zapraszany do udziału w posiedzeniu plenarnym dotyczącym udzielenia absolutorium. Członkowie Trybunału są regularnie proszeni o przedstawienie poszczególnych sprawozdań członkom komisji CONT oraz na forum innych komisji i grup roboczych Parlamentu Europejskiego.

RADA UE

Prezes Trybunału przedstawia sprawozdanie roczne członkom Rady do Spraw Gospodarczych i Finansowych (ECOFIN), którzy mogą również zwrócić się do niego o przedstawienie wybranych sprawozdań specjalnych będących przedmiotem ich szczególnego zainteresowania.

Na szczeblu roboczym Trybunał współpracuje głównie z Komitetem Budżetowym Rady, który zajmuje się wszelkimi kwestiami finansowymi, w tym procedurą udzielania absolutorium. Sprawozdania Trybunału są przedstawiane przedstawicielom odpowiednich organów przygotowawczych Rady, którzy uzgadniają projekt konkluzji, przyjmowanych następnie przez Radę na wyższym szczeblu.

PARLAMENTY PAŃSTW CZŁONKOWSKICH UE

Trybunał przekazuje również swoje sprawozdania i opinie właściwym komisjom parlamentarnym w państwach członkowskich. Ponadto członkowie Trybunału mogą przedstawiać publikacje, w szczególności sprawozdania roczne i specjalne, w parlamentach państw członkowskich.

— ORGANIZACJA

KIEROWNICTWO

PREZES

Klaus-Heiner Lehne objął urząd Prezesa Trybunału w październiku 2016 r.

KADENCJA

3 lata, z możliwością przedłużenia.

METODA WYBORU

Członkowie wybierają Prezesa ze swojego grona.

ORGAN KIEROWNICTWA

Organ kolegialny złożony z 28 członków, po jednym z każdego państwa członkowskiego.

W ramach pełnienia swoich obowiązków członkowie Trybunału są zobowiązani do zachowania pełnej niezależności i do działania w ogólnym interesie UE. Przed objęciem urzędu składają oni ślubowanie przed Trybunałem Sprawiedliwości Unii Europejskiej.

KADENCJA

6 lat, z możliwością przedłużenia.

METODA WYBORU

Członkowie Trybunału są powoływani przez Radę Unii Europejskiej po konsultacji z Parlamentem Europejskim, w następstwie nominacji przez dane państwo członkowskie.

STRUKTURA ORGANIZACYJNA

Europejski Trybunał Obrachunkowy składa się z pięciu izb ds. kontroli oraz Komitetu ds. Jakości Kontroli, Komitetu Administracyjnego i Sekretariatu Generalnego. Prezes, izby oraz Komitet ds. Jakości Kontroli są wspomagani w swoich pracach przez dyrekcje, do których przypisani są kontrolerzy.

Posiedzenia kolegium z udziałem wszystkich 28 członków odbywają się zazwyczaj dwa razy w miesiącu, pod przewodnictwem Prezesa Trybunału. Członkowie spotykają się, by obradować nad takimi dokumentami jak sprawozdania dotyczące budżetu ogólnego UE i Europejskich Funduszy Rozwoju, które są najważniejszymi corocznymi publikacjami Trybunału, oraz aby sprawozdania te przyjąć.

SŁUŻBY PREZESA

Prezesa wspiera w pracach Dyrekcja Służb Prezesa, która odpowiada za strategiczny rozwój, programowanie prac, planowanie i zarządzanie wynikami, stosunki instytucjonalne, komunikację i współpracę z mediami.

Prezesowi Trybunału podlegają także bezpośrednio dział ds. prawnych i dział audytu wewnętrznego.

IZBY KONTROLI

Każdy członek Trybunału jest przypisany do jednej z pięciu izb.

Izby koncentrują się w swoich pracach na danym obszarze tematycznym z zakresu polityki UE. Na czele izby stoi przewodniczący, wybierany przez jej członków spośród własnego grona na odnawialną dwuletnią kadencję. Każdy członek Trybunału odpowiada za konkretne zadania kontrolne.

Izby mają dwojaki zakres obowiązków:

  • przyjmują sprawozdania specjalne, specjalne sprawozdania roczne i opinie;
  • sporządzają sprawozdania roczne dotyczące budżetu UE i Europejskich Funduszy Rozwoju, które są przyjmowane przez Trybunał w pełnym składzie.

KOMITET DS. JAKOŚCI KONTROLI

W skład Komitetu ds. Jakości Kontroli wchodzi członek odpowiedzialny za jakość kontroli oraz pięciu innych członków (po jednym z każdej izby). Komitet ten zajmuje się stosowanymi przez Trybunał strategiami, standardami i metodyką kontroli, wsparciem i rozwojem kontroli oraz sprawdzaniem jakości kontroli. Odpowiada za aspekty metodyczne i przeprowadza kontrole jakości wykonania zlecenia badania, które obejmują cały Trybunał.

KOMITET ADMINISTRACYJNY

Decyzje w ogólniejszych kwestiach natury strategicznej i administracyjnej są podejmowane przez Komitet Administracyjny oraz – w stosownych przypadkach – przez kolegium członków Trybunału.

W skład Komitetu Administracyjnego wchodzi Prezes Trybunału (pełniący funkcję przewodniczącego Komitetu), przewodniczący izb, członek odpowiedzialny za stosunki instytucjonalne oraz członek odpowiedzialny za jakość kontroli. Komitet zajmuje się wszelkimi sprawami administracyjnymi i wydaje decyzje z zakresu strategii, komunikacji i stosunków instytucjonalnych.

SEKRETARZ GENERALNY

Kolegium Trybunału mianuje Sekretarza Generalnego na sześcioletnią kadencję z możliwością przedłużenia.

Sekretarz Generalny jest przede wszystkim odpowiedzialny za służby zapewniające wsparcie kontroli (kadry, IT, tłumaczenia, logistyka itp.).

— ZASOBY

PRACOWNICY

  • Liczba: 853 (2017) (około 65% to osoby nadzorujące i wykonujące kontrole).
  • Pracownicy Trybunału pochodzą ze wszystkich państw członkowskich UE. Nabór jest prowadzony na ogół w ramach ogólnounijnych konkursów otwartych.
  • Struktura zatrudnienia pracowników wg płci: ♂ 50%, ♀ 50%.

BUDŻET

  • Trybunał jest finansowany z budżetu ogólnego Unii Europejskiej.
  • 141 mln euro (2017), całość budżetu to wydatki administracyjne.
  • Budżet Trybunału stanowi niecałe 0,1% wydatków UE ogółem oraz około 1,5% łącznych wydatków administracyjnych.

KONTROLE

— UPRAWNIENIA KONTROLNE

Kontrole są oparte na badaniu dokumentacji i, w razie konieczności, przeprowadzane na miejscu w innych instytucjach UE oraz organach, agencjach i innych jednostkach, które w imieniu UE zarządzają dochodami lub wydatkami. Do działalności Europejskiego Banku Inwestycyjnego (EBI) w zakresie zarządzania dochodami i wydatkami UE mają zastosowanie szczególne ustalenia.

Kontrole w państwach członkowskich przeprowadza się w porozumieniu z krajowymi NOK lub, jeśli nie dysponują one niezbędnymi uprawnieniami, w porozumieniu z właściwymi służbami krajowymi. Współpraca Trybunału Obrachunkowego z najwyższymi organami kontroli państw członkowskich opiera się na zasadzie zaufania, przy jednoczesnym zachowaniu wzajemnej niezależności.

— PLANOWANIE KONTROLI

Trybunał ustala swój program prac w sposób niezależny. Korzysta w tym celu z rocznej procedury programowania opartej na ocenie ryzyka w perspektywie wieloletniej, która jest przeprowadzana dla różnych obszarów polityki.

Komisje Parlamentu Europejskiego mogą zaproponować Trybunałowi ewentualne tematy kontroli.

Program prac Trybunału jest udostępniany na jego stronie internetowej.

— METODY KONTROLI

W ramach prowadzonych prac Trybunał sprawdza, w jakim stopniu osiągnięto cele unijnej polityki, oraz ocenia stan rachunkowości budżetowej i zarządzania finansami UE.

Trybunał przeprowadza różne rodzaje kontroli:

  • kontrole wykonania zadań dotyczące skuteczności, wydajności i oszczędności unijnych strategii i programów. Są to kontrole gospodarnego wykorzystania zasobów, które koncentrują się na konkretnych zagadnieniach z zakresu zarządzania lub budżetu. Tematy tych kontroli wybiera się w oparciu o takie kryteria jak interes publiczny, możliwość wprowadzenia usprawnień i ryzyko nieosiągnięcia dobrych wyników lub wystąpienia nieprawidłowości;
  • kontrole finansowe i kontrole zgodności dotyczące wiarygodności rocznych sprawozdań finansowych oraz legalności i prawidłowości transakcji leżących u ich podstaw (zwłaszcza poświadczenie wiarygodności) oraz oceny dotyczące zgodności systemów lub transakcji w poszczególnych obszarach budżetowych z odpowiednimi przepisami i zasadami.

Trybunał przeprowadza kontrole zgodnie z międzynarodowymi standardami kontroli (ISSAI), stosowanymi z uwzględnieniem szczególnego unijnego kontekstu, oraz zgodnie z własnym kodeksem etyki.

Na potrzeby prac kontrolnych wykorzystywane są podręczniki kontroli wykonania zadań i kontroli zgodności, jak również praktyczne wytyczne opublikowane na stronie Europejskiego Trybunału Obrachunkowego.

WYNIKI PRAC

— SPRAWOZDANIA I INNE PUBLIKACJE

Do publikacji Trybunału należą:

  • sprawozdania roczne, w których omawiane są głównie wyniki prac związanych z kontrolami finansowymi i kontrolami zgodności w zakresie budżetu UE i Europejskich Funduszy Rozwoju, a także pewne aspekty dotyczące zarządzania budżetem i osiąganych wyników;
  • specjalne sprawozdania roczne dotyczące unijnych agencji, organów zdecentralizowanych, wspólnych przedsięwzięć oraz innych organów;
  • sprawozdania specjalne, w których przedstawiane są wyniki kontroli wybranych zagadnień w konkretnych obszarach polityki lub wydatkowania bądź w zakresie budżetu i zarządzania;
  • opinie na temat nowych lub zmienionych aktów prawnych mających istotny wpływ na zarządzanie finansami, sporządzane albo z własnej inicjatywy Trybunału, albo na wniosek innych instytucji;
  • publikacje przekrojowe, takie jak:
    • przeglądy horyzontalne – opisowe dokumenty analityczne dotyczące skomplikowanych i rozbudowanych obszarów polityki lub kwestii związanych z zarządzaniem, w których Trybunał przedstawia zgromadzone do tej pory doświadczenia i wiedzę w wybranej dziedzinie, stosując często podejście przekrojowe;
    • dokumenty analityczne – podobne do przeglądów horyzontalnych (opisowe dokumenty analityczne z zakresu polityki lub zarządzania), lecz dotyczą węższych zagadnień;
    • przeglądy punktowe w trybie pilnym – służą do przedstawienia faktów dotyczących bardzo szczegółowego zagadnienia lub problemu, a w razie potrzeby mogą również zawierać analizę tych faktów, aby ułatwić ich zrozumienie.

— ROZPOWSZECHNIANIE WYNIKÓW PRACY

Wszystkie publikacje Trybunału są dostępne na jego stronie internetowej w językach urzędowych UE. Europejski Trybunał Obrachunkowy aktywnie rozpowszechnia ponadto swoje sprawozdania za pośrednictwem rozmaitych kanałów, w tym mediów społecznościowych.

— WSPÓŁPRACA Z INNYMI INSTYTUCJAMI

Trybunał działa w ścisłej współpracy z krajowymi NOK i międzynarodowymi organizacjami ds. kontroli, przeprowadza przeglądy partnerskie, utrzymuje kontakt z ośrodkami analitycznymi i organizacjami badawczymi oraz uczestniczy w debatach akademickich.

 

 

AUSTRIA

RECHNUNGSHOF

W obecnej formie istnieje od 1948 r.
Utworzono w 1761 r.

Strona internetowa: www.rechnungshof.gv.at

Misja:

Niezależność, obiektywizm i służba obywatelom.

INFORMACJE OGÓLNE

— PODSTAWA PRAWNA

ZAKRES DZIAŁANIA

Austriacka Izba Obrachunkowa jest niezależnym najwyższym organem kontroli działającym na poziomie federacji, krajów związkowych i gmin.

Do jej zadań należy kontrola prawidłowego zarządzania państwowymi środkami finansowymi, z uwzględnieniem środków państwowych wydatkowanych przez instytucje publiczne i powierzonych instytucjom prywatnym (w oparciu o zasadę jednolitości kontroli).

Izba sprawdza, czy dostępne zasoby są wykorzystywane w sposób oszczędny, wydajny i skuteczny. Poza przeprowadzaniem kontroli i konsultacji – co stanowi najważniejszą funkcję strategiczną Izby – wykonuje ona również inne zadania istotne w kontekście polityki publicznej oraz pełni szereg funkcji notarialnych.

Izba z własnej inicjatywy i niezależnie podejmuje decyzje o rodzaju, tematach i metodyce kontroli.

Posiada ona konstytucyjne uprawnienia do przeprowadzania kontroli szczegółowych, przykładowo:

  • na mocy rezolucji uchwalonej przez parlament federalny Austrii lub przez parlament kraju związkowego,
  • na wniosek posłów do parlamentu federalnego Austrii lub do parlamentu kraju związkowego,
  • w oparciu o uzasadniony wniosek rządu federalnego, rządu kraju związkowego lub ministra federalnego.

W konstytucji ograniczono liczbę takich wniosków, aby zapewnić Izbie niezależność w planowaniu prac kontrolnych.

Izba wykonuje ponadto ważne zadania specjalne, takie jak:

  • opracowywanie federalnych sprawozdań finansowych,
  • prowadzenie prac nad sprawozdaniem dotyczącym zobowiązań finansowych,
  • ocena projektów przepisów ustawowych i wykonawczych,
  • zadania określone w ustawie o niełączeniu funkcji, ustawie o ograniczeniu dochodów oraz ustawie o partiach politycznych,
  • zadania związane ze sprawozdaniem na temat średnich dochodów i emerytur wypłacanych przez przedsiębiorstwa i agencje rządu federalnego,
  • formułowanie opinii eksperckich na potrzeby organów arbitrażowych, zgodnie z paktem stabilności z 2008 r.

ZASADNICZA PODSTAWA PRAWNA

Działalność Izby, pełnione przez nią funkcje, a także organizacja i pozycja Izby są regulowane przez następujące akty prawne:

  • rozdział VI Federalnej Ustawy Konstytucyjnej (1920),
  • ustawa federalna o austriackiej Izbie Obrachunkowej (ustawa o austriackiej Izbie Obrachunkowej z 1948 r. – RHG),
  • ustawa o Trybunale Konstytucyjnym (w przypadku wystąpienia różnicy zdań między Izbą a osobą prawną co do praw i uprawnień, Izba może zwrócić się o rozstrzygnięcie do Trybunału Konstytucyjnego),
  • ustawa federalna w sprawie regulaminu wewnętrznego Rady Narodowej (parlamenty krajów związkowych określają, w jakich przypadkach udział Izby w posiedzeniach komisji oraz posiedzeniach plenarnych ma strategiczne znaczenie),
  • Traktat o funkcjonowaniu Unii Europejskiej (ma bezpośrednie zastosowanie do kontroli zasobów wspólnotowych UE i współpracy z Europejskim Trybunałem Obrachunkowym).

JEDNOSTKI KONTROLOWANE

Izba kontroluje sprawy finansowe (tj. działalność finansową) następujących podmiotów:

  • państwo, kraje związkowe, stowarzyszenia gmin, gminy liczące ponad 10 000 mieszkańców oraz inne podmioty prawne określone na mocy przepisów,
  • fundacje, fundusze i instytuty zarządzane przez instytucje federalne, instytucje kraju związkowego lub instytucje gminne bądź przez osoby fizyczne reprezentujące takie instytucje,
  • organizacje, w których państwo, kraj związkowy lub gmina licząca co najmniej 10 000 mieszkańców ma faktyczną kontrolę lub posiada co najmniej 50% udziałów, kapitału podstawowego lub kapitału własnego, bądź które są prowadzone przez państwo, kraj związkowy lub gminę samodzielnie bądź wspólnie z innymi stronami umowy,
  • podmioty prawa publicznego na poziomie federacji, kraju związkowego lub gminy korzystające ze środków finansowych federacji, kraju związkowego lub gminy,
  • zakłady ubezpieczeń społecznych i ustawowe stowarzyszenia pracodawców, pracowników i specjalistów (tzw. izby),
  • osoby prawne utworzone na mocy ustawy, np. ORF (austriacka organizacja radiofonii i telewizji).

— STRUKTURA

RODZAJ NOK

Szczególny rodzaj NOK, na którego czele stoi Prezes. Organ ten przeprowadza kontrole na szczeblu federalnym, na szczeblu krajów związkowych i na szczeblu gminnym. Wzorowany na modelu westminsterskim.

MIEJSCE NOK W SYSTEMIE ORGANÓW PAŃSTWA

Izba jest najwyższym organem kontroli Austrii i podlega bezpośrednio parlamentowi narodowemu. Działa ona:

  • jako organ parlamentu narodowego w sprawach dotyczących zarządzania środkami publicznymi na poziomie federacji i zarządzania finansowego w przypadku ustawowych stowarzyszeń zawodowych podlegających władzy wykonawczej federacji,
  • jako organ parlamentów krajowych w sprawach dotyczących krajów związkowych, stowarzyszeń gmin i zarządzania środkami publicznymi na szczeblu gminnym, a także zarządzania finansowego w przypadku ustawowych stowarzyszeń zawodowych podlegających władzy wykonawczej krajów związkowych.

Izba jest niezależna od rządu federalnego i rządów krajów związkowych i podlega wyłącznie przepisom prawa, w związku z czym jest przypisana do organów władzy ustawodawczej.

RELACJE Z PARLAMENTEM / RZĄDEM

Prezes Izby pozostaje w bezpośrednim kontakcie z parlamentem narodowym i komisjami parlamentarnymi lub porozumiewa się z nimi za pośrednictwem upoważnionego przedstawiciela.

Prezes Izby jest uprawniony do udziału w debatach na posiedzeniach parlamentu narodowego oraz komisji i podkomisji parlamentarnych, w przypadku gdy dotyczą one sprawozdań Izby, końcowych rozliczeń budżetu federalnego, wniosków w sprawie realizacji konkretnych działań w ramach prowadzonej przez Izbę oceny zarządzania środkami publicznymi, a także odnoszących się do Izby części federalnej ustawy finansowej.

Zgodnie ze szczegółowymi przepisami prawa federalnego dotyczącymi regulaminu wewnętrznego parlamentu narodowego Prezes Izby jest zawsze uprawniony do bycia wysłuchanym – na swój wniosek – w debatach na tematy wymienione powyżej.

Izba przedkłada roczne sprawozdanie ze swojej działalności parlamentowi narodowemu, parlamentom krajowym i radom gminy. W dowolnym momencie może przedstawić tym organom swoje uwagi na temat poszczególnych spraw oraz, w razie konieczności, wystąpić z konkretnymi wnioskami. Izba informuje rząd federalny o wszystkich swoich sprawozdaniach w momencie przekazania ich parlamentowi narodowemu.

Ponadto parlament narodowy powołuje komisję stałą w celu omówienia sprawozdań publikowanych przez Izbę. Utworzenie takiej komisji jest zgodne z zasadą proporcjonalnej reprezentacji.

— ORGANIZACJA

KIEROWNICTWO

PREZES

Margit Kraker została powołana na to stanowisko 1 lipca 2016 r.

KADENCJA

12 lat, bez możliwości przedłużenia.

METODA WYBORU

Prezes Izby jest wybierany na wniosek Komisji Głównej parlamentu narodowego. Przed objęciem urzędu składa on przysięgę przed prezydentem federalnym.

Prezes Izby nie może zasiadać w powszechnym organie przedstawicielskim ani w Parlamencie Europejskim, nie może także w ciągu pięciu lat poprzedzających jego wybór być członkiem rządu federalnego ani rządu kraju związkowego.

W zakresie rozliczalności, w zależności od tego, czy Izba działa jako organ wykonawczy parlamentu narodowego czy też parlamentu kraju związkowego, Prezes ma taki sam status jak członkowie rządu federalnego lub członkowie rządu danego kraju związkowego.

ORGAN KIEROWNICTWA

Izba nie posiada organu zarządzającego. Prezes Izby ma wyłączne uprawnienia decyzyjne.

Nie ma stałego zastępcy Prezesa Izby. W przypadku gdy Prezes nie może wykonywać swoich obowiązków, reprezentuje go najwyższy rangą urzędnik Izby. Powyższa zasada ma również zastosowanie w przypadku nieobsadzenia stanowiska Prezesa.

STRUKTURA ORGANIZACYJNA

Izba dzieli się na pięć działów (jeden dział ds. zarządzania i administracji oraz cztery działy ds. kontroli). Każdy dział ds. kontroli składa się z dwóch jednostek ds. kontroli, które obejmują trzy lub cztery departamenty pogrupowane tematycznie (tym samym Izba liczy cztery działy ds. kontroli złożone z ośmiu jednostek ds. kontroli, które składają się łącznie z 34 departamentów ds. kontroli).

Taka struktura organizacyjna pozwala na przyjęcie strategii i planowanie kontroli w oparciu o współpracę między działami, a także na optymalizację wykorzystania zasobów dzięki elastycznym zespołom kontrolerów oraz usprawnienie wymiany wiedzy między działami.

Każda jednostka pełni jednocześnie funkcję centrum doskonałości w odniesieniu do przekrojowych obszarów tematycznych, takich jak dotacje, zapobieganie nadużyciom finansowym i zgodność z przepisami, cyberbezpieczeństwo itp.

— ZASOBY

PRACOWNICY

  • Liczba: 273 (ok. 81% to osoby nadzorujące i wykonujące kontrole).
  • Struktura zatrudnienia pracowników wg płci: ♂ 52%, ♀ 48%. Średni wiek: 48 lat.

BUDŻET

  • 33,5 mln euro (2018).
  • 0,04% całkowitego budżetu państwa.

KONTROLE

— PLANOWANIE KONTROLI

Izba planuje swoje prace w ujęciu rocznym.

W Austrii można także zwrócić się do Izby o przeprowadzenie kontroli szczegółowych. Jest to możliwe na podstawie rezolucji uchwalonej przez Radę Narodową, parlament krajowy bądź członków Rady Narodowej lub parlamentu krajowego, a także na podstawie uzasadnionego wniosku rządu federalnego, rządu krajowego lub ministra federalnego. W konstytucji ograniczono jednak liczbę takich wniosków, aby zapewnić Izbie niezależność w planowaniu prac kontrolnych.

W 2017 r. Izba po raz pierwszy podjęła inicjatywę mającą na celu zaangażowanie obywateli z wykorzystaniem serwisu Facebook. Zaproszono wówczas obywateli, by włączyli się w opracowywanie tematów kontroli i zaproponowali zagadnienia będące przedmiotem ich zainteresowania. Propozycje te zostały w miarę możliwości uwzględnione w procesie planowania kontroli i omówione podczas corocznej konferencji dotyczącej planowania prac.

Izba przeprowadza co roku około 90 kontroli na szczeblu federalnym, na szczeblu krajów związkowych i na szczeblu gminnym.

— METODY KONTROLI

Kryteria kontroli stosowane przez Izbę to określone w przepisach zasady oszczędności, wydajności i skuteczności, z uwzględnieniem prawidłowości i legalności.

Izba prowadzi kontrole obejmujące:

  • kontrole wykonania zadań,
  • kontrole finansowe.

WYNIKI PRAC

— SPRAWOZDANIA I INNE PUBLIKACJE

Izba przedstawia sprawozdania na szczeblu federalnym, na szczeblu krajów związkowych i na szczeblu gminnym.

Publikuje ponadto sprawozdania, w których:

  • dokonuje analizy i oceny wybranych zagadnień,
  • proponuje ewentualne usprawnienia, przedstawione w ujęciu ilościowym,
  • omawia kwestie finansowe i przedstawia je w ujęciu ilościowym,
  • formułuje konkretne i wykonalne zalecenia.

— ROZPOWSZECHNIANIE WYNIKÓW PRACY

Izba upowszechnia swoje publikacje:

  • na stronie internetowej,
  • przez media społecznościowe,
  • z wykorzystaniem komunikatów prasowych.

— WSPÓŁPRACA Z INNYMI INSTYTUCJAMI

Na poziomie państwa Izba współpracuje z instytucjami kontrolnymi krajów związkowych w celu koordynacji ich rocznych planów kontroli.

Od 1963 r. Izba prowadzi Sekretariat Generalny INTOSAI.

 

 

BELGIA

REKENHOF/
COUR DES COMPTES/
RECHNUNGSHOF

Istnieje od 1831 r.

Strona internetowa: www.ccrek.be

Misja:

Belgijski Trybunał Obrachunkowy przedstawia w deklaracji programowej swoją wizję, wartości leżące u podstaw jego działalności oraz strategie, które opracowuje, aby poprzez prowadzone przez siebie kontrole usprawniać zarządzanie w sektorze publicznym.

Celem belgijskiego Trybunału Obrachunkowego jest poprawa funkcjonowania organów władzy publicznej. Aby go osiągnąć, Trybunał przedstawia – przestrzegając zasady kontradyktoryjności – użyteczne i wiarygodne informacje, obejmujące ustalenia, opinie i zalecenia, które przekazuje zgromadzeniom parlamentarnym, członkom rządu oraz jednostkom kontrolowanym.

Belgijski Trybunał Obrachunkowy jest niezależnym organem, który prowadzi działalność z uwzględnieniem międzynarodowych standardów kontroli. Swoje prace organizuje on w taki sposób, by spełnione były wymogi z zakresu wiedzy fachowej, uczciwości w działaniu i zaangażowania. Belgijski Trybunał Obrachunkowy bierze pod uwagę zachodzące przemiany społeczne i dąży do odgrywania wiodącej roli w zakresie kontroli sektora publicznego.

Pełny tekst deklaracji programowej jest dostępny w języku niderlandzkim i francuskim pod adresem:

https://www.ccrek.be/NL/Voorstelling/VisieEnWaarden.html

INFORMACJE OGÓLNE

— PODSTAWA PRAWNA

ZAKRES DZIAŁANIA

Belgijski Trybunał Obrachunkowy kontroluje dochody i wydatki oraz wdrażanie polityki przez organy władzy wykonawczej. Ma również szczególne uprawnienia w odniesieniu do księgowych w sektorze publicznym, a także wykonuje inne określone zadania.

Na potrzeby pełnienia swojej funkcji ma on prawo dostępu do wszystkich dokumentów i informacji, jakie uzna za niezbędne. Może także przeprowadzać kontrole na miejscu.

ZASADNICZA PODSTAWA PRAWNA

  • Konstytucja Belgii (1831): art. 180,
  • ustawa specjalna z dnia 16 stycznia 1989 r. w sprawie organizacji finansowania wspólnot i regionów: art. 50 i 71,
  • ustawa z dnia 29 października 1846 r. o organizacji Trybunału Obrachunkowego,
  • ustawa z dnia 16 maja 2003 r.: art. 2 i 10,
  • regulamin wewnętrzny Trybunału Obrachunkowego,
  • Traktat o funkcjonowaniu Unii Europejskiej: art. 287 ust. 3.

JEDNOSTKI KONTROLOWANE

Kontroli belgijskiego Trybunału Obrachunkowego podlegają:

  • państwo federalne,
  • wspólnoty,
  • regiony,
  • prowincje,
  • instytucje publiczne na wymienionych wyżej szczeblach organizacji terytorialnej.

W zakres uprawnień Trybunału nie wchodzi kontrolowanie gmin.

— STRUKTURA

RODZAJ NOK

Trybunał / kolegium z funkcją jurysdykcyjną

MIEJSCE NOK W SYSTEMIE ORGANÓW PAŃSTWA

Belgijski Trybunał Obrachunkowy jest niezależną instytucją działającą na tym samym poziomie co parlament Belgii.

RELACJE Z PARLAMENTEM / RZĄDEM

PROCEDURY PARLAMENTARNE DOTYCZĄCE SPRAWOZDAŃ NOK

Przeprowadza się wysłuchania, na które wzywani są – w celu przedstawienia wyjaśnień lub dalszych informacji – przedstawiciele jednostki kontrolowanej lub inne właściwe osoby. Na forum odpowiednich komisji parlamentarnych odbywają się debaty na temat sprawozdań NOK. Przedstawiciele Trybunału, np. członkowie, dyrektorzy, pracownicy nadzorujący kontrolę i kontrolerzy, przedstawiają członkom komisji wyniki kontroli. Posłowie mają możliwość zadawania pytań. Dokumenty parlamentarne opracowane w wyniku debat na temat sprawozdań NOK są sporządzane przez personel parlamentarny wspierający pracę komisji.

Na posiedzeniu parlamentu federalnego lub parlamentów regionalnych odbywa się debata zakończona decyzją o podjęciu federalnej lub regionalnej uchwały w sprawie sprawozdania finansowego i tym samym o udzieleniu absolutorium.

KONTROLE NA WNIOSEK PARLAMENTU

Parlament federalny i parlamenty regionalne mogą zwrócić się do Trybunału o przeprowadzenie kontroli legalności i prawidłowości niektórych programów wydatkowania, jak również o przeprowadzenie kontroli finansowych w agendach i organach podlegających jurysdykcji Trybunału.

Parlament federalny i parlamenty regionalne mogą zwrócić się do Trybunału o przeprowadzenie kontroli zarządzania w agendach i organach podlegających jurysdykcji Trybunału.

— ORGANIZACJA

KIEROWNICTWO

PIERWSZY PREZES

Philippe Roland został powołany na to stanowisko 21 grudnia 2009 r.

KADENCJA

Odpowiada kadencji organu kierownictwa.

METODA WYBORU

Pierwszy Prezes jest wybierany przez Izbę Reprezentantów.

ORGAN KIEROWNICTWA

Zgromadzenie Ogólne liczące 12 członków, które składa się z izby francuskojęzycznej i niderlandzkojęzycznej. W skład każdej izby wchodzi Prezes, czterech radców i sekretarz generalny. Prezes z dłuższym stażem jest powoływany na Pierwszego Prezesa (tj. premier président lub eerste voorzenter), a starszy stażem sekretarz generalny obejmuje stanowisko tzw. greffier en chef lub hoofdgriffier.

KADENCJA

6 lat, z możliwością przedłużenia.

METODA WYBORU

Członkowie Trybunału są wybierani przez Izbę Reprezentantów.

STRUKTURA ORGANIZACYJNA

Służby Trybunału dzielą się na trzy działy, które obejmują łącznie dziesięć dyrekcji. Na czele każdej z nich stoi pierwszy kontroler – dyrektor.

Podział na działy odpowiada uprawnieniom zgromadzenia ogólnego, a także izby francuskojęzycznej i niderlandzkojęzycznej.

Zgromadzenie Ogólne Trybunału jest odpowiedzialne za kwestie dotyczące państwa federalnego, regionu stołecznego Brukseli, Wspólnej Komisji Wspólnotowej w Brukseli i wspólnoty niemieckojęzycznej, a także za interpretację przepisów unijnych i federalnych.

Izba francuskojęzyczna ma wyłączne kompetencje w sprawach dotyczących wspólnoty francuskiej, Francuskiej Komisji Wspólnotowej w Brukseli, regionu Walonii, prowincji w tym regionie oraz związanych z nimi instytucji publicznych.

Izba niderlandzkojęzyczna ma wyłączne kompetencje w sprawach dotyczących wspólnoty flamandzkiej, regionu Flandrii, prowincji w tym regionie oraz związanych z nimi instytucji publicznych.

— ZASOBY

PRACOWNICY (2017)

  • Liczba: 516 (ok. 69% to osoby nadzorujące i wykonujące kontrole).
  • Struktura zatrudnienia pracowników wg płci: ♂ 61%, ♀ 39%. Średni wiek: 47 lat.

BUDŻET

  • Działalność Trybunału jest finansowana z federalnego budżetu państwa.
  • 49,4 mln euro (2017), całość budżetu to wydatki administracyjne.
  • < 0,01% łącznych wydatków publicznych (2017).

KONTROLE

— PLANOWANIE KONTROLI

Trybunał planuje prace na trzech następujących poziomach:

  • wieloletni plan strategiczny,
  • plany operacyjne,
  • roczne plany zarządzania.

Plany te są sporządzane z uwzględnieniem następujących czynników:

  • zobowiązania prawne Trybunału,
  • analiza ryzyka,
  • tematy będące przedmiotem zainteresowania parlamentu,
  • interes społeczno-finansowy,
  • wartość dodana wnoszona przez daną kontrolę,
  • dostępność zasobów,
  • zakres, w jakim skontrolowany zostanie dany obszar.

— METODY KONTROLI

Trybunał przeprowadza kontrole wykonania zadań, kontrole finansowe, kontrole legalności i prawidłowości.

Jego praktyki kontrolne zostały zharmonizowane w podręcznikach i materiałach roboczych w formie elektronicznej.

Kontrole są przeprowadzane zgodnie z międzynarodowymi standardami kontroli (ISSAI).

WYNIKI PRAC

— SPRAWOZDANIA I INNE PUBLIKACJE

Trybunał publikuje:

  • roczne sprawozdania z kontroli,
  • sprawozdania specjalne na wybrane tematy,
  • opinie na temat projektów budżetu,
  • roczne sprawozdania z działalności.

— ROZPOWSZECHNIANIE WYNIKÓW PRACY

Trybunał przekazuje informacje o wynikach kontroli do wiadomości zgromadzeń parlamentarnych, ministrów i organów publicznych. Wszystkie sprawozdania Trybunału można znaleźć na jego stronie internetowej.

— WSPÓŁPRACA Z INNYMI INSTYTUCJAMI

DZIAŁALNOŚĆ NA SZCZEBLU KRAJOWYM

W ramach stosunków z organami publicznymi na szczeblu federalnym, regionem Walonii i wspólnotą francuską Trybunał współpracuje nieformalnie z departamentami audytu wewnętrznego, przy czym nie zawarto żadnego porozumienia w tej sprawie. W ramach stosunków z sektorem publicznym wspólnoty flamandzkiej Trybunał zawarł formalne porozumienia z Agencją Kontroli Wewnętrznej i Instytutem Biegłych Rewidentów (IBR-IRE) w zakresie kontroli finansowej we Flandrii.

DZIAŁALNOŚĆ NA SZCZEBLU MIĘDZYNARODOWYM

AISCCUF

Od 1994 r. Trybunał pełni funkcję skarbnika stowarzyszenia francuskojęzycznych najwyższych organów kontroli („Association des institutions supérieures de contrôle des finances publiques ayant en commun l’usage du français” – Aisccuf).

KONTROLA W RAMACH ORGANIZACJI MIĘDZYNARODOWYCH

Radca Trybunału stoi na czele zarządu zrzeszającego audytorów zewnętrznych OCCAR (tj. Organizacji ds. Współpracy w Zakresie Uzbrojenia) i przeprowadza kontrole programu Airbus A400M.

DELEGACJE ZAGRANICZNE

Trybunał przyjmuje członków delegacji zagranicznych odbywających podróże służbowe lub uczestniczących w krótkoterminowych szkoleniach na temat jego misji, organizacji i metod prowadzenia kontroli.

 

 

BUŁGARIA

СМЕТНА ПАЛАТА НА РЕПУБЛИКА БЪЛГАРИЯ

W obecnej formie istnieje od 1995 r.
Utworzono w 1880 r.

Strona internetowa: www.bulnao.government.bg

Misja:

Kontrola wykonania budżetu i zarządzania innymi środkami finansowymi oraz działaniami publicznymi poprzez przeprowadzanie skutecznych, wydajnych i efektywnych kosztowo prac kontrolnych mających na celu poprawę zarządzania zasobami publicznymi i ich rozliczalności.

INFORMACJE OGÓLNE

— PODSTAWA PRAWNA

ZAKRES DZIAŁANIA

Bułgarska Izba Obrachunkowa sprawuje kontrolę nad wykonaniem budżetu i zarządzaniem innymi zasobami oraz działaniami publicznymi zgodnie z ustawą o Izbie Obrachunkowej oraz przyjętymi na szczeblu międzynarodowym standardami kontroli.

Głównym zadaniem Izby jest sprawdzanie, czy sprawozdania finansowe jednostek budżetowych są wiarygodne i autentyczne oraz czy zarządzanie zasobami i działaniami publicznymi jest zgodne z prawem, skuteczne, wydajne i oszczędne, a także zapewnianie Zgromadzeniu Narodowemu wiarygodnych i obiektywnych informacji na temat prowadzonych prac.

ZASADNICZA PODSTAWA PRAWNA

  • art. 91 Konstytucji Republiki Bułgarii (1991),
  • ustawa o Izbie Obrachunkowej z dnia 13 lutego 2015 r.

JEDNOSTKI KONTROLOWANE

Kontroli Izby Obrachunkowej podlegają:

  • budżet państwa, budżet państwowego systemu ubezpieczeń społecznych i budżet krajowego funduszu ubezpieczenia zdrowotnego, budżety 265 gmin; inne budżety przyjęte przez Zgromadzenie Narodowe, budżety ich jednostek finansowych i zarządzanie należącym do nich mieniem,
  • budżet Bułgarskiej Akademii Nauk, państwowych ośrodków szkolnictwa wyższego, Bułgarskiej Agencji Telegraficznej, Bułgarskiej Telewizji Krajowej i Bułgarskiego Radia Krajowego,
  • publiczne środki finansowe powierzone osobom prowadzącym działalność gospodarczą; rozliczenia środków unijnych i środków pochodzących z innych programów i porozumień międzynarodowych, w tym zarządzanie nimi przez właściwe organy i końcowych użytkowników tych środków,
  • wydatki budżetowe Narodowego Banku Bułgarii i zarządzanie nimi; powstawanie corocznej nadwyżki dochodów w stosunku do kosztów ponoszonych przez Bank w powiązaniu z budżetem państwa i inne powiązania Banku z budżetem państwa,
  • źródła długu publicznego i zarządzanie nim, dług objęty gwarancją państwa, zadłużenie samorządów oraz wykorzystanie instrumentów dłużnych,
  • prywatyzacja i koncesje na korzystanie z mienia państwowego oraz komunalnego, jak również środki i majątek publiczny udostępnione osobom spoza sektora publicznego,
  • realizacja porozumień, umów, konwencji lub innych aktów międzynarodowych, jeżeli przewiduje to odnośny akt międzynarodowy lub decyzję w tej sprawie podjął upoważniony organ,
  • przedsiębiorstwa państwowe niebędące spółkami handlowymi,
  • spółki handlowe, których kapitał jest w co najmniej 50% własnością Skarbu Państwa lub gminy,
  • osoby prawne, w przypadku których wykonanie zobowiązań jest objęte gwarancją państwa bądź zabezpieczone mieniem państwowym lub komunalnym,
  • inne fundusze, majątek i działania publiczne, jeżeli przewiduje to akt prawny.

