Transparantie van door ngo’s uitgevoerde EU-middelen: meer inspanningen nodig

Samenvatting

De Commissie voert naar schatting 1,7 % van de EU-begroting en 6,8 % van de Europese Ontwikkelingsfondsen (EDF’s) uit via ngo’s. Op veel beleidsterreinen, zoals humanitaire en ontwikkelingshulp, milieu, en onderzoek en innovatie, ondersteunen ngo’s de Commissie bij het ontwerpen, uitvoeren en monitoren van EU-programma’s. In de periode 2014‑2017 legde de Commissie naar schatting 11,3 miljard EUR aan middelen vast die door ngo’s moesten worden uitgevoerd. Het Europees Parlement heeft vaak blijk gegeven van belangstelling voor ngo’s en de financiering ervan.

De doelstelling van onze controle was om de transparantie te beoordelen van EU-middelen waarvoor contracten waren gesloten met ngo’s. We beoordeelden hoe entiteiten door de Commissie als ngo werden aangemerkt, waar de door ngo’s uitgevoerde middelen naartoe gingen en of de Commissie deze informatie op transparante wijze openbaar maakte. We bestreken de belangrijkste beleidsterreinen waarop ngo’s EU-middelen uitvoerden en richtten ons met name op het grootste gebied, extern optreden.

We concludeerden dat de Commissie niet voldoende transparant was met betrekking tot de uitvoering van EU-middelen door ngo’s.

De toekenning van de ngo-status in het boekhoudsysteem van de Commissie, die is gebaseerd op een eigen verklaring, alsmede de beperkte controles die de Commissie verrichtte, maakten de indeling van een entiteit als ngo onbetrouwbaar.

Op het gebied van extern optreden constateerden we dat de selectie van door ngo geleide projecten door de Commissie in het algemeen transparant was. De verschillende diensten van de Commissie pasten de procedures voor getrapte subsidiëring echter niet op dezelfde wijze toe en de door de gecontroleerde VN-organen verrichte selectieprocedures voor ngo’s waren niet altijd transparant.

De informatie die werd verzameld over door ngo’s uitgevoerde EU-middelen is niet uniform. Met name op het gebied van extern optreden beschikte de Commissie niet over alomvattende informatie. Dit was met name het geval bij netwerken van internationale ngo’s en projecten onder indirect beheer. Verder vormde het gebrek aan beschikbare informatie bij indirect beheer een belemmering voor de controles door de Commissie van de gedeclareerde kosten.

Informatie over door ngo’s uitgevoerde EU-middelen wordt in verschillende systemen gepubliceerd, maar de openbaar gemaakte informatie is beperkt. Op het gebied van extern optreden rapporteerde de Commissie gegevens over humanitaire en ontwikkelingshulp over het algemeen in overeenstemming met internationale transparantienormen.

Bij vijf van de zes gecontroleerde projecten publiceerden VN-organen de aan ngo’s gegunde opdrachten niet of slechts gedeeltelijk en de Commissie controleerde niet of de VN-organen aan dit vereiste hadden voldaan.

Op basis van de opmerkingen in dit verslag hebben we een aantal aanbevelingen geformuleerd ter verbetering van de transparantie van door ngo’s uitgevoerde EU-middelen. We bevelen aan dat de Commissie:

1. de betrouwbaarheid van de informatie over ngo’s in haar boekhoudsysteem verbetert;
2. de toepassing van regels en procedures inzake getrapte subsidiëring voor ngo’s controleert;
3. de informatie die wordt verzameld over door ngo’s uitgevoerde EU-middelen verbetert, en
4. een uniforme aanpak hanteert voor het publiceren van gedetailleerde informatie over aan ngo’s verstrekte middelen en de publicatie door VN-organen van volledige en nauwkeurige gegevens verifieert over aan ngo’s gegunde opdrachten waarbij sprake is van EU-financiering.

Inleiding

Het concept ngo

Er is steeds meer belangstelling voor de transparantie van ngo’s en de financiering ervan. Zo heeft het Europees Parlement al diverse studies uitgebracht over het onderwerp¹, alsmede een conceptverslag over de begrotingscontrole van de financiering van ngo’s uit de EU-begroting².

Niet-gouvernementele organisaties (ngo’s) zijn belangrijke actoren bij de uitvoering van de EU-begroting. De Commissie werkt onder meer met ngo’s als partner aan het ontwerp, de uitvoering en monitoring van programma’s op veel EU-beleidsterreinen. Dit is met name het geval op de terreinen ontwikkelingshulp en humanitaire hulp, maar ook op andere gebieden zoals milieu, onderzoek, onderwijs en cultuur. Er bestaat momenteel echter geen gemeenschappelijke EU-definitie voor ngo’s (zie tekstvak 1).

EU-financiering en ngo’s

Ngo’s ontvangen de meeste EU-middelen in hun hoedanigheid van uitvoerende actoren wanneer zij namens de Commissie programma’s en projecten uitvoeren⁵. Ngo’s kunnen ook de eindbegunstigden van EU-optreden zijn, bijvoorbeeld bij programma’s ter versterking van het maatschappelijk middenveld.