— STRUKTURA

RODZAJ NOK

Izba obrachunkowa, niezależna od rządu, z Prezesem na czele.

MIEJSCE NOK W SYSTEMIE ORGANÓW PAŃSTWA

Izba jest niezależna od wszystkich organów rządowych.

RELACJE Z PARLAMENTEM / RZĄDEM

Izba przedkłada parlamentowi sprawozdanie ze swojej działalności za poprzedni rok.

Roczne sprawozdanie finansowe Izby podlega kontroli przeprowadzanej przez niezależną komisję biegłych rewidentów, powoływaną przez parlament.

Zgromadzenie Narodowe może zlecić Izbie przeprowadzenie maksymalnie pięciu kontroli rocznie.

Izba przedkłada parlamentowi sprawozdania ze zleconych przez niego kontroli, a także sprawozdania z kontroli i opinie, do których przedstawienia jest prawnie zobowiązana.

Z własnej inicjatywy lub na wniosek Zgromadzenia Narodowego Izba przekazuje komisjom parlamentarnym do analizy sprawozdania z kontroli o istotnym znaczeniu dla poprawy dyscypliny budżetowej oraz zarządzania budżetem, a także innymi funduszami i działaniami publicznymi.

Z myślą o zacieśnieniu współpracy i stosunków między Izbą a parlamentem w ramach Komisji ds. Budżetu i Finansów Zgromadzenia Narodowego utworzono stałą Podkomisję ds. Rozliczalności Sektora Publicznego.

— ORGANIZACJA

KIEROWNICTWO

PREZES

Tzvetan Tzvetkov został wybrany na to stanowisko 26 marca 2015 r.

KADENCJA

7 lat, bez możliwości przedłużenia.

METODA WYBORU

Prezes Izby jest wybierany przez parlament.

ORGAN KIEROWNICTWA

W skład zespołu zarządzającego Izbą wchodzą Prezes, dwóch wiceprezesów oraz dwóch członków, którzy są przedstawicielami Instytutu Dyplomowanych Biegłych Księgowych oraz Instytutu Audytorów Wewnętrznych.

Zespół zarządzający utworzono w oparciu o koncepcję tzw. otwartego rządu.

KADENCJA

Wiceprezesi: 7 lat, z możliwością przedłużenia.

METODA WYBORU

Wiceprezesi i członkowie Izby są wybierani przez parlament na wniosek Prezesa Izby.

STRUKTURA ORGANIZACYJNA

Izba składa się z sześciu dyrekcji (dwie dyrekcje ds. kontroli finansowych, dwie dyrekcje ds. kontroli zgodności zarządzania finansami, jedna dyrekcja ds. kontroli wykonania zadań i jedna dyrekcja ds. kontroli szczegółowych).

Każdy wiceprezes odpowiada za trzy dyrekcje. Ponadto istnieje siedem dyrekcji pełniących różne obowiązki administracyjne, które podlegają bezpośredniemu zwierzchnictwu Prezesa Izby.

— ZASOBY

PRACOWNICY (2018)

  • Liczba: 428 (75% to osoby nadzorujące i wykonujące kontrole).
  • Struktura zatrudnienia pracowników wg płci: ♂ 26%, ♀ 74%. Średni wiek: 47 lat.

BUDŻET

  • Działalność Izby jest finansowana z budżetu krajowego.
  • 8,3 mln euro (2017),
  • 0,146% całkowitego budżetu państwa.

KONTROLE

— PLANOWANIE KONTROLI

Izba ustala program swoich prac w sposób niezależny. Przyjmuje roczny program działań kontrolnych w oparciu o obszary priorytetowe i kryteria.

Izba stosuje procedurę programowania rocznego, której podstawą jest trzyletni strategiczny plan kontroli. Spomiędzy określonych w nim obszarów kontroli co roku wybierane są szczegółowe zadania kontrolne włączane do rocznego programu kontroli. Dobór zadań kontrolnych opiera się na kryteriach przyjętych przez Izbę.

Parlament może ponadto zlecić Izbie przeprowadzenie maksymalnie pięciu dodatkowych kontroli rocznie.

Izba publikuje program prac na swojej stronie internetowej.

— METODY KONTROLI

Izba prowadzi:

  • kontrole finansowe,
  • kontrole zgodności,
  • kontrole wykonania zadań,
  • kontrole szczegółowe.

Kontrole przeprowadzane są przez Izbę zgodnie z międzynarodowymi standardami kontroli (ISSAI) oraz dobrymi praktykami.

Izba opracowała własny podręcznik kontroli na potrzeby wdrożenia międzynarodowych standardów kontroli oraz prowadzenia działań kontrolnych.

WYNIKI PRAC

— SPRAWOZDANIA I INNE PUBLIKACJE

Bułgarska Izba Obrachunkowa publikuje:

  • wszystkie sprawozdania z kontroli wymagane na mocy ustawy o Izbie Obrachunkowej, z wyjątkiem sprawozdań zawierających informacje niejawne i tych fragmentów sprawozdań, które są przekazywane do prokuratury,
  • roczne sprawozdanie z działalności Izby,
  • sprawozdanie z kontroli rocznego sprawozdania finansowego Izby,
  • informacje o przedłożeniu projektów sprawozdań z kontroli – procedura ta służy powiadomieniu byłych członków kadry zarządzającej kontrolowanych organizacji o kontroli obejmującej okres, gdy pełnili obowiązki zarządcze w tej organizacji,
  • sprawozdania z realizacji zaleceń sformułowanych przez Izbę, w tym informacje dotyczące niewdrożonych zaleceń,
  • roczne sprawozdania finansowe przedstawiane przez partie polityczne i wykazy ich darczyńców,
  • sprawozdania z kontroli finansowej sprawowanej nad partiami politycznymi zgodnie z ustawą o partiach politycznych,
  • informacje przechowywane w ujednoliconym publicznym rejestrze partii, koalicji i komitetów, zgromadzone na potrzeby ich udziału w wyborach. Informacje te dotyczą finansowania kampanii wyborczej, w tym darczyńców, agencji reklamowych itp.,
  • sprawozdania z kontroli finansowania kampanii wyborczych zgodnie z ordynacją wyborczą,
  • skrócone sprawozdania z kontroli rocznych sprawozdań finansowych,
  • sprawozdania zawierające opinie na temat oświadczeń dotyczących wykonania budżetu państwa, budżetu publicznego systemu ubezpieczeń społecznych, budżetu Narodowego Funduszu Ubezpieczeń Zdrowotnych oraz wydatków budżetowych Narodowego Banku Bułgarii za poprzedni rok,
  • standardy ISSAI przetłumaczone na język bułgarski.

— ROZPOWSZECHNIANIE WYNIKÓW PRACY

Wszystkie publikacje Izby, w tym wszystkie sprawozdania z kontroli, są opublikowane na stronie internetowej, która stanowi główną platformę zapewniającą widoczność, przejrzystość i informacje publiczne na temat ogólnej działalności Izby.

Izba publikuje komunikaty prasowe i krótkie nagrania wideo na temat sprawozdań z kontroli, a także organizuje konferencje prasowe i nieformalne spotkania z przedstawicielami mediów. Jej przedstawiciele biorą udział w programach i wywiadach telewizyjnych, inicjują dyskusje przy okrągłym stole i konferencje, a także uczestniczą w tego typu wydarzeniach.

Izba aktywnie działa w mediach społecznościowych.

— WSPÓŁPRACA Z INNYMI INSTYTUCJAMI

Izba współpracuje z innymi zainteresowanymi organami rządowymi w celu zwiększenia skuteczności systemu kontroli oraz zwalczania przestępczości i korupcji, a także z organizacjami zawodowymi i pozarządowymi z myślą o wymianie dobrych praktyk i wspieraniu rozwoju zawodowego.

 

 

CHORWACJA

DRŽAVNI URED ZA REVIZIJU

Istnieje od 1993 r.

Strona internetowa: www.revizija.hr

Misja:

Prace Państwowego Urzędu Kontroli Republiki Chorwacji są ukierunkowane na kontrolę sprawozdań finansowych i działalności gospodarczej, a ponadto obejmują działania na rzecz większej zgodności, wydajności i skuteczności jednostek, które zarządzają mieniem publicznym, i innych jednostek wymienionych w ustawie o Państwowym Urzędzie Kontroli. Ponadto Urząd przyczynia się do lepszego zarządzania mieniem publicznym i innymi zasobami publicznymi oraz do poprawy jakości informacji przekazywanych parlamentowi Chorwacji, rządowi i obywatelom Republiki Chorwacji na temat metod stosowanych do zarządzania budżetem państwa i innymi zasobami oraz osiągniętych efektów.

INFORMACJE OGÓLNE

— PODSTAWA PRAWNA

ZAKRES DZIAŁANIA

Państwowy Urząd Kontroli przeprowadza kontrole dochodów i wydatków, aktywów i zobowiązań, sprawozdań finansowych, transakcji i programów finansowych, projektów i działalności jednostek podlegających kontroli, które są określone w ustawie o Państwowym Urzędzie Kontroli oraz ustawie o finansowaniu działalności politycznej i kampanii wyborczych.

Sprawdza on, czy sprawozdania finansowe przedstawiają prawdziwy i rzetelny obraz sytuacji finansowej i wyniki działalności finansowej zgodnie z przyjętymi standardami rachunkowości, a także ocenia programy i projekty finansowane z budżetu państwa lub z budżetu jednostek samorządu lokalnego i regionalnego pod kątem zgodności z przepisami ustawowymi i wykonawczymi oraz oszczędności, wydajności i skuteczności.

Urząd przeprowadza kontrole na szczeblu centralnym, regionalnym i lokalnym.

ZASADNICZA PODSTAWA PRAWNA

  • Konstytucja z 1990 r.,
  • ustawa o Państwowym Urzędzie Kontroli (2011),
  • ustawa o finansowaniu działalności politycznej i kampanii wyborczych (2011, zmieniona w 2017 r.).

JEDNOSTKI KONTROLOWANE

Kontroli Urzędu podlegają:

  • organy sektora państwowego,
  • jednostki samorządu lokalnego i regionalnego,
  • podmioty prawne finansowane z budżetu państwa lub z budżetu jednostek samorządu lokalnego i regionalnego,
  • podmioty prawne utworzone przez Republikę lub przez jednostki samorządu lokalnego i regionalnego,
  • spółki i inne podmioty prawne, w których Republika lub jednostki samorządu lokalnego i regionalnego posiadają udział większościowy,
  • podmioty prawne, które korzystają ze środków Unii Europejskiej i innych organizacji lub instytucji międzynarodowych finansujących potrzeby publiczne,
  • partie polityczne, niezależni przedstawiciele oraz niezależni członkowie organów reprezentujących jednostki władz lokalnych.

Kontroli Urzędu podlega około 14 500 podmiotów.

— STRUKTURA

RODZAJ NOK

Urząd kontroli, niezależny od rządu, z Kontrolerem Generalnym na czele.

MIEJSCE NOK W SYSTEMIE ORGANÓW PAŃSTWA

Zgodnie z Konstytucją Republiki Chorwacji Urząd jest najwyższym organem kontroli Republiki Chorwacji, prowadzącym działalność w sposób autonomiczny i niezależny.

RELACJE Z PARLAMENTEM / RZĄDEM

Ramy prawne regulujące stosunki między Urzędem a parlamentem określono w ustawie o Państwowym Urzędzie Kontroli, ustawie o finansowaniu działalności politycznej i kampanii wyborczych oraz w regulaminie parlamentu Chorwacji.

Urząd przedkłada parlamentowi roczne sprawozdanie z prac, sprawozdanie z kontroli wykonania budżetu państwa oraz sprawozdania z kontroli (pojedynczo lub zestawione tematycznie). Sprawozdania są omawiane na posiedzeniach właściwych komisji oraz na posiedzeniach plenarnych. Przed debatą na temat sprawozdań z kontroli na forum komisji lub na posiedzeniu plenarnym parlament zwraca się do rządu o przedstawienie opinii.

Członkowie parlamentarnej Komisji ds. Finansów i Budżetu Państwa, a także – w zależności od tematu kontroli – członkowie innych komisji omawiają sprawozdania z kontroli w obecności Kontrolera Państwowego i przedstawicieli Urzędu. Następnie właściwa komisja przyjmuje wnioski dotyczące sprawozdań z kontroli.

Po dyskusji na posiedzeniu plenarnym parlament przyjmuje wnioski, zobowiązując rząd do refleksji w określonym czasie nad wdrożeniem zaleceń Urzędu.

— ORGANIZACJA

KIEROWNICTWO

KONTROLER GENERALNY

Ivan Klešić został powołany na to stanowisko 10 grudnia 2010 r., a 3 grudnia 2018 r. został wybrany na drugą kadencję.

KADENCJA

8 lat, z możliwością przedłużenia.

METODA WYBORU

Kontroler Generalny jest powoływany przez parlament Chorwacji na wniosek Komisji ds. Wyborów, Powołań i Spraw Administracyjnych oraz po zaopiniowaniu wniosku przez Komisję ds. Finansów i Budżetu Państwa.

STRUKTURA ORGANIZACYJNA

Główna siedziba Urzędu mieści się w Zagrzebiu. Oprócz niej działa także 21 biur regionalnych. Urząd prowadzi działalność na całym terytorium Republiki.

W biurze centralnym struktura działów odpowiada poszczególnym rodzajom jednostek i prowadzonych kontroli, a ponadto istnieją dział prawny, kadry i księgowość, a także dział audytu wewnętrznego. W zakres prac biura centralnego wchodzą także działania informacyjne i kontakty z opinią publiczną oraz współpraca międzynarodowa.

Działalność, zadania i obowiązki Urzędu są określone w ustawie o Państwowym Urzędzie Kontroli oraz w Karcie Państwowego Urzędu Kontroli.

— ZASOBY

PRACOWNICY (2017)

  • Liczba: 279 (84% to osoby nadzorujące i wykonujące kontrole).
  • Struktura zatrudnienia pracowników wg płci: ♂ 25%, ♀ 75%. Średni wiek: 48 lat.

BUDŻET

  • Działalność Urzędu jest finansowana z budżetu państwa Republiki Chorwacji.
  • Urząd samodzielnie planuje wielkość środków niezbędnych do prowadzenia prac, a parlament Chorwacji ujmuje je w budżecie państwa.
  • 7,6 mln euro (2017),
  • 0,034% całkowitego budżetu państwa (2017).

KONTROLE

— PLANOWANIE KONTROLI

Urząd planuje i prowadzi kontrole w sposób niezależny, zgodnie z rocznym programem i planem prac. Parlament może zwrócić się do Urzędu o uwzględnienie w planie prac danej kontroli, jednak w praktyce sytuacja taka występuje rzadko.

Roczny program kontroli i plan prac, a także wytyczne dotyczące ich sporządzenia zatwierdza Kontroler Generalny. W rocznym programie i w planie prac ujęte są kontrole obowiązkowe, jak również kontrole dotyczące innych zagadnień.

Kontrola wykonania budżetu państwa jest wymagana na mocy przepisów ustawy o Państwowym Urzędzie Kontroli, podczas gdy inne obowiązkowe kontrole są przewidziane w przepisach ustawy o finansowaniu działalności politycznej i kampanii wyborczych.

Kontrole dotyczące innych kwestii wchodzących w zakres uprawnień Urzędu planuje się na podstawie kryteriów określonych w ustawie o Państwowym Urzędzie Kontroli. Do kryteriów tych należą:

  • ocena ryzyka,
  • istotność przedmiotu kontroli z finansowego punktu widzenia,
  • wyniki wcześniejszych kontroli – wydane opinie,
  • zgromadzone informacje na temat działań i zarządzania jednostek kontrolowanych,
  • inne kryteria określone w wewnętrznych przepisach Urzędu (niezrealizowane zalecenia, publikacje w mediach).

— METODY KONTROLI

Urząd przeprowadza następujące kontrole:

  • kontrole finansowe, które polegają na analizie dokumentów, sprawozdań, systemów kontroli wewnętrznej i audytu wewnętrznego, procedur księgowych i finansowych oraz innych danych w celu sprawdzenia, czy sprawozdania finansowe przedstawiają rzeczywisty i rzetelny obraz sytuacji finansowej oraz czy wyniki działalności finansowej są zgodne z przyjętymi standardami i zasadami rachunkowości,
  • kontrole zgodności, polegające na analizie transakcji finansowych pod kątem zgodnego z prawem wykorzystania środków,
  • kontrole wykonania zadań, w ramach których ocenia się oszczędność i wydajność działań oraz sprawdza, na ile skutecznie osiągnięto cele ogólne lub cele poszczególnych transakcji finansowych, programów i projektów.

Urząd przeprowadza kontrole zgodnie z międzynarodowymi standardami kontroli (ISSAI) oraz własnym kodeksem etyki. W tym celu korzysta z podręczników kontroli wykonania zadań i kontroli finansowej oraz wytycznych.

WYNIKI PRAC

— SPRAWOZDANIA I INNE PUBLIKACJE

Urząd publikuje następujące sprawozdania:

  • roczne sprawozdanie z prac zawierające informacje na temat wyników prac kontrolnych Urzędu w danym okresie sprawozdawczym i wyników pozostałej działalności,
  • sprawozdania z kontroli finansowych, kontroli zgodności i kontroli wykonania zadań,
  • sprawozdania z kontroli tematycznych, publikowane równocześnie ze sprawozdaniami z jednorazowych kontroli i zawierające wyniki jednorazowych kontroli dotyczących określonego zagadnienia (na przykład kontrole szpitali lub parków narodowych).

Urząd publikuje zawiadomienia o nowych sprawozdaniach z kontroli lub innych działaniach na swojej stronie internetowej.

— ROZPOWSZECHNIANIE WYNIKÓW PRACY

Po ukończeniu prac wszystkie sprawozdania z kontroli są publikowane na stronie internetowej. Jednocześnie wydawany jest komunikat prasowy i organizowana konferencja prasowa.

Niezwłocznie po sporządzeniu i publikacji sprawozdań z kontroli Urząd przedkłada je parlamentowi.

Na stronie internetowej Urzędu publikowane jest roczne sprawozdanie z prac oraz plany strategiczne i roczne Urzędu (przy czym sprawozdanie jest publikowane dopiero po przekazaniu informacji na jego temat parlamentowi).

— WSPÓŁPRACA Z INNYMI INSTYTUCJAMI

W ramach wykonywanych zadań Państwowy Urząd Kontroli współpracuje z innymi organami publicznymi, bez uszczerbku dla swojej autonomii i niezależności. Zgodnie z tym wymogiem Urząd prowadzi współpracę z organami sądowymi i państwowymi.

Po przedłożeniu parlamentowi sprawozdań z kontroli są one przekazywane do biura prokuratora krajowego.

Urząd przedkłada również Ministerstwu Spraw Wewnętrznych – na jego wniosek – wymagane sprawozdania z kontroli i wszelką dostępną dokumentację.

Po przeprowadzeniu kontroli partii politycznych oraz niezależnych przedstawicieli i członków organów reprezentujących jednostki władz lokalnych wybranych z list wyborczych Urząd ma obowiązek poinformować biuro prokuratora generalnego o wszelkich przypadkach naruszenia prawa. Współpracuje on ponadto z Państwową Komisją Wyborczą, administracją podatkową, Urzędem ds. Zwalczania Korupcji i Przestępczości Zorganizowanej, Ministerstwem Spraw Wewnętrznych oraz sądami i innymi organami państwowymi.

Urząd ściśle współpracuje z najwyższymi organami kontroli z innych krajów oraz z międzynarodowymi organizacjami ds. kontroli, a także aktywnie uczestniczy w działaniach podejmowanych przez ich organy i grupy robocze. Pozostaje on również w kontakcie z różnymi krajowymi i międzynarodowymi organizacjami, organami i instytucjami zawodowymi, środowiskiem naukowym i obywatelami.

 

 

CYPR

EΛΕΓΚΤΙΚΗ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΤΗΣ ΚΥΠΡΙΑΚΗΣ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑΣ

W obecnej formie istnieje od 1960 r.
Utworzono w 1879 r.

Strona internetowa: www.audit.gov.cy

Misja:

Prowadzenie niezależnych kontroli finansowych, kontroli zgodności i kontroli wykonania zadań w szeroko pojętym sektorze publicznym w celu promowania sprawozdawczości w tym sektorze i optymalnego gospodarowania zasobami publicznymi.

INFORMACJE OGÓLNE

— PODSTAWA PRAWNA

ZAKRES DZIAŁANIA

Na mocy przepisów konstytucji Urząd Kontroli Republiki Cypryjskiej prowadzi kontrole, których zakres obejmuje wszystkie dochody i wydatki sektora publicznego oraz wszystkie stanowiące własność publiczną aktywa pieniężne i innego rodzaju majątek, który jest zarządzany przez jednostki sektora publicznego. Urząd może również kontrolować wszystkie zobowiązania zaciągnięte przez Republikę Cypryjską lub z jej upoważnienia.

Zakres kontroli prowadzonych przez Urząd nie jest w żaden sposób ograniczony. Przysługuje mu prawo dostępu do wszystkich ksiąg, rejestrów i pomieszczeń, w których przechowuje się majątek publiczny, jakie uzna za niezbędne do wykonywania swoich zadań.

ZASADNICZA PODSTAWA PRAWNA

  • Konstytucja Republiki Cypryjskiej (1960): część 6, rozdział 2, art. 115–117,
  • ustawa o odpowiedzialności finansowej i ramach finansowych (ustawa nr 20(I)/2014),
  • ustawa o przekazywaniu dowodów i informacji Kontrolerowi Generalnemu (ustawa nr 113(I)/2002).

JEDNOSTKI KONTROLOWANE

Kontroli Urzędu podlegają:

  • podmioty prawa publicznego:
    • ministerstwa,
    • agendy, służby lub agencje rządowe,
  • organy ustawowe,
  • władze lokalne:
    • gminy wiejskie,
    • gminy miejskie,
  • inne organizacje, przedsiębiorstwa lub fundusze w szeroko pojętym sektorze publicznym.

— STRUKTURA

RODZAJ NOK

Urząd kontroli, niezależny od rządu, z Kontrolerem Generalnym na czele.

MIEJSCE NOK W SYSTEMIE ORGANÓW PAŃSTWA

Urząd jest niezależnym organem państwowym.

RELACJE Z PARLAMENTEM / RZĄDEM

Urząd jest strukturalnie niezależny od parlamentu, ale oba te organy ściśle ze sobą współpracują. Parlamentarna Komisja ds. Planów Rozwoju i Kontroli Wydatków Publicznych regularnie analizuje zalecenia i uwagi Urzędu, aby monitorować działania skontrolowanych agencji podejmowane w odpowiedzi na te uwagi i zalecenia.

Ponadto prawie wszystkie komisje parlamentarne regularnie zwracają się do Urzędu o konsultacje w kwestiach wchodzących w zakres jego obowiązków. W niektórych przypadkach Urząd pełni pomocniczą rolę w procesie legislacyjnym. Parlament może zwrócić się do Urzędu o przeprowadzenie specjalnych postępowań wyjaśniających lub kontroli.

Kontroler Generalny przeprowadza kontrole i przedkłada sprawozdania roczne Prezydentowi Republiki Cypryjskiej. Inne sprawozdania z kontroli przedstawiane są jednostkom kontrolowanym.

Budżet Urzędu jest zatwierdzany przez Radę Ministrów i parlament.

— ORGANIZACJA

KIEROWNICTWO

KONTROLER GENERALNY

Odysseas Michaelides został powołany na to stanowisko 11 kwietnia 2014 r.

KADENCJA

Bez ograniczeń czasowych, aż do osiągnięcia ustawowego wieku emerytalnego 65 lat.

METODA WYBORU

Kontroler Generalny jest powoływany przez Prezydenta Republiki Cypryjskiej.

ORGAN KIEROWNICTWA

Urzędem kieruje wyłącznie Kontroler Generalny. Brak innych organów zarządzających.

STRUKTURA ORGANIZACYJNA

Urząd dzieli się na trzy działy, z których dwa odpowiadają za kontrolę finansową, kontrolę zgodności i kontrolę wykonania zadań, a jeden – za kontrole techniczne. Na czele każdego działu stoi dyrektor ds. kontroli. Dział składa się z siedmiu oddziałów, podzielonych na 13 sekcji.

W Urzędzie funkcjonuje ponadto dział ds. metodyki i jakości oraz działy pomocnicze, takie jak administracja i księgowość.

— ZASOBY

PRACOWNICY

  • Liczba: 128 (82% to osoby nadzorujące i wykonujące kontrole).
  • Struktura zatrudnienia pracowników wg płci: ♂ 34%, ♀ 66%. Średni wiek: 46 lat.

BUDŻET

  • Działalność Urzędu jest finansowana z budżetu państwa.
  • 5,5 mln euro (2018),
  • ok. 91% budżetu to koszty personelu, pozostałe środki przeznaczone są na wydatki operacyjne,
  • ok. 0,07% łącznych wydatków publicznych.

KONTROLE

— PLANOWANIE KONTROLI

Sekcje Urzędu indywidualnie przygotowują swoje roczne programy prac. Nie sporządza się wspólnego rocznego planu kontroli dla całego Urzędu.

W ramach planowania ustala się liczbę dni przewidzianych w budżecie na każdą planowaną kontrolę, która jest szacowana na podstawie liczby dostępnych pracowników, zakresu i wagi wymaganych prac, ryzyka kontroli oraz wcześniejszych ustaleń.

— METODY KONTROLI

Urząd przeprowadza różne rodzaje kontroli:

  • kontrole finansowe,
  • kontrole zgodności,
  • kontrole wykonania zadań,
  • kontrole techniczne, obejmujące przede wszystkim kontrole zamówień publicznych (warunki przewidziane w dokumentacji przetargowej, ocena kosztów projektu i sprawozdania z oceny), kontrole na miejscu dotyczące projektów budowlanych w trakcie realizacji, kontrole umów najmu nieruchomości na potrzeby urzędów administracji publicznej oraz kontrole informatyczne (tj. kontrole systemów informatycznych/ systemów elektronicznego przetwarzania danych),
  • kontrole środowiskowe, które zazwyczaj łączą w sobie elementy kontroli finansowej, kontroli zgodności i kontroli wykonania zadań w odniesieniu do konkretnego zagadnienia związanego z zarządzaniem środowiskiem. Są one prowadzone zgodnie ze specjalistycznymi wytycznymi metodycznymi i standardami opublikowanymi przez INTOSAI,
  • specjalne postępowania wyjaśniające, które zazwyczaj są wszczynane na konkretny wniosek parlamentu lub policji o wsparcie w prowadzeniu dochodzenia w sprawach, które mogą ewentualnie doprowadzić do wszczęcia postępowania karnego.

WYNIKI PRAC

— SPRAWOZDANIA I INNE PUBLIKACJE

Urząd publikuje przede wszystkim:

  • sprawozdanie roczne, w którym zawarte są głównie odniesienia do sprawozdań specjalnych z kontroli wydanych w ciągu danego roku, a także opinia na temat sprawozdania finansowego Republiki Cypryjskiej,
  • sprawozdania specjalne wydawane po ukończeniu najistotniejszych kontroli, w tym kontroli dotyczących podmiotów prawa publicznego, organów ustawowych lub władz lokalnych, a także kontroli wykonania zadań lub kontroli środowiskowych.

— ROZPOWSZECHNIANIE WYNIKÓW PRACY

Urząd przekazuje ustalenia pokontrolne bezpośrednio odnośnym podmiotom, a także kieruje pod ich adresem odpowiednie zalecenia.

Sprawozdanie roczne przedkładane jest Prezydentowi i Parlamentowi Republiki Cypryjskiej.

Ponadto Urząd publikuje na swojej stronie internetowej wszystkie sprawozdania z kontroli, które nie są objęte klauzulą tajności, oraz w razie potrzeby wydaje odpowiednie komunikaty prasowe.

— WSPÓŁPRACA Z INNYMI INSTYTUCJAMI

Urząd współpracuje ściśle z parlamentem, a także z obywatelami, lokalnymi ekspertami i organizacjami społeczeństwa obywatelskiego, aby uzyskać szczegółowe informacje na temat zagadnień stanowiących przedmiot danej kontroli.

 

 

REPUBLIKA CZESKA

NEJVYŠŠÍ KONTROLNÍ ÚŘAD

W obecnej formie istnieje od 1993 r.
Utworzono w 1919 r.

Strona internetowa: www.nku.cz

Misja:

Zadaniem Najwyższego Urzędu Kontrolnego jest zapewnianie parlamentowi i rządowi obiektywnych informacji na temat zarządzania mieniem państwowym, a tym samym wypracowywanie wartości dodanej dla społeczeństwa.

Urząd sprawdza, czy działania objęte kontrolą są zgodne z przepisami, weryfikuje, czy są one prawidłowe pod względem merytorycznym i formalnym, oraz ocenia je pod kątem skuteczności, oszczędności i wydajności.

INFORMACJE OGÓLNE

— PODSTAWA PRAWNA

ZAKRES DZIAŁANIA

Najwyższy Urząd Kontrolny przeprowadza kontrole dotyczące zarządzania mieniem państwowym, środków finansowych pobieranych na mocy przepisów prawa i przekazywanych osobom prawnym (np. ubezpieczenia zdrowotne) oraz zasobów finansowych otrzymanych z zagranicy (w tym środki unijne). Wyraża on opinię w przedmiocie ostatecznego rozliczenia budżetu państwa i nadzoruje wykonanie tego budżetu. Urząd nie jest upoważniony do kontrolowania rozliczeń finansowych gmin, miast i regionów ani do przeprowadzania kontroli spółek handlowych będących własnością państwa lub samorządów.

ZASADNICZA PODSTAWA PRAWNA

  • Konstytucja Republiki Czeskiej (1993),
  • ustawa nr 166/1993 Sb o Najwyższym Urzędzie Kontrolnym (w zakresie działalności i uprawnień Urzędu).

JEDNOSTKI KONTROLOWANE

Kontroli Urzędu podlegają:

  • jednostki organizacyjne państwa,
  • osoby prawne i fizyczne (w przypadku gdy otrzymują środki państwowe),
  • zarządzanie finansami przez Narodowy Bank Republiki Czeskiej w obszarze wydatków na nabycie nieruchomości i działania operacyjne banku.

— STRUKTURA

RODZAJ NOK

Instytucja kolegialna bez funkcji jurysdykcyjnej.

MIEJSCE NOK W SYSTEMIE ORGANÓW PAŃSTWA

Urząd jest niezależnym organem kontrolnym Republiki Czeskiej. Bezpośrednią podstawą jego utworzenia jest Konstytucja Republiki Czeskiej, która gwarantuje niezależność Urzędu od władzy ustawodawczej, wykonawczej i sądowniczej.

Ustawa o budżecie Republiki Czeskiej przewiduje osobny rozdział w budżecie państwa na potrzeby Urzędu, dzięki czemu dysponuje on odpowiednią niezależnością finansową.

RELACJE Z PARLAMENTEM / RZĄDEM

Prezes i wiceprezes Urzędu są powoływani przez Izbę Deputowanych Republiki Czeskiej.

Urząd przedkłada Izbie Deputowanych projekt swojego budżetu, a parlament zatwierdza budżet i jego podstawową strukturę. Rząd nie jest uprawniony do podejmowania decyzji w sprawie budżetu Urzędu.

Prezes Urzędu przedkłada wszystkie przyjęte wnioski pokontrolne Izbie Deputowanych, Senatowi i rządowi.

Prezes Urzędu jest uprawniony do udziału w posiedzeniach parlamentu lub rządu Republiki Czeskiej, które dotyczą prac Urzędu, oraz do zabierania głosu na tych posiedzeniach.

Rząd przeprowadza debaty na temat wszystkich sprawozdań z kontroli w obecności Prezesa Urzędu i przyjmuje rezolucję w odniesieniu do każdej kontroli (obejmującą zazwyczaj środki zaradcze).

Na szczeblu parlamentarnym Urząd współpracuje przede wszystkim z Komisją Kontroli Budżetowej izby niższej parlamentu.

— ORGANIZACJA

KIEROWNICTWO

PREZES

Miloslav Kala został powołany na to stanowisko 22 marca 2013 r.

KADENCJA

9 lat, z możliwością przedłużenia (w przypadku Prezesa i wiceprezesa).

METODA WYBORU

Prezes i wiceprezes są powoływani przez Prezydenta Republiki Czeskiej na wniosek Izby Deputowanych.

ORGAN KIEROWNICTWA

Zarząd Urzędu (w skład którego wchodzą Prezes, wiceprezes i 15 członków).

KADENCJA

Kadencja członka Zarządu upływa z chwilą, gdy ukończy on 65 lat. Każdy członek składa przysięgę przed przewodniczącym Izby Deputowanych, po której złożeniu obejmuje stanowisko.

METODA WYBORU

Izba Deputowanych wybiera 15 członków Zarządu na wniosek Prezesa Urzędu.

STRUKTURA ORGANIZACYJNA

Urząd jest instytucją kolegialną, składającą się z różnych organów, działów, departamentów i jednostek. Pracami Urzędu kieruje Prezes, a w pełnieniu obowiązków wspiera go wiceprezes.

Organami Urzędu są: Zarząd, tzw. senaty i izba dyscyplinarna. Ich działanie reguluje ustawa o Najwyższym Urzędzie Kontrolnym oraz regulamin wewnętrzny, który jest ustalany i zatwierdzany przez Zarząd.

Urząd składa się z działu ds. kontroli, działu administracyjnego i gabinetu Prezesa, podzielonych z kolei na specjalistyczne departamenty, dzielące się na jednostki.

Kierownictwo Urzędu podlega bezpośrednio Prezesowi. W skład kadry kierowniczej wchodzą: starszy dyrektor działu ds. kontroli, starszy dyrektor działu administracyjnego, dyrektor gabinetu Prezesa, sekretarz Zarządu, dyrektor departamentu ds. bezpieczeństwa i dyrektor departamentu ds. audytu wewnętrznego.

— ZASOBY

PRACOWNICY

  • Liczba: 461 (ok. 70% to osoby nadzorujące i wykonujące kontrole).
  • Struktura zatrudnienia pracowników wg płci: ♂ 38%, ♀ 62% (♂ 51%, ♀ 49% wśród osób na stanowiskach kierowniczych). Średni wiek: 46 lat.

BUDŻET

  • Wydatki Urzędu są pokrywane z budżetu państwa Republiki Czeskiej.
  • 20,1 mln euro (2017),
  • 0,04% całkowitego budżetu państwa.

KONTROLE

— PLANOWANIE KONTROLI

Urząd przedstawia planowane prace w rocznym planie kontroli, opracowywanym w oparciu o sugestie Prezesa i członków Zarządu oraz propozycje pochodzące z analiz wewnętrznych lub od zainteresowanych stron spoza Urzędu.

Rząd, Izba Deputowanych lub Senat Republiki Czeskiej i ich organy mogą wystąpić z wnioskiem o przeprowadzenie konkretnych kontroli, co Urząd przyjmuje lub odrzuca wedle własnego uznania.

We wniosku o przeprowadzenie kontroli proponowany jest jej temat i cele, wskazane są jednostki, które mają zostać poddane kontroli, termin i przyczyna jej przeprowadzenia, a także informacje na temat sytuacji prawnej i gospodarczej tych jednostek. Ponadto podawane są informacje na temat identycznych lub podobnych kontroli przeprowadzonych wcześniej, podstawowe dane dotyczące obszaru, który ma zostać skontrolowany, hipotezy kontrolne itd.

— METODY KONTROLI

W ramach swoich ściśle określonych uprawnień Urząd przeprowadza kontrole zgodnie ze standardami kontroli, które opierają się na Międzynarodowych Standardach Najwyższych Organów Kontroli (ISSAI). Urząd przeprowadza kontrole zgodnie z przepisami. Są to kontrole legalności, kontrole finansowe i kontrole wykonania zadań. Kontrola składa się z etapu przygotowawczego, etapu wykonawczego i etapu formułowania wniosków z kontroli. Jej ukończenie zajmuje średnio 10 miesięcy, a w zależności od liczby jednostek kontrolowanych w pojedynczej kontroli uczestniczy od pięciu do 30 kontrolerów.

Urząd sprawdza, czy działania objęte kontrolą są zgodne z przepisami, weryfikuje, czy są one prawidłowe pod względem merytorycznym i formalnym, oraz ocenia je pod kątem skuteczności, oszczędności i wydajności.

W ramach kontroli finansowej Urząd ocenia, czy sprawozdania finansowe kontrolowanych jednostek dają prawdziwy i rzetelny obraz przedmiotu rozliczeń, zgodnie z przepisami.

WYNIKI PRAC

— SPRAWOZDANIA I INNE PUBLIKACJE

Wyniki prac Urzędu mają przede wszystkim formę wniosków z kontroli, publikowanych na stronie internetowej oraz w biuletynie Urzędu niezwłocznie po ich zatwierdzeniu przez Zarząd. Prezes Urzędu przedkłada wszystkie przyjęte wnioski pokontrolne Izbie Deputowanych, Senatowi i rządowi.

Urząd jest zobowiązany na mocy prawa do wydania następujących publikacji:

  • biuletyn Urzędu, oficjalna publikacja zawierająca streszczenia sprawozdań z kontroli za dany okres. W jednym z biuletynów przedstawiany jest również roczny plan kontroli, a w kolejnych jego wydaniach mogą się znaleźć informacje na temat zmian w tym planie;
  • sprawozdanie roczne zawierające przegląd kontroli i wyników kontroli przepro­wadzonych w ciągu ostatniego roku oraz informacje na temat współpracy Urzędu z organami wymiaru sprawiedliwości w sprawach karnych, informacje przekazywane obywatelom, dane na temat działań w zakresie współpracy międzynarodowej oraz zarządzania finansami i pracowników Urzędu;
  • oświadczenie w sprawie wykonania budżetu państwa, w którym Urząd wyraża opinię na temat sprawozdania rządu z wykonania budżetu państwa w oparciu o dokonaną przez siebie ocenę zarządzania budżetem w ciągu pierwszych sześciu miesięcy danego roku;
  • oświadczenie w sprawie końcowego rozliczenia budżetu państwa. W dokumencie tym Urząd przedstawia swoją opinię na temat projektu końcowego rozliczenia budżetu państwa za dany rok w oparciu o dokonaną przez siebie ocenę sytuacji gospodarczej w państwie i wyniki zarządzania finansami przez państwo;
  • rozliczenia końcowe zawierające informacje na temat zarządzania finansami Urzędu w minionym roku. Audytor zewnętrzny weryfikuje corocznie rozliczenia końcowe, po czym Prezes Urzędu przedkłada je parlamentowi Republiki Czeskiej.

Ponadto Urząd wydaje inne publikacje, takie jak sprawozdanie na temat UE (w którym dokonuje porównania i oceny absorpcji środków unijnych i ich wykorzystania przez Republikę Czeską), podręczniki, dokumenty tematyczne i sprawozdania z kontroli, które Urząd prowadził równolegle z innymi najwyższymi organami kontroli.

— ROZPOWSZECHNIANIE WYNIKÓW PRACY

Urząd dąży do tego, aby informacje na temat wyników kontroli były łatwo dostępne dla obywateli, dlatego wnioski pokontrolne, komunikaty prasowe i inne istotne dokumenty publikowane są na jego stronie internetowej i w mediach społecznościowych. Za pomocą tych kanałów informuje on również o wynikach kontroli, analizach i aktualnościach, publikuje nagrania wideo dotyczące prowadzonych kontroli, a także inne informacje na temat swojej działalności.

Urząd przywiązuje dużą wagę do przejrzystości, w związku z czym zamieszcza zawierane przez siebie umowy na stronie internetowej wraz ze szczegółowymi informacjami na temat budżetu i innymi danymi.

Organizuje również różnorodne wydarzenia: pierwszy tzw. hakaton dla organów administracji publicznej odbył się w 2017 r., a kolejny – w 2018 r.

— WSPÓŁPRACA Z INNYMI INSTYTUCJAMI

Dzielenie się wiedzą jest jednym z głównych celów Urzędu w ramach współpracy międzynarodowej. Służy temu działalność międzynarodowa, a także wspólnie prowadzone kontrole.

Każdego roku Urząd organizuje kilka konferencji, seminariów i innych wydarzeń dotyczących swojego sektora. Działania te są skierowane zarówno do pracowników Urzędu, jak i specjalistów zewnętrznych oraz przedstawicieli innych instytucji państwowych, a ich celem jest usprawnienie funkcjonowania administracji publicznej.

Mają one umożliwiać dzielenie się wiedzą i dobrymi praktykami nie tylko wśród obywateli, ale także pracowników akademickich, ekspertów w danej dziedzinie, studentów i innych zainteresowanych grup.

Na szczeblu międzynarodowym Urząd regularnie oddelegowuje swoich kontrolerów do pracy w organach kontrolnych organizacji międzynarodowych. Miał on swoich przedstawicieli w takich organach jak EUROCONTROL, Europejska Agencja Obrony oraz Europejska Agencja Kosmiczna.

 

 

DANIA

RIGSREVISIONEN

Istnieje od 1976 r.

Strona internetowa: www.rigsrevisionen.dk

Misja:

Rigsrevisionen sprawdza, czy fundusze publiczne są wykorzystywane skutecznie i zgodnie z wolą parlamentu Danii (Folketing).

INFORMACJE OGÓLNE

— PODSTAWA PRAWNA

ZAKRES DZIAŁANIA

Urząd Kontroli Państwowej Danii kontroluje rozliczenia rządu i sprawdza, czy środki publiczne są zarządzane zgodnie z wolą i decyzjami parlamentu Danii.

Ma on prawo dostępu do wszystkich informacji potrzebnych do wykonywania swoich zadań.

ZASADNICZA PODSTAWA PRAWNA

Ustawa o Kontrolerze Generalnym Danii, pierwotna wersja z 1976 r., obecna wersja po przeglądzie z 2012 r.

JEDNOSTKI KONTROLOWANE

Kontroli Urzędu podlegają:

  • wszystkie rachunki państwa,
    • ministerstwa: – w liczbie 19 (stan na czerwiec 2018 r.),
    • agencje rządowe: – w liczbie 131,
  • rozliczenia instytucji, stowarzyszeń lub fundacji, których wydatki lub deficyt są pokrywane z dotacji finansowanych przez państwo,
  • rozliczenia niezależnych jednostek administracyjnych utworzonych na mocy ustawy,
  • rozliczenia spółek osobowych i przedsiębiorstw, w których państwo uczestniczy bezpośrednio lub pośrednio jako wspólnik lub jest za nie współodpowiedzialne.

Urząd nie ma uprawnień do przeprowadzania kontroli Narodowego Banku Danii.

— STRUKTURA

RODZAJ NOK

Urząd kontroli, niezależny od rządu, z Kontrolerem Generalnym na czele.

MIEJSCE NOK W SYSTEMIE ORGANÓW PAŃSTWA

Urząd jest niezależną jednostką odpowiadającą przed parlamentem Danii. Kontroler Generalny nie może pełnić funkcji posła do parlamentu.

RELACJE Z PARLAMENTEM / RZĄDEM

Urząd jest całkowicie niezależny w wykonywaniu swoich zadań. Komisja ds. Finansów Publicznych, powoływana przez duński parlament, jest jedynym organem, który może zwrócić się do Urzędu o przeprowadzenie kontroli w danym obszarze.

Urząd przedkłada wszystkie sprawozdania Komisji ds. Finansów Publicznych, a na comiesięcznych posiedzeniach Komisji przedstawia je Kontroler Generalny.

Urząd współpracuje ściśle z odpowiednimi ministerstwami i zapewnia wsparcie w postaci wytycznych dotyczących procedur rachunkowych i kontroli w zakresie rachunkowości.

Budżet Urzędu jest ustalany przez parlament.

— ORGANIZACJA

KIEROWNICTWO

KONTROLER GENERALNY

Lone Strøm została powołana na to stanowisko 1 maja 2012 r., a w maju 2018 r. przedłużono jej kadencję o kolejne cztery lata.

KADENCJA

6 lat, z możliwością jednokrotnego przedłużenia na okres czterech lat.

METODA WYBORU

Kontroler Generalny jest powoływany przez przewodniczącego parlamentu Danii z polecenia Komisji ds. Finansów Publicznych i po zatwierdzeniu przez parlamentarną Komisję Regulaminową.

ORGAN KIEROWNICTWA

Na czele Urzędu stoi Kontroler Generalny, wspierany przez organ doradczy, w którego skład wchodzi czterech asystentów Kontrolera Generalnego oraz główny doradca.

KADENCJA

Asystenci i główny doradca nie są powoływani na czas określony.

METODA WYBORU

Asystenci i główny doradca są powoływani przez Kontrolera Generalnego.

STRUKTURA ORGANIZACYJNA

Urząd składa się z czterech departamentów. Na czele każdego z nich stoi asystent Kontrolera Generalnego.

— ZASOBY

PRACOWNICY (STAN NA KONIEC 2017 R.)

  • Liczba: 288.
  • Struktura zatrudnienia pracowników wg płci: ♂ 43%, ♀ 57%.

BUDŻET

  • ok. 30 mln euro (2018),
  • 38% zasobów finansowych Urzędu przeznacza się na szeroko zakrojone analizy konkretnych obszarów (kontrole wykonania zadań), a 62% zasobów – na roczną kontrolę rozliczeń rządowych (2017).
  • < 0,01% łącznych wydatków publicznych.

KONTROLE

— PLANOWANIE KONTROLI

Co tydzień odbywają się narady Kontrolera Generalnego i jego czterech asystentów organizowane w celu omówienia strategii Urzędu i zaplanowania działań.

Urząd jest zobowiązany do przeprowadzenia analizy i złożenia sprawozdania na dany temat, jeśli z odnośnym wnioskiem zwróci się Komisja ds. Finansów Publicznych. Takie zadania składają się na około jednej trzeciej zagadnień będących przedmiotem szeroko zakrojonych analiz prowadzonych przez Urząd.

Wszystkie kontrole planuje się na podstawie oceny istotności i ryzyka.

Roczne działania kontrolne Urzędu oraz szeroko zakrojone analizy są planowane z rocznym wyprzedzeniem. Plan jest jednak stale dostosowywany, dzięki czemu Urząd może reagować na nowe wydarzenia.

— METODY KONTROLI

Urząd jest niezależny przy wyborze podejścia kontrolnego i metodyki kontroli.

Prowadzi on prace zgodnie z duńskim ustawodawstwem i standardami kontroli sektora publicznego w Danii, które opierają się na Międzynarodowych Standardach Najwyższych Organów Kontroli (ISSAI).

Urząd przeprowadza kontrole finansowe, kontrole zgodności i kontrole wykonania zadań.

Aby sprawdzić wpływ prowadzonych przez siebie kontroli, Urząd – wspólnie z Komisją ds. Finansów Publicznych – weryfikuje, jakie działania zostały podjęte przez jednostki kontrolowane w następstwie jego zaleceń.

Ministerstwa są ponadto zobowiązane do ustosunkowania się do sprawozdań z kontroli opublikowanych przez Urząd.

WYNIKI PRAC

— SPRAWOZDANIA I INNE PUBLIKACJE

Urząd Kontroli Państwowej publikuje:

  • sprawozdanie roczne z kontroli rozliczeń rządu Danii,
  • sprawozdania z szeroko zakrojonych analiz dotyczących konkretnych obszarów (ok. 23 sprawozdań rocznie),
  • roczne sprawozdanie na temat działalności, wyników i rozliczeń Urzędu,
  • informacje na temat działań podjętych w następstwie sprawozdań z kontroli,
  • dodatkowe informacje na określone tematy,
  • standardy kontroli sektora publicznego w Danii.

— ROZPOWSZECHNIANIE WYNIKÓW PRACY

Zgodnie z duńską ustawą o informacji publicznej Urząd przedkłada Komisji ds. Finansów Publicznych informacje i sprawozdania z kontroli przed opublikowaniem ich na swojej stronie internetowej.

Pierwszy rozdział szeroko zakrojonych analiz i wybranych sprawozdań z kontroli oraz dokumentów informacyjnych tłumaczony jest na język angielski.

Urząd kładzie nacisk na wymianę wiedzy z osobami spoza Urzędu w celu podniesienia jakości usług, jakie świadczy na rzecz sektora publicznego.

Urząd organizuje co roku od czterech do pięciu seminariów służących wymianie informacji, które są skierowane do zainteresowanych stron spoza Urzędu.

— WSPÓŁPRACA Z INNYMI INSTYTUCJAMI

Urząd współpracuje z jednostkami audytu wewnętrznego w ministerstwach i innych podmiotach, które wchodzą w zakres jego kontroli.

 

 

ESTONIA

RIIGIKONTROLL

W obecnej formie istnieje od 1990 r.
Utworzono w 1918 r.

Strona internetowa: www.riigikontroll.ee

Misja:

Wspieranie parlamentu Estonii (tj. Riigikogu), rządu i samorządów lokalnych w rozważnym działaniu i podejmowaniu ważnych decyzji w interesie społeczeństwa po możliwie wnikliwym rozpatrzeniu wszelkiego rodzaju informacji.

INFORMACJE OGÓLNE

— PODSTAWA PRAWNA

ZAKRES DZIAŁANIA

Urząd Kontroli Państwowej Estonii przeprowadza kontrole sektora publicznego i sprawdza, czy środki publiczne są wykorzystywane w sposób oszczędny, wydajny, skuteczny i zgodnie z prawem.

ZASADNICZA PODSTAWA PRAWNA

  • Ustawa o Urzędzie Kontroli Państwowej (2002),
  • rozdział XI Konstytucji Republiki Estońskiej (1992) dotyczący Urzędu Kontroli Państwowej.

JEDNOSTKI KONTROLOWANE

Kontroli Urzędu podlegają:

  • Kancelaria Parlamentu, Gabinet Prezydenta Republiki Estońskiej, sądy, Narodowy Bank Estonii, Gabinet Rady Ministrów i Gabinet Kanclerza Sprawiedliwości,
  • organy rządowe i zarządzane przez nie organy państwowe,
  • władze lokalne – w zakresie własności, wykorzystywania i zbycia mienia komunalnego (wyłącznie kontrola finansowa i kontrola zgodności), nieruchomości i ruchomości państwa, które przeszły w ich posiadanie, zarezerwowanych środków i subsydiów przyznawanych z budżetu państwa oraz środków przeznaczonych na wykonywanie powierzonych im zadań państwowych (kontrola finansowa, kontrola zgodności i kontrola wykonania zadań),
  • fundacje i stowarzyszenia non-profit, w przypadku gdy zostały założone przez organy władz lokalnych lub organy te są ich członkiem,
  • osoby prawne prawa publicznego,
  • fundacje i stowarzyszenia non-profit, w przypadku gdy zostały założone przez organ państwa lub podmiot prawa publicznego bądź organ państwa lub podmiot prawa publicznego jest ich członkiem,
  • spółki, w których państwo, podmioty prawa publicznego lub wyżej wymienione fundacje wspólnie lub oddzielnie wywierają dominujący wpływ poprzez udział większościowy lub w inny sposób, a także jednostki zależne takich spółek,
  • spółki, które uzyskały pożyczkę od państwa bądź których pożyczki lub inne zobowiązania umowne są zabezpieczone przez państwo,
  • spółki, w których organ władzy lokalnej wywiera dominujący wpływ poprzez udział większościowy lub w inny sposób, a także jednostki zależne takich spółek,
  • inne osoby pełniące funkcje publiczne w zakresie wykorzystywania i zabezpieczenia majątku państwowego.

— STRUKTURA

RODZAJ NOK

Urząd kontroli, niezależny od rządu, z Kontrolerem Generalnym na czele.

MIEJSCE NOK W SYSTEMIE ORGANÓW PAŃSTWA

Zgodnie z konstytucją Estonii Urząd jest niezależnym organem państwowym.

RELACJE Z PARLAMENTEM / RZĄDEM

Budżet Urzędu jest zatwierdzany przez parlament.

Urząd jest odpowiedzialny przed parlamentem i przedkłada swoje sprawozdania parlamentarnej Komisji Specjalnej ds. Kontroli Budżetowej.

Kontroler Generalny może brać udział w posiedzeniach rządu i ma prawo wypowiadać się w sprawach wchodzących w zakres jego obowiązków.

Działalność Urzędu podlega corocznej kontroli przeprowadzanej przez podmiot kontrolny wyznaczony przez parlament na wniosek Komisji Finansów.

— ORGANIZACJA

KIEROWNICTWO

KONTROLER GENERALNY

Janar Holm został powołany na to stanowisko 7 marca 2018 r. i objął urząd po złożeniu przysięgi przed parlamentem 9 kwietnia 2018 r.

KADENCJA

5 lat, z możliwością przedłużenia.

METODA WYBORU

Kontroler Generalny jest powoływany przez parlament na wniosek Prezydenta Republiki Estońskiej.

STRUKTURA ORGANIZACYJNA

Urząd dzieli się na trzy jednostki organizacyjne. Departament ds. kontroli przeprowadza kontrole finansowe, kontrole zgodności i kontrole wykonania zadań i składa się z siedmiu grup ds. kontroli. Departament ds. analiz przygotowuje publikacje przekrojowe i opracowania specjalne. Dział ds. rozwoju i administracji wspiera departament ds. kontroli i Kontrolera Generalnego w pełnieniu ich funkcji oraz koordynuje prace Urzędu.

— ZASOBY

PRACOWNICY

  • Liczba: 100 (75% to osoby nadzorujące i wykonujące kontrole).
  • Struktura zatrudnienia pracowników wg płci: ♂ 29%, ♀ 71%. Średni wiek: 40 lat.

BUDŻET

  • 6 mln euro (2019 i 2018),
  • 60% – koszty personelu, 25% – administracja (z czego połowa to koszt nieruchomości i technologii informacyjno-komunikacyjnych), 10% – emerytury,
  • 0,05% całkowitego budżetu państwa.

KONTROLE

— PLANOWANIE KONTROLI

Urząd samodzielnie i niezależnie decyduje o przedmiocie kontroli, rodzaju kontroli, jakie przeprowadzi, i ich harmonogramie.

Na swojej stronie internetowej publikuje on szczegółowe informacje na temat programu kontroli oraz postępów w zakresie trwających prac kontrolnych.

— METODY KONTROLI

Urząd przeprowadza kontrole różnego rodzaju:

  • w ramach kontroli finansowej Urząd ocenia, czy sprawozdania finansowe instytucji prawidłowo i rzetelnie odzwierciedlają ich kondycję finansową. Sprawdza, czy rozliczenia są prawidłowe i czy wyeliminowano ewentualne przypadki sprzeniewierzania środków. Kontrole finansowe dotyczą także legalności transakcji;
  • w przypadku kontroli wykonania zadań Urząd sprawdza, czy środki finansowe w sektorze publicznym są wykorzystywane w sposób oszczędny, wydajny i skuteczny. Kontrolę wykonania zadań można również postrzegać jako proces polegający na sprawdzeniu, czy kontrolowane instytucje osiągają zamierzone cele i czy dokonują tego odpowiednio lub po najniższych kosztach. Obejmuje ona ocenę działań sektora publicznego podejmowanych w celu rozwiązania problemów na poziomie strategicznym, a także dogłębną analizę przyczyn napotkanych trudności oraz propozycje, w jaki sposób je przezwyciężyć. Celem kontroli wykonania zadań jest również wskazanie najlepszych praktyk w obszarze administracji i przyczynianie się do ich upowszechnienia;
  • w ramach kontroli zgodności Urząd ocenia legalność podejmowanych działań. Jest to najczęściej stosowane podejście w przypadku kontroli władz lokalnych.

Urząd ma prawo dostępu do wszelkich informacji niezbędnych do wykonywania swoich zadań, w tym do informacji zastrzeżonych. Wszystkie kontrolowane jednostki mają obowiązek przekazania informacji Urzędowi na jego wniosek.

Urząd przeprowadza kontrole zgodnie z międzynarodowymi standardami kontroli (ISSAI) i podręcznikiem kontroli Urzędu.

WYNIKI PRAC

— SPRAWOZDANIA I INNE PUBLIKACJE

Urząd publikuje sprawozdania z przeprowadzonych kontroli, które można podzielić na kontrole finansowe i kontrole wykonania zadań.

Oprócz sprawozdań z kontroli przygotowuje on sprawozdania specjalne, które nie muszą być opracowywane z zastosowaniem tradycyjnych procedur kontroli, a w których nacisk położony jest na analizę pojedynczego zagadnienia.

Urząd przedkłada także corocznie parlamentowi dwa istotne sprawozdania:

  • przegląd wykorzystania i zabezpieczenia majątku państwowego w poprzednim roku budżetowym,
  • ocenę skonsolidowanego sprawozdania rocznego państwa, w którym Urząd ocenia między innymi, czy roczne sprawozdania finansowe państwa są prawidłowe, a transakcje gospodarcze w danym roku – zgodne z prawem.

— ROZPOWSZECHNIANIE WYNIKÓW PRACY

Na stronie internetowej Urzędu dostępne są publikacje w języku estońskim wraz ze streszczeniami w języku angielskim. Urząd aktywnie rozpowszechnia ponadto swoje sprawozdania za pośrednictwem mediów społecznościowych.

— WSPÓŁPRACA Z INNYMI INSTYTUCJAMI

Urząd współpracuje z władzami lokalnymi i rządem w celu usprawnienia systemów kontroli wewnętrznej i audytu wewnętrznego organów rządowych i zarządzanych przez nie podmiotów.

Ponadto podmioty prawa publicznego są zobowiązane do przedkładania Urzędowi swoich sprawozdań rocznych po ich zatwierdzeniu.

 

 

FINLANDIA

VALTIONTALOUDEN TARKASTUSVIRASTO

Istnieje od 1825 r.

Strona internetowa: www.vtv.fi

Misja:

W swojej działalności Urząd Kontroli Państwowej Finlandii kieruje się takimi wartościami jak odpowiedzialność, otwartość, obiektywizm i szacunek. Urząd dąży do tego, by fiński sposób zarządzania finansami przez instytucje rządowe na szczeblu centralnym stał się modelem do naśladowania dla całego świata.

Strategicznym celem instytucji jest promowanie:

  • zrównoważonego i skutecznego zarządzania finansami przez instytucje rządowe na szczeblu centralnym,
  • wiarygodności informacji na temat finansów tych instytucji,
  • zaufania do ich finansów.

INFORMACJE OGÓLNE

— PODSTAWA PRAWNA

ZAKRES DZIAŁANIA

Urząd Kontroli Państwowej Finlandii jest niezależnym organem, który kontroluje finanse organów administracji centralnej, ocenia politykę budżetową i nadzoruje kampanie wyborcze oraz finansowanie partii politycznych.

Przeprowadzane przezeń kontrole obejmują całość finansów instytucji rządowych na szczeblu centralnym. W związku z tym na mocy konstytucji fińskiej posiada on szerokie prawa dostępu do informacji.

ZASADNICZA PODSTAWA PRAWNA

  • Konstytucja Finlandii (1919 i 1999),
  • ustawa o Urzędzie Kontroli Państwowej (676/2000),
  • ustawa o prawie Urzędu Kontroli Państwowej do przeprowadzania kontroli niektórych przelewów bankowych między Finlandią a Wspólnotami Europejskimi (353/1995),
  • ustawa o wdrożeniu Traktatu o stabilności, koordynacji i zarządzaniu w unii gospodarczej i walutowej oraz o limitach wydatków administracji rządowej (869/2012),
  • ustawa o finansowaniu kandydatów w wyborach (273/2009),
  • ustawa o partiach politycznych (10/1969).

JEDNOSTKI KONTROLOWANE

Kontroli Urzędu podlegają:

  • rząd i ministerstwa,
  • agencje rządowe,
  • fundusze pozabudżetowe,
  • przedsiębiorstwa państwowe,
  • płatności dokonywane przez instytucje rządowe szczebla centralnego oraz dotacje na rzecz gmin, przedsiębiorstw i innych podmiotów,
  • przelewy bankowe między Finlandią a Wspólnotami Europejskimi.

Urząd Kontroli Państwowej nie przeprowadza kontroli:

  • finansów parlamentu,
  • funduszy, za które odpowiada parlament,
  • Banku Finlandii ani Urzędu Nadzoru Finansowego,
  • instytucji odpowiedzialnej za ubezpieczenia społeczne.

— STRUKTURA

RODZAJ NOK

Niezależny krajowy organ kontroli, na którego czele stoi Kontroler Generalny.

MIEJSCE NOK W SYSTEMIE ORGANÓW PAŃSTWA

Urząd Kontroli Państwowej jest niezależnym organem państwowym, powiązanym z parlamentem.

RELACJE Z PARLAMENTEM / RZĄDEM

Kontroler Generalny jest mianowany przez parlament i tylko przez parlament może zostać odwołany. Audytor kontrolujący sprawozdania finansowe parlamentu przeprowadza również kontrole sprawozdań finansowych Państwowego Urzędu Kontroli. Ponadto parlament określa zadania Urzędu Kontroli Państwowej w przepisach, omawia jego wniosek budżetowy, decyduje o jego zasobach oraz analizuje sprawozdanie roczne i oddzielne sprawozdania.

Urząd nie ma uprawnień do przeprowadzania kontroli sprawozdania finansowego parlamentu.

— ORGANIZACJA

KIEROWNICTWO

KONTROLER GENERALNY

Tytti Yli-Viikari została wybrana na to stanowisko w dniu 1 stycznia 2016 r.

KADENCJA

6 lat, z możliwością przedłużenia.

METODA WYBORU

Wybór przez parlament.

ORGAN KIEROWNICTWA

Kontrolera Generalnego wspiera zespół zarządzający, składający się z dwóch zastępców i dyrektora administracyjnego.

KADENCJA

Zastępcy dyrektora generalnego i dyrektor administracyjny mają stałe umowy o pracę.

METODA WYBORU

Za wyznaczenie zastępców Kontrolera Generalnego i dyrektora administracyjnego odpowiedzialny jest Kontroler Generalny.

STRUKTURA ORGANIZACYJNA

Urząd Kontroli Państwowej składa się z departamentu kontroli finansowej i kontroli zgodności, departamentu kontroli wykonania zadań i kontroli polityki budżetowej, zarządu oraz działu usług administracyjnych.

Oprócz tego posiada radę naukową, radę ds. sankcji oraz radę doradczą, które podlegają bezpośrednio Kontrolerowi Generalnemu.

— ZASOBY

PRACOWNICY (2017)

  • Liczba: 143.
  • Struktura zatrudnienia pracowników wg płci: ♂ 49%, ♀ 51%. Średni wiek: 49 lat.

BUDŻET

  • 16 mln euro (2017),
  • 0,03% całkowitego budżetu państwa.

KONTROLE

— PLANOWANIE KONTROLI

Urząd Kontroli Państwowej planuje swoje prace, korzystając w tym celu z ogólnego planu kontroli, który obejmuje cztery lata. Wybiera on tematy do kontroli na podstawie analizy ryzyka w zakresie finansów państwa i gospodarki. W planie prac dla każdego rodzaju kontroli określa się odpowiednie tematy kontroli i konkretne obszary wymagające większej uwagi.

Plany prac dla każdego rodzaju kontroli opierają się na analizach ryzyka przeprowadzonych w jednostkach kontroli, a także na kryteriach istotności.

— METODY KONTROLI

Urząd Kontroli Państwowej wykonuje obowiązki określone w konstytucji, przeprowadzając kontrole finansowe, kontrole zgodności, kontrole wykonania zadań i polityki budżetowej.

W ramach swoich prac Urząd stosuje własne wytyczne dotyczące kontroli, które są oparte na standardach kontroli ISSAI wydanych przez Międzynarodową Organizację Najwyższych Organów Kontroli (INTOSAI). Standardy ISSAI opierają się na Międzynarodowych Standardach Rewizji Finansowej (MSRF). Ich uzupełnieniem są podręczniki, osobne dla każdego rodzaju kontroli.

Podręcznik kontroli Urzędu Kontroli Państwowej jest dostępny na jego stronie internetowej.

WYNIKI PRAC

— SPRAWOZDANIA I INNE PUBLIKACJE

Urząd Kontroli Państwowej publikuje:

  • sprawozdania z kontroli ostatecznych sprawozdań finansowych instytucji rządowych na szczeblu centralnym,
  • sprawozdania z kontroli finansowych, kontroli zgodności, wykonania zadań i kontroli polityki budżetowej,
  • przeglądy,
  • sprawozdania z oceny polityki budżetowej,
  • oddzielne sprawozdania dla parlamentu,
  • sprawozdania dotyczące monitorowania finansowania kampanii wyborczych,
  • sprawozdania dotyczące monitorowania finansowania partii politycznych,
  • sprawozdania roczne,
  • sprawozdania dotyczące działań następczych,
  • inne publikacje, takie jak publikacje międzynarodowe.

— ROZPOWSZECHNIANIE WYNIKÓW PRACY

Kontrole przeprowadzane przez Urząd Kontroli Państwowej ogłaszane są na jego stronie internetowej. Ponadto na stronie zamieszczane są zapowiedzi publikacji. Sposób przekazywania szczegółowych informacji dotyczących kontroli jest ustalany na końcowym posiedzeniu kontrolnym. Ze wszystkich kontroli przygotowywane są komunikaty prasowe dla mediów. Powstają też nagrania wideo dotyczące wybranych kontroli. W komunikatach prasowych przedstawiane są najważniejsze wnioski z kontroli, a także dane kontaktowe głównych osób biorących udział w kontroli. Komunikaty prasowe publikowane są również w mediach społecznościowych.

— WSPÓŁPRACA Z INNYMI INSTYTUCJAMI

Oprócz prac kontrolnych Urząd wykonuje zadania eksperckie i doradcze, na przykład na forum komisji parlamentarnych i rządowych grup roboczych.

Urząd uczestniczy w ogólnych rozmowach na temat finansów publicznych i rozwoju administracji, a ponadto dąży do dobrej współpracy z zainteresowanymi stronami i klientami, prowadząc z nimi w tym celu aktywny dialog.

 

 

FRANCJA

COUR DES COMPTES

W obecnej formie istnieje od 1807 r.
Utworzono w 1319 r.

Strona internetowa: www.ccomptes.fr

Misja:

Niezależność, kolegium członków, procedura kontradyktoryjna.

INFORMACJE OGÓLNE

— PODSTAWA PRAWNA

ZAKRES DZIAŁANIA

Trybunał Obrachunkowy przy wsparciu 17 izb regionalnych i zamorskich (“chambres régionales et territoriales des comptes”) odpowiada za:

  • wydawanie opinii w sprawie rachunków publicznych;
  • kontrole zgodności i kontrole wykonania zadań dotyczące wszystkich organizacji publicznych i funduszy publicznych lub ich odpowiedników;
  • certyfikację rozliczeń państwowych i rozliczeń systemu zabezpieczenia społecznego;
  • ocenę polityki publicznej.

Powiązany z Trybunałem Sąd Dyscypliny Budżetowej i Finansowej (Cour de discipline budgétaire et financière) orzeka w sprawach dotyczących nieprawidłowości popełnionych przez zarządzających wszelkiego rodzaju funduszami publicznymi lub ich odpowiednikami.

Trybunał Obrachunkowy / jego izby regionalne i zamorskie mają dostęp do wszystkich dokumentów niezbędnych do wykonywania obowiązków. Ich kompetencje kontrolne obejmują również udzielanie absolutorium biegłym rewidentom.

ZASADNICZA PODSTAWA PRAWNA

  • francuska konstytucja (art. 47-2),
  • kodeks organów sądowych ds. finansów,
  • szczegółowe przepisy ustawowe i wykonawcze dotyczące kontroli.

JEDNOSTKI KONTROLOWANE

Trybunał Obrachunkowy oraz jego izby regionalne i zamorskie (które wraz z Sądem Dyscypliny Budżetowej i Finansowej sprawują jurysdykcję finansową) prowadzą kontrole:

  • wszystkich krajowych systemów zarządzania i rachunkowości,
    • sprawozdań finansowych służb Prezydenta Republiki, Zgromadzenia Narodowego, Senatu,
    • ministerstw (organów administracji centralnej, departamentów realizujących zadania na szczeblu krajowym oraz departamentów zdecentralizowanych),
    • agencji rządowych i sieci ich jednostek terenowych,
    • przedsiębiorstw publicznych,
  • systemów zarządzania i rachunkowości w obszarze ubezpieczeń społecznych,
  • systemów zarządzania i rachunkowości organów lokalnych (od szczebla regionalnego do gminnego) oraz ich agencji, szpitali publicznych, szkół średnich itp.,
  • środków publicznych przyznanych podmiotom prywatnym,
  • środków wykorzystywanych przez organizacje charytatywne, jeżeli są one przekazywane w ramach kampanii publicznych,
  • środków wykorzystywanych przez podmioty prywatne, jeżeli środki te pochodzą z dotacji prywatnych, zwolnionych z podatku.

— STRUKTURA

RODZAJ NOK

Trybunał obrachunkowy pełniący funkcję jurysdykcyjną.

MIEJSCE NOK W SYSTEMIE ORGANÓW PAŃSTWA

Trybunał Obrachunkowy jest niezależny od rządu i parlamentu oraz zachowuje w stosunku do nich równy dystans.

Prezes Trybunału Obrachunkowego jest również przewodniczącym:

  • Sądu Dyscypliny Budżetowej i Finansowej (CDBF),
  • Wysokiej Rady ds. Finansów Publicznych (Haut Conseil des finances publiques – HCFP),
  • Rady Obowiązkowych Wkładów (Conseil des prélèvements obligatoires – CPO).

RELACJE Z PARLAMENTEM / RZĄDEM

Trybunał Obrachunkowy jest niezależny od rządu i parlamentu, którym przedkłada sprawozdania z kontroli i zapewnia doradztwo.

Trybunał Obrachunkowy bada sprawozdania finansowe parlamentu.

W kontekście swoich zadań oceniających i kontrolnych parlament ściśle współpracuje z Trybunałem Obrachunkowym w celu monitorowania wdrażania zaleceń. Parlament może zwrócić się do Trybunału o przeprowadzenie pewnej ograniczonej liczby kontroli, a rząd i parlament mogą zwrócić się do niego o ocenę polityki publicznej w różnych obszarach.

— ORGANIZACJA

KIEROWNICTWO

PREZES

Didier Migaud został powołany na to stanowisko 23 lutego 2010 r.

KADENCJA

Kadencja Prezesa nie jest ograniczona czasowo i trwa do momentu osiągnięcia przez niego ustawowego wieku emerytalnego.

METODA WYBORU

Prezes powoływany jest dekretem Prezydenta Republiki wydawanym przez Radę Ministrów.

ORGAN KIEROWNICTWA

Trybunałem zarządza kolegium składające się z Prezesa oraz sześciu przewodniczących izb. W posiedzeniach kolegium uczestniczy ponadto Prokurator Generalny (który jest niezależny).

Na czele izb regionalnych i zamorskich stoją przewodniczący, będący członkami Trybunału. Wysokiej Radzie Izb Regionalnych i Zamorskich przewodniczy Prezes Trybunału.

KADENCJA

Prezes oraz przewodniczący izb są sędziami, a czas trwania ich kadencji jest ograniczony jedynie przez ustawowy wiek emerytalny.

METODA WYBORU

Przewodniczący izb i Prokurator Generalny są powoływani dekretem Prezydenta Republiki wydawanym przez Radę Ministrów.

STRUKTURA ORGANIZACYJNA

Trybunał Obrachunkowy składa się z sześciu izb na każdy sektor, działu planowania strategicznego i publikacji, a także sekretariatu generalnego.

Prokurator Generalny, prokuratorzy w prokuraturach apelacyjnych i regionalni prokuratorzy finansowi są niezależni od Trybunału Obrachunkowego, Sądu Dyscypliny Budżetowej i Finansowej oraz izb regionalnych i zamorskich Trybunału, przy których reprezentują oni prokuraturę.

— ZASOBY

PRACOWNICY

  • Liczba: 1 777 (746 w Trybunale i 1 031 w izbach regionalnych i zamorskich) (80% to osoby nadzorujące i wykonujące kontrole).
  • Struktura zatrudnienia pracowników wg płci: ♂ 50%, ♀ 50%. Średni wiek: 50 lat.

BUDŻET

  • 214 mln euro (48% dla Trybunału, 52% dla jego izb regionalnych i zamorskich),
  • < 0,01% całkowitego budżetu państwa.

KONTROLE

— PLANOWANIE KONTROLI

Prezes, po zasięgnięciu opinii Prokuratora Generalnego, określa ogólne zasady organizacji Trybunału, planuje kontrole i przydziela zasoby poszczególnym izbom. Program prac dzielony jest na poszczególne zadania kontrolne w każdej izbie na poziomie zespołu.

Ta sama procedura obowiązuje w izbach regionalnych i zamorskich.

Zagadnienia do kontroli wybierane są w oparciu o wyniki ocen ryzyka oraz na podstawie harmonogramów obowiązkowych kontroli różnych organów, z uwzględnieniem doświadczeń z wcześniejszych kontroli oraz poziomu zainteresowania opinii publicznej.

Czynności jurysdykcyjne dotyczą wybranych rozliczeń, które mają zostać objęte kontrolą i oceną za okres kilku lat.

— METODY KONTROLI

Wszystkie rodzaje kontroli opierają się na metodach określonych przez Trybunał/izby regionalne i zamorskie zgodnie ze standardami międzynarodowymi.

Działania jurysdykcyjne podlegają surowym przepisom proceduralnym.

Trybunał stale rozwija swoje metody oceny polityki publicznej, wydając w tym celu praktyczne wytyczne i organizując sesje szkoleniowe.

Wszystkie rodzaje działań są realizowane w duchu kolegialności i zgodnie z zasadami postępowania kontradyktoryjnego.

WYNIKI PRAC

— SPRAWOZDANIA I INNE PUBLIKACJE

Trybunał publikuje następujące dokumenty:

  • ogólne sprawozdanie roczne dotyczące 15-20 kwestii, przedstawiane również Prezydentowi Republiki,
  • sprawozdanie roczne z wykonania budżetu państwa i wyników osiągniętych w poprzednim roku,
  • coroczną certyfikację rozliczeń finansowych państwa za poprzedni rok,
  • coroczną ocenę sytuacji finansów publicznych i perspektywy na rok bieżący,
  • sprawozdanie roczne z wykonania budżetu i coroczną certyfikację rozliczeń systemu ubezpieczeń społecznych za poprzedni rok,
  • sprawozdanie roczne dotyczące lokalnych finansów publicznych za poprzedni rok,
  • co roku od pięciu do dziesięciu sprawozdań tematycznych,
  • wszystkie sprawozdania dotyczące wykorzystania prywatnych dotacji przez organizacje charytatywne,
  • wszystkie główne sprawozdania przesyłane rządowi (kierowane do odpowiednich ministrów).

Izby regionalne i zamorskie publikują następujące dokumenty:

  • sprawozdania z zarządzania dla władz lokalnych;
  • niektóre sprawozdania w ramach ogólnego sprawozdania rocznego Trybunału Obrachunkowego.

— ROZPOWSZECHNIANIE WYNIKÓW PRACY

Trybunał Obrachunkowy ma konstytucyjny obowiązek informowania społeczeństwa. W związku z tym publikuje coraz więcej wyników swoich prac w mediach, na swojej stronie internetowej i w serwisie internetowym Twitter.

Trybunał przesyła wszystkie swoje najważniejsze sprawozdania do rządu i parlamentu oraz dąży do ich upowszechnienia.

Parlament otrzymuje i wykorzystuje sześć sprawozdań rocznych oraz sprawozdania tematyczne Trybunału. Trybunał publikuje również informacje o działaniach następczych podjętych w związku z jego zaleceniami.

Publikuje też wszystkie sprawozdania dotyczące funduszy charytatywnych.

Izby regionalne i zamorskie przesyłają swoje sprawozdania z zarządzania władzom lokalnym, które są zobowiązane je odczytywać na posiedzeniach Rady, otwartych dla publiczności i dla mediów.