Volgens het boekhoudsysteem van de Commissie (ABAC) bedroegen de middelen die voor uitvoering door ngo’s waren vastgelegd 11,3 miljard EUR voor de periode 2014‑2017 (zie figuur 1). Dit is echter slechts een schatting, zoals zal blijken uit het gedeelte met de opmerkingen in dit verslag.

Volgens ABAC zijn de meeste aan ngo’s toegewezen EU-middelen bestemd voor extern optreden. Op dit gebied ontvangen ngo’s middelen in het kader van rubriek 4 „Europa als wereldspeler” in het meerjarig financieel kader (MFK) en uit het Europees Ontwikkelingsfonds (zie figuur 1). De betrokken diensten van de Commissie zijn directoraat-generaal Internationale Samenwerking en Ontwikkeling (DG DEVCO), directoraat-generaal Nabuurschapsbeleid en Uitbreidingsonderhandelingen (DG NEAR), directoraat-generaal Europese Civiele Bescherming en Humanitaire Hulp (DG ECHO) en de dienst Instrumenten voor het buitenlands beleid (FPI) (zie figuur 2).

Het concept transparantie

Transparantie is een van de begrotingsbeginselen die zijn vastgelegd in het Financieel Reglement van toepassing op de EU-begroting. Volgens dit beginsel moet de Commissie op passende en tijdige wijze informatie over de ontvangers van EU-middelen beschikbaar stellen, ook wanneer met deze middelen door ngo’s uitgevoerde acties worden ondersteund⁶. Vanuit een breder perspectief bezien moet transparantie het hele proces en alle uitvoeringslagen bestrijken, van de selectie van door ngo’s geleide acties tot het verzamelen van informatie over deze acties en de openbaarmaking ervan.

Verder is transparantie bij extern optreden een van de essentiële en reeds lang bestaande beginselen waarop de doeltreffendheid van ontwikkelingshulp berust. Het verbeteren van de transparantie bij alle relevante belanghebbenden leidt ook tot een verbetering van de donorcoördinatie en de verantwoording door alle begunstigden, waaronder ngo’s (zie tekstvak 2).

Reikwijdte en aanpak van de controle

Door de Commissie toegewezen EU-middelen die door ngo’s moeten worden uitgevoerd, passeren vaak meerdere lagen. In dit verband, en met name bij de selectie van aanvragers van financiering, bestaat er een risico op gebrek aan transparantie. Ook bestaat het risico dat aan de Commissie beschikbaar gestelde informatie over de bedragen en het doel van de financiering voor ngo’s niet volledig of niet betrouwbaar is, alsmede het risico dat niet alle soorten ngo’s gelijk worden behandeld.

De belangrijkste doelstelling van onze controle was om de transparantie te beoordelen van EU-middelen die waren vastgelegd in met ngo’s gesloten contracten. Daartoe beoordeelden we eerst de aanmerking door de Commissie van entiteiten als ngo; vervolgens gingen we na waaraan de door ngo’s uitgevoerde middelen werden besteed en of de Commissie deze informatie op transparante wijze openbaar maakte.

Wij wilden de volgende vraag beantwoorden: is door ngo’s uitgevoerde EU-financiering transparant? Om deze vraag te beantwoorden, splitsten we de belangrijkste controlevraag op in de volgende drie subvragen:

1. Is de aanmerking door de Commissie van entiteiten als ngo betrouwbaar?
2. Is op het terrein van extern optreden de selectie van ngo’s voor de uitvoering van door de EU gefinancierde acties transparant?
3. Verzamelt en publiceert de Commissie informatie over EU-financiering van ngo's op passende wijze?

We gingen na hoe de Commissie ngo’s in hun systemen aanmerkte (subvraag 1). We beoordeelden de transparantie van de selectie van ngo’s, zowel wanneer de Commissie rechtstreeks contracten afsloot met ngo’s als wanneer EU-middelen werden verstrekt via getrapte subsidiëring (subvraag 2). Ook gingen we na of de Commissie informatie verzamelde over door ngo’s uitgevoerde acties, deze controleerde en op passende wijze openbaar maakte (subvraag 3).

We bestreken de belangrijkste beleidsterreinen wat betreft de omvang van voor ngo’s vastgelegde middelen (zie figuur 2), namelijk de belangrijkste bij extern optreden betrokken DG’s (DG ECHO, DG DEVCO en DG NEAR) en twee andere DG’s die aanzienlijke middelen aan ngo’s toewijzen: directoraat-generaal Onderzoek en Innovatie en directoraat-generaal Onderwijs, Jongerenzaken, Sport en Cultuur (DG EAC). De controle betrof ook directoraat-generaal Milieu (DG ENV) omdat dit DG een specifiek programma heeft dat steun biedt voor ngo’s op het gebied van milieu en klimaatactie. Ten slotte viel directoraat-generaal Begroting (DG BUDG) ook binnen de reikwijdte van de controle omdat het de dienst is die verantwoordelijk is voor het boekhoudsysteem van de Commissie dat wordt gebruikt om verslag uit te brengen over ngo-financiering.