Trybunał, izby regionalne i zamorskie oraz Sąd Dyscypliny Budżetowej i Finansowej wydają opinie i podają je do wiadomości publicznej.

Wyroki Sądu są publikowane w Dzienniku Urzędowym Republiki Francuskiej oraz na stronie internetowej.

— WSPÓŁPRACA

Trybunał Obrachunkowy ściśle współpracuje z izbami regionalnymi i zamorskimi, które samodzielnie monitorują swoje prace.

Trybunał współpracuje też z komisjami parlamentarnymi, Radą Państwa, sądami (za pośrednictwem Prokuratora Generalnego), innymi niezależnymi organami administracyjnymi i generalnymi inspektoratami rządowymi.

 

 

NIEMCY

BUNDESRECHNUNGSHOF

W obecnej formie istnieje od 1950 r.
Utworzono w 1714 r.

Strona internetowa: www.bundesrechnungshof.de

Misja:

Podstawowe zasady, którymi kieruje się w swojej pracy niemiecka Federalna Izba Obrachunkowa, to niezależność, neutralność, obiektywizm i wiarygodność.

Jej celem jest zwiększenie przejrzystości, skuteczności i stabilności działań podejmowanych przez rząd.

INFORMACJE OGÓLNE

— PODSTAWA PRAWNA

ZAKRES DZIAŁANIA

Federalna Izba Obrachunkowa kontroluje wszelkie dochody i wydatki federalne, a także fundusze reprezentacyjne i wydatki objęte klauzulą tajności. Ocenia też, czy właściwie i efektywnie zarządzano budżetem federalnym.

Izba posiada pełne prawa dostępu do wszelkich organów i informacji wymaganych na potrzeby prac kontrolnych, w tym również podmiotów niebędących podmiotami federalnymi, w przypadku gdy zarządzają one środkami federalnymi.

ZASADNICZA PODSTAWA PRAWNA

  • Konstytucja (art. 114 pkt 2, ustawa zasadnicza) (1949),
  • federalna ustawa budżetowa (art. 88 i następne) (1969),
  • ustawa o zasadach budżetowych (art. 53 i następne) (1969),
  • ustawa o Federalnej Izbie Obrachunkowej.

JEDNOSTKI KONTROLOWANE

Federalna Izba Obrachunkowa ma dostęp do wszystkich instytucji i organów zarządzających środkami federalnymi, np.:

  • ministerstw i podległych im organów,
  • agencji państwowych,
  • instytucji zabezpieczenia społecznego,
  • przedsiębiorstw publicznych,
  • beneficjentów dotacji federalnych,
  • jednostek administracyjnych organów konstytucyjnych.

— STRUKTURA

RODZAJ NOK

Struktura kolegialna, bez funkcji jurysdykcyjnej.

MIEJSCE NOK W SYSTEMIE ORGANÓW PAŃSTWA

Federalna Izba Obrachunkowa jest najwyższym federalnym organem kontroli, na poziomie równym ministerstwom federalnym.

Jest w pełni niezależna i nie przyjmuje instrukcji w sprawie podjęcia konkretnych prac kontrolnych. Parlament może jednak zaproponować przeprowadzenie pewnych kontroli.

Prezes Izby pełni z urzędu funkcję pełnomocnika rządu federalnego ds. należytego zarządzania finansowego. Przedstawia on zalecenia, sprawozdania i opinie w celu zwiększenia efektywności administracji federalnej. Może również doradzać parlamentowi w sprawach ustawodawczych.

RELACJE Z PARLAMENTEM / RZĄDEM

Za pośrednictwem swoich prac kontrolnych i doradczych Federalna Izba Obrachunkowa wspiera rząd federalny i parlament niemiecki, który wykorzystuje publikowane przez Izbę sprawozdanie roczne jako podstawę do udzielenia absolutorium rządowi federalnemu.

Izba przedstawia sprawozdania zarówno wykonawczym, jak i ustawodawczym organom władz federalnych, a ponadto może pełnić rolę doradczą na etapie podejmowania ostatecznych decyzji.

Bierze również udział w negocjacjach budżetowych między Federalnym Ministerstwem Finansów a departamentami ds. finansów w innych ministerstwach i może wnosić wkład na etapie szacunkowego ustalania wysokości budżetów departamentalnych. Służy też doradztwem w trakcie wykonywania budżetu.

— ORGANIZACJA

KIEROWNICTWO

PREZES

Kay Scheller został powołany na to stanowisko 30 czerwca 2014 r.

KADENCJA

12 lat, bez możliwości przedłużenia. Czas trwania kadencji jest ograniczony do osiągnięcia ustawowego wieku emerytalnego dla urzędników służby cywilnej (obecnie 67 lat).

METODA WYBORU

Prezes jest wybierany przez obie izby parlamentu i powoływany przez prezydenta Republiki Federalnej Niemiec.

ORGAN KIEROWNICTWA

Decyzje dotyczące czynności kontrolnych podejmowane są na poziomie wydziałów kontroli przez organy kolegialne, w których skład wchodzą członkowie Federalnej Izby Obrachunkowej, tj. dyrektor ds. kontroli wyższego szczebla i dyrektor ds. kontroli, a w niektórych przypadkach również Prezes lub wiceprezes. Członkowie Izby są niezawiśli.

Niektóre rodzaje decyzji ogólnych, np. decyzje w sprawie uwzględnienia pewnych kwestii w sprawozdaniu rocznym, podejmuje wyłącznie Senat. Senat jest najwyższym organem decyzyjnym.

KADENCJA

Dyrektorzy ds. kontroli wyższego szczebla są urzędnikami służby cywilnej. Czas trwania ich kadencji jest ograniczony do osiągnięcia ustawowego wieku emerytalnego dla urzędników służby cywilnej (obecnie 67 lat).

STRUKTURA ORGANIZACYJNA

Federalna Izba Obrachunkowa składa się z dziewięciu wydziałów kontroli, podzielonych na 51 jednostek kontrolnych. Osobny wydział koncentruje się na międzynarodowych pracach kontrolnych i wspiera Prezesa w pełnieniu funkcji członka Rady Audytorów ONZ. Wydział wsparcia jest odpowiedzialny za zarządzanie centralne.

— ZASOBY

PRACOWNICY (STAN NA PAŹDZIERNIK 2018 R.)

  • Łącznie: 1 163 (82% to osoby nadzorujące i wykonujące kontrole).
  • Struktura zatrudnienia pracowników wg płci: ♂ 58%, ♀ 42%. Średni wiek: >51 lat.

BUDŻET

  • 149 mln euro,
  • 0,04% całkowitego budżetu federalnego.

KONTROLE

— PLANOWANIE KONTROLI

W planowanie strategiczne i planowanie prac Federalnej Izby Obrachunkowej zaangażowani są Prezes, wiceprezes, Senat i wszystkie organy kolegialne.

Jednostki kontrolne Izby regularnie przeprowadzają analizę ryzyka i zadań, która stanowi podstawę średniookresowego planu kontroli oraz strategii kontroli na następne trzy do pięciu lat.

Jednostki planują zadania kontrolne w sposób skoordynowany, korzystając w tym celu z rocznych planów kontroli, które to plany stanowią podstawę ogólnego planu kontroli Izby.

Izba ma swobodę podejmowania decyzji w sprawie wniosków o przeprowadzenie kontroli składanych przez parlament lub komisje parlamentarne.

— METODY KONTROLI

Federalna Izba Obrachunkowa przeprowadza kontrole wykonania zadań, kontrole zgodności i kontrole finansowe, zarówno ex post, jak i w czasie rzeczywistym, oraz zapewnia proaktywne doradztwo. Samodzielnie określa ona harmonogram i charakter prowadzonych przez siebie prac kontrolnych oraz może przeprowadzać badanie w terenie.

Kontrole wykonania zadań są zadaniem kluczowym i zazwyczaj obejmują elementy kontroli zgodności lub finansowej w ramach kontroli kompleksowej. W swoich kontrolach Federalna Izba Obrachunkowa stosuje dodatkowe kryterium strategiczne: trwałość.

W zakres prac Izby wchodzą też:

  • kontrole selektywne polegające na pogłębionych badaniach w celu zgromadzenia dowodów dotyczących konkretnego aspektu kontroli;
  • kontrole horyzontalne przeprowadzane na reprezentatywnej próbie organów rządowych, które koncentrują się na konkretnym zagadnieniu i mają na celu przedstawienie ustaleń w określonym obszarze operacji i transakcji rządowych;
  • analizy badawcze, będące narzędziem pozwalającym uzyskać szczegółowe informacje na temat konkretnych obszarów, procedur lub zachodzących zmian. Nie mają one na celu ostatecznej oceny operacji czy transakcji rządowych, stanowią jednak odpowiedni punkt wyjścia do przygotowania nowych wizyt kontrolnych;
  • kontrole uzupełniające, które mają na celu ustalenie, czy organy sprawujące nadzór podjęły działania w następstwie ustaleń pokontrolnych lub rezolucji parlamentu;
  • kontrole zarządzania (lub kontrole ogólne), które służą uzyskaniu pełnego obrazu sytuacji w zakresie zarządzania finansowego jednostki kontrolowanej;
  • kontrole w czasie rzeczywistym, które pozwalają Federalnej Izbie Obrachunkowej zbadać – oddzielnie i na każdym etapie projektu – szereg indywidualnych decyzji podejmowanych w ramach najważniejszych programów. Podejście to umożliwia wykrycie niedociągnięć na wczesnym etapie i poinformowanie o nich w odpowiednim czasie organów decyzyjnych.

WYNIKI PRAC

— SPRAWOZDANIA I INNE PUBLIKACJE

Federalna Izba Obrachunkowa publikuje:

  • pisma zarządcze zawierające ustalenia kontrolne, które przesyła jednostkom kontrolowanym w celu umożliwienia im zgłoszenia uwag,
  • roczne sprawozdanie składające się z tomu głównego (I) i tomu dodatkowego (II). Tom I jest publikowany corocznie jesienią, a tom II – wiosną kolejnego roku. Oba tomy wspólnie stanowią aktualną podstawę parlamentarnej procedury udzielania absolutorium z wykonania budżetu,
  • sprawozdania doradcze,
  • sprawozdania do celów specjalnych.

Izba przedkłada swoje sprawozdania i sprawozdania do celów specjalnych parlamentowi i rządowi federalnemu.

Oprócz tego Prezes Izby, pełniąc funkcję pełnomocnika rządu federalnego ds. należytego zarządzania finansowego, publikuje szereg opinii i przewodników dobrych praktyk.

Izba uwzględnia w swoich pismach zarządczych i sprawozdaniach zalecenia dotyczące usprawnień, a także przedstawia uwagi dotyczące aktualnych kwestii, takich jak projekty przepisów czy duże projekty w obszarze zamówień publicznych, lub zapewnia wkład ekspertów.

— ROZPOWSZECHNIANIE WYNIKÓW PRACY

Federalna Izba Obrachunkowa przedstawia swoje sprawozdanie roczne na konferencji prasowej na szczeblu federalnym, a wyniki swoich prac publikuje na stronie internetowej (w tym sprawozdanie roczne, sprawozdania do celów specjalnych oraz końcowe pisma z kontroli).

Na stronie są też zamieszczane sprawozdania specjalne i wyniki prac pełnomocnika rządu federalnego ds. należytego zarządzania finansowego.

— WSPÓŁPRACA Z INNYMI INSTYTUCJAMI

W związku z tym, że administracja Niemiec ma strukturę federalną, regionalne instytucje kontrolne oraz urzędy kontroli na szczeblu samorządowym przeprowadzają kontrole na innych szczeblach administracji. Jednak z uwagi na to, że systemy podatkowe Republiki Federalnej i szesnastu krajów związkowych są ze sobą w dużej mierze powiązane, Federalna Izba Obrachunkowa oraz niezależne regionalne instytucje kontrolne ściśle ze sobą współpracują.

Współpraca ta koncentruje się głównie na programach finansowanych wspólnie przez rząd federalny i kraje związkowe, a także na zadaniach, które rząd centralny delegował na rzecz tych krajów.

 

 

GRECJA

ΕΛΕΓΚΤΙΚΟ ΣΥΝΕΔΡΙΟ

Istnieje od 1833 r.

Strona internetowa: www.elsyn.gr

Misja:

Grecki Trybunał Obrachunkowy jest odpowiedzialny za zewnętrzną kontrolę nad sektorem instytucji rządowych i samorządowych i zdecydowanie przyczynia się do poprawy jakości i skuteczności zarządzania finansami w greckim sektorze publicznym.

Strategiczne cele przeprowadzanych przez Trybunał kontroli są następujące:

  • poprawa zarządzania finansowego i rozliczalności instytucji rządowych i samorządowych,
  • przyczynianie się do wzmocnienia systemów kontroli finansowej i rozliczalności,
  • wspieranie poboru dochodów publicznych na szczeblu krajowym i lokalnym,
  • poprawa zarządzania podmiotami za pomocą systemów kontroli wewnętrznej,
  • przyspieszenie kontroli dotyczących zagadnień wysokiego ryzyka,
  • zwiększenie zdolności w zakresie kontroli,
  • przekazywanie parlamentowi greckiemu istotnych informacji umożliwiających mu skuteczniejsze wykonywanie zadań nadzorczych,
  • wzmocnienie zdolności Trybunału do przeprowadzania kontroli wykonania zadań.

Aby osiągnąć te cele, grecki Trybunał Obrachunkowy koncentruje się na obszarach dużego zainteresowania, dba o jak największe oddziaływanie przeprowadzanych kontroli oraz w sposób optymalny wykorzystuje dostępne zasoby.

INFORMACJE OGÓLNE

— PODSTAWA PRAWNA

ZAKRES DZIAŁANIA

Grecki Trybunał Obrachunkowy przeprowadza kontrole wydatków i rozliczeń państwa, lokalnych agencji i podmiotów prawnych, zgodnie z przepisami prawa lub w przypadku gdy dysponują one środkami publicznymi.

Jego właściwość rozciąga się na agendy i ministerstwa rządowe, organy władz lokalnych i inne organizacje sektora publicznego. Może również uczestniczyć w kontroli rozliczeń podmiotów będących przedsiębiorstwami prywatnymi.

Trybunał ma prawo pełnego dostępu do wszystkich ksiąg rachunkowych sektora instytucji rządowych i samorządowych oraz do wszelkiej dokumentacji, a także prawo do nieograniczonych kontaktów z pracownikami tych instytucji. Może również wnioskować o odpowiednie informacje do wszystkich właściwych organów, które są zobowiązane do współpracy.

WŁAŚCIWOŚĆ JURYSDYKCYJNA

Grecki Trybunał Obrachunkowy orzeka w sprawach sądowych dotyczących:

  • rent i emerytur,
  • kontroli rozliczeń,
  • odpowiedzialności cywilnej pracowników sektora publicznego za spowodowane przez nich – umyślnie lub w wyniku rażącego niedbalstwa podczas wykonywania swoich obowiązków – straty na rzecz państwa, lokalnych agencji lub podmiotów prawa publicznego,
  • odpowiedzialności urzędników za nieuzasadnione wzbogacenie w wyniku korupcji (nieuzasadnione w świetle kontroli ich rocznych oświadczeń majątkowych).

ZASADNICZA PODSTAWA PRAWNA

Art. 98 Konstytucji Grecji (1975) zawiera ogólną definicję obowiązków (w zakresie funkcji jurysdykcyjnej, przeprowadzania kontroli i doradztwa) greckiego Trybunału Obrachunkowego. Obowiązki te wykonuje on zgodnie z przepisami prawa (zob. także ustawy 4129/2013 i 4270/2014).

JEDNOSTKI KONTROLOWANE

Uprawnienia kontrolne greckiego Trybunału Obrachunkowego obejmują wszystkie podmioty sektora instytucji rządowych i samorządowych, a mianowicie:

  • Prezydenta Republiki,
  • 18 ministerstw,
  • 7 zdecentralizowanych organów administracji,
  • 11 niezależnych organów władz,
  • 325 gmin (władze lokalne pierwszego poziomu),
  • 13 regionów (władze lokalne drugiego poziomu),
  • 26 instytucji ubezpieczeń społecznych,
  • 100 szpitali państwowych.

Grecki Trybunał Obrachunkowy przeprowadza również kontrolę sprawozdań finansowych około 450 innych podmiotów prawnych w sektorze publicznym, publicznych i prywatnych podmiotów prawnych należących do władz lokalnych (755), jak również dotacji na rzecz podmiotów prywatnych.

— STRUKTURA

RODZAJ NOK

Trybunał sprawujący funkcję jurysdykcyjną i kontrolną.

MIEJSCE NOK W SYSTEMIE ORGANÓW PAŃSTWA

Grecki Trybunał Obrachunkowy to najwyższy sąd zajmujący się finansami publicznymi w ramach greckiego systemu sądownictwa.

RELACJE Z PARLAMENTEM / RZĄDEM

Trybunał ma obowiązek przedkładać parlamentowi roczne sprawozdanie z działalności kontrolnej oraz oświadczenie w sprawie rocznego sprawozdania finansowego i bilansu państwa. Parlament zatwierdza również budżet Trybunału na podstawie zaleceń Ministerstwa Finansów i Ministerstwa Sprawiedliwości.

— ORGANIZACJA

KIEROWNICTWO

PREZES

Androniki Theotokatou została powołana na to stanowisko 23 października 2015 r.

KADENCJA

4 lata, bez możliwości przedłużenia.

METODA WYBORU

Prezes jest powoływany dekretem prezydenckim na wniosek Rady Ministrów.

ORGAN KIEROWNICTWA

Plenum Trybunału Obrachunkowego jest najwyższym organem jurysdykcyjnym, w którego skład wchodzi Prezes, ośmiu wiceprezesów i 33 sędziów.

KADENCJA

Członkowie są sędziami, a jako tacy są niezależni i zajmują stałe stanowiska.

METODA WYBORU

Wiceprezesi – mianowani dekretem prezydenckim na wniosek Rady Ministrów; sędziowie – powoływani na mocy decyzji Najwyższej Rady Sądowniczej.

STRUKTURA ORGANIZACYJNA

Na czele greckiego Trybunału Obrachunkowego stoi Prezes. Na szczeblu niżej w hierarchii służbę pełni ośmiu wiceprezesów, z których siedmiu przewodniczy sekcjom jurysdykcyjnym Trybunału.

Prezes jest zastępowany przez wiceprezesów w kolejności uzależnionej od ich stażu pracy. W Trybunale jest 139 stanowisk sędziowskich, w tym 33 wysokie rangą stanowiska sędziów-radców, 47 stanowisk dla sędziów niższej rangi oraz 45 dla młodszych sędziów.

Nieodłącznym elementem struktury organizacyjnej Trybunału jest poziom rzecznika generalnego, obejmujący rzecznika, jego zastępcę i trzech podwładnych. Wszyscy oni są sędziami Trybunału.

W skład greckiego Trybunału Obrachunkowego wchodzi obecnie 9 Klimakia (jednostki jurysdykcyjne składające się z trzech sędziów, pod przewodnictwem sędziego-radcy), z których trzy odpowiadają za kontrole przeprowadzane przed zawarciem umowy. Cztery jednostki, w ramach odpowiednich wydziałów jurysdykcyjnych, zajmują się kontrolami ex ante wydatków dokonywanych przez jednostki samorządu terytorialnego i podmioty publiczne, a dwie są odpowiedzialne za kwestie dotyczące kontroli i jurysdykcji. Istnieje również siedem wydziałów jurysdykcyjnych (w których skład wchodzi pięciu sędziów, pod przewodnictwem wiceprezesa), Sekcja Sądowa Wielkiej Izby rozpatrująca wnioski o ponowne rozpatrzenie w ramach kontroli przed zawarciem umowy (siedmiu sędziów łącznie pod przewodnictwem Prezesa) oraz Plenum (którego skład opisano powyżej).

W ministerstwach, prefekturach i w większych gminach istnieją się biura kontroli znajdujące się pod kierownictwem komisarzy Trybunału (tj. pracowników jurysdykcyjnych z wyższym wykształceniem, posiadających ponad 15 lat doświadczenia i stopień szefa działu), mające uprawnienia w zakresie kontroli i nakładania sankcji. Obecnie w Atenach są 54 biura komisarzy, a w całej Grecji – 56. W Trybunale pracuje w tej chwili 648 pracowników pełniących funkcje sądownicze.

— ZASOBY

PRACOWNICY (2018)

  • Liczba: 648 (zarządzanie: 12%; kontrola: 56%; administracja: 32%) +139 sędziów.
  • Struktura zatrudnienia pracowników wg płci: ♂ 37%, ♀ 63%. Średni wiek: 49 lat.

BUDŻET

  • 33,2 mln euro (2018),
  • przydział: około 95% na wynagrodzenia i pensje.
  • < 0,01% całkowitego budżetu państwa.

KONTROLE

— PLANOWANIE KONTROLI

Grecki Trybunał Obrachunkowy zamieszcza plan swoich prac w rocznym programie prac zatwierdzanym przez Plenum. Program jest przygotowywany przez Specjalny Komitet, który gromadzi niezbędne informacje przekazywane przez wszystkie właściwe służby Trybunału. Opracowując ów program, opiera się on na ich doświadczeniu i wynikach prac kontrolnych, lub na kwestiach poruszanych w mediach.

Pozostali sędziowie Trybunału i kontrolerzy mogą również proponować przeprowadzenie kontroli dotyczących konkretnych osób prawnych lub sektorów za pośrednictwem platformy elektronicznej na stronie internetowej Trybunału. Specjalny Komitet analizuje te propozycje i może je przekazać Plenum Trybunału.

— METODY KONTROLI

Trybunał przeprowadza kontrole ex ante, przed zawarciem umowy i ex post, w tym kontrole ukierunkowane na obszary wysokiego ryzyka (które mogą mieć charakter kontroli finansowej, kontroli zgodności lub kontroli wykonania zadań), a także kontrole działań następczych zgodnie z podręcznikiem kontroli Trybunału oraz Międzynarodowymi Standardami Rewizji Finansowej (INTOSAI).

Trybunał przeprowadza obecnie:

  • kontrole ex ante wydatków instytucji samorządowych na szczeblu lokalnym i podmiotów prawa publicznego, zgodnie z przepisami prawa, prowadzące do zatwierdzenia lub odrzucenia odnośnych zleceń płatniczych;
  • kontrole przed zawarciem umów o zamówienie publiczne o dużej wartości finansowej, które zostało przyznane przez państwo lub inny równoważny podmiot prawny zgodnie z przepisami prawa (kontrola przed zawarciem umowy);
  • kontrole ex post sprawozdań finansowych sporządzanych przez księgowych państwa i lokalnych agencji rządowych lub innych podmiotów prawnych, skutkujące decyzją właściwego komisarza Trybunału w sprawie uznania tych sprawozdań za rzetelne albo odrzucenia ich jako niezgodnych z prawem. W tym ostatnim przypadku deficyt zostanie odzyskany;
  • kontrole (finansowe, zgodności i wykonania zadań) ukierunkowane na obszary wysokiego ryzyka zgodnie z rocznym programem kontroli Trybunału oraz Międzynarodowymi Standardami Najwyższych Organów Kontroli (ISSAI).

WYNIKI PRAC

— SPRAWOZDANIA NOK

Trybunał publikuje następujące dokumenty:

  • Obowiązkowe sprawozdania z kontroli:
    • roczne sprawozdanie z działalności kontrolnej Trybunału, obejmujące wyniki jego działalności, uwagi wynikające z jego prac, sugestie dotyczące reform i usprawnień (w tym odpowiednie przepisy);
    • deklarację w sprawie rocznego sprawozdania finansowego i bilansu państwa (deklaracja);
  • Sprawozdania z kontroli przeprowadzanych z inicjatywy własnej: Trybunał publikuje również sprawozdania z kontroli przeprowadzonych zgodnie z jego rocznym programem prac;
  • Opinie w sprawie przepisów: Trybunał wydaje opinie na temat projektów ustaw dotyczących rent i emerytur lub uznawania stażu pracy przy obliczaniu wysokości uprawnień emerytalno-rentowych, jak również na temat wszelkich kwestii wchodzących w zakres jego uprawnień konstytucyjnych – na wniosek ministrów lub zgodnie z wymogami przewidzianymi w przepisach;
  • Inne zadania:
    • Monitorowanie wyników kontroli: Trybunał publikuje sprawozdania dotyczące działań następczych.

— ROZPOWSZECHNIANIE WYNIKÓW PRACY

Wyżej wspomniana deklaracja i sprawozdanie roczne są publikowane na stronie internetowej Trybunału, co oznacza, że są dostępne publicznie. Na stronie internetowej Trybunału można również zapoznać się ze sprawozdaniami z kontroli ukierunkowanych. Sprawozdania te mogą być omawiane na forach właściwych komisji parlamentarnych.

Wyroki i orzeczenia (po usunięciu danych osobowych) ukazują się na stronie internetowej Trybunału oraz w przeglądach prawnych.

Trybunał może organizować spotkania w celu przedstawienia wyników swoich prac kontrolnych jednostkom kontrolowanym i zainteresowanym stronom.

Media nie są informowane o publikacjach Trybunału.

 

 

WĘGRY

ÁLLAMI SZÁMVEVŐSZÉK

W obecnej formie istnieje od 1989 r.
Utworzono w 1870 r.

Strona internetowa: www.asz.hu
www.aszhirportal.hu

Misja:

Promowanie przejrzystego i rzetelnego zarządzania finansami publicznymi poprzez wartościowe kontrole prowadzone w oparciu o solidne podstawy zawodowe i przyczyniające się w ten sposób do dobrego zarządzania.

INFORMACJE OGÓLNE

— PODSTAWA PRAWNA

ZAKRES DZIAŁANIA

Węgierska Państwowa Izba Obrachunkowa jest najwyższą instytucją kontroli finansowej i gospodarczej Zgromadzenia Narodowego, któremu przedkłada też sprawozdania z działalności. Jej uprawnienia kontrolne obejmują wszystkie aspekty wykorzystania środków publicznych i mienia państwa.

Jest odpowiedzialna za kontrolę finansową i gospodarczą, jak również za kontrolę wykonania budżetu centralnego, zarządzania finansami publicznymi, wykorzystania finansów publicznych i zarządzania majątkiem krajowym. Przeprowadza kontrole zgodnie z kryteriami legalności, celowości i efektywności.

Izba może kontrolować zarządzanie środkami publicznymi oraz zarządzanie majątkiem państwowym i samorządowym. Dzięki ustaleniom oraz zaleceniom i poradom formułowanym na podstawie doświadczeń w zakresie kontroli Izba pomaga Zgromadzeniu Narodowemu i jego komisjom oraz wspiera działalność jednostek kontrolowanych, a tym samym przyczynia się do dobrego zarządzania państwem.

W oparciu o swoje ustalenia Izba może wszcząć postępowanie przed właściwym organem przeciwko jednostkom kontrolowanym i poszczególnym osobom. Sprawozdań Izby ani zawartych w nich ustaleń i wniosków nie można kwestionować przed sądem lub innymi organami.

ZASADNICZA PODSTAWA PRAWNA

  • ustawa LXVI z 2011 r. o Państwowej Izbie Obrachunkowej,
  • węgierska ustawa zasadnicza.

JEDNOSTKI KONTROLOWANE

Kontroli Izby podlegają:

  • instytucje publiczne,
  • instytucje finansowane z budżetu centralnego,
  • fundusze ubezpieczeń społecznych, odrębne fundusze państwowe,
  • samorządy lokalne, samorządy mniejszościowe i prowadzone przez nie stowarzyszenia,
  • organizacje (instytucje) finansowane z budżetu centralnego,
  • organizacje gospodarcze będące w pełni lub częściowo własnością państwa lub samorządów lokalnych,
  • organy podatkowe, organy celne,
  • Narodowy Bank Węgier,
  • partie polityczne i ich fundacje,
  • przebieg wyborów oraz sprawozdania finansowe z kampanii wyborczych organizacji wystawiających kandydatów,
  • organizacje kościelne,
  • krajowe służby bezpieczeństwa.

— STRUKTURA

RODZAJ NOK

Izba obrachunkowa, niezależna od rządu, z Prezesem na czele.

MIEJSCE NOK W SYSTEMIE ORGANÓW PAŃSTWA

Państwowa Izba Obrachunkowa jest najwyższą instytucją kontroli finansowej i gospodarczej Zgromadzenia Narodowego, któremu przedkłada też sprawozdania z działalności.

Izba jest niezależnym ogniwem w strukturze budżetu centralnego.

RELACJE Z PARLAMENTEM / RZĄDEM

Państwowa Izba Obrachunkowa wspiera Zgromadzenie Narodowe i jego komisje oraz działalność jednostek kontrolowanych, a tym samym przyczynia się do dobrego zarządzania państwem.

Prezes informuje Zgromadzenie Narodowe o planie prac Izby i wszelkich jego zmianach.

Zgromadzenie Narodowe może polecić, a rząd zobligować Izbę do przeprowadzenia pewnych kontroli.

— ORGANIZACJA

KIEROWNICTWO

PREZES

Dr László Domokos został powołany na to stanowisko 5 lipca 2010 r.

KADENCJA

12 lat, z możliwością przedłużenia.

METODA WYBORU

Prezes Państwowej Izby Obrachunkowej jest wybierany większością dwóch trzecich głosów członków Zgromadzenia Narodowego wybranych w wyborach.

UPROSZCZONY SCHEMAT ORGANIZACYJNY

Struktura organizacyjna Izby jest podporządkowana realizacji konkretnych projektów. Większość kontrolerów jest przypisanych do tzw. biura projektowego, w ramach którego zostają oddelegowani do przeprowadzenia poszczególnych kontroli na podstawie planu przydziału kontroli Izby. Istnieje też pewna liczba działów wsparcia, których rola polega na wspieraniu kontroli od strony finansowej, prawnej, logistycznej i w zakresie monitorowania.

— ZASOBY

PRACOWNICY (2018)

  • Liczba: 597; 492 (2019).
  • Struktura zatrudnienia pracowników wg płci: ♂ 36%, ♀ 64%. Średni wiek: 45 lat.

BUDŻET

  • 9,3 mld HUF (2017 r.) (29,8 mln euro) (90% przeznaczone na kontrole).
  • Przydział środków: Izba opracowuje swój własny budżet, który przedstawia Zgromadzeniu Narodowemu, bez wprowadzania żadnych zmian ze strony rządu, jako część projektu ustawy budżetowej.
  • < 0,05% łącznych wydatków publicznych, 0,02% PKB.

KONTROLE

— PLANOWANIE KONTROLI

Prezes Państwowej Izby Obrachunkowej opracowuje roczny plan pracy i informuje Zgromadzenie Narodowe o planie kontroli i wszelkich jego zmianach.

Plan kontroli jest publikowany i przedkładany Zgromadzeniu Narodowemu co sześć miesięcy.

Izba ustanowiła system planowania kontroli, w którym nacisk kładzie się przede wszystkim na wybór tematów i kontrole na miejscu, które należy uwzględnić w planie.

Przydzielenie zadań kontrolnych poprzedza wieloetapowa procedura przygotowania i zatwierdzenia, zaś efektywność kontroli zapewnia się za pomocą planowania kroczącego.

Podczas definiowania zagadnień do objęcia kontrolą i odnośnych kontroli na miejscu Izba dąży do skutecznego i efektywnego wykorzystania swoich zasobów w odniesieniu do każdego zagadnienia, biorąc przy tym pod uwagę tematy kontroli, które są w danym momencie interesujące dla opinii publicznej.

Plan kontroli może się zmienić w zależności od nowych okoliczności ujawnionych w związku z kontrolami.

— METODY KONTROLI

Państwowa Izba Obrachunkowa przeprowadza kontrole zgodności, wykonania zadań i działań następczych. Przeprowadzane przez nią kontrole koncentrują się na legalności i prawidłowości dochodów i wydatków z budżetu centralnego.

Prace Izby odbywają się zgodnie z przepisami prawnymi, programem kontroli oraz zasadami zawodowymi, metodami i etycznymi standardami kontroli.

Metodyka Izby jest opracowywana i publikowana zgodnie ze standardami zawodowymi INTOSAI (ramy ISSAI).

WYNIKI PRAC

— SPRAWOZDANIA I INNE PUBLIKACJE

Państwowa Izba Obrachunkowa publikuje następujące dokumenty:

  • opinię w sprawie projektu ustawy budżetowej,
  • sprawozdanie dotyczące wykonania budżetu państwa,
  • sprawozdania z kontroli (w następstwie kontroli zgodności, wykonania zadań i działań następczych),
  • roczne sprawozdanie z działalności,
  • analizy i badania.

Ponadto Izba od ponad 50 lat redaguje i publikuje „Kwartalnik finansów publicznych”. W wydawnictwie tym publikowane są teksty na temat zagadnień dotyczących systemów finansowych, funkcjonowania sektora publicznego i gospodarki krajowej, działań przyczyniających się do osiągnięcia poziomu krajów bardziej rozwiniętych gospodarczo oraz odnośnych debat.

— ROZPOWSZECHNIANIE WYNIKÓW PRACY

Izba publikuje swoje sprawozdania, analizy i inne dokumenty, a także informacje o charakterze organizacyjnym oraz na temat najważniejszych etapów w procedurach kontroli na swojej stronie internetowej i portalu informacyjnym.

W swoich sprawozdaniach z kontroli i analizach wykorzystuje ona dostosowaną do swoich potrzeb metodę grupy docelowej.

Ponadto Izba jest aktywna w różnych mediach społecznościowych i korzysta z szeregu narzędzi komunikacyjnych, z których część opracowywana jest wewnętrznie:

  • strona internetowa Izby (w języku węgierskim i angielskim),
  • portal informacyjny (w języku węgierskim, angielskim, niemieckim i francuskim) – główne źródło informacji na temat działalności instytucji,
  • streszczenia dla prasy (publikowane dla każdego sprawozdania z kontroli),
  • tradycyjne i elektroniczne konferencje prasowe,
  • skrótowe nagrania wideo na temat priorytetowych zadań kontrolnych, publikowane na kanale YouTube i portalu informacyjnym Izby,
  • wywiady na temat korzyści płynących z przeprowadzonych kontroli,
  • wpisy w mediach społecznościowych.

— WSPÓŁPRACA Z INNYMI INSTYTUCJAMI

Od czasu utworzenia Państwowa Izba Obrachunkowa kładzie szczególny nacisk na współpracę naukową z organizacjami zawodowymi i krajowymi instytucjami szkolnictwa wyższego w celu możliwie najszerszego zastosowania wyników jej działalności i rozwijania profesjonalnego dialogu społecznego opartego na wiedzy.

Izba odgrywa aktywną rolę w międzynarodowej społeczności kontrolnej. Duże znaczenie ma dla niej wymiana międzynarodowych doświadczeń w zakresie kontroli oraz współpraca z najwyższymi organami kontroli z innych krajów i z organizacjami międzynarodowymi.

 

 

IRLANDIA

OFFICE OF THE COMPTROLLER AND
AUDITOR GENERAL

W obecnej formie istnieje od 1923 r.
Utworzono w 1866 r.

Strona internetowa: www.audgen.gov.ie

Misja:

Bezstronne badanie i przedstawianie Dáil Éireann (parlamentowi irlandzkiemu) sprawozdań na temat tego, czy środki i zasoby publiczne są wykorzystywane zgodnie z prawem, skutecznie zarządzane i należycie rozliczane.

INFORMACJE OGÓLNE

— PODSTAWA PRAWNA

ZAKRES DZIAŁANIA

Urząd Kontrolera i Audytora Generalnego odgrywa główną rolę w procesie rozliczalności środków publicznych poprzez zapewnianie parlamentowi – za pośrednictwem Komisji Rachunków Publicznych – poświadczenia dotyczącego zarządzania środkami publicznymi oraz przedstawianie sprawozdań na temat kwestii stwierdzonych w trakcie kontroli i innych badań.

Najważniejsze zadania Urzędu:

  • kontrola i sprawozdawczość w zakresie rozliczeń finansowych organów publicznych;
  • potwierdzenie, że transakcje instytucji publicznych są zgodne z przepisami oraz że środki są przeznaczane na zamierzone cele;
  • badanie, czy organy publiczne zarządzają zasobami w sposób oszczędny i wydajny oraz czy dysponują mechanizmami umożliwiającymi ocenę skuteczności operacji;
  • zezwalanie na zwolnienie środków Skarbu Państwa na cele dozwolone przez prawo.

ZASADNICZA PODSTAWA PRAWNA

  • Konstytucja Irlandii: art. 33 (1922 r., zastąpiony w 1937 r.),
  • ustawa o Skarbie Państwa i Departamentach Kontroli z 1866 r.,
  • ustawa o Kontrolerze i Audytorze Generalnym z 1923 r., zmieniona w 1993 r.,
  • ustawa o Kontrolerze i Audytorze Generalnym oraz Komisjach Oireachtas (przepisy szczegółowe) z 1998 r.

JEDNOSTKI KONTROLOWANE

Urząd Kontrolera i Audytora Generalnego przeprowadza kontrole:

  • wyników głosowania: w liczbie 40,
  • finansowych środków resortowych: w liczbie 28,
  • placówek opieki zdrowotnej: w liczbie 28,
  • organów północno-południowych: w liczbie 7,
  • placówek oświatowych: w liczbie 42,
  • organów państwowych i jednostek zależnych: w liczbie 142.

— STRUKTURA

RODZAJ NOK

Urząd kontroli, niezależny od rządu, na którego czele stoi Kontroler i Audytor Generalny.

MIEJSCE NOK W SYSTEMIE ORGANÓW PAŃSTWA

Organ w pełni niezależny.

RELACJE Z PARLAMENTEM / RZĄDEM

Podstawą stosunków z parlamentem jest zasadniczo sprawozdawczość. Wyniki działań kontrolnych są przedstawiane parlamentowi w postaci poświadczeń z kontroli i sprawozdań z zarządzania finansowego. Komisja Rachunków Publicznych analizuje również sprawozdania Urzędu Kontrolera i Audytora Generalnego dotyczące gospodarności. Komisja ściśle współpracuje z Urzędem, który uczestniczy w jej posiedzeniach w charakterze członka stałego. Wyniki niezależnych badań Urzędu Kontrolera i Audytora Generalnego stanowią dla Komisji podstawę do wszczynania postępowań wyjaśniających.

— ORGANIZACJA

KIEROWNICTWO

KONTROLER I AUDYTOR GENERALNY

Seamus McCarthy został powołany na to stanowisko 28 maja 2012 r.