We verzamelden bewijs door middel van controles op stukken en gesprekken met verschillende DG’s van de Commissie (DG BUDG, DG DEVCO, DG NEAR, DG ECHO, DG RTD, DG EAC en DG ENV), alsmede met het Uitvoerend Agentschap Onderzoek (REA), het Uitvoerend Agentschap onderwijs, audiovisuele media en cultuur (EACEA) en het Uitvoerend Agentschap voor kleine en middelgrote ondernemingen (Easme).

We richtten ons in het bijzonder op het gebied van extern optreden, omdat daarop volgens het boekhoudsysteem van de Commissie de meeste EU-middelen voor ngo’s werden vastgelegd (zie figuur 1). We evalueerden de procedures voor het selecteren van door ngo’s uitgevoerde acties, alsmede de instrumenten voor het verzamelen van informatie over ngo-financiering en de daaropvolgende openbaarmaking van die informatie.

Op het terrein van extern optreden richtten we ons hoofdzakelijk op sinds 2014 vastgelegde middelen teneinde acties in de huidige programmeringsperiode te onderzoeken. We onderzochten 14 door ngo’s geleide projecten onder direct beheer⁹ (zie bijlage I) en 6 door VN-organen uitgevoerde projecten onder indirect beheer¹⁰ waarvoor 10 ngo’s voor getrapte subsidiëring waren geselecteerd (zie bijlage II).

Deze projecten werden in twee stappen geselecteerd. Ten eerste selecteerden we twee landen voor controlebezoeken (Ethiopië en Libanon) op basis van criteria zoals het verantwoordelijke DG, de omvang van de gerapporteerde, voor ngo’s vastgelegde middelen en de haalbaarheid van het afleggen van een controlebezoek. Ten tweede namen we een steekproef van te controleren projecten op basis van de omvang van begrotingen, het bereikte uitvoeringspercentage, de spreiding van financieringsinstrumenten, de toegepaste beheersvormen en de veelheid aan uitvoeringsniveaus waarop de ngo’s werkzaam waren.

In februari 2018 brachten we controlebezoeken aan Ethiopië, waar we de plaatselijke kantoren van DG ECHO, de EU-delegaties en de plaatselijke kantoren van verschillenden VN-agentschappen bezochten, alsmede vertegenwoordigers van internationale en plaatselijke ngo’s die deelnamen aan de uitvoering van door de EU gefinancierde projecten.

Opmerkingen

De aanmerking door de Commissie van entiteiten als ngo in haar systeem is niet betrouwbaar

We onderzochten de verschillende door diensten van de Commissie gevolgde procedures voor het registreren in hun systemen van ngo’s die geselecteerd kunnen worden om EU-middelen uit te voeren. We gingen na of er ngo-specifieke systemen en programma’s bestonden, of er verschillen tussen de systemen van de door ons bezochte diensten bestonden, hoe ze werden gebruikt en hoe entiteiten werden geïdentificeerd en geregistreerd als ngo in de systemen van de Commissie.

In de meeste gevallen hangt het in aanmerking komen voor EU-financiering niet af van de ngo-status

In het algemeen dienen ngo’s bij de Commissie een aanvraag voor financiering in op dezelfde wijze als andere organisaties die middelen van de Commissie uitvoeren. Dit komt doordat in het Financieel Reglement dat van toepassing is op de EU-begroting, geen onderscheid wordt gemaakt tussen begunstigden met een ngo-status en andere begunstigden. Verder heeft de Commissie geen strategie die specifiek op ngo’s gericht is en beschikken haar diensten niet over gemeenschappelijke criteria om te bepalen wat een ngo is.

Slechts twee van de gecontroleerde DG’s hebben programma’s die uitsluitend op ngo’s zijn gericht:

• DG ENV heeft een actieprogramma voor exploitatiesubsidies ter ondersteuning van Europese ngo’s die actief zijn op het gebied van milieu en klimaat. In dit verband beschouwt¹¹ het een ngo als een rechtspersoon zonder winstoogmerk die zowel financieel als politiek onafhankelijk is, met name van regering en overheidsinstanties, en van politieke en commerciële belangen, en die wettelijk is geregistreerd.
• DG ECHO verleent humanitaire hulp via een aantal ngo’s waarmee het partnerschapskaderovereenkomsten heeft gesloten. Het volgt de definitie in Verordening (EG) nr. 1257/96 van de Raad betreffende humanitaire hulp, waarin wordt verklaard dat ngo’s die voor financiering in aanmerking komen, volgens de geldende wetgeving van een lidstaat, in die lidstaat zijn opgericht als zelfstandige organisatie zonder winstoogmerk¹².

De Commissie voert beperkte controles uit van de eigen verklaring van de entiteiten dat ze ngo zijn wanneer zij die in het boekhoudsysteem registreert

Er bestaat nog geen gemeenschappelijk registratiesysteem voor aanvragers

Aanvragers van EU-financiering, waaronder ngo’s, moeten zich registreren om financiering aan te vragen op de verschillende beleidsterreinen. De DG’s die we hebben gecontroleerd, hebben echter geen gemeenschappelijk registratiesysteem voor aanvragers (zie tekstvak 3).