KADENCJA

Bez ograniczeń czasowych, aż do osiągnięcia ustawowego wieku emerytalnego.

METODA WYBORU

Kontroler i Audytor Generalny jest mianowany przez prezydenta Irlandii na podstawie nominacji parlamentu.

ORGAN KIEROWNICTWA

Komisja Obrachunkowa składająca się z Kontrolera i Audytora Generalnego, sekretarza i dyrektorów ds. kontroli, oraz Zarząd, w skład którego wchodzą dyrektorzy i zastępcy dyrektorów ds. kontroli.

STRUKTURA ORGANIZACYJNA

Komisja Obrachunkowa sprawuje niezależny nadzór nad Urzędem Kontrolera i Audytora Generalnego oraz jest odpowiedzialna za opracowywanie i wdrażanie strategii. Zarząd koordynuje działalność Urzędu.

— ZASOBY

PRACOWNICY (STAN NA MAJ 2018 R.)

  • Liczba: 173.
  • Struktura zatrudnienia pracowników wg płci: ♂ 50%, ♀ 50%. Średni wiek: 41 lat.

BUDŻET

  • 14 mln euro (2018),
  • < 0,02% łącznych wydatków publicznych.

KONTROLE

— PLANOWANIE KONTROLI

Urząd Kontrolera i Audytora Generalnego podejmuje niezależne decyzje na temat swojego programu prac w zakresie kontroli wykonania zadań. Opiera się przy tym na ogólnej strategii sprawozdawczej i odrębnych strategiach sektorowych. Program kontroli finansowych jest opracowany w taki sposób, by zapewnić przestrzeganie ustawowych terminów w stosownych przypadkach.

— METODY KONTROLI

Urząd Kontrolera i Audytora Generalnego przeprowadza kontrole finansowe i kontrole wykonania zadań. Są one przeprowadzane zgodnie z Międzynarodowymi Standardami Rewizji Finansowej (ISSAI) oraz kodeksem etyki Urzędu.

Urząd korzysta z podręczników kontroli wykonania zadań i kontroli finansowej oraz z praktycznych wytycznych.

WYNIKI PRAC

— SPRAWOZDANIA I INNE PUBLIKACJE

Urząd Kontrolera i Audytora Generalnego sporządza następujące sprawozdania:

  • opinie w sprawie rachunków publicznych,
  • sprawozdania w istotnych sprawach dotyczących gospodarności oraz zarządzania środkami publicznymi,
  • pisma do organów zarządzających w następstwie kontroli w sprawach dotyczących wewnętrznej kontroli finansowej, zarządzania i ładu korporacyjnego,
  • sprawozdania na temat udzielania kredytów w ramach zezwolenia na wypłatę środków państwowych przez Centralny Bank Irlandii na cele zgodne z prawem.

— ROZPOWSZECHNIANIE WYNIKÓW PRACY

Organy sektora publicznego są zobowiązane do przedkładania parlamentowi swoich sprawozdań finansowych, w tym sprawozdania z kontroli sporządzonego przez Urząd Kontrolera i Audytora Generalnego.

Co roku Urząd Kontrolera i Audytora Generalnego przedkłada parlamentowi sprawozdania finansowe agend i biur rządu oraz sprawozdanie dotyczące rozliczeń służb publicznych. Ponadto sprawozdania dotyczące gospodarności przedkładane są odpowiedniemu ministrowi, który odpowiada za ich przedstawienie parlamentowi.

Sprawozdania są publicznie dostępne na stronie internetowej Urzędu Kontrolera i Audytora Generalnego oraz w bibliotece Parlamentu Irlandii. Wszystkim sprawozdaniom dotyczącym gospodarności towarzyszą komunikaty prasowe.

— WSPÓŁPRACA Z INNYMI INSTYTUCJAMI

Urząd Kontrolera i Audytora Generalnego utrzymuje stosunki ze Służbami Kontroli Samorządu w Irlandii. Służby te odpowiadają za kontrolę organów samorządu terytorialnego. Wszystkie sprawozdania Służb Kontroli Samorządu udostępniane są Urzędowi Kontrolera i Audytora Generalnego.

 

 

WŁOCHY

CORTE DEI CONTI

W obecnej formie istnieje od 1948 r.
Utworzono w 1862 r.

Strona internetowa: www.corteconti.it

Misja:

Zgodnie z art. 100 włoskiej konstytucji Trybunał Obrachunkowy sprawuje prewencyjną kontrolę nad legalnością działań rządu, a także kontrolę ex post nad zarządzaniem budżetem państwa. Uczestniczy – w sposób określony w przepisach – w kontroli zarządzania finansami przez podmioty otrzymujące regularnie wsparcie budżetowe ze strony państwa. O wynikach swoich kontroli informuje bezpośrednio parlament. Niezależność Trybunału Obrachunkowego i jego członków od rządu jest gwarantowana przepisami. Trybunał składa się z niezależnych sędziów, którzy odpowiadają tylko przed prawem i mogą zostać przypisani do departamentu ds. kontroli, departamentu ds. prawnych lub do służb prokuratorskich.

INFORMACJE OGÓLNE

— PODSTAWA PRAWNA

ZAKRES DZIAŁANIA

We włoskiej strukturze konstytucyjnej Trybunał Obrachunkowy zajmuje miejsce pomiędzy organami gwarantującymi zgodne z prawem i właściwe zarządzanie finansami publicznymi oraz nadzór nad ich stabilnością a organami ochrony prawa.

Sprawując funkcje kontrolne, Trybunał Obrachunkowy działa w sposób neutralny i niezależny od rządu i parlamentu, natomiast wykonując funkcje prawne, pod każdym względem stanowi część wymiaru sprawiedliwości.

WŁAŚCIWOŚĆ JURYSDYKCYJNA

Zgodnie z art. 103 ust. 2 włoskiej konstytucji Trybunał Obrachunkowy sprawuje jurysdykcję w sprawach dotyczących rachunków publicznych i w innych sprawach określonych przez prawo.

W związku z tym, w przypadku stwierdzenia szkód dla finansów publicznych, odpowiedzialność dyrektorów, pracowników i księgowych nie jest regulowana na mocy zwykłych przepisów prawa cywilnego, lecz przyjmuje szczególne cechy odpowiedzialności administracyjnej i księgowej.

W przypadku utraty środków publicznych można ustalić odpowiedzialność urzędników administracyjnych – państwa lub jakiegokolwiek organu administracji publicznej – oraz odpowiedzialność podmiotów publicznych lub prywatnych, a także osób fizycznych zarządzających środkami publicznymi w interesie publicznym.

Trybunał Obrachunkowy ma jurysdykcję w zakresie działalności księgowych, tj. osób, na których spoczywa obowiązek zarządzania środkami i dobrami publicznymi (np. skarbników itd.).

ZASADNICZA PODSTAWA PRAWNA

Uprawnienia w zakresie kontroli:

  • art. 81, 97, 100, 117 i 119 włoskiej konstytucji (1948),
  • ustawa nr 20/1994,
  • ustawa nr 131/2002,
  • ustawa nr 266/2005,
  • ustawa nr 213/2012,

Właściwość jurysdykcyjna

  • art. 103 i 108 włoskiej konstytucji,
  • kodeks postępowania księgowego zawarty w dekrecie z mocą ustawy nr 174/2016,
  • ustawa nr 19/1994,
  • ustawa nr 639/1996.

JEDNOSTKI KONTROLOWANE

Włoski Trybunał Obrachunkowy kontroluje:

  • ministerstwa,
  • organy publiczne i agencje państwowe, w tym niezależne organy,
  • podmioty finansowane ze środków publicznych,
  • regiony, prowincje, gminy, miasta metropolitalne i przedsiębiorstwa świadczące usługi wewnętrzne,
  • przedsiębiorstwa prywatne, w których kontrolę sprawuje państwo włoskie.

— STRUKTURA

RODZAJ NOK

Trybunał obrachunkowy, który sprawuje funkcje nie tylko kontrolne, ale i jurysdykcyjne.

Ponadto Trybunał pełni funkcje doradcze dla rządu, regionów, gmin, prowincji i miast metropolitalnych.

MIEJSCE NOK W SYSTEMIE ORGANÓW PAŃSTWA

Zgodnie z włoską konstytucją Trybunał Obrachunkowy to organ autonomiczny i niezależny od innych władz państwowych.

RELACJE Z PARLAMENTEM / RZĄDEM

Jako instytucja kontrolna Trybunał Obrachunkowy przedstawia parlamentowi sprawozdania na temat wyników swoich kontroli.

Przeprowadza on kontrole i audyty dotyczące aktów przyjmowanych przez rząd i zarządzania, tak aby zapewnić zgodność z prawem i równowagę finansów publicznych.

W sytuacji gdy akty uchwalane przez władzę wykonawczą są niezgodne z przepisami, Trybunał może wydać negatywną opinię, w następstwie czego akty te tracą moc obowiązującą.

Funkcja doradcza Trybunału polega na opracowywaniu dla parlamentu i rządu opinii, które pełnią rolę pomocniczą w pracach nad przepisami ustawowymi i administracyjnymi. Rząd i ministrowie muszą także zwrócić się do Trybunału o opinię w przypadku przeglądu przepisów dotyczących systemu rachunkowości, zniesienia lub zmiany istniejącego systemu oraz zmiany lub ustanowienia modeli rachunkowości, dokumentów i zapisów księgowych.

— ORGANIZACJA

KIEROWNICTWO

PREZES

Angelo Buscema został powołany na to stanowisko 22 grudnia 2017 r.

KADENCJA

Kadencja Prezesa trwa do osiągnięcia przez niego wieku emerytalnego (70 lat).

METODA WYBORU

Prezes Trybunału Obrachunkowego jest nominowany przez prezydenta Włoch na wniosek przewodniczącego Rady Ministrów, który wybiera przyszłego Prezesa spośród grupy urzędników sądowych Trybunału wyłonionych przez Radę Prezesa Trybunału.

ORGAN KIEROWNICTWA

Rada Prezesa Trybunału składa się z 11 członków: Prezesa i zastępcy Prezesa Trybunału, prokuratora generalnego Trybunału, czterech członków mianowanych przez parlament i czterech urzędników sądowych Trybunału.

KADENCJA

4 lata.

METODA WYBORU

Czterech urzędników sądowych powoływanych jest przez urzędników sądowych Trybunału ze swojego grona. Członkowie zewnętrzni są powoływani przez Izbę Deputowanych (2) i Senat (2) spośród profesorów prawa lub prawników z co najmniej dwudziestoletnim doświadczeniem.

STRUKTURA ORGANIZACYJNA

Na strukturę Trybunału składają się izby kontroli i izby sądownicze na szczeblu centralnym i regionalnym, a także Prokuratura Generalna i biura regionalne Prokuratury.

— ZASOBY

PRACOWNICY

  • Liczba: urzędnicy sądowi – 393; urzędnicy służby cywilnej – 2 265.
  • Struktura zatrudnienia pracowników wg płci: ♂ 43%, ♀ 57%. Średni wiek: 54 lata.

BUDŻET

  • 310 mln euro,
  • < 0,01% całkowitego budżetu państwa.

KONTROLE

— PLANOWANIE KONTROLI

Trybunał Obrachunkowy samodzielnie ustala zatwierdzany corocznie plan kontroli. Plan ten obejmuje politykę i strategię kontroli i jest zatwierdzany przez zgromadzenie izb kontroli, ponieważ zawiera kryteria odniesienia dla centralnych izb kontroli oraz wskazówki dla regionalnych izb kontroli. Każda izba kontroli na szczeblu centralnym i regionalnym samodzielnie opracowuje własny plan kontroli.

W procesie planowania uwzględnia się takie parametry jak znaczenie finansowe, znaczne ryzyko wystąpienia nieprawidłowości, wyniki wcześniejszych kontroli, ewentualne wnioski o przeprowadzenie kontroli zgłaszane przez organy publiczne, a także zasoby kadrowe i techniczne.

Trybunał wysyła swój roczny plan kontroli przewodniczącym Izby Deputowanych i Senatu oraz, na szczeblu regionalnym, przewodniczącym regionów i rad regionalnych, a także kontrolowanym organom.

Roczny plan kontroli obejmuje:

  • podmioty podlegające działalności kontrolnej Trybunału i przyjęte kryteria doboru próby,
  • działania i zagadnienia podlegające kontroli Trybunału,
  • zaplanowane działania,
  • wybrane kryteria i parametry.

— METODY KONTROLI

Trybunał przeprowadza następujące rodzaje kontroli:

  • kontrole zgodności ex ante dotyczące aktów ustanowionych szczegółowo na mocy przepisów w celu uniknięcia bezprawnych działań ze strony rządu,
  • kontrole wykonania zadań mające na celu zwiększenie skuteczności administracji,
  • kontrole finansowo-gospodarcze.

Jednostki kontrolowane przez Trybunał Obrachunkowy mają prawo do ustosunkowania się do wszystkich ustaleń, zanim opublikowane zostanie sprawozdanie końcowe.

W celu wspierania tej zasady kontradyktoryjności Trybunał Obrachunkowy:

  • informuje kontrolowane podmioty o swoim rocznym planie kontroli i przekazuje im informacje na temat przedmiotu kontroli, warunków, procedur i planowania,
  • utrzymuje ciągły i konstruktywny dialog z różnymi podmiotami kontrolowanymi i kierownikami biur kontroli wewnętrznej,
  • publikuje swoje sprawozdanie końcowe i przedstawia uwagi w ramach publicznej debaty podczas publicznego posiedzenia izb kontroli.

W następstwie kontroli wykonania zadań Trybunał Obrachunkowy publikuje dokumenty zawierające oceny, obserwacje i zalecenia. Jednostki kontrolowane muszą stosować się do tych zaleceń w celu wyeliminowania ewentualnych problemów w zarządzaniu finansami publicznymi i tym samym w celu zagwarantowania gospodarnego wykorzystania funduszy. Muszą one również informować Trybunał o działaniach podjętych w następstwie sformułowanych przezeń zaleceń.

WYNIKI PRAC

— SPRAWOZDANIA NOK

Trybunał przekazuje Parlamentowi informacje z wykorzystaniem następujących kanałów:

  • roczne sprawozdania dotyczące rachunków państwa,
  • czteromiesięczne sprawozdania w sprawie ustaw pociągających za sobą wydatki (koszt związany z ustawami),
  • wysłuchania specjalne, w trakcie których Trybunał przedstawia swoją opinię na temat planów gospodarczych i finansowych rządu oraz na temat projektu ustawy finansowej,
  • sprawozdania specjalne na temat finansowania lokalnego i regionalnego,
  • (roczne) sprawozdanie w sprawie koordynacji finansów publicznych,
  • sprawozdania na temat kosztów pracy w sektorze publicznym,
  • sprawozdania dotyczące zarządzania funduszami UE,
  • sprawozdania z zarządzania organami i podmiotami publicznymi.

— ROZPOWSZECHNIANIE WYNIKÓW PRACY

Sprawozdania Trybunału są publikowane na jego stronie internetowej.

— WSPÓŁPRACA / STOSUNKI NA SZCZEBLU PAŃSTW CZŁONKOWSKICH

Centralny system kontroli podlega nadzorowi ze strony Głównego Departamentu Rachunkowości (w Ministerstwie Gospodarki i Finansów), na którego czele stoi główny inspektor rachunkowy.

Niezależne centralne biura rachunkowe należące do Głównego Departamentu Rachunkowości w każdym ministerstwie sprawdzają, czy działania administracyjne są zgodne z odnośnymi przepisami finansowymi i dyrektywami ministerstw. Weryfikują one, czy zobowiązania z tytułu wydatków są zgodne z prawem, zatwierdzają je i informują o nieprawidłowych transakcjach ministra, który może nakazać centralnemu urzędowi rachunkowemu sprawdzenie transakcji. Takie przypadki są automatycznie przekazywane do rozpatrzenia przez Trybunał Obrachunkowy.

Główny Inspektorat Finansów przeprowadza na miejscu kontrole działalności ministerstw i organów publicznych i w razie potrzeby może zaproponować działania naprawcze. Zapewnia również prawidłowe funkcjonowanie mechanizmu kontroli wewnętrznej w każdym organie. Sprawozdania Głównego Inspektoratu są przekazywane głównemu inspektorowi rachunkowemu, a w przypadku wykrycia straty finansowej, Prokuratorowi Generalnemu Trybunału, który może wszcząć postępowanie przeciwko urzędnikom służby cywilnej.

 

 

ŁOTWA

VALSTS KONTROLE

W obecnej formie istnieje od 1991 r.
Utworzono w 1923 r.

Strona internetowa: lrvk.gov.lv

Misja:

Działanie na rzecz:

  • efektywnego i legalnego wykorzystania pieniędzy podatników,
  • lepszego zarządzania finansami i większej rozliczalności wydatków publicznych,
  • uczciwego i przejrzystego procesu decyzyjnego w sektorze publicznym.

INFORMACJE OGÓLNE

— PODSTAWA PRAWNA

ZAKRES DZIAŁANIA

Urząd Kontroli Państwowej Republiki Łotewskiej przeprowadza kontrole finansowe, kontrole zgodności i kontrole wykonania zadań, w ramach których sprawdza:

  • dochody i wydatki budżetów państwowych i samorządowych, w tym wykorzystanie finansowych środków pomocowych UE i innych organizacji lub instytucji międzynarodowych,
  • działania związane ze stanem mienia państwowego i lokalnego.

Co roku Urząd Kontroli Państwowej przedstawia parlamentowi opinię pokontrolną dotyczącą wykonania budżetów państwa i gmin oraz opinie na temat tego, czy roczne sprawozdania finansowe zostały prawidłowo przygotowane przez ministerstwa i inne organy administracji centralnej.

Urząd przedkłada parlamentowi i Gabinetowi Ministrów sprawozdanie dotyczące:

  • kontroli finansowych przeprowadzonych w jednostkach kontrolowanych, w odniesieniu do których Urząd wydał opinię z zastrzeżeniem lub opinię negatywną albo odstąpił od wyrażenia opinii,
  • wszystkich kontroli wykonania zadań,
  • szczególnie ważnych i istotnych ustaleń.

Jeśli w trakcie kontroli Urząd stwierdzi naruszenie norm prawnych, musi poinformować o tym odpowiednie organy ścigania.

W celu wyeliminowania uchybień stwierdzonych podczas przeprowadzania kontroli Urząd jest upoważniony do wydawania zaleceń pod adresem kontrolowanych jednostek oraz do nadzorowania wdrażania tych zaleceń.

Urząd ma prawo dostępu do wszystkich informacji, które uzna za niezbędne do wykonywania swoich zadań.

ZASADNICZA PODSTAWA PRAWNA

  • Konstytucja Republiki Łotewskiej (1922),
  • ustawa o Urzędzie Kontroli Państwowej (2002).

JEDNOSTKI KONTROLOWANE

Kontroli Urzędu podlegają:

  • instytucje państwowe (13 ministerstw i 137 instytucji im podporządkowanych, 13 instytucji państwowych szczebla centralnego),
  • samorządy lokalne (110 okręgów i 9 miast) oraz podległe im instytucje,
  • przedsiębiorstwa będące własnością państwa lub samorządu, przedsiębiorstwa lub spółki prywatne z udziałem państwa,
  • inne spółki handlowe, stowarzyszenia, fundacje i osoby fizyczne: 1) jeżeli posiadają one lub przekazano im do dyspozycji zasoby rządowe lub samorządowe, 2) jeżeli są finansowane z tych zasobów lub 3) jeżeli prowadzą one działania w związku z zamówieniami rządowymi lub samorządowymi.

— STRUKTURA

RODZAJ NOK

Urząd Kontroli Państwowej Łotwy jest niezależnym, kolegialnym najwyższym organem kontroli, na którego czele stoi Kontroler Państwowy.

MIEJSCE NOK W SYSTEMIE ORGANÓW PAŃSTWA

Urząd jest jednym z sześciu organów konstytucyjnych na Łotwie. Został ustanowiony jako najwyższy kolegialny organ kontroli i stanowi kluczowy element systemu kontroli finansowej państwa. Urząd jest w pełni niezależny, służy interesom publicznym, zapewniając niezależne poświadczenie zgodnego z prawem, prawidłowego, oszczędnego, wydajnego i skutecznego wykorzystania zasobów instytucji rządowych i samorządowych, wspiera należyte zarządzanie finansami oraz przejrzystość procesu podejmowania decyzji w sektorze publicznym.

RELACJE Z PARLAMENTEM / RZĄDEM

Urząd przedkłada sprawozdania i opinie parlamentowi Łotwy i Gabinetowi Ministrów.

PARLAMENT

Urząd współpracuje ściśle z różnymi komisjami parlamentarnymi, przede wszystkim jednak z Komisją ds. Wydatków Publicznych i Kontroli (PEAC), która jest głównym odbiorcą jego sprawozdań. Urząd informuje PEAC o wynikach wszystkich przeprowadzonych kontroli, uchybieniach w działaniach poszczególnych sektorów oraz o naruszeniach przepisów wykrytych podczas kontroli, a także o postępach w realizacji zaleceń. Komisja monitoruje też sama z siebie wdrażanie zaleceń Urzędu.

GABINET MINISTRÓW

Urząd przekazuje również swoje sprawozdania i opinie pokontrolne Gabinetowi Ministrów. Gabinet otrzymuje sprawozdania z kontroli finansowych przeprowadzonych u tych kontrolowanych podmiotów, w odniesieniu do których Urząd wydał opinię z zastrzeżeniami lub opinię negatywną albo odstąpił od wydania opinii, a także sprawozdania ze wszystkich kontroli wykonania zadań oraz wszelkie szczególnie ważne i istotne ustalenia.

— ORGANIZACJA

KIEROWNICTWO

KONTROLER PAŃSTWOWY

Elita Krūmiņa została powołana na to stanowisko 17 stycznia 2013 r. i piastuje urząd od 24 stycznia 2013 r.

KADENCJA

4 lata, nie więcej niż dwie następujące po sobie kadencje.

METODA WYBORU

Kontroler Państwowy jest mianowany przez parlament.

ORGAN KIEROWNICTWA

Urzędem kieruje Kontroler Państwowy oraz Rada, która składa się z dyrektorów pięciu departamentów kontrolnych oraz departamentu kontroli i metodyki.

KADENCJA

4 lata, nie więcej niż dwie następujące po sobie kadencje.

METODA WYBORU

Członkowie Rady są mianowani przez parlament na zalecenie Kontrolera Państwowego.

STRUKTURA ORGANIZACYJNA

Kontroler Państwowy zarządza pracami Urzędu, w tym Biura Kontrolera Państwowego, działów wsparcia i kancelarii, która jest odpowiedzialna za planowanie finansowe i księgowość Urzędu, prowadzenie dokumentacji, obsługę techniczną, technologię informacyjną, planowanie i ocenę działalności Urzędu.

Rada Urzędu składa się z Kontrolera Państwowego (przewodniczącego) oraz z sześciu członków, którzy są dyrektorami departamentów kontrolnych. Rada zatwierdza większość dokumentów regulujących funkcjonowanie Urzędu.

Urząd jest złożony z pięciu departamentów kontrolnych oraz departamentu kontroli i metodyki, który przeprowadza kontrole, a także sporządza, aktualizuje i wdraża metodykę kontroli Urzędu. Każdy departament kontroli, na czele którego stoi dyrektor, składa się z dwóch lub trzech sektorów kontroli. Departamenty przeprowadzają kontrole zgodnie z rocznym planem kontroli zatwierdzonym przez Radę Urzędu. Każdy departament odpowiada za wyznaczone jednostki kontrolowane i dziedziny kontroli.

— ZASOBY

PRACOWNICY (2018)

  • Liczba: 175 (około 75% to osoby nadzorujące i wykonujące kontrole).
  • Struktura zatrudnienia pracowników wg płci: ♂ 22%, ♀ 78%. Średni wiek: 40 lat.

BUDŻET

  • 6,2 mln euro (2017).
  • Około 0,07% łącznych wydatków publicznych.

KONTROLE

— PLANOWANIE KONTROLI

Prace kontrolne są planowane corocznie i zatwierdzane przez Radę Urzędu.

Opracowanie ogólnego programu prac kontrolnych Urzędu obejmuje następujące etapy:

  1. opracowanie strategii Urzędu,
  2. strategiczna ocena obszarów kontroli,
  3. przygotowanie tematów kontroli,
  4. opracowanie planu prac Urzędu.

Plan prac Urzędu jest przeznaczony wyłącznie do użytku wewnętrznego, ale przewodniczący parlamentu jest informowany o kierunkach kontroli zaplanowanych na dany rok.

Departamenty kontrolne wykonują swoje prace zgodnie z planem prac. Dyrektorzy departamentów i szefowie sektorów podejmują następnie decyzje dotyczące zakresu konkretnej kontroli, pytań kontrolnych oraz przydziału zasobów.

— METODY KONTROLI

Urząd Kontroli Państwowej prowadzi:

  • kontrole finansowe w celu dokonania oceny, czy sprawozdania finansowe zostały sporządzone zgodnie z odpowiednimi przepisami;
  • kontrole zgodności i kontrole wykonania zadań w celu dokonania oceny, czy kontrolowana jednostka działa zgodnie z wymogami określonymi w przepisach oraz czy przeprowadza operacje i transakcje w sposób oszczędny i efektywny.

Urząd przeprowadza wszystkie kontrole zgodnie z międzynarodowymi standardami kontroli (ISSAI). W jego gestii są również decyzje dotyczące metod i podejścia kontrolnego. Kontrolowane jednostki mogą ustosunkować się do ustaleń z kontroli przedstawionych przez Urząd. Są one ponadto zobowiązane do przekazywania sprawozdań z postępów w realizacji zaleceń.

Stworzone zostały szeroko zakrojone ramy ciągłej wewnętrznej i zewnętrznej kontroli jakości.

Urząd korzysta ponadto z podręczników kontroli finansowej, wykonania zadań i zgodności, praktycznych wytycznych dotyczących kontroli oraz ze szczegółowych procedur wewnętrznych. Dokumenty te są przeznaczone wyłącznie do użytku wewnętrznego.

WYNIKI PRAC

— SPRAWOZDANIA I INNE PUBLIKACJE

Urząd Kontroli Państwowej publikuje następujące dokumenty:

  • opinię w sprawie sprawozdania finansowego dotyczącego wykonania budżetu państwa i budżetów samorządów lokalnych,
  • opinie na temat tego, czy sprawozdania roczne zostały przygotowane prawidłowo przez ministerstwa i inne instytucje centralne,
  • sprawozdania z kontroli wykonania zadań i kontroli zgodności,
  • dokumenty do dyskusji oparte na ustaleniach z przeprowadzonych kontroli wykonania zadań i kontroli zgodności,
  • sprawozdanie roczne Urzędu.

— ROZPOWSZECHNIANIE WYNIKÓW PRACY

Zgodnie z ustawą Urząd Kontroli Państwowej regularnie informuje opinię publiczną i obywateli o przeprowadzonych kontrolach, publikując wszystkie sprawozdania z kontroli i opinie na swojej stronie internetowej po tym, jak nabiorą mocy prawnej. Najpowszechniejsze kanały dystrybucji informacji z kontroli to oficjalna strona internetowa Urzędu i media publiczne – dziennikarze i media społecznościowe (Facebook, Twitter, YouTube). Publikacji sprawozdań z kontroli zawsze towarzyszą komunikaty lub konferencje prasowe. W niektórych przypadkach, gdy przedmiot kontroli cieszy się dużym zainteresowaniem społecznym, do wykorzystania w dalszej komunikacji przygotowywane są przystępne wizualnie i łatwo zrozumiałe podsumowania sprawozdań kontrolnych. Oprócz wyników kontroli opinia publiczna otrzymuje też informacje o postępach w realizacji zaleceń z kontroli. Informacje te przekazywane są głównie za pośrednictwem mediów społecznościowych. Streszczenia sprawozdań z kontroli są dostępne na stronie internetowej Urzędu w języku angielskim i rosyjskim.

— WSPÓŁPRACA Z INNYMI INSTYTUCJAMI

Urząd Kontroli Państwowej współpracuje ściśle ze światem akademickim, np. ze Stockholm School of Economics w Rydze, w celu wprowadzenia systemu certyfikacji kontrolerów sektora publicznego w Republice Łotewskiej.

Urząd współpracuje z kontrolerami sektora prywatnego, w szczególności z Łotewskim Stowarzyszeniem Biegłych Rewidentów, wprowadzając stale usprawnienia w celu skutecznego wykorzystywania wyników prac biegłych rewidentów w kontrolach finansowych Urzędu w gminach.

 

 

LITWA

VALSTYBĖS KONTROLĖ

W obecnej formie istnieje od 1990 r.
Utworzono w 1919 r.

Strona internetowa: www.vkontrole.lt

Misja:

Wspierać państwo litewskie w mądrym zarządzaniu środkami publicznymi i mieniem publicznym.

INFORMACJE OGÓLNE

— PODSTAWA PRAWNA

ZAKRES DZIAŁANIA

Kontrola Państwowa Republiki Litwy nadzoruje, czy majątek państwowy jest zarządzany i wykorzystywany zgodnie z przepisami oraz czy budżet państwowy jest prawidłowo wykonywany.

Kontrola Państwowa ma prawo dostępu do wszystkich informacji, które uzna za niezbędne do przeprowadzania kontroli, a także ma prawo do wejścia na teren jednostki kontrolowanej.

ZASADNICZA PODSTAWA PRAWNA

  • Konstytucja Republiki Litewskiej: rozdział o Kontroli Państwowej (1992),
  • ustawa o Kontroli Państwowej (1995).

JEDNOSTKI KONTROLOWANE

Kontroli podlegają:

  • instytucje i zakłady państwowe,
    • ministerstwa: w liczbie 14,
    • agencje rządowe: w liczbie 14,
    • agencje w ramach ministerstw: w liczbie 77,
  • gminy, zakłady miejskie, instytucje i ich fundusze pieniężne,
  • państwowe fundusze walutowe i podatkowe,
  • wszelkiego rodzaju przedsiębiorstwa, w których organy administracji państwowej lub samorządowej posiadają co najmniej 50% głosów,
  • wszystkie podmioty, którym instytucje państwowe lub samorządowe przydzieliły środki lub na rzecz których przeniosły mienie,
  • wykonanie budżetu państwa,
  • budżet Państwowego Funduszu Ubezpieczeń Społecznych,
  • budżet Funduszu Obowiązkowych Ubezpieczeń Zdrowotnych.

— STRUKTURA

RODZAJ NOK

Urząd kontroli, niezależny od rządu, z Kontrolerem Państwowym na czele.

MIEJSCE NOK W SYSTEMIE ORGANÓW PAŃSTWA

Kontrola Państwowa jest niezależną instytucją, którą z prac rozlicza jedynie parlament, niepowiązaną formalnie z innymi organami rządowymi.

RELACJE Z PARLAMENTEM / RZĄDEM

Kontrola Państwowa jest odpowiedzialna przed parlamentem i wspiera go w sprawowaniu kontroli parlamentarnej. W związku z tym parlament i Kontrola Państwowa pozostają w regularnym kontakcie.

Najbliższe relacje urząd utrzymuje z parlamentarną Komisją Kontroli. Komisja ta analizuje sprawozdania Kontroli Państwowej i przyczynia się do wdrożenia zawartych w sprawozdaniach zaleceń, podejmując odpowiednie decyzje.

Parlament może zlecić Kontroli Państwowej przeprowadzenie niektórych kontroli leżących w zakresie jej uprawnień.

— ORGANIZACJA

KIEROWNICTWO

KONTROLER PAŃSTWOWY

Arūnas Dulkys został powołany na to stanowisko 15 kwietnia 2015 r.

KADENCJA

5 lat, z możliwością jednokrotnego przedłużenia.

METODA WYBORU

Kontroler Państwowy mianowany jest przez parlament zgodnie z zaleceniem Prezydenta Republiki.

ORGAN KIEROWNICTWA

Kontrolą Państwową kieruje organ, w skład którego wchodzi trzech zastępców Kontrolera Państwowego.

KADENCJA

5 lat, z możliwością jednokrotnego przedłużenia.

METODA WYBORU

Zastępcy Kontrolera Państwowego są powoływani przez prezydenta Republiki Litwy na zalecenie Kontrolera Państwowego.

STRUKTURA ORGANIZACYJNA

Kontrola Państwowa łączy trzy funkcje w jednej instytucji:

  • najwyższego organu kontroli, składającego się z departamentu rozwoju kontroli i czterech departamentów kontrolnych,
  • instytucji kontrolującej inwestycje Unii Europejskiej, składającej się z departamentu kontroli inwestycji UE i działów wsparcia,
  • rady budżetowej, składającej się z departamentu monitorowania polityki budżetowej i działów wsparcia.

— ZASOBY

PRACOWNICY (STAN NA LIPIEC 2018 R.)

  • Liczba: 300 (70% to osoby nadzorujące i wykonujące kontrole).
  • Struktura zatrudnienia pracowników wg płci: ♂ 21%, ♀ 79%. Średni wiek: 42 lata.

BUDŻET

  • 9,2 mln euro (2018),
  • < 0,5% łącznych wydatków publicznych.

KONTROLE

— PLANOWANIE KONTROLI

Kontrola Państwowa planuje prace w ramach rocznych programów kontroli według własnego uznania. Na etapie planowania przeprowadza się monitorowanie działalności sektora publicznego, gromadzi dane oraz analizuje istniejące i potencjalne zagrożenia. Zainteresowane strony mogą zgłaszać propozycje tematów kontroli.

Program prac może ulegać zmianie w celu odzwierciedlenia bieżących wydarzeń.

— METODY KONTROLI

Kontrola Państwowa przeprowadza kontrole finansowe, kontrole zgodności i kontrole wykonania zadań. Wszystkie stosowane przez nią metody są zgodne z międzynarodowymi standardami kontroli (ISSAI) i dobrymi praktykami.

Kontrolowane jednostki mają prawo zgłaszać uwagi do projektów sprawozdań z kontroli.

WYNIKI PRAC

— SPRAWOZDANIA I INNE PUBLIKACJE

Kontrola Państwowa publikuje:

  • sprawozdanie roczne,
  • opinie i roczne sprawozdania z kontroli dotyczące skonsolidowanych sprawozdań:
    • państwa,
    • Funduszu Obowiązkowych Ubezpieczeń Zdrowotnych,
    • Państwowego Funduszu Ubezpieczeń Społecznych,
  • opinię i roczne sprawozdanie z kontroli dotyczące sprawozdań Państwowego Funduszu Walutowego,
  • opinię i roczne sprawozdanie z kontroli dotyczące krajowych sprawozdań finansowych, zawierających informacje na temat długu publicznego,
  • sprawozdania z kontroli wykonania zadań.

— ROZPOWSZECHNIANIE WYNIKÓW PRACY

Kontrola Państwowa przedkłada parlamentowi swoje sprawozdanie roczne i wszystkie sprawozdania z kontroli.

Udostępnia także wszystkie sprawozdania na swojej stronie internetowej.

Kontrola Państwowa przestrzega zasad przejrzystości i otwartości, pozostając w kontakcie z obywatelami za pośrednictwem mediów społecznościowych.

— WSPÓŁPRACA Z INNYMI INSTYTUCJAMI

Kontrola Państwowa współpracuje z parlamentem, Ministerstwem Finansów, litewską Izbą Biegłych Rewidentów oraz Stowarzyszeniem Niezależnych Kontrolerów Wewnętrznych i Stowarzyszeniem Kontrolerów Samorządów w celu wymiany doświadczeń i wypracowywania wspólnych standardów.

Kontrola Państwowa zawarła umowy o współpracy z Ministerstwem Finansów, Prokuraturą Generalną, Urzędem Zamówień Publicznych, Specjalną Służbą Śledczą, Służbą ds. Przestępstw Finansowych, Wydziałem Ekonomii Uniwersytetu Wileńskiego, Uniwersytetem Michała Römera, Związkiem Kontrolerów Samorządów, Litewską Izbą Biegłych Rewidentów, Stowarzyszeniem Kontrolerów Wewnętrznych i z Bankiem Litwy.

W celu zapewnienia dobrej jakości kontroli prowadzonych przez Kontrolę Państwową przeprowadzane są regularne przeglądy partnerskie.

 

 

LUKSEMBURG

COUR DES COMPTES

W obecnej formie istnieje od 2000 r.
Utworzono w 1840 r.

Strona internetowa: www.cour-des-comptes.public.lu

Misja:

Jako kontroler zewnętrzny Trybunał Obrachunkowy bada legalność i prawidłowość dochodów i wydatków publicznych oraz należyte zarządzanie finansami publicznymi. W związku z powyższym kontroluje on oszczędność, wydajność i skuteczność wydatków publicznych, nie wydaje jednak opinii co do adekwatności wydatkowania środków.

INFORMACJE OGÓLNE

— PODSTAWA PRAWNA

ZAKRES DZIAŁANIA

Luksemburski Trybunał Obrachunkowy kontroluje zarządzanie finansami przez organy, administrację i służby państwowe. Jest również uprawniony do badania innych podmiotów publicznych w zakresie, w jakim nie podlegają one innemu systemowi kontroli finansowej przewidzianemu w przepisach. Ponadto Trybunał może kontrolować wykorzystanie środków publicznych przyznanych na określony cel podmiotom prawnym z sektora publicznego oraz osobom fizycznym i podmiotom prawnym działającym w sektorze prywatnym, sprawdzając, czy środki te zostały spożytkowane zgodnie z ich przeznaczeniem.

Realizując powierzone mu zadania, Trybunał ma prawo dostępu do wszystkich dokumentów, jakie uzna za konieczne. Obok prowadzenia prac kontrolnych Trybunał może wydawać na wniosek parlamentu opinie na temat projektów aktów prawnych.

ZASADNICZA PODSTAWA PRAWNA

  • art. 105 (zmieniony) konstytucji luksemburskiej (1868),
  • ustawa o Trybunale Obrachunkowym (z 8 czerwca 1999 r.).

JEDNOSTKI KONTROLOWANE

Kontroli Trybunału Obrachunkowego podlegają:

  • organy, administracja i służby państwowe,
  • ministerstwa,
  • agencje rządowe,
  • inne podmioty z sektora publicznego,
  • części podmiotów publicznych i prywatnych finansowane z dotacji publicznych,
  • partie polityczne.

— STRUKTURA

RODZAJ NOK

Struktura kolegialna, bez funkcji jurysdykcyjnej.

MIEJSCE NOK W SYSTEMIE ORGANÓW PAŃSTWA

Trybunał Obrachunkowy jest instytucją niezależną.

RELACJE Z PARLAMENTEM / RZĄDEM

Trybunał współpracuje z parlamentem w roli doradczej. Przedstawia on wszystkie sprawozdania parlamentowi. Ponadto do Trybunału można zwrócić się o opinię przy opracowywaniu przepisów. Parlament może również zwrócić się do Trybunału o przeprowadzenie kontroli dotyczącej konkretnego zagadnienia.

— ORGANIZACJA

KIEROWNICTWO

PREZES

Marc Gengler został powołany na to stanowisko w 2005 r.

KADENCJA

6 lat, z możliwością przedłużenia.

METODA WYBORU

Prezes Trybunału Obrachunkowego jest powoływany przez Wielkiego Księcia na wniosek parlamentu, który przedstawia listę kandydatów.

ORGAN KIEROWNICTWA

Trybunałem zarządza organ, w którym zasiadają Prezes, wiceprezes i trzech radców.

KADENCJA

6 lat, z możliwością przedłużenia.

METODA WYBORU

Członkowie kolegium Trybunału powoływani są przez Wielkiego Księcia na wniosek parlamentu, który przedstawia listę kandydatów.

STRUKTURA ORGANIZACYJNA

Decyzje w Trybunale podejmuje się zgodnie z zasadą kolegialności większością głosów. Prezes przewodniczy posiedzeniom, a w przypadku równego podziału głosów dotyczących konkretnej decyzji ma głos rozstrzygający.

W skład Trybunału wchodzą dział ds. kontroli i dział administracyjny. Na dział ds. kontroli składają się cztery departamenty kontrolne, przy czym każdym z nich kieruje członek Trybunału.

— ZASOBY

PRACOWNICY (2018)

  • Liczba: 34.
  • Struktura zatrudnienia pracowników wg płci: ♂ 34%, ♀ 66%.

BUDŻET

  • 4,5 mln euro (2016).
  • W budżecie państwa przewiduje się rezerwę na działalność Trybunału Obrachunkowego w oparciu o szacunki przedstawione przez Trybunał.

KONTROLE

— PLANOWANIE KONTROLI

Trybunał jest niezależny w ustalaniu swojego rocznego programu prac. Procedurę planowania określa kolegium Trybunału, które przyjmuje odnośny program prac z końcem poprzedzającego roku.

Parlament może zwrócić się do Trybunału o przeprowadzenie kontroli w konkretnych obszarach.

— METODY KONTROLI

Trybunał Obrachunkowy prowadzi kontrole finansowe i kontrole wykonania zadań.

W toku kontroli Trybunał przedkłada ustalenia jednostkom kontrolowanym, które z kolei mogą w ustalonym terminie przedstawić swoje uwagi, po czym sprawozdania zostają przedłożone parlamentowi.

WYNIKI PRAC

— SPRAWOZDANIA I INNE PUBLIKACJE

Trybunał Obrachunkowy publikuje:

  • ogólne sprawozdanie na temat rachunków państwa,
  • sprawozdania specjalne dotyczące konkretnych obszarów zarządzania finansami, przygotowane z własnej inicjatywy Trybunału lub na wniosek parlamentu,
  • opinie w sprawie projektów aktów prawnych i na temat zarządzania budżetem.

— ROZPOWSZECHNIANIE WYNIKÓW PRACY

Trybunał przedstawia sprawozdania roczne i sprawozdania specjalne parlamentowi, a także publikuje je na swojej stronie internetowej.

— WSPÓŁPRACA Z INNYMI INSTYTUCJAMI

Trybunał ściśle współpracuje z kontrolowanymi przez siebie jednostkami i z odpowiednimi ministerstwami.

 

 

MALTA

NATIONAL AUDIT OFFICE

W obecnej formie istnieje od 1997 r.
Utworzono w 1814 r.

Strona internetowa: www.nao.gov.mt

Misja:

Przyczynianie się do promowania rozliczalności, poprawności i stosowania najlepszych praktyk w działalności sektora instytucji rządowych i samorządowych.

INFORMACJE OGÓLNE

— PODSTAWA PRAWNA

ZAKRES DZIAŁANIA

Krajowy Urząd Kontroli Malty jest krajową instytucją kontrolną odpowiedzialną za zewnętrzną kontrolę sektora instytucji rządowych i samorządowych. Ma on obowiązek przeprowadzać kontrole finansowe i kontrole zgodności instytucji rządowych na szczeblu centralnym.

Ponadto Urząd może przeprowadzać kontrole odnoszące się do wszelkich kwestii dotyczących finansów, mienia lub środków państwowych zarządzanych przez dowolną agendę rządową lub urząd bądź znajdujących się pod kontrolą takich podmiotów.

Krajowy Urząd Kontroli może ponadto kontrolować sprawozdania finansowe lub działalność tych władz lub organów publicznych, które zarządzają środkami należącymi bezpośrednio lub pośrednio do Skarbu Państwa bądź takie środki posiadają lub je wykorzystują. Może też kontrolować operacje przedsiębiorstw i innych podmiotów, w których Skarb Państwa posiada udział większościowy.

Urząd jest ponadto odpowiedzialny za kontrole sektora instytucji samorządowych. Wyznacza prywatnych zewnętrznych biegłych rewidentów na kontrolerów sektora instytucji samorządowych przy radach samorządu lokalnego, udzielając jednocześnie tym rewidentom wsparcia technicznego i administracyjnego.

Urząd ma prawo dostępu do wszystkich informacji, które uzna za niezbędne do wykonywania przydzielonych mu zadań.

ZASADNICZA PODSTAWA PRAWNA

  • art. 108 konstytucji Malty (1964),
  • ustawa o Audytorze Generalnym i Krajowym Urzędzie Kontroli (1997),
  • zarządzenie Izby Reprezentantów nr 120 (1995),
  • ustawa o radach samorządu lokalnego (1995).

JEDNOSTKI KONTROLOWANE

Kontroli Urzędu podlegają:

  • ministerstwa: w liczbie 15 (obowiązkowo),
  • wszystkie agendy rządowe i urzędy (obowiązkowo),
  • sektor instytucji samorządowych (obowiązkowo na mocy ustawy o samorządzie), jak wskazano powyżej w części poświęconej zakresowi działania,
  • władze lub organy publiczne, które zarządzają środkami należącymi bezpośrednio lub pośrednio do Skarbu Państwa bądź takie środki posiadają lub je wykorzystują (nieobowiązkowo, chyba że określono szczegółowo w stosownych przepisach),
  • podmioty, które posiadają środki należące do Skarbu Państwa lub je wykorzystują (nieobowiązkowo, chyba że określono szczegółowo w stosownych przepisach),
  • przedsiębiorstwa lub inne podmioty, w których Skarb Państwa posiada udział większościowy (nieobowiązkowo).

Uwaga: Krajowy Urząd Kontroli jest w pierwszej kolejności zobowiązany do przeprowadzania kontroli finansowych i kontroli zgodności instytucji rządowych na szczeblu centralnym. Ponadto może on przeprowadzać wszelkiego rodzaju kontrole instytucji rządowych i samorządowych, a także innych podmiotów zarządzających środkami publicznymi lub posiadających je. Niemniej podmioty publiczne i inne organy rządowe szczebla innego niż centralny są kontrolowane przez biegłych rewidentów z sektora prywatnego.

— STRUKTURA

RODZAJ NOK

Urząd kontroli, niezależny od rządu, z Audytorem Generalnym na czele.

MIEJSCE NOK W SYSTEMIE ORGANÓW PAŃSTWA

Krajowy Urząd Kontroli jest zewnętrznym kontrolerem sektora instytucji rządowych i samorządowych. Przysługuje mu pełna niezależność w prowadzeniu prac kontrolnych. Żadna osoba nie sprawuje władzy ani kontroli nad Audytorem Generalnym.

RELACJE Z PARLAMENTEM / RZĄDEM

Audytor Generalny odpowiada bezpośrednio przed przewodniczącym Izby Reprezentantów.

Parlamentarna Komisja ds. Rachunków Publicznych oraz minister właściwy do spraw finansów mogą zwrócić się do Krajowego Urzędu Kontroli o przeprowadzenie postępowań wyjaśniających dotyczących dowolnych spraw leżących w kompetencjach Urzędu. Jeśli chodzi o przepisy dotyczące samorządów, minister właściwy do spraw samorządu może również zwrócić się do Audytora Generalnego o przeprowadzenie postępowań wyjaśniających dotyczących rad samorządu lokalnego.

— ORGANIZACJA

KIEROWNICTWO

AUDYTOR GENERALNY

Charles Deguara został powołany na to stanowisko 30 marca 2016 r.

KADENCJA

5 lat, z możliwością jednokrotnego przedłużenia.

METODA WYBORU

Audytora Generalnego powołuje prezydent, zgodnie z uchwałą Izby Reprezentantów przyjętą większością co najmniej dwóch trzecich głosów ogólnej liczby członków Izby.

ORGAN KIEROWNICTWA

Urząd nie posiada żadnego oficjalnego organu kierownictwa, niemniej Audytora Generalnego wspiera Zastępca Audytora Generalnego i trzech asystentów.

METODA WYBORU

Jak wskazano powyżej, zarówno Audytor Generalny, jak i Zastępca Audytora Generalnego są powoływani przez prezydenta.

Asystentów Audytora Generalnego wyłania się w wyniku wewnętrznego lub zewnętrznego zaproszenia do składania kandydatur. Wewnętrzny zespół rekrutacyjny (w którym zasiada jeden członek niezależny od Krajowego Urzędu Kontroli) przeprowadza rozmowy rekrutacyjne z kandydatami na to stanowisko i przekazuje informacje na ich temat. Audytor Generalny mianuje wybranego kandydata po otrzymaniu zalecenia zespołu rekrutacyjnego.

STRUKTURA ORGANIZACYJNA

W Krajowym Urzędzie Kontroli działają cztery działy. Na czele trzech z nich stoją asystenci Audytora Generalnego. Wspomniane cztery działy to:

  • Dział ds. Kontroli Finansowych i Kontroli Zgodności, który jest odpowiedzialny za badanie sprawozdania finansowego rządu, przeprowadzanie kontroli szeregu ministerstw, agend rządowych, instytucji samorządowych oraz wielu organizacji pozarządowych,
  • Dział ds. Kontroli Wykonania Zadań, który jest odpowiedzialny za kontrole wykonania zadań / kontrole gospodarnego wykorzystania środków,
  • Dział ds. Kontroli Specjalnych i Postępowań Wyjaśniających, który jest odpowiedzialny za sprawozdania z postępowań. O opracowanie takich sprawozdań zazwyczaj wnioskują Komisja ds. Rachunków Publicznych lub minister właściwy do spraw finansów,
  • Dział ds. ICT, który jest odpowiedzialny za kontrole IT, jak również za zapewnienie wsparcia informatycznego na rzecz innych departamentów kontrolnych w ramach realizowanych przez nie zadań.

— ZASOBY

PRACOWNICY (STAN NA SIERPIEŃ 2018 R.)

  • Liczba: 58 (78% to osoby nadzorujące i wykonujące kontrole).
  • Struktura zatrudnienia pracowników wg płci: ♂ 45%, ♀ 55%. Średni wiek: 40 lat.

BUDŻET

  • 3,4 mln euro (2018).
  • Krajowy Urząd Kontroli jest w pełni finansowany z budżetu państwowego Malty.
  • Około 0,1% łącznych wydatków publicznych.

KONTROLE

— PLANOWANIE KONTROLI

Krajowy Urząd Kontroli ma swobodę w wyborze przedmiotu kontroli. Jednocześnie Komisja ds. Sprawozdań Finansowych Sektora Publicznego i ministerstwo właściwe do spraw finansów mogą wnioskować do Urzędu o przeprowadzenie postępowań dotyczących środków publicznych. Choć Urząd zazwyczaj przychyla się do takich wniosków, nie jest do tego zobowiązany.

Krajowy Urząd Kontroli opracowuje roczne plany kontroli, obejmujące wykaz kontroli planowanych w danym roku. Wykaz ten jest zatwierdzany przez Audytora Generalnego i Zastępcę Audytora Generalnego.

Przy wyborze obszarów kontroli do uwzględnienia w ramach rocznego programu Urząd bierze pod uwagę szereg kryteriów, takich jak aktualność danej kwestii, jej istotność pod kątem społecznym i finansowym, stopień zainteresowania ze strony parlamentu, rządu, mediów i ogółu społeczeństwa oraz możliwość osiągnięcia zadowalających rezultatów w odniesieniu do proponowanych tematów kontroli.

— METODY KONTROLI

Krajowy Urząd Kontroli przeprowadza kontrole finansowe, kontrole zgodności, kontrole wykonania zadań, kontrole dochodzeniowe i kontrole informatyczne.

Wyniki kontroli finansowych i zgodności publikowane są corocznie, nie później niż dwanaście miesięcy od końca roku budżetowego kończącego się z dniem 31 grudnia. Inne sprawozdania natomiast przedstawia się, gdy prace nad nimi zostaną zakończone.

Ponadto Krajowy Urząd Kontroli co roku publikuje podsumowanie ustaleń zawartych w sprawozdaniach biegłych rewidentów z kontroli instytucji samorządowych. Podsumowanie to ukazuje się pod koniec roku (nosi ono nazwę sprawozdania Audytora Generalnego dotyczącego działalności instytucji samorządowych).

Urząd przeprowadza kontrole zgodnie ze stosownymi międzynarodowymi standardami kontroli i opracował własne podręczniki kontroli w zakresie kontroli finansowych, zgodności i wykonania zadań.

Co więcej, przy prowadzeniu kontroli wykonania zadań Urząd opiera się na podejściu opartym na analizie problemu i formułowaniu wniosków (podejście Issue Analysis and Drawing Conclusions – IADC).

Urząd opracował też własny kodeks etyki zawodowej, który jest wiążący dla jego pracowników.

WYNIKI PRAC

— SPRAWOZDANIA I INNE PUBLIKACJE

Krajowy Urząd Kontroli publikuje:

  • roczne sprawozdanie dotyczące sprawozdań finansowych sektora publicznego,
  • roczne sprawozdanie dotyczące działalności instytucji samorządowych,
  • roczne sprawozdanie z kontroli działań następczych,
  • roczne sprawozdanie z prac i działalności Krajowego Urzędu Kontroli,
  • odrębne sprawozdania z kontroli wykonania zadań, sprawozdania dochodzeniowe oraz inne rodzaje sprawozdań z kontroli niewspomniane powyżej.

— ROZPOWSZECHNIANIE WYNIKÓW PRACY

Krajowy Urząd Kontroli przedkłada wszystkie swoje sprawozdania z kontroli i pozostałe sprawozdania przewodniczącemu Izby Reprezentantów. Każde sprawozdanie zawiera streszczenie, w którym zwięźle omawia się treść dokumentu, każdemu towarzyszy również komunikat prasowy przedstawiający najistotniejsze punkty danego sprawozdania. Urząd publikuje wszystkie sprawozdania – po uprzednim przedstawieniu ich przewodniczącemu Izby Reprezentantów – na swojej stronie internetowej i w serwisie Facebook.

— WSPÓŁPRACA Z INNYMI INSTYTUCJAMI

Krajowy Urząd Kontroli utrzymuje ścisłe stosunki dwustronne z wieloma najwyższymi organami kontroli z innych państw członkowskich UE. Należy również do sieci audytorów generalnych Wspólnoty Narodów.

Ponadto Urząd jest aktywnym członkiem wielu międzynarodowych sieci współpracy.

Współdziała z Uniwersytetem Maltańskim i zasiada w licznych komisjach rządowych w charakterze obserwatora.

 

 

NIDERLANDY

ALGEMENE REKENKAMER

W obecnej formie istnieje od 1814 r.
Utworzono w 1447 r.

Strona internetowa: https://english.rekenkamer.nl/

Misja:

Zwiększenie wydajności i usprawnienie funkcjonowania instytucji rządowych na szczeblu centralnym oraz instytucji powiązanych.

INFORMACJE OGÓLNE

— PODSTAWA PRAWNA

ZAKRES DZIAŁANIA

Powszechna Izba Obrachunkowa Niderlandów ma za zadanie weryfikować, czy wpłynęły należne dochody rządowe, czy zrealizowano wydatki oraz czy działania polityczne zostały wdrożone zgodnie z planem.

Przeprowadza ona niezależne i bezstronne kontrole dotyczące działalności instytucji rządowych szczebla centralnego i osiąganych przez nie wyników, które to kontrole mają na celu wskazanie ulepszeń, jakie można wprowadzić w tym względzie.

ZASADNICZA PODSTAWA PRAWNA

  • art. 76, 77, 78 niderlandzkiej konstytucji (1814),
  • ustawa o sprawozdaniach finansowych sektora instytucji rządowych (2016).

JEDNOSTKI KONTROLOWANE

Kontroli Izby podlega:

  • 21 sekcji budżetu państwa, głównie środki w gestii ministerstw i fundusze państwowe,
  • 121 (grup) podmiotów prawnych wykonujących obowiązki ustawowe.

— STRUKTURA

RODZAJ NOK

Struktura kolegialna, bez funkcji jurysdykcyjnej.

MIEJSCE NOK W SYSTEMIE ORGANÓW PAŃSTWA

Powszechna Izba Obrachunkowa pełni funkcję zewnętrznego kontrolera instytucji rządowych na szczeblu centralnym. Jest ona niezależnym organem i przyznano jej konstytucyjny status Wysokiej Rady Stanu, stanowiącej rodzaj krajowego organu publicznego powołanego w celu ochrony demokratycznej praworządności.

RELACJE Z PARLAMENTEM / RZĄDEM

Stosunki robocze Izby z parlamentem opierają się na współpracy. Na szczeblu instytucjonalnym Zarząd spotyka się regularnie z parlamentarną Stałą Komisją ds. Finansów. Ponadto pracownicy obydwu instytucji są ze sobą w stałym kontakcie w codziennej pracy.

Izba publikuje ustalenia kontroli zazwyczaj w formie sprawozdań i pism, które przesyła do parlamentu. Zanim dane sprawozdanie zostanie opublikowane, parlament może skorzystać z możliwości zorganizowania niepublicznego briefingu. Jeśli parlament przyjmie ofertę takiego spotkania, analogiczną propozycję otrzymuje również właściwy minister.

Parlament zaprasza niekiedy przedstawicieli Izby do udziału w wysłuchaniach parlamentarnych, mając na względzie ich wiedzę fachową.

— ORGANIZACJA

KIEROWNICTWO

PREZES

Arno Visser został powołany na to stanowisko 15 października 2015 r. Członkiem Zarządu natomiast został 15 stycznia 2013 r.

KADENCJA

Prezes Izby jest nieusuwalny i pełni funkcję do momentu osiągnięcia ustawowego wieku emerytalnego.

METODA WYBORU

W przypadku wakatu na stanowisku Prezesa Izby nowy Prezes zostaje powołany w następujący sposób. Powołany zostaje nowy członek Zarządu, tak aby Zarząd mógł się na powrót ukonstytuować w pełnym składzie, natomiast głowa państwa, działając na zalecenie Gabinetu Ministrów, powołuje nowego Prezesa spośród trzech członków Zarządu.

ORGAN KIEROWNICTWA

Powszechną Izbą Obrachunkową kieruje Zarząd, w skład którego wchodzą Prezes i dwaj członkowie. Członkowie Zarządu podejmują decyzje wspólnie.

Każdy z członków Zarządu działa w charakterze sprawozdawcy w odniesieniu do części prac Izby, Prezes natomiast sprawuje nadzór nad całą organizacją.

W Zarządzie Izby zasiada ponadto dwóch zewnętrznych członków nadzwyczajnych, którzy mogą zostać wezwani do udziału w określonych działaniach, np. w celu nadzorowania kontroli, realizowania zadań zewnętrznych lub zastępowania członków Zarządu.

KADENCJA

Wszyscy członkowie Zarządu Izby są nieusuwalni i pełnią funkcję do momentu osiągnięcia ustawowego wieku emerytalnego.

METODA WYBORU

Członkowie Zarządu są powoływani przez głowę państwa. Decyzja w tej sprawie jest przygotowywana wspólnie przez Zarząd i parlament.

Zarząd wybiera co najmniej czterech kandydatów na podstawie wyników otwartej procedury rekrutacji. Lista kandydatów jest przedkładana Drugiej Izbie Parlamentu Niderlandzkiego, która jednak nie jest nią związana. Następnie Druga Izba przekazuje listę trzech kandydatów głowie państwa, która powołuje osobę cieszącą się największym poparciem w parlamencie.

STRUKTURA ORGANIZACYJNA

Zarząd Izby jest wspierany w swoich pracach przez organizację, na czele której stoi Sekretarz Generalny, wyznaczony na mocy prawa i zaprzysiężony przez głowę państwa. Ponadto w strukturach Izby funkcjonuje zespół kierowniczy składający się z sześciu dyrektorów ds. kontroli oraz dyrektora ds. usług wsparcia, któremu przewodniczy Sekretarz Generalny. Ów zespół jest odpowiedzialny za jakość pracy organizacji i kontrole.

— ZASOBY

PRACOWNICY

  • Liczba: 232 (75% to osoby nadzorujące i wykonujące kontrole).
  • Struktura zatrudnienia pracowników wg płci: ♂ 50%, ♀ 50%. Średni wiek: 48 lat.

BUDŻET

  • 28,6 mln euro (80% tej kwoty przeznacza się na zadania kontrolne),
  • 0,11% łącznych wydatków publicznych.

KONTROLE

— PLANOWANIE KONTROLI

Choć Izba samodzielnie podejmuje decyzje w sprawie kontroli, jakie zamierza przeprowadzić, parlament, ministrowie i sekretarze stanu mogą się do niej zwrócić o podjęcie czynności kontrolnych w danej sprawie.

Izba ma bieżący program prac kontrolnych, który jest aktualizowany kilka razy do roku zgodnie z wynikami prowadzonego regularnie dialogu strategicznego. Część zasobów Izby jest przeznaczona na realizację wieloletnich programów kontroli, które koncentrują się na zagadnieniach o dużym znaczeniu finansowym i społecznym.

Izba przyznaje priorytet tym obszarom kontroli, w których może wnieść wartość dodaną dzięki przysługującym jej specjalnym uprawnieniom (takim jak prawo dostępu do informacji poufnych), a także ze względu na jej niezależność i bezstronność bądź dlatego, że żaden inny podmiot nie może przeprowadzać kontroli w tych obszarach.

— METODY KONTROLI

Izba przeprowadza kontrole finansowe, kontrole zgodności i kontrole wykonania zadań.

Wypróbowuje przy tym nowe metody i techniki kontroli oraz nowe formy publikowania wyników kontroli.

WYNIKI PRAC

— SPRAWOZDANIA I INNE PUBLIKACJE

Powszechna Izba Obrachunkowa publikuje:

  • sprawozdanie roczne,
  • sprawozdania z kontroli,
  • sprawozdania poświęcone zagadnieniom szczegółowym,
  • pisma w sprawie budżetu,
  • przeglądy online,
  • dokumenty informacyjne.

Izba przekazuje swoje ustalenia pokontrolne – a także doświadczenia zebrane w toku prowadzonych prac – instytucjom rządowym, parlamentowi oraz osobom odpowiedzialnym za zarządzanie jednostkami kontrolowanymi.

Izba ogranicza liczbę publikacji w okresie poprzedzającym wybory parlamentarne, w trakcie wyborów i bezpośrednio po nich, do momentu objęcia urzędu przez nowy gabinet ministrów.

— ROZPOWSZECHNIANIE WYNIKÓW PRACY

Izba publikuje sprawozdania na swojej stronie internetowej, a także informuje o swoich publikacjach w mediach społecznościowych.

W trzecią środę maja (określaną mianem „dnia rozliczenia rządu przed parlamentem”) Izba wydaje niezależną opinię w sprawie sprawozdań finansowych instytucji rządowych na szczeblu centralnym oraz w sprawie zarządzania operacyjnego, zarządzania finansami i jakości informacji na temat polityki, które ministrowie przekazują parlamentowi.

— WSPÓŁPRACA Z INNYMI INSTYTUCJAMI

Powszechna Izba Obrachunkowa aktywnie współpracuje i dzieli się wiedzą z instytucjami kontroli Królestwa Niderlandów. Instytucje te obejmują wiele podmiotów, od lokalnych organów kontroli i komisji ds. audytu po instytucje kontroli na karaibskim terytorium Niderlandów.

Ponadto Izba aktywnie uczestniczy w pracach międzynarodowej wspólnoty organów kontroli. Posiada szerokie doświadczenie w usprawnianiu rozwoju instytucjonalnego dzięki projektom w zakresie budowania potencjału realizowanym wspólnie z najwyższymi organami kontroli z innych krajów. Izba współpracuje również z pokrewnymi instytucjami i wymienia się z nimi szczegółową wiedzą specjalistyczną. Jest członkiem instytucjonalnym INTOSAI, EUROSAI, Komitetu Kontaktowego UE i Światowego Forum Przywództwa w dziedzinie Kontroli.

Przykładami bliskiej współpracy nawiązywanej przez Izbę są wspólne lub równoległe kontrole prowadzone razem z innymi najwyższymi organami kontroli.

 

 

POLSKA

NAJWYŻSZA IZBA KONTROLI

W obecnej formie istnieje od 1919 r.
Utworzono w 1809 r.

Strona internetowa: www.nik.gov.pl

Misja:

Dbałość o gospodarność i skuteczność w służbie publicznej dla Rzeczypospolitej Polskiej

INFORMACJE OGÓLNE

— PODSTAWA PRAWNA

ZAKRES DZIAŁANIA

Najwyższa Izba Kontroli (NIK) kontroluje działalność organów administracji rządowej, Narodowego Banku Polskiego, państwowych osób prawnych i innych państwowych jednostek organizacyjnych pod względem legalności, gospodarności, celowości i rzetelności. NIK może kontrolować działalność organów samorządu terytorialnego, samorządowych osób prawnych i innych samorządowych jednostek organizacyjnych pod względem legalności, gospodarności i rzetelności.

NIK może również kontrolować, pod względem legalności i rzetelności, działalność innych jednostek organizacyjnych i podmiotów gospodarczych (przedsiębiorców) w zakresie, w jakim wykorzystują one majątek lub środki państwowe lub komunalne oraz wywiązują się z zobowiązań finansowych na rzecz państwa.

NIK ma prawo dostępu do wszelkich informacji, jakich potrzebuje, a jej pracownicy posiadają swobodny dostęp do obiektów i pomieszczeń jednostek kontrolowanych, a także prawo wglądu do właściwych dokumentów i innych materiałów. NIK ma prawo wezwać świadków z jednostek kontrolowanych lub innych podmiotów oraz przyjmować od nich materiały dowodowe, żądać ustnych lub pisemnych wyjaśnień od pracowników jednostek kontrolowanych, korzystać z pomocy biegłych i specjalistów, a także brać udział w naradach kierownictwa jednostek kontrolowanych.

ZASADNICZA PODSTAWA PRAWNA

Ustawa o Najwyższej Izbie Kontroli z dnia 23 grudnia 1994 r. ze zmianami.

JEDNOSTKI KONTROLOWANE

NIK kontroluje m.in.:

  • jednostki budżetowe (np. ministerstwa i agencje państwowe), w tym dysponentów części budżetu państwa,
  • państwowe fundusze celowe,
  • agencje wykonawcze i inne państwowe osoby prawne sektora finansów publicznych,
  • banki państwowe, w tym Narodowy Bank Polski,
  • jednostki samorządu terytorialnego,
  • inne jednostki realizujące wydatki publiczne, w tym jednostki spoza sektora finansów publicznych.

— STRUKTURA

RODZAJ NOK

Urząd kontroli, na którego czele stoi Prezes i który działa na zasadach kolegialności, co oznacza, że istnieje specjalny organ, Kolegium NIK, zaangażowany w proces zatwierdzania i przyjmowania najważniejszych dokumentów.

MIEJSCE NOK W SYSTEMIE ORGANÓW PANSTWA

NIK jest naczelnym organem kontroli państwowej, niezależnym od rządu, lecz podległym Sejmowi.

RELACJE Z PARLAMENTEM / RZADEM

NIK przedkłada sprawozdania Sejmowi i współpracuje z prawie wszystkimi komisjami sejmowymi, które rozpatrują większość informacji o wynikach kontroli NIK w swoim zakresie działania. Sejmowa Komisja do Spraw Kontroli Państwowej rozpatruje również informacje o wynikach kontroli NIK oraz przedstawia opinie w kwestiach dotyczących budżetu NIK i sugestie potencjalnych obszarów kontroli NIK zgłoszone przez inne komisje sejmowe (ok. 40–60 rocznie). NIK informuje też Komisję do Spraw Kontroli Państwowej o swoim rocznym planie pracy.

Sejm rozpatruje najważniejsze sprawozdania NIK: coroczne sprawozdanie z działalności oraz analizę wykonania budżetu państwa i założeń polityki pieniężnej.

Sejm i jego organy mogą zlecać NIK podjęcie kontroli, ale takie sytuacje są rzadkie (ok. 1-3 rocznie).

— ORGANIZACJA

KIEROWNICTWO

PREZES

Krzysztof Kwiatkowski objął urząd w dniu 27 sierpnia 2013 r.

Prezesa wspomagają trzej wiceprezesi i dyrektor generalny.

KADENCJA

6 lat, z możliwością jednokrotnego powołania na kolejną kadencję.

METODA WYBORU

Powoływany przez Sejm za zgodą Senatu na wniosek Marszałka Sejmu lub grupy co najmniej 35 posłów.

ORGAN KIEROWNICTWA

Obok Prezesa organem kierownictwa jest Kolegium NIK. Jest to organ kolegialny, w skład którego wchodzą Prezes NIK, wszyscy wiceprezesi, dyrektor generalny oraz 14 członków (siedmiu przedstawicieli nauk prawnych lub ekonomicznych, niezależnych od NIK, oraz siedmiu dyrektorów kontrolnych jednostek organizacyjnych lub radców Prezesa NIK).

KADENCJA

3 lata, z możliwością przedłużenia.

METODA WYBORU

14 członków Kolegium NIK powołuje Marszałek Sejmu na wniosek Prezesa NIK po zasięgnięciu opinii sejmowej Komisji do Spraw Kontroli Państwowej.

STRUKTURA ORGANIZACYJNA

Jednostki funkcjonujące w NIK dzielą się na jednostki kontrolne (departamenty i delegatury) oraz jednostki organizacji i obsługi (biura). Właściwość terytorialna poszczególnych delegatur, które posiadają ten sam status co departamenty kontrolne, odpowiada podziałowi administracyjnemu Polski (województwa).

Kontrole prowadzone przez departamenty kontrolne i delegatury nadzorowane są przez Prezesa NIK lub jednego z wiceprezesów.

— ZASOBY

PRACOWNICY (2017)

  • Liczba: 1 585 (71% to osoby nadzorujące i wykonujące kontrole).
  • Struktura zatrudnienia pracowników wg płci: ♂ 56%, ♀ 44%. Średni wiek: 41 lat

BUDŻET

  • Budżet NIK: 277,5 mln PLN / ok. 67 mln euro (2017).
  • Przydział środków: Kolegium NIK uchwala projekt budżetu i przedkłada go Sejmowi, który może go zmienić przed zatwierdzeniem.
  • Ok. 0,07% budżetu państwa.

KONTROLE

— PLANOWANIE KONTROLI

NIK przeprowadza kontrole na podstawie rocznego planu pracy. Kontrola wykonania budżetu państwa, jako podstawowy obowiązek NIK, ma pierwszeństwo w procesie planowania kontroli.

W NIK pracują zespoły, które monitorują zmiany legislacyjne, badają dane statystyczne i sprawdzają plany oraz programy rządowe, a także komunikaty prasowe. Monitorowanie to ma znaczący udział w rocznym i długoterminowym planowaniu. Na tej podstawie opracowywany jest plan pracy i zostają określone priorytety kontrolne.

Wybór obszarów proponowanych do skontrolowania poprzedzony jest wszechstronną analizą ryzyka opartą na m.in. sprawozdaniach i publikacjach międzynarodowych instytucji, takich jak Organizacja Współpracy Gospodarczej i Rozwoju, Bank Światowy czy Rada UE, krajowych dokumentach strategicznych, planach finansowych sektora publicznego, statystykach, skargach otrzymanych przez NIK, wynikach badań opinii publicznej i doniesieniach medialnych.

— METODY KONTROLI

NIK przeprowadza kontrole finansowe, prawidłowości i wykonania zadań (planowe i doraźne), a także kontrole kompleksowe, które obejmują kwestie finansowe, prawidłowości i wykonania zadań.

NIK stosuje standardy kontroli oparte na przepisach prawnych obowiązujących w Polsce, standardach kontroli INTOSAI, europejskich wytycznych stosowania standardów kontroli INTOSAI, standardach kontroli Międzynarodowej Federacji Księgowych (IFAC) oraz wieloletnich doświadczeniach NIK.

Wytyczne metodyczne (Podręcznik kontrolera), oparte na powyższych standardach, zawierają szczegółowe instrukcje pomocne przy przeprowadzaniu kontroli.

Kodeks etyki NIK zgodny jest z powszechnie przyjętymi międzynarodowymi standardami kontroli.

WYNIKI PRAC

— SPRAWOZDANIA NOK

NIK publikuje:

  • analizę wykonania budżetu państwa i założeń polityki pieniężnej (sprawozdanie roczne),
  • opinię w przedmiocie absolutorium dla Rady Ministrów,
  • sprawozdania z każdej kontroli jednostkowej (wystąpienia pokontrolne),
  • sprawozdania zbiorcze ze wszystkich kontroli planowych i niektórych kontroli doraźnych (informacje o wynikach kontroli),
  • coroczne sprawozdanie z działalności,
  • analizy wykorzystania wynikających z kontroli wniosków dotyczących stanowienia i stosowania prawa,
  • roczny plan pracy.

NIK sporządza również:

  • wystąpienia, które zawierają wynikające z kontroli zarzuty dotyczące działalności osób wchodzących w skład Rady Ministrów, osób kierujących urzędami centralnymi i Prezesa Narodowego Banku Polskiego,
  • wnioski w sprawie rozpatrzenia określonych problemów związanych z działalnością organów wykonujących zadania publiczne,
  • opinie (np. w sprawie inicjatyw ustawodawczych posłów),
  • propozycje zmian legislacyjnych (wnioski de lege ferenda),
  • materiały tematyczne (na temat działalności międzynarodowej NIK, współpracy z innymi polskimi organami kontroli itd.),
  • analizy wniosków i skarg obywateli.

Monitorowanie wyników kontroli:

  • NIK informuje jednostki kontrolowane o swoich ustaleniach i zaleceniach, a także systematycznie sprawdza, czy są one realizowane. Wyniki tych badań przedstawiane są w sprawozdaniach z kontroli sprawdzających.

— ROZPOWSZECHNIANIE WYNIKÓW PRACY

PUBLIKACJA WYNIKÓW KONTROLI

NIK publikuje informacje o wynikach kontroli, związane z nimi dokumenty i informacje na temat bieżącej działalności na stronie internetowej (www.nik.gov.pl) oraz poprzez Biuletyn Informacji Publicznej (https://bip.nik.gov.pl/).

RELACJE W MEDIACH

NIK opracowuje dużą ilość materiałów informacyjnych w celu upowszechniania w mediach. W 2017 r. w prasie, radiu i telewizji przywołano łącznie 11 168 publikacji dotyczących NIK.

RELACJE Z OBYWATELAMI

NIK jest prawnie zobowiązana do udzielania informacji na temat swojego funkcjonowania, działalności, wyników prac itp., a także umożliwia obywatelom składanie wniosków np. dotyczących kontroli.

— WSPÓŁPRACA Z INNYMI INSTYTUCJAMI

NIK ściśle współpracuje z innymi – krajowymi lub lokalnymi – organami kontroli, rewizji i inspekcji (udostępniają one NIK wyniki swoich kontroli i przeprowadzają określone kontrole wspólnie pod kierownictwem NIK).

NIK regularnie współpracuje również z uniwersytetami i instytucjami badawczymi, a także systematycznie korzysta z konsultacji ekspertów zewnętrznych.

 

 

PORTUGALIA

TRIBUNAL DE CONTAS

W obecnej formie istnieje od 1849 r.
Utworzono w 1389 r.

Strona internetowa: www.tcontas.pt

Misja:

Zadaniem Trybunału jest poprawa zarządzania finansami publicznymi przez promowanie rozliczalności i przejrzystości oraz przez egzekwowanie odpowiedzialności w kwestiach finansowych. Trybunał działa w charakterze niezależnego strażnika interesów finansowych obywateli, przedstawiając informacje o tym, w jaki sposób wydatkowane są środki publiczne.

INFORMACJE OGÓLNE

— PODSTAWA PRAWNA

ZAKRES DZIAŁANIA

Zgodnie z konstytucją i przepisami ustawowymi portugalski Trybunał Obrachunkowy:

  • przeprowadza kontrole legalności i prawidłowości dochodów i wydatków publicznych oraz długu publicznego,
  • wydaje opinię w sprawie ogólnych rachunków państwa i sprawozdań finansowych regionów autonomicznych, a od 2021 r. będzie poświadczał ogólne rachunki państwa,
  • dokonuje oceny zarządzania finansami publicznymi,
  • egzekwuje odpowiedzialność w kwestiach finansowych.

Trybunał ma prawo dostępu do wszystkich informacji, które uznaje za niezbędne, a jednostki kontrolowane są zobowiązane współpracować z Trybunałem.

ZASADNICZA PODSTAWA PRAWNA

  • Konstytucja Republiki Portugalskiej (1976), art. 107, art. 209 ust. 1 lit. c), art. 214 i 216,
  • ustawa nr 98/97 z dnia 26 sierpnia 1997 r. o organizacji i funkcjonowaniu Trybunału Obrachunkowego,
  • ramowa ustawa budżetowa nr 151/2015 z dnia 11 września 2015 r., art. 66 ust. 6.