Aangezien deze systemen niet onderling verbonden zijn, moeten ngo’s zich bij elk DG waarmee ze communiceren afzonderlijk registreren.

De Commissie ontwikkelt momenteel een project, Single Electronic Data Interchange Area (SEDIA) geheten, dat aanvragers, kandidaten en inschrijvers één enkel aanspreekpunt moet bieden om te communiceren met diensten van de Commissie. Het zal zowel voor aanbestedings- als subsidieprocedures worden gebruikt.

De Commissie voert slechts beperkte controles uit om te verifiëren of entiteiten correct staan geregistreerd als ngo

Wanneer een geregistreerde aanvrager van financiering voor het eerst een contract sluit met de Commissie, is de informatie die hij verstrekt, gebaseerd op een eigen verklaring. De Commissie controleert de informatie die de aanvrager in de verschillende registratiesystemen heeft verstrekt en creëert een fiche voor een juridische entiteit in ABAC.

In ABAC kunnen juridische entiteiten worden „aangemerkt” als ngo. Om als zodanig te worden ingedeeld, moet de organisatie zelf verklaren dat zij een ngo is als zij zich in een van de systemen registreert. Een voorwaarde om als ngo te worden aangemerkt is dat de juridische entiteit moet zijn ingedeeld als een particuliere organisatie zonder winstoogmerk. De valideringsdiensten van de Commissie controleren deze indeling. Daarnaast voeren ze geen andere verificatie uit met betrekking tot de aanmerking van de organisatie als ngo, tenzij DG’s dit als criterium gebruiken in een oproep tot het indienen van voorstellen¹³.

Het feit dat de status van ngo niet wordt geverifieerd, maakt de informatie van de Commissie over de aan ngo’s verstrekte financiering onbetrouwbaar. Zo zijn in het geval van MFK 1.1 — „Concurrentievermogen voor groei en werkgelegenheid” — de grootste begunstigden die in ABAC als ngo worden aangemerkt, voornamelijk onderzoeksinstituten en universiteiten en is er ook één coöperatieve vennootschap bij. Dit soort entiteiten kunnen niet altijd als ngo worden beschouwd. Hoewel de termen ngo en CSO (maatschappelijke organisatie) vaak door elkaar worden gebruikt, vormen ngo’s een subgroep van CSO’s; deze laatste omvatten een grotere groep organisaties zoals onderzoeksinstituten of coöperaties¹⁴.

Verder merkt de Commissie niet alle ngo’s consequent als zodanig aan in al haar informatiesystemen, aangezien het ngo-veld niet hoeft te worden ingevuld in ABAC. Zo werden bij twee van onze gecontroleerde projecten¹⁵ twee deelnemende ngo’s niet als zodanig in ABAC aangemerkt, hoewel ze in het systeem voor de registratie van aanvragers (PADOR) als ngo waren geregistreerd.

Op het gebied van extern optreden was de selectie van door ngo geleide projecten over het algemeen transparant, maar zij vertoonde tekortkomingen wanneer zij door derden werd uitgevoerd

De selectie door de Commissie van door ngo’s geleide projecten was over het algemeen transparant

Wij controleerden een steekproef van door ngo’s geleide projecten op het beleidsterrein „extern optreden”, die onder direct beheer van de Commissie stonden (zie bijlage I). We beoordeelden de transparantie van de selectieprocessen door te controleren of de ondernomen activiteiten en doelstellingen in overeenstemming waren met de strategieën, en of de selectieprocedures betrouwbaar, goed gedocumenteerd en op duidelijke selectiecriteria gebaseerd waren, met passende gebruikmaking van de eerdere ervaring van ngo’s. De samenvatting van de beoordeling kan in bijlage III worden gevonden.

De op het gebied van ontwikkelingshulp geëvalueerde selectieprocessen betroffen voornamelijk oproepen tot het indienen van voorstellen¹⁶. Ze voldeden aan de vereisten van het Financieel Reglement en de strategieën van de Commissie; over het algemeen werden er duidelijke selectiecriteria toegepast en werden deze meegedeeld aan alle belanghebbenden, en de processen waarborgden de gelijke behandeling van alle aanvragers.

We stelden enkele tekortkomingen vast op het gebied van transparantie in de onderzochte selectieprocessen die DG ECHO in 2014, 2015 en 2016 uitvoerde. Deze kwesties, die de documentatie van het selectieproces betroffen, waren al bij een eerdere ERK-controle vastgesteld¹⁷. Bijgevolg nam DG ECHO corrigerende maatregelen, die resulteerden in een actieplan en een nieuw model voor samenvattende beoordelingen voor 2017, dat in 2018 verder werd herzien, om de specifieke beoordeling voor elk selectiecriterium beter weer te geven.

De operationele capaciteit van aanvragers is een van de criteria die DG DEVCO en DG NEAR in hun selectieprocedures toepassen. De evaluatiecomités beoordelen deze capaciteit op basis van de door aanvragers opgegeven eerdere ervaring, maar vroegen zelden om bewijs daarvan. DG ECHO acht eerdere ervaring ook een relevant beoordelingscriterium.