JEDNOSTKI KONTROLOWANE

Kontroli Trybunału podlegają:

  • państwo i służby państwowe,
  • Regiony Autonomiczne Azorów i Madery oraz służby tych regionów,
  • organy samorządowe oraz ich stowarzyszenia lub federacje, w tym obszary metropolitalne,
  • instytucje publiczne,
  • instytucje systemu ubezpieczeń społecznych,
  • stowarzyszenia publiczne, stowarzyszenia podmiotów publicznych lub stowarzyszenia o charakterze mieszanym zrzeszające podmioty publiczne i prywatne, które są w większej części finansowane przez podmioty publiczne lub które podlegają kontroli zarządczej sprawowanej przez takie podmioty,
  • przedsiębiorstwa państwowe,
  • przedsiębiorstwa należące do regionów,
  • przedsiębiorstwa komunalne lub należące do zrzeszeń gmin,
  • wszelkie podmioty, w których zaangażowane są środki publiczne, czy ze względu na otrzymane dotacje, czy w związku z tym, że częściowo są własnością państwa,
  • przedsiębiorstwa posiadające koncesje na zarządzanie przedsiębiorstwami państwowymi, przedsiębiorstwa z udziałem kapitału publicznego, przedsiębiorstwa o mieszanym charakterze publiczno-prywatnym kontrolowane przez sektor publiczny, przedsiębiorstwa posiadające koncesje na świadczenie usług publicznych lub zarządzające świadczeniem takich usług oraz przedsiębiorstwa posiadające koncesje na prowadzenie robót publicznych,
  • inne podmioty czerpiące korzyści ze środków publicznych lub zarządzające nimi.

— STRUKTURA

RODZAJ NOK

Model kolegialny z funkcjami kontrolnymi i jurysdykcyjnymi. W skład Trybunału wchodzą Prezes i 18 członków (sędziów posiadających taki sam status jak sędziowie Sądu Najwyższego).

MIEJSCE NOK W SYSTEMIE ORGANÓW PAŃSTWA

Zgodnie z przepisami konstytucji Trybunał Obrachunkowy jest najwyższym organem sądowniczym i jako suwerenny organ państwa stoi na równi z prezydentem Republiki, parlamentem, rządem i innymi sądami. Jest on niezależnym najwyższym organem kontroli odpowiedzialnym za zewnętrzną kontrolę finansową i weryfikację wykonania budżetu państwa przez rząd.

Członkowie Trybunału, będący sędziami, są nieusuwalni i nie mogą być pociągani do odpowiedzialności za wydawane orzeczenia, z wyjątkiem określonych przypadków przewidzianych przepisami prawa.

RELACJE Z PARLAMENTEM / RZĄDEM

Trybunał jest niezależny względem wszystkich innych instytucji. W przepisach określono jednak pewne procedury współpracy, które obejmują m.in. następujące rozwiązania:

  • parlament i rząd mogą wnioskować do Trybunału o przeprowadzenie kontroli określonych podmiotów lub w odniesieniu do określonych kwestii finansowych, niemniej Trybunał nie ma obowiązku podejmować działań w odpowiedzi na te wnioski;
  • parlament może zwrócić się o przekazanie mu dostępnych sprawozdań;
  • parlament może zwrócić się do Trybunału o informacje uzyskane w toku kontroli;
  • sprawozdania z kontroli oraz sprawozdanie roczne Trybunału udostępniane są co do zasady ogółowi obywateli i przesyłane do parlamentu i innych zainteresowanych stron.

— ORGANIZACJA

KIEROWNICTWO

PREZES

Vítor Caldeira pełni funkcję Prezesa od 3 października 2016 r.

KADENCJA

4 lata, z możliwością przedłużenia.

METODA WYBORU

Prezes jest powoływany przez prezydenta Republiki na wniosek rządu.

ORGAN KIEROWNICTWA

Trybunał jest podmiotem samodzielnym.

Instytucją kieruje Prezes.

Trybunał ma prawo określać własny budżet i przysługuje mu niezależność finansowa w gospodarowaniu tym budżetem. Budżet jest zatwierdzany przez parlament.

Organem odpowiedzialnym za podejmowanie decyzji dotyczących projektu rocznego budżetu oraz strategicznego planu działań Trybunału jest plenum Trybunału, w którym zasiadają Prezes i wszyscy członkowie.

KADENCJA

Członkowie pełnią funkcję dożywotnio.

METODA WYBORU

Członków wybiera się w ramach otwartego naboru przy udziale komisji rekrutacyjnej.

STRUKTURA ORGANIZACYJNA

Trybunał dzieli się na trzy izby oraz dwie izby regionalne (odpowiednio dla regionu Azorów i Madery). W skład izb kontrolnych wchodzą działy ds. kontroli i działy administracyjne.

Ponadto Trybunał posiada dział ds. audytu wewnętrznego podlegający bezpośrednio Prezesowi Trybunału, a także Komisję ds. Standardów Kontroli.

Członkowie Trybunału są przypisani do różnych izb, o czym decydują kryteria dotyczące ich studiów uniwersyteckich i kariery zawodowej.

— ZASOBY

PRACOWNICY (2017)

  • Liczba: 494 (w siedzibie głównej: 412; w regionie Azorów: 40; w regionie Madery: 42 (61% to osoby nadzorujące i wykonujące kontrole),
  • Struktura zatrudnienia pracowników wg płci: ♂ 32%, ♀ 68%. Średni wiek: 51 lat.

BUDŻET

  • Trybunał jest finansowany z ogólnego budżetu państwa i z zasobów własnych (tj. z opłat nakładanych na jednostki kontrolowane).
  • Łączny budżet (2017): 26,1 mln euro,
  • < 0,01% łącznych wydatków publicznych.

KONTROLE

— PLANOWANIE KONTROLI

Portugalski Trybunał Obrachunkowy zatwierdza co trzy lata strategiczny plan działania, w którym przedstawia cele zaplanowanych prac i uwzględnia najistotniejsze mocne i słabe strony, wyzwania, szanse i zagrożenia (korzystając z analizy SWOT).

Ponadto zatwierdza szczegółowy roczny program prac, zachowując przy tym pełną niezależność.

— METODY KONTROLI

Trybunał przeprowadza kontrole każdego rodzaju.

Wykorzystywane do tego celu metody i metodyki określono w podręcznikach kontroli Trybunału, które uwzględniają międzynarodowe standardy kontroli (ISSAI) oraz najlepsze praktyki.

WYNIKI PRAC

— SPRAWOZDANIA I INNE PUBLIKACJE

Trybunał publikuje wszystkie swoje sprawozdania i decyzje, w szczególności:

  • sprawozdania roczne i opinie dotyczące ogólnych rachunków państwa i sprawozdań finansowych regionów autonomicznych,
  • sprawozdania z kontroli,
  • roczne sprawozdanie z działalności.

— ROZPOWSZECHNIANIE WYNIKÓW PRACY

Trybunał publikuje na swojej stronie internetowej informacje o sprawozdaniach, decyzjach, istotnych dokumentach, wydarzeniach i działaniach.

Ponadto może zdecydować o opublikowaniu własnych sprawozdań w portugalskim Dzienniku Urzędowym oraz rozpowszechniać treść tych dokumentów w mediach. Trybunał korzysta również z sieci społecznościowych do kontaktów z ogółem obywateli.

— WSPÓŁPRACA Z INNYMI INSTYTUCJAMI

Portugalski Trybunał Obrachunkowy przewodniczy Grupie Zadaniowej EUROSAI ds. Kontroli i Etyki i jest członkiem Zarządu INTOSAI (2017–2019). Trybunał przeprowadza również przeglądy partnerskie i uczestniczy w projektach w zakresie budowania potencjału najwyższych organów kontroli, zwłaszcza w państwach portugalskojęzycznych.

 

 

RUMUNIA

CURTEA DE CONTURI A ROMÂNIEI

W obecnej formie istnieje od 1992 r.
Utworzono w 1864 r.

Strona internetowa: www.curteadeconturi.ro

Misja:

Zadaniem Trybunału jest kontrola kształtowania i wykorzystywania zasobów finansowych państwa i sektora publicznego oraz zarządzania nimi oraz przedstawianie parlamentowi i organom administracji terytorialnej sprawozdań na temat wykorzystania tych zasobów i zarządzania nimi zgodnie z zasadami legalności, prawidłowości, oszczędności, wydajności i skuteczności.

INFORMACJE OGÓLNE

— PODSTAWA PRAWNA

ZAKRES DZIAŁANIA

Rumuński Trybunał Obrachunkowy przeprowadza kontrole dotyczące pozyskiwania i wykorzystywania zasobów finansowych państwa i sektora publicznego oraz zarządzania nimi. Prowadzi on swoją działalność w sposób niezależny, jak określono w przepisach konstytucji. Ponadto jest członkiem międzynarodowych organizacji zrzeszających najwyższe organy kontroli.

ZASADNICZA PODSTAWA PRAWNA

  • Konstytucja Rumunii (1991),
  • ustawa nr 94/1992 w sprawie organizacji i funkcjonowania Trybunału Obrachunkowego, ponownie opublikowana, wraz z późniejszymi zmianami i uzupełnieniami.

JEDNOSTKI KONTROLOWANE

Kontroli Trybunału podlegają:

  • organy administracji państwowej i administracji terytorialnej,
  • Narodowy Bank Rumunii,
  • niezależne przedsiębiorstwa publiczne (rum. regia autonomă),
  • przedsiębiorstwa komercyjne, w których państwo, organy administracji centralnej i terytorialnej, instytucje publiczne lub niezależne organy administracji posiadają, pojedynczo lub łącznie, udziały większościowe,
  • system ubezpieczeń społecznych lub inne niezależne organy, które zarządzają aktywami, majątkiem lub środkami publicznymi,
  • podmioty prawne, które otrzymują gwarancje rządowe na kredyty bądź dotacje lub inne formy pomocy finansowej państwa od organów administracji publicznej na szczeblu centralnym i lokalnym lub od innych instytucji publicznych.

— STRUKTURA

RODZAJ NOK

Struktura kolegialna, bez funkcji jurysdykcyjnej.

MIEJSCE NOK W SYSTEMIE ORGANÓW PAŃSTWA

Rumuński Trybunał Obrachunkowy jest najwyższym organem kontroli mającym za zadanie prowadzić kontrole dotyczące pozyskiwania i wykorzystywania zasobów finansowych państwa i sektora publicznego oraz zarządzania nimi. Może również przeprowadzać kontrole wykonania zadań.

Trybunał odpowiada wyłącznie przed parlamentem, a ponadto może wyrażać opinie na temat projektów ustaw wchodzących w zakres jego kompetencji.

Spory wynikające z działań prowadzonych przez Trybunał rozstrzygają sądy. Po zmianie konstytucji w 2003 r. Trybunał stracił uprawnienia jurysdykcyjne.

RELACJE Z PARLAMENTEM / RZĄDEM

Rumuński Trybunał Obrachunkowy przedkłada roczne sprawozdanie w sprawie sprawozdania finansowego z zarządzania budżetem państwowym za ostatni zakończony rok budżetowy, wskazując przy tym wszelkie nieprawidłowości. Na wniosek Izby Deputowanych lub Senatu Trybunał kontroluje zarządzanie środkami publicznymi i sporządza sprawozdania z kontroli.

Parlament jest jedynym organem władzy, który może zwrócić się do Trybunału o ocenę zarządzania środkami publicznymi i sporządzenie odnośnego sprawozdania.

— ORGANIZACJA

KIEROWNICTWO

PREZES

Mihai Busuioc został powołany na to stanowisko 15 października 2017 r.

KADENCJA

9 lat, bez możliwości przedłużenia.

METODA WYBORU

Prezesa powołuje parlament.

ORGAN KIEROWNICTWA

Rumuńskim Trybunałem Obrachunkowym zarządza plenum. W jego skład wchodzi 18 członków, powoływanych przez parlament zgodnie z przepisami ustawy. Członków tych określa się mianem radców obrachunkowych.

Zarząd nad Trybunałem sprawuje plenum. Prezes odpowiada za zarządzanie wykonawcze Trybunałem, w czym wspiera go dwóch wiceprezesów, będących również radcami obrachunkowymi.

KADENCJA

9 lat, bez możliwości przedłużenia.

METODA WYBORU

Członkowie, powoływani przez parlament, są niezawiśli w pełnieniu swoich funkcji i nieusuwalni. Są urzędnikami państwowymi i podlegają tym samym ograniczeniom prawnym co sędziowie. Członkowie Trybunału nie mogą należeć do partii politycznych ani prowadzić jakiejkolwiek działalności publicznej o charakterze politycznym w trakcie sprawowania urzędu.

STRUKTURA ORGANIZACYJNA

Rumuński Trybunał Obrachunkowy dzieli się na kilka działów ds. kontroli, Sekretariat Generalny, okręgowe izby obrachunkowe i Izbę Obrachunkową Miasta Bukareszt. Ponadto w ramach Trybunału działa instytucja audytowa, ustanowiona jako niezależny organ operacyjny w jego strukturach.

— ZASOBY

PRACOWNICY

  • Liczba: 1 638 (80% to osoby nadzorujące i wykonujące kontrole).
  • Struktura zatrudnienia pracowników wg płci: ♂ 60%, ♀ 40%. Średni wiek: 48 lat.

BUDŻET

  • Trybunał jest finansowany z budżetu państwa.
  • 58 mln euro (2017), w tym wydatki administracyjne,
  • Ok. 0,17% łącznych wydatków publicznych.

KONTROLE

— PLANOWANIE KONTROLI

Zewnętrzne działania w zakresie kontroli publicznej, tj. kontrole finansowe, kontrole wykonania zadań i kontrole zgodności, są planowane przez Trybunał w dwóch perspektywach czasowych: rocznej i wieloletniej.

Wieloletnie planowanie działań obejmuje okres 3 lat.

— METODY KONTROLI

Zadania kontrolne realizowane przez Trybunał obejmują:

  • kontrole finansowe sprawozdań z wykonania budżetu,
  • kontrole wykonania zadań,
  • kontrole zgodności,
  • zewnętrzne kontrole publiczne środków wspólnotowych.

Kontrole przeprowadza się zgodnie z normami Trybunału Obrachunkowego opracowanymi na podstawie standardów INTOSAI (ISSAI) oraz w oparciu o regulacje wewnętrzne, podręczniki i wytyczne sporządzone zgodnie z ISSAI i dostosowane do szczególnych ram, w których funkcjonuje Trybunał.

WYNIKI PRAC

— SPRAWOZDANIA I INNE PUBLIKACJE

Roczne sprawozdanie publiczne jest najistotniejszą i najszerzej komentowaną publikacją Trybunału, od której zależy jego wiarygodność i reputacja wobec najważniejszych zainteresowanych stron. Przedstawione są w niej zwięźle główne zadania kontrolne i kluczowe ustalenia.

W rocznych sprawozdaniach z działalności Trybunał udostępnia informacje na temat własnej strategii, uprawnień, obowiązków, misji i stosunków z różnymi zainteresowanymi stronami, w tym z parlamentem i władzą wykonawczą, tak aby wszystkie zainteresowane podmioty mogły zyskać dokładniejszy ogląd pozycji i roli Trybunału Obrachunkowego w systemie najważniejszych organów państwa rumuńskiego. Roczne sprawozdanie z działalności Trybunału zawiera głównie dane i informacje na temat organizacji i działalności instytucji oraz uzyskanych rezultatów, a także działań w wymiarze międzynarodowym oraz zasobów finansowych i kadrowych w odnośnym roku.

Sprawozdania roczne w sprawie finansów publicznych na szczeblu lokalnym są przedkładane przez okręgowe izby obrachunkowe i organy publiczne jednostek administracyjno-terytorialnych.

Trybunał publikuje też sprawozdania specjalne (sprawozdania sporządzone na wniosek którejś z izb rumuńskiego parlamentu lub sprawozdania dotyczące określonych obszarów).

Sprawozdania Trybunału Obrachunkowego muszą być istotne, realistyczne, przejrzyste, wiarygodne, publikowane w terminie i przydatne. Powinny być udostępniane ogółowi obywateli w odpowiednim terminie, tak aby parlament – będący głównym odbiorcą tych publikacji – mógł stanowić prawo w oparciu o przedstawione przez Trybunał wnioski i zalecenia.

— ROZPOWSZECHNIANIE WYNIKÓW PRACY

Sprawozdania i inne publikacje Trybunału Obrachunkowego są dostępne w formie elektronicznej na oficjalnej stronie internetowej Trybunału, a ponadto przesyła się je w formie materialnej wszystkim zainteresowanym instytucjom publicznym.

— WSPÓŁPRACA Z INNYMI INSTYTUCJAMI

Trybunał Obrachunkowy utrzymuje stosunki z innymi najwyższymi organami kontroli na szczeblu międzynarodowym przez wymianę doświadczeń, udział w konferencjach, seminariach i grupach roboczych oraz przez publikowanie istotnych analiz w wydawnictwach międzynarodowych.

 

 

SŁOWACJA

NAJVYŠŠÍ KONTROLNÝ ÚRAD SLOVENSKEJ REPUBLIKY

W obecnej formie istnieje od 1993 r.
Utworzono w 1919 r.

Strona internetowa: www.nku.gov.sk

Misja:

Credo: Zapewnienie wydajnego gospodarowania zasobami publicznymi dzięki niezależnym kontrolom i wynikom tych kontroli.

Zadanie: Przyczynianie się do przejrzystości procesu podejmowania decyzji i usprawnienia zarządzania instytucjonalnego.

Wartości: W prowadzonych działaniach kadra kierownicza, kontrolerzy i personel administracyjny Najwyższego Urzędu Kontrolnego Republiki Słowackiej przestrzegają wartości i zasad obiektywności, fachowości, współpracy, wydajności, wiarygodności, niezależności i otwartego nastawienia.

INFORMACJE OGÓLNE

— PODSTAWA PRAWNA

ZAKRES DZIAŁANIA

Najwyższy Urząd Kontrolny Republiki Słowackiej kontroluje zarządzanie środkami i mieniem państwa, władz lokalnych i Unii Europejskiej. Przeprowadza również kontrole dochodów państwa i zapewnia, by opłaty celne i podatki pobierano w sposób prawidłowy.

Prowadząc kontrole, Urząd ma prawo dostępu do wszystkich obiektów i dokumentów, które uzna za niezbędne do wykonywania czynności kontrolnych.

Obok własnych prac kontrolnych Urząd uczestniczy, na wniosek Narodowego Banku Słowacji, w procesie wyznaczania niezależnego biegłego rewidenta na potrzeby kontroli ostatecznego sprawozdania finansowego Narodowego Banku Słowacji.

ZASADNICZA PODSTAWA PRAWNA

  • art. 60–63 konstytucji Republiki Słowackiej (1992),
  • ustawa nr 39/1993 o Najwyższym Urzędzie Kontrolnym Republiki Słowackiej.

JEDNOSTKI KONTROLOWANE

Kontroli Urzędu podlegają:

  • organy rządowe,
  • ministerstwa: w liczbie 13,
  • organy administracji państwowej na szczeblu centralnym,
  • instytucje publiczne,
  • podmioty prawne utworzone przez organy rządowe na szczeblu centralnym lub inne agencje administracji państwowej,
  • organy samorządu i jednostki samorządu terytorialnego wyższego szczebla, utworzone przez nie organizacje finansowane z budżetu oraz podmioty prawne z udziałem tych organów i jednostek,
  • państwowe podmioty celowe,
  • osoby fizyczne i podmioty prawne, które otrzymują środki krajowe, publiczne, unijne lub inne środki pochodzące z zagranicy.

— STRUKTURA

RODZAJ NOK

Struktura monokratyczna według modelu westminsterskiego bez funkcji jurysdykcyjnej.

MIEJSCE NOK W SYSTEMIE ORGANÓW PAŃSTWA

Urząd jest niezależnym organem państwowym.

RELACJE Z PARLAMENTEM / RZĄDEM

Urząd przedkłada parlamentowi roczne sprawozdanie podsumowujące w sprawie wyników wszystkich kontroli. Przedstawia również kompletne sprawozdania z kontroli właściwym komisjom parlamentarnym.

W odpowiedzi na uchwały parlamentu Urząd przeprowadza określone kontrole szczegółowe.

Ponadto wydaje i przedstawia parlamentowi opinie na temat projektu budżetu państwowego oraz ostatecznych sprawozdań finansowych Republiki Słowackiej.

Prezesa i dwóch wiceprezesów Urzędu powołuje i odwołuje parlament.

— ORGANIZACJA

KIEROWNICTWO

PREZES

Karol Mitrík został powołany na to stanowisko 20 maja 2015 r.

KADENCJA

7 lat, z możliwością jednokrotnego przedłużenia.

METODA WYBORU

Prezes jest wybierany przez posłów do Rady Narodowej Słowacji (parlamentu) w tajnym głosowaniu.

ORGAN KIEROWNICTWA

Urzędem zarządza Prezes, będący organem ustawowym, przy wsparciu dwóch wiceprezesów.

KADENCJA

Kadencja wiceprezesów wynosi 7 lat, z możliwością jednokrotnego przedłużenia.

METODA WYBORU

Wiceprezesi są wybierani przez posłów do Rady Narodowej Słowacji (parlamentu) w tajnym głosowaniu.

STRUKTURA ORGANIZACYJNA

W siedzibie Urzędu w Bratysławie mieszczą się dwa działy ds. kontroli i szereg jednostek organizacyjnych świadczących usługi wsparcia (dział ds. strategii, gabinet Prezesa, dział ds. kadr oraz zespół ds. audytu wewnętrznego). Ponadto Urząd ma siedem oddziałów regionalnych zlokalizowanych w regionalnych ośrodkach. Prowadzą one kontrole jednostek samorządu na szczeblach regionalnym, okręgowym i lokalnym.

— ZASOBY

PRACOWNICY (2018)

  • Liczba: 289 (81% to osoby nadzorujące i wykonujące kontrole).
  • Struktura zatrudnienia pracowników wg płci: ♂ 39%, ♀ 61%. Średni wiek: 48 lat.

BUDŻET

  • 10,7 mln euro (2018),
  • 0,07% łącznych wydatków publicznych.

KONTROLE

— PLANOWANIE KONTROLI

Urząd planuje prace kontrolne w rocznych planach prac, które Rada Doradcza zatwierdza w oparciu o trzyletni plan ramowy.

Wykaz kontroli sporządza się zasadniczo w oparciu o analizę ryzyka, cele strategiczne Urzędu i sugestie opinii publicznej.

— METODY KONTROLI

Urząd przeprowadza głównie trzy rodzaje kontroli:

  • kontrole finansowe,
  • kontrole zgodności,
  • kontrole wykonania zadań.

Opierając się na wynikach danej kontroli, Urząd sporządza wstępną wersję sprawozdania i przesyła ją jednostce kontrolowanej, która może wówczas wyrazić swoją opinię, przy czym opinia ta zostaje uwzględniona w sprawozdaniu końcowym.

WYNIKI PRAC

— SPRAWOZDANIA I INNE PUBLIKACJE

Najwyższy Urząd Kontrolny publikuje następujące dokumenty:

  • sprawozdanie roczne,
  • sprawozdania z kontroli finansowych,
  • sprawozdania z kontroli zgodności,
  • sprawozdania z kontroli wykonania zadań,
  • sprawozdanie podsumowujące w sprawie wyników wszystkich kontroli.

— ROZPOWSZECHNIANIE WYNIKÓW PRACY

Najwyższy Urząd Kontrolny Republiki Słowackiej przesyła wszystkie swoje sprawozdania z kontroli do jednostek kontrolowanych oraz do parlamentu i właściwych komisji parlamentarnych.

Ponadto na stronie internetowej Urzędu publikowane są streszczenia sprawozdań końcowych.

— WSPÓŁPRACA Z INNYMI INSTYTUCJAMI

Urząd współpracuje z wieloma instytucjami na szczeblu krajowym i międzynarodowym.

Partnerami krajowymi Urzędu są uniwersytety oraz organy publiczne takie jak Prokuratura Generalna, Izba Biegłych Rewidentów, Urząd Antymonopolowy Republiki Słowackiej oraz Urząd Zamówień Publicznych.

Celem działań Urzędu w zakresie współpracy krajowej i międzynarodowej jest wkład w rozwój metodyki i poprawa jakości prac, a zatem sprawniejsze wykonywanie uprawnień przysługujących Urzędowi na terenie Republiki Słowackiej.

 

 

SŁOWENIA

RAČUNSKO SODIŠČE REPUBLIKE SLOVENIJE

Istnieje od 1994 r.

Strona internetowa: www.rs-rs.si

Misja:

Nadzór nad środkami publicznymi.

INFORMACJE OGÓLNE

— PODSTAWA PRAWNA

ZAKRES DZIAŁANIA

Trybunał Obrachunkowy Republiki Słowenii nadzoruje rachunki państwa i budżet państwa oraz wszystkie dochody i wydatki publiczne.

ZASADNICZA PODSTAWA PRAWNA

  • art. 150 i 151 konstytucji Republiki Słowenii (1991),
  • ustawa o Trybunale Obrachunkowym.

Przepisy, na podstawie których Trybunał wykonuje przysługujące mu uprawnienia, nie mogą być zaskarżane przed sądem lub do innych organów państwowych.

JEDNOSTKI KONTROLOWANE

Kontroli Trybunału podlegają:

  • wszelkie podmioty prawne prawa publicznego lub ich części,
  • wszelkie podmioty podlegające prawu prywatnemu, jeśli:
    • otrzymały one wsparcie z budżetu Unii Europejskiej, budżetu państwowego lub ze środków organów władz lokalnych,
    • są posiadaczami koncesji,
    • są przedsiębiorstwami, bankami lub zakładami ubezpieczeniowymi, w których państwo lub organ władzy lokalnej posiada udział większościowy,
  • osoby fizyczne, które:
    • otrzymały wsparcie z budżetu Unii Europejskiej, budżetu państwowego lub ze środków organów władz lokalnych,
    • świadczą usługi publiczne lub zapewniają dobra publiczne na podstawie koncesji.

— STRUKTURA

RODZAJ NOK

Odmienny model: instytucja z Prezesem na czele, przeprowadzająca kontrole na szczeblu centralnym, regionalnym i lokalnym, bez uprawnień jurysdykcyjnych.

MIEJSCE NOK W SYSTEMIE ORGANÓW PAŃSTWA

Trybunał Obrachunkowy jest niezależny w wykonywaniu swoich obowiązków. Wiążą go przepisy konstytucyjne i ustawowe. Członków Trybunału powołuje parlament.

RELACJE Z PARLAMENTEM / RZĄDEM

Trybunał przedkłada parlamentowi wszystkie swoje sprawozdania z kontroli i każdego roku przedstawia roczne sprawozdanie z działalności.

W procesie wyboru kontroli, które mają zostać przeprowadzone w danym roku kalendarzowym, Trybunał bierze pod uwagę propozycje zgłoszone przez posłów do parlamentu i organy robocze parlamentu, rząd, ministerstwa i organy samorządu lokalnego. Musi przy tym uwzględnić co najmniej pięć propozycji przedstawionych przez Zgromadzenie Narodowe, w tym co najmniej dwa od posłów opozycji, a dalsze dwa od organów roboczych parlamentu.

Parlament wyznacza niezależnego biegłego rewidenta do skontrolowania sprawozdań finansowych Trybunału.

— ORGANIZACJA

KIEROWNICTWO

PREZES

Tomaž Vesel został powołany na to stanowisko 1 czerwca 2013 r.

KADENCJA

9 lat, z możliwością przedłużenia.

METODA WYBORU

Parlament powołuje Prezesa Trybunału bezwzględną większością głosów na wniosek prezydenta Republiki.

ORGAN KIEROWNICTWA

Trybunałem zarządza Senat, w skład którego wchodzi Prezes i dwóch zastępców Prezesa.

KADENCJA

9 lat, z możliwością przedłużenia.

METODA WYBORU

Parlament powołuje zastępców Prezesa Trybunału bezwzględną większością głosów na wniosek prezydenta Republiki.

STRUKTURA ORGANIZACYJNA

Prezes pełni funkcję audytora generalnego, reprezentuje Trybunał i jest odpowiedzialny za jego działania. Pierwszy zastępca Prezesa przejmuje uprawnienia Prezesa pod jego nieobecność i wspólnie z drugim zastępcą Prezesa wykonuje z upoważnienia Prezesa zadania audytora generalnego. Poszczególnymi działami kierują najwyżsi kontrolerzy państwowi. Działom tym przypisane są różne obszary działań sektora publicznego. Jeden z działów specjalizuje się w kontrolach wykonania zadań i kontrolach informatycznych.

Prezes wspólnie z zastępcami tworzą Senat, najwyższy organ kierowniczy Trybunału. Senat w porozumieniu z parlamentem przyjmuje regulamin Trybunału i podejmuje decyzje w najistotniejszych kwestiach strategicznych i kwestiach dotyczących kontroli.

— ZASOBY

PRACOWNICY (2018)

  • Liczba: 132 (76% to osoby nadzorujące i wykonujące kontrole).
  • Struktura zatrudnienia pracowników wg płci: ♂ 30%, ♀ 70%. Średni wiek: 45 lat.

BUDŻET

  • 5,6 mln euro (2018),
  • 0,92% całkowitego budżetu państwa.

KONTROLE

— PLANOWANIE KONTROLI

Trybunał przyjmuje swój program prac z zachowaniem pełnej niezależności, przy czym program ten ma charakter niejawny. Trybunał ma obowiązek wybrać do realizacji co najmniej pięć propozycji kontroli spośród wszystkich przedstawionych mu przez Zgromadzenie Narodowe.

— METODY KONTROLI

Trybunał przeprowadza kontrole różnego rodzaju:

  • kontrole wykonania zadań dotyczące skuteczności, wydajności i oszczędności operacji jednostek kontrolowanych w odniesieniu do osiągania przez nie ustanowionych celów i realizacji programów. Wyboru takich kontroli dokonuje się w oparciu o kryteria takie jak potencjalny wkład kontroli w poprawę zarządzania finansami, interes publiczny, ryzyko wystąpienia niezadowalających wyników i nieprawidłowości;
  • kontrole finansowe i kontrole zgodności dotyczące wiarygodności rocznych sprawozdań finansowych oraz legalności i prawidłowości transakcji leżących u ich podstaw (zwłaszcza poświadczenie wiarygodności) oraz oceny dotyczące zgodności systemów lub transakcji w poszczególnych obszarach budżetowych z odnośnymi przepisami i zasadami.

W ramach jednej kontroli często łączy się dwa rodzaje zadań kontrolnych.

WYNIKI PRAC

— SPRAWOZDANIA I INNE PUBLIKACJE

Trybunał Obrachunkowy publikuje:

  • sprawozdania z kontroli i sprawozdania pokontrolne,
  • roczne sprawozdanie z działalności,
  • opinie,
  • wybrane odpowiedzi na wnioski o konsultację.

— ROZPOWSZECHNIANIE WYNIKÓW PRACY

Trybunał przedkłada roczne sprawozdanie z działalności przewodniczącemu parlamentu. Sprawozdanie to jest następnie omawiane w Komisji ds. Nadzoru nad Finansami Publicznymi podczas posiedzenia otwartego dla dziennikarzy i innych przedstawicieli mediów.

Wszystkie sprawozdania z kontroli i sprawozdania pokontrolne są publikowane na stronie internetowej Trybunału na dzień po tym, jak prace nad nimi zostaną formalnie zakończone, a sprawozdanie zostanie przesłane do jednostek kontrolowanych i parlamentu.

— WSPÓŁPRACA Z INNYMI INSTYTUCJAMI

Trybunał koncentruje się przede wszystkim na zapewnieniu obiektywnych i wiarygodnych informacji na temat wydatkowania środków publicznych, tak aby ułatwić lepsze zarządzanie usługami publicznymi i ich świadczenie. W tym celu współpracuje z różnymi podmiotami z sektora publicznego i utrzymuje bliskie stosunki robocze z parlamentem i komisjami parlamentarnymi. Często uczestniczy w wydarzeniach organizowanych przez stowarzyszenia branżowe lub organy publiczne w celu promowania dobrych praktyk zarządzania oraz rozpowszechniania swoich ustaleń w szerszym gronie odbiorców.

 

 

HISZPANIA

TRIBUNAL DE CUENTAS

W obecnej formie istnieje od 1978 r.
Utworzono w 1851 r.

Strona internetowa: www.tcu.es

Misja:

Pełnienie funkcji najwyższego organu kontroli w Hiszpanii i sprawowanie jurysdykcji w zakresie dyscypliny finansów zgodnie z warunkami określonymi w hiszpańskiej konstytucji i przepisach prawa.

INFORMACJE OGÓLNE

— PODSTAWA PRAWNA

ZAKRES DZIAŁANIA

Trybunał Obrachunkowy przeprowadza zewnętrzne, ciągłe kontrole a posteriori w odniesieniu do działalności finansowo-gospodarczej sektora publicznego (funkcja kontrolna) oraz nadzoruje kwestię odpowiedzialności z tytułu dyscypliny finansów publicznych w przypadku osób, które są odpowiedzialne za zarządzanie środkami publicznymi lub majątkiem publicznym (funkcja jurysdykcyjna). Ma również uprawnienia do nakładania sankcji na partie polityczne oraz pełni ograniczone funkcje doradcze.

Jurysdykcja Trybunału rozciąga się na terytorium Hiszpanii.

ZASADNICZA PODSTAWA PRAWNA

  • art. 136 oraz art. 153 lit. d) konstytucji Hiszpanii (1978),
  • ustawa organiczna nr 2/1982 o Trybunale Obrachunkowym,
  • ustawa nr 7/1988 o funkcjonowaniu Trybunału Obrachunkowego,
  • ustawa organiczna nr 8/2007 w sprawie finansowania partii politycznych,
  • ustawa organiczna nr 5/1985 w sprawie ogólnej ordynacji wyborczej.

JEDNOSTKI KONTROLOWANE

Kontroli Trybunału podlegają:

  • państwowy sektor publiczny: 411 podmiotów, w tym:
    • 17 ministerstw,
    • 59 niezależnych organów,
    • 3 niezależne organy administracji,
    • 37 fundacji publicznych,
  • sektor publiczny na szczeblu regionalnym: 17 wspólnot autonomicznych i 2 miasta autonomiczne, obejmujące ok. 1 198 podmiotów,
  • sektor publiczny na szczeblu lokalnym obejmujący 12 964 podmioty,
  • partie polityczne: partie posiadające reprezentację parlamentarną (w liczbie 30) oraz pozostałe partie.

— STRUKTURA

RODZAJ NOK

Trybunał pełniący funkcję jurysdykcyjną.

MIEJSCE NOK W SYSTEMIE ORGANÓW PAŃSTWA

Trybunał Obrachunkowy jest najwyższym organem kontroli w Hiszpanii, odpowiedzialnym za kontrolę sprawozdań finansowych i zarządzania działalnością finansowo-gospodarczą państwa i sektora publicznego.

RELACJE Z PARLAMENTEM / RZĄDEM

RELACJE Z PARLAMENTEM HISZPANII

Trybunał odpowiada bezpośrednio przed parlamentem, bez uszczerbku dla swojej niezależności w zakresie wykonywania obowiązków nadzorczych i jurysdykcyjnych, i pełni powierzone mu funkcje badania i kontrolowania ogólnych rachunków państwa. Parlament może zaproponować przeprowadzenie pewnych kontroli.

Trybunał pozostaje w stałym kontakcie z parlamentem za pośrednictwem Wspólnej Komisji Kongresu i Senatu ds. Stosunków z Trybunałem.

Po zatwierdzeniu przez plenum program kontroli jest przesyłany do wspomnianej wyżej Wspólnej Komisji.

Rezultaty kontroli (przedstawione w sprawozdaniach, notach, wnioskach, notatkach służbowych zatwierdzonych przez plenum Trybunału) są przekazywane hiszpańskiemu parlamentowi. Podczas przesłuchania z udziałem Prezesa Trybunału Wspólna Komisja Kongresu i Senatu ds. Stosunków z Trybunałem omawia każde ze sprawozdań, not, wniosków i notatek służbowych i podejmuje stosowne decyzje.

Trybunał może zwrócić uwagę parlamentu na brak woli współpracy ze strony podmiotów, które są do takiej współpracy zobowiązane (co nie wyklucza podjęcia innych działań przewidzianych przepisami prawa).

RELACJE Z RZĄDEM

Trybunał jest niezależny w wykonywaniu swoich zadań.

Po zatwierdzeniu sprawozdanie z kontroli jest przesyłane, stosownie do potrzeb, do rządu krajowego, zarządów wspólnot autonomicznych lub na posiedzenia plenarne organów władz lokalnych.

— ORGANIZACJA

KIEROWNICTWO

PREZES

María José de la Fuente y de la Calle została powołana na to stanowisko 25 lipca 2018 r.

KADENCJA

3 lata, z możliwością przedłużenia.

METODA WYBORU

Prezesa Trybunału powołuje król Hiszpanii z grona radców kontrolnych Trybunału na wniosek plenum.

ORGAN KIEROWNICTWA

Trybunałem kieruje kolegialne plenum, w którym zasiada dwunastu radców kontrolnych (jeden z nich pełni funkcję Prezesa) oraz Prokurator Generalny Trybunału.

Ponadto w Trybunale działa Zarząd, w skład którego wchodzą Prezes i szefowie sekcji ds. kontroli i ds. ścigania w ramach Trybunału. Odpowiada on za stosunki z parlamentem, kwestie kadrowe i planowanie prac. Wykonuje również uprawnienia dyscyplinarne w przypadku poważnych uchybień oraz opracowuje i proponuje punkty porządku obrad plenum.

KADENCJA

Radcowie kontrolni: 9 lat, z możliwością przedłużenia. Radcom przysługuje status sędziów. Są oni niezawiśli i nieusuwalni.

Prokurator Generalny: 5 lat, z możliwością przedłużenia.

METODA WYBORU

Radców kontrolnych powołuje hiszpański parlament (sześciu powołuje Kongres, a sześciu Senat, w obu izbach większością trzech piątych głosów). Prokuratora Generalnego powołuje rząd.

STRUKTURA ORGANIZACYJNA

Na sekcję Trybunału ds. kontroli składa się osiem działów. Należy do nich pięć działów sektorowych (zajmujących się działalnością finansowo-gospodarczą sektora publicznego), dwa działy ds. samorządu terytorialnego (jeden z nich kontroluje działalność finansowo-gospodarczą wspólnot autonomicznych i miast autonomicznych, drugi natomiast – podmioty na szczeblu prowincji i gmin) oraz dział przeprowadzający kontrole partii politycznych.

— ZASOBY

PRACOWNICY (2018)

  • Liczba: 728 (45% to osoby nadzorujące i wykonujące kontrole, 8% wykonuje zadania jurysdykcyjne).
  • Struktura zatrudnienia pracowników wg płci: ♂ 39%, ♀ 61%. Średni wiek: 53 lata.