De Commissie verifieert niet altijd de juistheid van de verklaringen over eerdere ervaring omdat haar beheersinformatiesystemen niet alle relevante informatie over de ontvangen financiering en door ngo’s verrichte activiteiten bevatten. De mate waarin deze informatie kan worden gebruikt voor selectiedoeleinden is dan ook nogal beperkt.

Nadat we twee van de gecontroleerde projecten hadden geselecteerd, constateerden we dat de Commissie inconsistenties en onjuiste verklaringen met betrekking tot eerdere ervaring had aanvaard¹⁸.

Bij getrapte subsidiëring voor derde ngo’s ontbrak het soms aan transparantie

We onderzochten in hoeverre ngo’s op transparante wijze werden geselecteerd wanneer de selectie niet rechtstreeks door de Commissie werd verricht. We overwogen of de verschillende diensten van de Commissie de procedures consistent hadden toegepast om de transparantie te waarborgen van de selectie van ngo’s die getrapte subsidiëring zouden ontvangen. Daarnaast gingen we na of hun selectie van ngo’s de gelijke behandeling van aanvragers waarborgde, of ze lering hadden getrokken uit eerdere ervaring teneinde de selectie te verbeteren en of ze de capaciteit van de ngo’s om de gefinancierde actie uit te voeren, als toereikend hadden beoordeeld.

De verschillende diensten van de Commissie passen de procedures voor getrapte subsidiëring niet op dezelfde wijze toe

Bij direct beheer is er, wanneer de Commissie subsidieovereenkomsten opzet en afspraken maakt met contractanten, waaronder ngo's, sprake van een rechtsverhouding tussen de twee partijen. In sommige gevallen worden EU-middelen echter door middel van getrapte subsidiëring verstrekt aan derden. Dergelijke getrapte subsidiëring is onderworpen aan specifieke en transparante voorwaarden¹⁹, bijvoorbeeld dat het maximumbedrag dat aan derden kan worden betaald ten hoogste 60 000 EUR bedraagt, behalve waar financiële ondersteuning het hoofddoel van de actie is²⁰.

Terwijl de meeste gecontroleerde diensten van de Commissie²¹ de algemene regels uit het Financieel Reglement en de door DG BUGD gepubliceerde richtsnoeren inzake subsidies consistent toepassen, geeft DG ECHO er een andere uitleg aan. DG ECHO is van mening dat alle aan uitvoerende partners toegekende acties primair tot doel hebben om financiële steun aan derden te verstrekken, en wijst daarbij op de noodzaak om recht te doen aan de specifieke behoeften en kenmerken van humanitaire hulp. Dit betekent dat het in de praktijk niet de bovengrens van 60 000 EUR hanteert omdat alle getrapte subsidies geacht worden onder bovengenoemde uitzondering te vallen.

Als gevolg van deze interpretatie is getrapte subsidiëring toegestaan zonder beperking van het in het contract vastgelegde bedrag of van het aantal bijkomende uitvoeringslagen. Het ontbreken van dergelijke beperkingen bij DG ECHO is van invloed op de transparantie van de getrapte subsidiëring.

De selectieprocedures van ngo’s door VN-organen waren niet altijd transparant

Bij indirect beheer moet een VN-orgaan dat een aanvraag indient voor EU-financiering aantonen dat het in staat is tot financieel beheer en dat het de financiële belangen van de EU op hetzelfde niveau kan beschermen als de Commissie. Als het dat heeft aangetoond, mag het zijn uitvoerende partners selecteren (getrapte subsidiëring) op grond van zijn eigen regels en procedures²².

We constateerden dat bij de helft van de door ons voor controle geselecteerde projecten onder indirect beheer (zie bijlage II) de procedures van de VN-organen voor de selectie van ngo’s een gebrek aan transparantie vertoonden. Dit was het geval ondanks het feit dat de Commissie er een positieve beoordeling aan had gegeven. In deze drie gevallen²³ kenden VN-organen getrapte subsidies toe aan ngo’s door middel van onderhandse gunning zonder zich te houden aan hun eigen interne procedures (zie tekstvak 4).

De Commissie verzamelt en controleert de informatie over door ngo’s uitgevoerde middelen niet altijd naar behoren

We beoordeelden of de Commissie wist hoe door ngo’s uitgevoerde EU-middelen werden gebruikt en of deze informatie naar behoren was verzameld en gecontroleerd. Om dit vast te stellen, onderzochten we of de Commissie uitgebreide informatie had over alle ngo’s die financiering ontvingen, waaronder uitgevoerde activiteiten en ontvangen middelen, en of er passende systemen bestonden om die te verzamelen. We onderzochten ook of deze informatie de Commissie in staat stelde de gedeclareerde kosten te controleren.

In de systemen van de Commissie wordt niet altijd informatie geregistreerd over de middelen die alle begunstigden van een contract hebben ontvangen

We stelden vast dat de diensten van de Commissie die we controleerden, subsidies beheerden met behulp van verschillende systemen, waarin uiteenlopende hoeveelheden informatie beschikbaar waren over de aan begunstigden verstrekte financiering (zie vier voorbeelden in tekstvak 5).

Daarom is de informatie die in de verschillende systemen van de Commissie verzameld wordt niet uniform en kan er niet altijd worden gerapporteerd over de middelen die alle contractbegunstigden hebben ontvangen.

Op het gebied van extern optreden heeft de Commissie geen alomvattende informatie over alle ondersteunde ngo’s

Zowel bij direct als indirect beheer troffen we verschillende projecten in onze steekproef aan waarbij de Commissie over onjuiste informatie beschikte over de verschillende actoren die de gefinancierde actie uitvoerden. Dit was voornamelijk het geval bij netwerken van internationale ngo’s, waarvoor de systemen van de Commissie informatie bevatten over de structuur van de uitvoerende entiteiten die niet in overeenstemming was met de daadwerkelijke opzet.

Bij 4 van de 14 projecten onder direct beheer²⁵ die we onderzochten, constateerden we dat de ngo’s die de subsidieovereenkomsten hadden ondertekend, de projectuitvoering hadden uitbesteed aan andere entiteiten binnen hetzelfde netwerk zonder dat deze informatie in de systemen van de Commissie was geregistreerd (zie figuur 3).

Bron: ERK.

We stelden ook vast dat bij 3 van deze 14 projecten²⁶ de identificatie van de partners in de systemen van de Commissie verwarrend was of verwees naar verschillende juridische entiteiten binnen hetzelfde netwerk van internationale ngo’s. Daarom was de beschikbare informatie over de vraag welke entiteiten de actie al dan niet hadden uitgevoerd en welke entiteiten financiering ontvingen, niet duidelijk.

Verder konden we bij vijf van de zes projecten onder indirect beheer die we onderzochten²⁷, op basis van de informatie die de Commissie ontving van de VN-organen niet vaststellen welke financiering elk van de ngo’s kreeg die via getrapte subsidiëring middelen ontving, of welke activiteiten elk ervan uitvoerde (zie bijlage III).

Bij twee van deze vijf projecten had de Commissie de VN-organen om aanvullende informatie en verduidelijking gevraagd, maar de antwoorden die zij kreeg, waren onbevredigend of werden pas na herhaalde verzoeken verzonden nadat de projectactiviteiten al waren afgerond²⁸.

Het gebrek aan beschikbare informatie bij indirect beheer vormde een belemmering voor de controles door de Commissie van de gedeclareerde kosten

In het geval van projecten die de Commissie indirect beheert, bevat de totale begroting van de contracten in het algemeen een percentage om overheadkosten te dekken dat is vastgesteld op 7 %. Bij vijf²⁹ van de zes door ons onderzochte gevallen waren er overheadkosten gedeclareerd voor de verschillende uitvoeringslagen, ten eerste door de met de uitvoering belaste entiteit en ten tweede door de ngo’s die getrapte subsidiëring hadden ontvangen³⁰.

Vanwege het gebrek aan adequate informatie over kosten die door ngo’s waaraan getrapte subsidiëring was verstrekt, werden gedeclareerd, verkeerde de Commissie niet altijd in de positie om de kosten te controleren die door alle ngo’s die financiering ontvingen, werden gedeclareerd. Dit belemmerde de Commissie bij het opsporen van potentiële gevallen van te hoge declaraties.

Informatie over door ngo’s uitgevoerde EU-middelen wordt in verschillende systemen gepubliceerd, maar de openbaar gemaakte informatie is beperkt

We gingen na of de Commissie alomvattende en tijdige informatie openbaar had gemaakt over de middelen die in de contracten met ngo’s waren vastgelegd, op de beleidsterreinen die we controleerden. Op het gebied van extern optreden onderzochten we of de Commissie de normen inzake de transparantie van internationale hulp in acht neemt bij de publicatie van informatie over door ngo’s uitgevoerde EU-middelen. We gingen na of zij de toereikendheid had gecontroleerd van de openbaarmaking van informatie over derden met betrekking tot ngo’s waaraan EU-middelen waren verstrekt via getrapte subsidiëring. Daarnaast gingen we voor de projecten die we controleerden, na of de op verschillende transparantieportalen gepubliceerde gegevens consistent waren.

Informatie over contracten met ngo’s wordt gepubliceerd in het systeem voor financiële transparantie, maar is onvolledig

Elk jaar publiceert de Commissie in haar systeem voor financiële transparantie (FTS, Financial Transparency System) gegevens over de begunstigden van EU-financiering onder direct beheer op alle beleidsterreinen³¹ (zie tekstvak 7). Door het publiceren in het FTS van informatie achteraf over ontvangers van EU-middelen voldoet de Commissie aan de vereisten van het Financieel Reglement³².

Het FTS bevat echter geen alomvattende informatie over ngo-financiering doordat:

• er geen informatie openbaar wordt gemaakt over daadwerkelijke betalingen;
• de begunstigdencategorie „ngo” pas in 2016 werd ingevoerd en niet consequent wordt gebruikt bij gebrek aan criteria om ngo’s te identificeren, en
• entiteiten die financiering via getrapte subsidiëring ontvangen, niet openbaar worden gemaakt.