BUDŻET

  • 62 mln euro (2018), uwzględniony w ogólnym budżecie państwa.
  • Przydział środków: około 95% na wynagrodzenia.
  • 0,01% całkowitego budżetu państwa.

KONTROLE

— PLANOWANIE KONTROLI

Trybunał opracowuje plan prac kontrolnych w programie rocznym, opierając się przy tym na swoich własnych planach średnio- i długoterminowych. Roczny program prac kontrolnych jest zatwierdzany przez plenum Trybunału, które następnie przesyła go do Wspólnej Komisji Kongresu i Senatu ds. Stosunków z Trybunałem działającej przy hiszpańskim parlamencie.

W programie uwzględnia się kontrole, które muszą zostać przeprowadzone na mocy mandatu prawnego Trybunału, kontrole podejmowane z własnej inicjatywy przez Trybunał i kontrole zaproponowane przez hiszpański parlament (oraz przez zgromadzenia ustawodawcze wspólnot autonomicznych, jeśli leży to w zakresie ich kompetencji). Plenum może dodawać, zmieniać, zawieszać lub anulować zadania kontrolne w ciągu roku.

Wspomniany roczny program prac jest publikowany na stronie internetowej Trybunału.

— METODY KONTROLI

Trybunał przeprowadza:

  • kontrole zgodności mające na celu sprawdzenie, czy zarządzanie gospodarcze i finansowe w ramach jednostki, działania lub programu objętych kontrolą jest zgodne z obowiązującymi przepisami i regulacjami;
  • kontrole finansowe mające na celu wydanie opinii na temat wiarygodności informacji przedstawionych w sprawozdaniach finansowych danego podmiotu pod kątem stosowania obowiązujących zasad, kryteriów i standardów rachunkowości;
  • kontrole wykonania zadań mające na celu ocenę wszystkich lub części operacji, systemów zarządzania i procedur w ramach jednostki, programu lub działania objętych kontrolą pod kątem zasadności ekonomicznej i finansowej oraz ocenę tego, czy przestrzega się w nich zasad należytego zarządzania.

W przypadku łączenia różnych typów kontroli można mówić o:

  • kontrolach prawidłowości realizujących cele kontroli zgodności i kontroli finansowych;
  • kontrolach kompleksowych obejmujących wszystkie wspomniane wyżej rodzaje kontroli.

Trybunał przeprowadza również kontrole następcze, która służą wyłącznie sprawdzeniu, w jakim stopniu zastosowano się do zaleceń wydanych przez Trybunał we wcześniejszych sprawozdaniach z kontroli.

Ponadto Trybunał przeprowadza kontrole horyzontalne, w ramach których kontroluje szereg podmiotów z jednego podsektora publicznego lub z różnych podsektorów o wspólnych cechach, przy czym obejmują one te same cele i zakres czasowy.

WYNIKI PRAC

— SPRAWOZDANIA I INNE PUBLIKACJE

Trybunał sporządza następujące sprawozdania i publikacje (przy czym każdy z tych dokumentów musi zostać zatwierdzony przez plenum):

  • sprawozdania specjalne, przedstawiające rezultaty, wnioski i zalecenia poszczególnych kontroli,
  • roczny protokół wykonania zadań, zawierający podsumowanie prac kontrolnych i działalności jurysdykcyjnej Trybunału w danym roku oraz najważniejsze rezultaty,
  • ostateczną deklarację dotyczącą ogólnych rachunków państwa, która obejmuje opinię na temat zarządzania finansami państwa i państwowego sektora publicznego,
  • roczne sprawozdanie z kontroli sektora publicznego na szczeblu regionalnym,
  • roczne sprawozdanie z kontroli sektora publicznego na szczeblu lokalnym,
  • wnioski dotyczące propozycji działań, które w mniemaniu Trybunału mogłyby usprawnić zarządzanie finansami w sektorze publicznym,
  • noty – dokumenty zawierające analizę konkretnego zagadnienia ze względu na jego szczególne znaczenie lub wyjątkowość.

— ROZPOWSZECHNIANIE WYNIKÓW PRACY

Rezultaty kontroli, po zatwierdzeniu ich przez plenum, są publikowane na stronie internetowej Trybunału i przesyłane następującym odbiorcom:

  • hiszpańskiemu parlamentowi,
  • zgromadzeniom ustawodawczym wspólnot autonomicznych lub
  • na posiedzenia plenarne organów na szczeblu lokalnym, stosownie do potrzeb.

Są one również przesyłane rządowi krajowemu, zarządom wspólnot autonomicznych oraz na posiedzenia plenarne władz lokalnych, stosownie do potrzeb.

Po przeanalizowaniu przez parlament sprawozdanie z kontroli wraz z uchwałą przyjętą przez Wspólną Komisję jest publikowane w Dzienniku Urzędowym (oraz w stosownych przypadkach w dzienniku urzędowym wspólnoty autonomicznej).

Trybunał publikuje również na swojej stronie internetowej komunikaty prasowe zapewniające szybki dostęp do najnowszych informacji na temat sprawozdań i dokumentów Trybunału.

Ponadto wydawany jest kwartalny biuletyn, zawierający informacje na temat działalności Trybunału.

— WSPÓŁPRACA Z INNYMI INSTYTUCJAMI

Trybunał ściśle koordynuje swoje działania z organami kontroli zewnętrznej, które zostały utworzone w niektórych wspólnotach autonomicznych.

 

 

SZWECJA

RIKSREVISIONEN

W obecnej formie istnieje od 2003 r.
Utworzono w 1921 r.

Strona internetowa: www.riksrevisionen.se

Misja:

Przyczynianie się do promowania przejrzystego i skutecznego wykorzystania zasobów publicznych i wydajnego funkcjonowania organów administracji publicznej dzięki niezależnej kontroli wszystkich działań centralnych instytucji rządowych.

Urząd Kontroli Państwowej Szwecji realizuje również inne zadania na szczeblu krajowym i międzynarodowym, np. wspiera rozwój i promuje kontrolę publiczną. Ponadto dąży do wzmocnienia roli organów kontroli w krajach rozwijających się.

INFORMACJE OGÓLNE

— PODSTAWA PRAWNA

ZAKRES DZIAŁANIA

Urząd Kontroli Państwowej stanowi część systemu kontroli parlamentarnej i jest jedynym organem uprawnionym do kontrolowania całości finansów państwa. Dzięki kontroli całego łańcucha władzy wykonawczej Urząd gwarantuje, że szwedzki parlament (Riksdag) otrzyma wyniki skoordynowanej i niezależnej kontroli finansów państwa i działań rządu.

Ponadto Urząd reprezentuje Szwecję w ramach różnych form współpracy międzynarodowej w dziedzinie kontroli w celu promowania i wspierania rozwoju kontroli publicznej. Riksdag powierzył mu zadanie współpracy z najwyższymi organami kontroli w krajach rozwijających się z myślą o zwiększeniu umiejętności i zdolności tych organów w zakresie kontroli.

ZASADNICZA PODSTAWA PRAWNA

  • ustawa zasadnicza (konstytucja z 1809 r., zastąpiona w 1974 r.),
  • ustawa o kontroli działalności państwa (2002),
  • ustawa zawierająca instrukcje dla Urzędu Kontroli Państwowej,
  • dodatkowe przepisy szczegółowe.

JEDNOSTKI KONTROLOWANE

W ramach prowadzonych kontroli wykonania zadań Urząd kontroluje:

  • sprawozdania finansowe rządu, organów rządowych, sądów, wszystkich ministerstw i agencji rządowych,
  • agencje rządowe: w liczbie 345,
  • organy administracyjne parlamentu i agencje parlamentarne,
  • dom królewski i posiadłości królewskie,
  • spółki z ograniczoną odpowiedzialnością będące własnością państwa lub znajdujące się pod jego kontrolą,
  • szwedzkie spadkowe fundusze powiernicze oraz fundacje utworzone lub zarządzane częściowo lub w pełni przez organy państwa,
  • przedsiębiorstwa, w których udział państwa przekracza 50%.

W ramach prowadzonych kontroli finansowych Urząd kontroluje:

  • wszystkie sprawozdania finansowe sektora instytucji rządowych, w tym organów i agencji rządowych, z wyjątkiem publicznych funduszy emerytalnych (AP fonderna),
  • organy administracyjne parlamentu i rzecznika praw obywatelskich, Bank Szwecji Riksbanken), Fundację Banku Szwecji na Trzechsetlecie,
  • dom królewski i administrację królewskiej posiadłości Djurgården (obszar w Sztokholmie).

Ponadto Urząd może wyznaczać biegłych rewidentów do kontroli przedsiębiorstw i fundacji, w których udział państwa przekracza 50%.

Urząd może również uczestniczyć w kontrolach prowadzonych przez organizacje międzynarodowe, których członkiem jest Szwecja.

— STRUKTURA

RODZAJ NOK

Urząd kontroli, niezależny od rządu, z trzema Kontrolerami Głównymi na czele.

MIEJSCE NOK W SYSTEMIE ORGANÓW PAŃSTWA

Urząd Kontroli Państwowej jest niezależną organizacją podlegającą szwedzkiemu parlamentowi. Stanowi część systemu kontroli parlamentarnej.

RELACJE Z PARLAMENTEM / RZĄDEM

Parlament decyduje o zakresie i ukierunkowaniu działalności kontrolnej Urzędu, a także o wysokości corocznych dotacji.

Parlament ocenia również wydajność samego Urzędu i co roku wyznacza niezależnego biegłego rewidenta na potrzeby kontroli Urzędu, a także radę parlamentarną do celów nadzoru Urzędu i kontaktów z nim (Rada Parlamentarna ds. Urzędu Kontroli Państwowej).

Urząd przedkłada rządowi sprawozdania z kontroli finansowych, a sprawozdania z kontroli wykonania zadań – parlamentowi, który z kolei przekazuje je rządowi w celu wydania pisemnej opinii na temat kontroli. Sprawozdania następcze przesyłane są do parlamentarnej Stałej Komisji ds. Finansów.

Jeśli Urząd stwierdzi niedociągnięcia, zgłasza je i zazwyczaj wydaje zalecenia. Objęte kontrolą podmioty są konsultowane już w trakcie procesu kontroli i muszą odnieść się do przedstawionych pytań. W celu realizowania swoich działań Urząd ma prawo dostępu do wszystkich informacji.

— ORGANIZACJA

KIEROWNICTWO

TRZECH KONTROLERÓW GENERALNYCH

Stefan Lundgren i Helena Lindberg objęli urząd 15 marca 2017 r. Jedno stanowisko jest obecnie nieobsadzone.

Urzędem Kontroli Państwowej kieruje trzech Kontrolerów Generalnych. Wspólnie decydują oni o podziale między sobą obszarów kontroli, po czym każdy z Kontrolerów samodzielnie podejmuje decyzje o kontrolach, które mają być prowadzone, wykorzystywanych metodach oraz formułowanych wnioskach w ich odnośnych obszarach odpowiedzialności.

Kontrolerzy Generalni podejmują decyzje w sprawie poszczególnych kontroli niezależnie od siebie. Ponadto w kilku obszarach decyzje podejmowane są kolektywnie. Niezależność trzech Kontrolerów Generalnych jest chroniona przepisami konstytucji.

METODA WYBORU

Kontrolerzy Generalni są wybierani i powoływani przez parlament.

Parlament powołuje również jednego Kontrolera Generalnego, który odpowiada za administracyjne zarządzanie organizacją. Kontroler ten podejmuje decyzje dotyczące struktury organizacyjnej Urzędu (w tym dotyczące delegowania obowiązków), proponowanych rocznych przydziałów środków oraz sprawozdania rocznego.

Obecnie za zarządzanie administracyjne odpowiada Stefan Lundgren.

KADENCJA

Kontrolerzy Generalni są powoływani na okres siedmiu lat, bez możliwości ponownego powołania.

STRUKTURA ORGANIZACYJNA

Urząd Kontroli Państwowej jest podzielony pod względem organizacyjnym na dział ds. kontroli wykonania zadań i dział ds. kontroli finansowych.

Ponadto w Urzędzie istnieje jeszcze pięć innych działów, które zajmują się odpowiednio współpracą międzynarodową, kadrami, komunikacją, obsługą prawną i wsparciem operacyjnym.

W Urzędzie funkcjonuje również rada ds. parlamentarnych oraz rada ds. naukowych i jednostka audytu wewnętrznego.

— ZASOBY

PRACOWNICY (2017)

  • Liczba: 339.
  • Struktura zatrudnienia pracowników wg płci: ♂ 42%, ♀ 58%. Średni wiek: 44 lata.

BUDŻET

  • 372,2 mln koron szwedzkich (36,6 mln euro), z czego 50 mln koron szwedzkich (4,9 mln euro) przeznaczono na międzynarodową współpracę na rzecz rozwoju (2017).
  • < 0,15% łącznych wydatków publicznych.

KONTROLE

— PLANOWANIE KONTROLI

Urząd jest niezależny przy podejmowaniu decyzji co do kwestii, które zostaną objęte kontrolą, choć musi uwzględnić ramy ustanowione przez parlament w odniesieniu do zakresu i ukierunkowania prac kontrolnych Urzędu.

Kierunek prac kontrolnych wyznacza się w oparciu o analizę ryzyka wystąpienia istotnych nieprawidłowości oraz względne rozmiary finansowe jednostki kontrolowanej. Niemniej w przypadkach gdy nawet niewielka nieprawidłowość pociąga za sobą ryzyko osłabienia zaufania do centralnych instytucji rządowych, może ona zostać uznana za istotną.

Innym aspektem ukierunkowującym prace kontrolne jest ogólnie wspieranie rozwoju, tak aby inwestycje publiczne przynosiły korzyści dla ogółu obywateli. W przypadku kontroli wykonania zadań uwzględnia się dodatkowe kryteria, takie jak wartość dodana, harmonogram i wykonalność kontroli.

Obok kontroli przewidzianych w planie prac Urząd jest zobowiązany przeprowadzić co roku kontrolę finansową skonsolidowanego sprawozdania finansowego rządu i agencji rządowych.

— METODY KONTROLI

Urząd Kontroli Państwowej przeprowadza coroczną kontrolę finansową, polegającą na ocenie prawidłowości sprawozdań finansowych, a także kontrole wykonania zadań, w których ocenia wydajność prowadzonych działań. W swoich pracach Urząd stosuje międzynarodowe standardy oraz wewnętrzne wytyczne dotyczące prac kontrolnych, komunikacji i kwestii etycznych.

Wszystkie sprawozdania Urzędu są poddawane wewnętrznym i zewnętrznym ocenom w celu zapewnienia ich odpowiedniej jakości.

WYNIKI PRAC

— SPRAWOZDANIA I INNE PUBLIKACJE

Urząd Kontroli Państwowej publikuje:

  • sprawozdanie roczne,
  • roczne sprawozdanie z kontroli,
  • sprawozdania z kontroli wykonania zadań,
  • opinie pokontrolne i sprawozdania z kontroli finansowych,
  • wstępne opinie i sprawozdania z kontroli finansowych,
  • roczne sprawozdanie następcze.

— ROZPOWSZECHNIANIE WYNIKÓW PRACY

Urząd publikuje wszystkie swoje sprawozdania na stronie internetowej i regularnie wydaje komunikaty prasowe na temat prowadzonych prac. Wykorzystuje przy tym różne kanały komunikacji, w tym media społecznościowe.

Wydaje również biuletyn skierowany do obywateli i stron zainteresowanych działalnością Trybunału.

— WSPÓŁPRACA Z INNYMI INSTYTUCJAMI

Urząd Kontroli Państwowej uczestniczy w kilku projektach w dziedzinie współpracy na rzecz rozwoju, mających na celu wspieranie najwyższych organów kontroli, głównie w państwach leżących w Afryce i Europie Południowo-Wschodniej.

W budżecie Urzędu przewidziano specjalną pozycję na potrzeby międzynarodowego wsparcia na rzecz rozwoju. Wsparcie to przyczynia się do większej przejrzystości, rozwoju demokratycznego i wzmocnienia kontroli parlamentarnej w krajach partnerskich. W 2017 r. w szkoleniach zawodowych w ramach projektów współpracy na rzecz rozwoju udział wzięło 1 019 pracowników z partnerskich najwyższych organów kontroli. Te działania szkoleniowe obejmowały opracowywanie metod i procesów kontrolnych oraz działania mające na celu poprawę innych aspektów działalności, takich jak kadry, komunikacja, planowanie strategiczne i zasoby informatyczne.

 

 

ZJEDNOCZONE KRÓLESTWO

NATIONAL AUDIT OFFICE

Istnieje od 1983 r.

Strona internetowa: www.nao.org.uk

Misja:

Wspieranie państwa w mądrym wydawaniu pieniędzy. Przedstawiane przez Urząd informacje z kontroli publicznej ułatwiają parlamentowi rozliczenie rządu i udoskonalenie usług publicznych.

INFORMACJE OGÓLNE

— PODSTAWA PRAWNA

ZAKRES DZIAŁANIA

Na mocy prawa Krajowy Urząd Kontroli pełni funkcję kontrolera instytucji rządowych i szeregu organów publicznych. Odpowiada przed parlamentem i jest przez parlament finansowany. Urząd kontroluje sprawozdania finansowe wszystkich instytucji rządowych na szczeblu centralnym, agencji i innych organów publicznych. Sprawozdania Urzędu dotyczące gospodarnego wykorzystania środków zawierają wnioski na temat skuteczności, wydajności i oszczędności wydatków publicznych.

ZASADNICZA PODSTAWA PRAWNA

  • ustawa o Skarbie Państwa i Departamentach Kontroli (1866),
  • ustawa o Skarbie Państwa i Departamencie Kontroli (1921),
  • ustawa o krajowych mechanizmach kontroli (1983),
  • ustawa o zasobach i sprawozdaniach finansowych sektora instytucji rządowych i samorządowych (2000),
  • ustawa o przedsiębiorstwach (2006),
  • ustawa o odpowiedzialności budżetowej i krajowych mechanizmach kontroli (2011),
  • ustawa o rozliczalności i kontroli na szczeblu lokalnym (2014).

JEDNOSTKI KONTROLOWANE

Krajowy Urząd Kontroli wydaje niezależne opinie pokontrolne w sprawie około 370 sprawozdań finansowych podmiotów w sektorze publicznym, w tym większych instytucji rządowych, agencji, samodzielnych podmiotów publicznych, przedsiębiorstw i organizacji charytatywnych finansowanych ze środków publicznych.

W gronie organizacji objętych kontrolami Urzędu znajdują się podmioty prowadzące szeroko zakrojoną, złożoną działalność komercyjną, takie jak BBC, Network Rail oraz UK Asset Resolution Ltd.

Zgodnie z ustawą o rozliczalności i kontroli na szczeblu lokalnym z 2014 r. za przygotowanie, publikację i utrzymanie kodeksu postępowania w zakresie kontroli odpowiada Kontroler i Audytor Generalny. W kodeksie ustanawia się standardy kontroli dla około 950 organów lokalnych i lokalnych organów Krajowej Służby Zdrowia, a także dla około 10 000 innych mniejszych podmiotów, takich jak rady miejskie i parafialne. Urząd przekazuje również informacje na temat gospodarnego wykorzystania środków publicznych na szczeblu lokalnym zgodnie z ustawą o rozliczalności i kontroli na szczeblu lokalnym.

— STRUKTURA

RODZAJ NOK

Urząd kontroli, niezależny od rządu, na którego czele stoi Kontroler i Audytor Generalny.

MIEJSCE NOK W SYSTEMIE ORGANÓW PAŃSTWA

Urząd wspiera Kontrolera i Audytora Generalnego w wypełnianiu powierzonych mu obowiązków ustawowych. Kontroler jest urzędnikiem Izby Gmin i jest powoływany przez Koronę Brytyjską. Zarówno Kontroler, jak i pracownicy Urzędu są niezależni od rządu.

RELACJE Z PARLAMENTEM / RZĄDEM

Krajowy Urząd Kontroli wspiera parlament w rozliczaniu rządu, wspierając w szczególności Specjalną Komisję ds. Rachunków Publicznych, inne komisje specjalne i poszczególnych posłów do parlamentu w nadzorowaniu wydatkowania środków publicznych i osiągania celów. Krajowy Urząd Kontroli odpowiada przed parlamentem za pośrednictwem Komisji ds. Rachunków Publicznych. Do podstawowych obowiązków Komisji ds. Rachunków Publicznych należy badanie rocznego budżetu Urzędu oraz przedkładanie go Izbie Gmin, analiza strategii Urzędu, wyznaczanie niezależnego biegłego rewidenta Urzędu, odbieranie sprawozdań oraz wyznaczanie niewykonawczych członków Zarządu Urzędu.

— ORGANIZACJA

KIEROWNICTWO

KONTROLER I AUDYTOR GENERALNY

Gareth Davies został powołany na to stanowisko 1 czerwca 2019 r.

Kontroler i Audytor Generalny pełni jednocześnie funkcje dyrektora generalnego i głównego księgowego Urzędu. Przysługują mu szerokie uprawnienia, jeśli chodzi o dostęp do informacji będących w posiadaniu różnych podmiotów sektora publicznego. Te uprawnienia do inspekcji rozciągają się na dokumentację wielu wykonawców świadczących usługi na rzecz instytucji rządowych szczebla centralnego oraz organizacji otrzymujących środki publiczne od podmiotów, które Kontroler objął kontrolą. Aby Kontroler mógł zachować niezależność od rządu, przyznano mu pełną swobodę decyzyjną w wypełnianiu powierzonych mu funkcji. Odpowiedzialność za wszystkie opinie pokontrolne i orzeczenia spoczywa zatem wyłącznie na Kontrolerze.

KADENCJA

Kontrolera i Audytora Generalnego powołuje się na dziesięcioletnią kadencję, bez możliwości przedłużenia. Może on zostać odwołany z urzędu przez Koronę Brytyjską na wniosek obu izb parlamentu.

Kontroler nie może być posłem do parlamentu, członkiem Izby Lordów ani sprawować jakiegokolwiek urzędu podlegającego Koronie Brytyjskiej.

W trakcie pełnienia funkcji Kontroler jest stałym członkiem Zarządu Urzędu.

METODA WYBORU

Kontroler i Audytor Generalny jest powoływany przez Koronę Brytyjską na wniosek premiera w Izbie Gmin przy poparciu przewodniczącego parlamentarnej Specjalnej Komisji ds. Rachunków Publicznych.

ORGAN KIEROWNICTWA

Krajowym Urzędem Kontroli kieruje Zarząd, w którym zasiada pięciu członków niewykonawczych i czterech członków wykonawczych, w tym Kontroler i Audytor Generalny.

Mechanizmy zarządzania Urzędem zostały opracowane i wdrożone zgodnie z wymogami zawartymi w ustawie o odpowiedzialności budżetowej i krajowych mechanizmach kontroli z 2011 r. Mechanizmy te odzwierciedlają wyjątkową sytuację prawną Urzędu oraz pragnienie parlamentu, by mechanizmy zarządzania Urzędem umożliwiały skuteczny nadzór nad jego działalnością, a jednocześnie zabezpieczały niezależność Kontrolera i Audytora Generalnego w podejmowaniu decyzji dotyczących kontroli.

Większość członków zasiadających w Zarządzie Urzędu – w tym przewodniczący – to członkowie niewykonawczy, którzy są powoływani przez Komisję ds. Rachunków Publicznych. Przewodniczący natomiast jest powoływany przez Koronę Brytyjską z rekomendacji premiera i przewodniczącego Specjalnej Komisji ds. Rachunków Publicznych. Dzięki temu członkowie niewykonawczy są niezależni od kadry zarządzającej Urzędu i cieszą się zaufaniem rządu i opozycji parlamentarnej.

Zasady regulujące stosunki między Zarządem Urzędu a Kontrolerem i Audytorem Generalnym określono w szczegółowym kodeksie postępowania.

KADENCJA

Przewodniczący i członkowie niewykonawczy Zarządu są powoływani na okres trzech lat, z możliwością przedłużenia na kolejne trzy lata. Członkowie wykonawczy natomiast (z wyjątkiem Kontrolera i Audytora Generalnego) są powoływani przez Zarząd na jeden rok, z możliwością przedłużenia, z rekomendacji Kontrolera.

METODA WYBORU

Członkowie niewykonawczy Zarządu są powoływani przez Komisję ds. Rachunków Publicznych. Przewodniczący Urzędu jest powoływany przez Koronę Brytyjską z rekomendacji premiera i przewodniczącego Specjalnej Komisji ds. Rachunków Publicznych.

STRUKTURA ORGANIZACYJNA

Zespoły kontrolne działające w strukturach Urzędu są podzielone na sześć grup, określanych mianem klastrów. W skład każdego klastra wchodzą działy zajmujące się podobnymi zagadnieniami strategicznymi, takimi jak duże projekty lub programy infrastrukturalne bądź świadczenie usług na szczeblu lokalnym.

Klaster centralny odpowiada z kolei za zapewnienie zespołowi sterującemu strategicznych informacji i specjalistycznego doradztwa w kwestii jakości prac Urzędu oraz wartości, którą działania Urzędu wnoszą z punktu widzenia jednostek kontrolowanych i parlamentu.

Klastry funkcjonujące w strukturach Urzędu są wspierane przez sześć sieci ekspertów. Są to zdecentralizowane grupy działające horyzontalnie. Dysponują one specjalistycznymi umiejętnościami i zdolnościami przydatnymi dla wszystkich klastrów. Dzięki zapewnianiu przekrojowego wsparcia w obrębie organizacji sieci umożliwiają spójne ukierunkowanie wiedzy fachowej w taki sposób, aby można ją w pełni wykorzystać we wszystkich kontrolach i publikacjach. Promują one również dzielenie się wiedzą i pozwalają uczestniczącym w nich pracownikom na rozwijanie specjalistycznych umiejętności. Obszary wiedzy fachowej objęte działalnością sieci to: działalność handlowa i zawieranie umów, finansowanie przedsiębiorstw, zarządzanie operacjami i procesami, zarządzanie programami i projektami oraz powiązana metodyka, a także ekonomia i statystyka.

— ZASOBY

PRACOWNICY (STAN NA MARZEC 2018 R.)

  • Liczba: 814.
  • Struktura zatrudnienia pracowników wg płci: ♂ 55%; ♀ 44% (0,95% nie podało tej informacji). Średni wiek: 36 lat.

BUDŻET

  • Roczny budżet netto Krajowego Urzędu Kontroli zatwierdza Komisja ds. Rachunków Publicznych.
  • 66,6 mln funtów (ok. 75 mln euro) (zapotrzebowanie na zasoby netto – rok budżetowy 2017–2018).

KONTROLE

— PLANOWANIE KONTROLI

Krajowy Urząd Kontroli planuje swoje prace na podstawie trzyletniej strategii oraz w oparciu o trzy strategiczne cele:

  • rozwijanie wiedzy i stosowanie jej w praktyce – Urząd starannie planuje prace, tak aby zaspokoić potrzeby parlamentu, a następnie na tej podstawie sporządza pogłębione analizy, które mogą przynieść korzystne zmiany w całym sektorze publicznym;
  • zwiększanie oddziaływania – Urząd dąży do szerzenia wiedzy o swojej działalności i dba o swój wizerunek, zwłaszcza wśród posłów do parlamentu i jednostek kontrolowanych, tak aby wspierać wprowadzanie korzystnych zmian i sprawić, by rząd wdrażał zalecenia Urzędu i zwracał się do niego po wytyczne;
  • zapewnienie wydajności – Urząd wykorzystuje powierzone mu środki w sposób oszczędny i stara się spożytkować umiejętności własnych pracowników w możliwie najlepszy sposób.

Program i rozkład prac Urzędu planuje się z zachowaniem dużej staranności, tak aby zapewnić parlamentowi informacje konieczne w nadzorowaniu wydatkowania środków publicznych i usprawnić świadczenie usług publicznych.

Roczny program prac Urzędu jest zatwierdzany przez zespół sterujący po kompleksowych konsultacjach z klastrami.

Każdego roku Krajowy Urząd Kontroli wskazuje przypadki, w których prace lub wpływ Urzędu przyczyniły się do poprawy usług publicznych lub wymiernych korzyści finansowych dla podatników. Określa się to mianem „oddziaływania” Urzędu. W sprawozdaniu rocznym Urzędu za rok 2017–2018 wskazano 13 przypadków świadczących o szerszym oddziaływaniu prac prowadzonych przez Urząd, np. poprawa dostępu pacjentów do lekarza ogólnego, lokalne wsparcie na rzecz osób mających trudności z nauką oraz funkcjonowanie rynku szkolnictwa wyższego. Te przypadki wskazujące na szersze oddziaływanie zostały potwierdzone przez podmioty, do których się one odnoszą.

— METODY KONTROLI

Kontrole finansowe Krajowego Urzędu Kontroli są prowadzone zgodnie z Międzynarodowymi Standardami Rewizji Finansowej (w Zjednoczonym Królestwie). Są one również zgodne ze stosownymi międzynarodowymi standardami dla najwyższych organów kontroli (ISSAI) ustanowionymi przez Międzynarodową Organizację Najwyższych Organów Kontroli (INTOSAI).

Kontrole dotyczące gospodarnego wykorzystania środków są bardziej zróżnicowane pod tym względem: są spójne ze standardami Urzędu w zakresie gospodarnego wykorzystania środków, a jednocześnie uwzględniają potrzeby wielu grup odbiorców w rządzie i parlamencie. Standardy Urzędu w zakresie gospodarnego wykorzystania środków opierają się z kolei na podstawowych zasadach prowadzenia kontroli ISSAI i są dostosowane do szczególnych wymogów brytyjskiego sektora publicznego.

Aby prace Urzędu miały odpowiednie oddziaływanie i wywierały odpowiedni wpływ, Urząd musi stosować się do rygorystycznych standardów w zakresie etyki zawodowej i uczciwości oraz działać w oparciu o wartości gwarantujące niezależność kontroli. Urząd oczekuje od swoich pracowników, że będą przestrzegać wewnętrznych i zewnętrznych standardów dotyczących jakości w ramach prowadzonych prac.

Jakość kontroli finansowych i ogólnie prac kontrolnych poddawana jest zewnętrznemu i wewnętrznemu przeglądowi.

WYNIKI PRAC

— SPRAWOZDANIA I INNE PUBLIKACJE

W latach 2017–2018 Krajowy Urząd Kontroli:

  • poświadczył 370 sprawozdań finansowych obejmujących dochody i wydatki publiczne w wysokości ponad 1,6 bln funtów;
  • wydał 65 większych publikacji (sprawozdań w sprawie gospodarnego wykorzystania środków i analiz), w tym dziewięć poświęconych stanowi przygotowań rządu brytyjskiego do wystąpienia z Unii Europejskiej;
  • udzielił 108 odpowiedzi na pisma od posłów do parlamentu i 877 odpowiedzi na pisma od obywateli. Zareagował ponadto na 87 zapytań przesłanych na mocy ustawy o swobodnym dostępie do informacji;
  • opublikował siedem dokumentów z wytycznymi i najlepszymi praktykami, w których podsumował wiedzę zdobytą w toku prowadzonych prac.

— ROZPOWSZECHNIANIE WYNIKÓW PRACY

Urząd przedstawia istotne wyniki swoich prac parlamentowi oraz udostępnia je na swojej stronie internetowej oraz za pośrednictwem różnych kanałów komunikacji zewnętrznej.

— WSPÓŁPRACA Z INNYMI INSTYTUCJAMI

Krajowy Urząd Kontroli prowadzi szeroko zakrojoną współpracę ze specjalistami z branży rachunkowości i audytu za pośrednictwem organizacji branżowych, a także z innymi brytyjskimi i międzynarodowymi organami kontroli publicznej oraz za pośrednictwem partnerów strategicznych Urzędu z sektora publicznego. Dzięki temu może się on dzielić dobrymi praktykami oraz uczyć od innych podmiotów działających w branży.

PRAWA AUTORSKIE DO ZDJĘĆ

Europejski Trybunał Obrachunkowy Źródło: © Unia Europejska, 2018; źródło: Europejski Trybunał Obrachunkowy. Projektanci budynków: Paul Noël (1988) i Jim Clemes (2004 i 2013).

AT Źródło: Rechnungshof. Zdjęcie: © Achim Bieniek.

BE Źródło: Rekenhof/Cour des comptes/Rechnungshof. Projektanci budynku: Gustave Saintenoy i Clément Parent.

BG Źródło: Сметна палата на Република България.

CY Źródło: Eλεγκτική Υπηρεσία της Κυπριακής Δημοκρατίας. Projektant budynku: Maratheftis-Yiannouris Architects Engineers.

CZ Źródło: Nejvyšší kontrolní úřad.

DE Źródło: Bundesrechnungshof. Projektant budynku: Josef Trimborn.

DK Źródło: Rigsrevisionen.

EE Źródło: Riigikontroll.

EL Źródło: Ελεγκτικό Συνέδριο. Projektant budynku: Themis Kataskevastiki (spółka publiczna).

ES Źródło: Tribunal de Cuentas. Projektant budynku: Francisco Jareño y Alarcón.

FI Źródło: Valtiontalouden tarkastusvirasto. Projektant budynku: Helin & Co Architects.

FR Źródło: Tangopaso (Wikimedia Commons). Projektant budynku: Constant Moyaux.

HR Źródło: Državni ured za reviziju.

HU Źródło: Állami Számvevőszék. Projektanci budynku: Antal Skalnitzky Antal i Henrik Koch.

IE Źródło: Office of the Comptroller and Auditor General. Projektant budynku: Scott Tallon Walker Architects.

IT Źródło: Corte dei conti.

LT Źródło: Valstybės Kontrolė. Projektantka budynku: Loreta Grikinienė.

LU Źródło: Cour des comptes. Projektant budynku: Arlette Schneiders Architectes.

LV Źródło: Valsts kontrole. Projektant budynku: Vizuālās Modelēšanas Studija Ltd, kierowniczka projektu Daiga Bikse i architektka Daiga Levane.

MT Źródło: National Audit Office.

NL Źródło: Algemene Rekenkamer. Projektant budynku: Aldo van Eyck.

PL Źródło: Najwyższa Izba Kontroli. Projektant budynku: Antoni Dygat.

PT Źródło: Tribunal de Contas. Projektanci budynku: Jorge Manuel Soares Costa i Fernando Silva.

RO Źródło: Curtea de Conturi a României.

SE Źródło: Riksrevisionen. Projektant budynku: Björn Hedvall.

SK Źródło: Najvyšší kontrolný úrad Slovenskej republiky. Projektant budynku: Vladimir Dedecek.

SL Źródło: Računsko sodišče Republike Slovenije. Projektant budynku: Miroslav Gregorič.

UK Źródło: National Audit Office. Projektant budynku: Albert Lakeman.

KONTAKT Z TRYBUNAŁEM

EUROPEJSKI TRYBUNAŁ OBRACHUNKOWY
12, rue Alcide De Gasperi
1615 Luxembourg
LUKSEMBURG

Tel. +352 4398-1
Zapytania: eca.europa.eu/pl/Pages/ContactForm.aspx
Strona internetowa: eca.europa.eu
       LinkedIn: EUAuditors
       Twitter: @EUAuditors
       Facebook: EUAuditors
       Instagram: #EUAuditors
 Youtube: @EUAuditors

FINDING INFORMATION ABOUT THE ECA

Strona internetowa: eca.europa.eu
Portal na temat przejrzystości: eca.europa.eu/pl/Pages/Transparency-portal-home.aspx

JAK SKONTAKTOWAĆ SIĘ Z UE

Osobiście
W całej Unii Europejskiej istnieje kilkaset centrów informacyjnych Europe Direct. Adres najbliższego centrum można znaleźć na stronie: https://europa.eu/european-union/contact_pl.

Telefonicznie lub drogą mailową
Europe Direct to serwis informacyjny, który udziela odpowiedzi na pytania na temat Unii Europejskiej. Można się z nim skontaktować:

  • dzwoniąc pod bezpłatny numer telefonu: 00 800 6 7 8 9 10 11 (niektórzy operatorzy mogą naliczać opłaty za te połączenia),
  • dzwoniąc pod standardowy numer telefonu: +32 22999696,
  • drogą mailową: https://europa.eu/european-union/contact_pl.

Wyszukiwanie informacji o UE

Online
Informacje o Unii Europejskiej są dostępne we wszystkich językach urzędowych UE w portalu Europa: https://europa.eu/european-union/contact_pl.

Publikacje UE
Bezpłatne i odpłatne publikacje UE można pobrać lub zamówić w serwisie EU Bookshop: https://publications.europa.eu/pl/publications. Większą liczbę egzemplarzy bezpłatnych publikacji można otrzymać, kontaktując się z serwisem Europe Direct lub z lokalnym centrum informacyjnym (zob. https://europa.eu/european-union/contact_pl).

Prawo UE i powiązane dokumenty
Informacje prawne dotyczące UE, w tym wszystkie unijne akty prawne od 1951 r., są dostępne we wszystkich językach urzędowych UE w portalu EUR-Lex: http://eur-lex.europa.eu.

Portal Otwartych Danych UE
Unijny portal otwartych danych (http://data.europa.eu/euodp) umożliwia dostęp do zbiorów danych pochodzących z instytucji i innych organów UE. Dane można pobierać i wykorzystywać bezpłatnie, zarówno do celów komercyjnych, jak i niekomercyjnych.

Kontakt

Ani Europejski Trybunał Obrachunkowy, ani żadna osoba działająca w jego imieniu nie ponoszą odpowiedzialności za sposób wykorzystania niniejszego kompendium.

Luksemburg: Urząd Publikacji Unii Europejskiej, 2019.

© Unia Europejska, 2019

Kopiowanie dozwolone pod warunkiem podania źródła.

W celu wykorzystania lub powielenia zdjęć bądź innych materiałów, do których UE nie ma praw autorskich, należy wystąpić o zgodę bezpośrednio do właścicieli praw autorskich.

Print ISBN 978-92-872-7286-7 ISSN 1977-5679 doi:10.2865/72584 QJ-04-18-373-PL-C
PDF ISBN 978-92-872-9988-8 ISSN 1977-5679 doi:10.2865/05458 QJ-04-18-373-PL-N
HTML ISBN 978-92-872-5789-5 ISSN 1977-5679 doi:10.2865/7009 QJ-04-18-373-PL-Q