Diensten van de Commissie volgen verschillende benaderingen bij het openbaar maken van financiering in het FTS. Wanneer zij contracten sluiten met meerdere begunstigden, publiceren DG RTD, DG ENV en DG EAC (via EACEA) de namen van alle begunstigden en geven daarbij een uitsplitsing van de middelen. DG ECHO publiceert het bedrag en de naam van de ngo waarmee de Commissie de subsidieovereenkomst heeft gesloten; het maakt geen informatie openbaar over eventuele andere uitvoerende partners die de actie geheel of gedeeltelijk uitvoeren (zie figuur 3). DG NEAR en DG DEVCO vermelden de namen van de ngo’s waarmee de Commissie een subsidieovereenkomst heeft gesloten, en van de medeaanvragers. Het bedrag van de subsidie is echter volledig gekoppeld aan de leidende partner, zonder uitsplitsing per begunstigde.

We constateerden dat bij alle 14 geëvalueerde projecten onder direct beheer de in het FTS geregistreerde bedragen overeenkwamen met de in de subsidieovereenkomsten vastgelegde bedragen. In vijf gevallen³³ ontbraken echter bepaalde gepubliceerde gegevens betreffende het soort actie, de geografische locatie of de verantwoordelijke dienst, of waren deze onjuist.

Aanvullende informatie, waaronder resultaten, wordt openbaar gemaakt op verschillende transparantieportalen

Naast het FTS publiceert de Commissie informatie over gefinancierde acties op diverse platforms voor de verschillende beleidsterreinen. Zo maakt de Commissie op het gebied van onderzoek informatie openbaar over haar financiering via CORDIS, een openbaar register en portaal over door de EU gefinancierde onderzoeksprojecten en de resultaten daarvan³⁴.

Op het gebied van extern optreden maakt de Commissie informatie over ngo-financiering openbaar via verschillende webportalen inzake de transparantie van hulp: EU Aid Explorer³⁵, het Europees informatiesysteem voor noodsituatie- en rampenrespons (Edris)³⁶ en de financiële controledienst (Financial Tracking Service)³⁷. In het algemeen kwam de over de gecontroleerde projecten gepubliceerde informatie overeen met de daadwerkelijk verstrekte financiering.

Informatie over humanitaire en ontwikkelingshulp wordt over het algemeen openbaar gemaakt overeenkomstig internationale transparantienormen

De Commissie rapporteert gegevens over humanitaire en ontwikkelingshulp om transparantieverplichtingen op het gebied van internationale hulp na te komen. Zij rapporteert in het kader van het kennisgevingssysteem van de crediteurlanden (Creditor Reporting System)³⁸ van de OESO, de enquête over de methode van uitgavenplanning (Forward Spending Survey) van de OESO³⁹ en het register van het Internationaal Initiatief inzake transparantie van ontwikkelingshulp (IATI)⁴⁰ in overeenstemming met internationale gemeenschappelijke normen.

De Commissie publiceerde gegevens over humanitaire en ontwikkelingshulp overeenkomstig de gemeenschappelijke IATI-norm, maar sommige gegevens vertoonden tekortkomingen

De Commissie maakt gegevens openbaar over humanitaire en ontwikkelingshulp op basis van een in het kader van IATI ontwikkeld gemeenschappelijk standaardrapportagekader⁴¹, een wereldwijd initiatief dat tot doel heeft de transparantie en doeltreffendheid van ontwikkelingssamenwerking te vergroten.

In het algemeen publiceert de Commissie gegevens in overeenstemming met de IATI-norm. We constateerden echter dat de rapportage van gegevens in het kader van IATI geen gegevens over EU-trustfondsen bevat en ook geen informatie over de resultaten van de gefinancierde projecten⁴².

Voor de projecten in de steekproef vergeleken we de informatie die op het gebruiksvriendelijke webportaal van IATI was gepubliceerd met de werkelijke gegevens. Voor alle gecontroleerde projecten was er informatie gepubliceerd, maar we troffen verschillende fouten aan in de bedragen die contractueel waren vastgelegd⁴³, de uitbetalingen⁴⁴ en de einddata van projecten⁴⁵ (zie tekstvak 8).

De VN-organen publiceerden ontoereikende informatie over de opdrachten die aan ngo’s waren gegund

De Commissie vertrouwt de uitvoering van projecten onder indirect beheer aan een derde toe. In deze gevallen is het de verantwoordelijkheid van de met de uitvoering belaste entiteit om de met behulp van EU-financiering toegekende subsidies openbaar te maken⁴⁶.

We verifieerden de gegevens die de desbetreffende VN-organen hadden gepubliceerd over de zes projecten onder indirect beheer in de steekproef (zie bijlage II). We constateerden dat in vijf gevallen de VN-organen informatie over uit EU-middelen aan ngo’s toegekende subsidies niet⁴⁷ of slechts gedeeltelijk⁴⁸publiceerden (zie tekstvak 9). Verder controleerde de Commissie niet of de VN-organen aan dit vereiste hadden voldaan.

Conclusies en aanbevelingen

Bij deze controle onderzochten wij of de door ngo’s uitgevoerde EU-financiering transparant was. Dit omvatte de vraag of de aanmerking door de Commissie van entiteiten als ngo betrouwbaar was en of de selectie van ngo’s die door de EU gefinancierde acties uitvoerden transparant was. Ook onderzochten we of informatie over ngo’s naar behoren werd verzameld, gecontroleerd en openbaar gemaakt. We bestreken de belangrijkste beleidsterreinen waarop ngo’s EU-middelen uitvoeren en richtten ons met name op het grootste financieringsgebied: extern optreden.

We concludeerden dat de Commissie niet voldoende transparant was met betrekking tot de uitvoering van EU-middelen door ngo’s.

In de meeste gevallen hangt het niet af van de status van een ngo of deze in aanmerking komt voor EU-financiering. De toekenning van ngo-status in het boekhoudsysteem van de Commissie, die is gebaseerd op een eigen verklaring, alsmede de beperkte controles die de Commissie verrichtte, maakten de indeling van een entiteit als ngo onbetrouwbaar (zie de paragrafen 18-27).

Er bestond geen gemeenschappelijk systeem binnen de Commissie om aanvragers van financiering te registreren. Daarnaast waren de verschillende systemen die werden gebruikt om aanvragers van financiering, waaronder ngo’s, te registreren, niet onderling verbonden (zie paragraaf 22).

Aanbeveling 1 — Verbeter de betrouwbaarheid van de informatie over ngo’s

De Commissie moet haar prestaties en de transparantie van haar verslaglegging over ngo’s die EU-acties uitvoeren, verbeteren. Daartoe moet de Commissie passende informatie ontvangen en in haar boekhoudsysteem de betrouwbaarheid van de informatie over ngo’s die EU-middelen uitvoeren, verbeteren door:

1. in haar interne richtsnoeren inzake de validering van juridische entiteiten duidelijke criteria opnemen om ngo’s in ABAC te identificeren;
2. binnen één enkel registratiesysteem het vereiste (of de optie in het geval van ngo’s die te kennen geven bezorgd te zijn over veiligheid) opnemen dat aanvragers van EU-financiering zichzelf aanmerken als ngo en daarbij de criteria aangeven die zouden worden toegepast om de organisatie als ngo te beschouwen.

Tijdpad: eind 2020.

Op het gebied van extern optreden constateerden wij dat de selectie van door ngo's geleide projecten door de Commissie in het algemeen transparant was. In bepaalde gevallen waren er echter tekortkomingen (zie de paragrafen 28-33).

We constateerden dat de verschillende diensten van de Commissie de procedures voor getrapte subsidiëring niet op dezelfde wijze toepasten. De interpretatie van de regels door DG ECHO voor financiële steun aan derden was ruimer dan die door andere DG’s; volgens die interpretatie zijn verschillende uitvoeringslagen toegestaan en bestaat er geen maximum voor de bedragen die via getrapte subsidiëring worden verstrekt (zie de paragrafen 35 en 37).

De gecontroleerde door VN-organen uitgevoerde selectieprocedures van ngo’s waren niet altijd transparant (zie de paragrafen 38 en 39).

Aanbeveling 2 — Controleer de toepassing van de regels voor getrapte subsidiëring

In gevallen waarin de uitvoering van een actie onder direct beheer getrapte subsidiëring vereist, moet de Commissie:

1. binnen de verschillende diensten een consistente uitleg geven aan de toepasselijke regels van het Financieel Reglement en daarbij rekening houden met specifieke sectorale kenmerken; met name in gevallen waarin de uitvoering van een actie financiële steun aan een derde vereist, moeten de voorwaarden voor dergelijke steun in de subsidieovereenkomst worden omschreven in overeenstemming met het herziene Financieel Reglement van 2018.

Wanneer VN-organen begunstigden selecteren onder indirect beheer moet de Commissie:

2. verifiëren of de VN-organen hun regels en procedures voor de selectie van uitvoerende partners correct uitvoeren.

Tijdpad: vanaf medio 2019.

De Commissie verzamelde en controleerde de informatie over ngo’s niet altijd naar behoren. Met name konden in deze systemen niet altijd de middelen worden geregistreerd die alle contractbegunstigden hadden ontvangen (zie de paragrafen 41 en 42).

Op het gebied van extern optreden beschikte de Commissie niet altijd over alomvattende informatie over de ontvangen financiering en de door alle uitvoerende actoren verrichte activiteiten. Dit was met name het geval bij netwerken van internationale ngo’s en projecten onder indirect beheer. Verder vormde het gebrek aan beschikbare informatie bij indirect beheer een belemmering voor de controles van de gedeclareerde kosten door de Commissie (zie de paragrafen 43-49).

Aanbeveling 3 — Verbeter de informatie over door ngo’s uitgevoerde middelen

De Commissie moet de verzamelde informatie over gefinancierde ngo’s verbeteren door:

1. de verschillende subsidiebeheersystemen in staat te stellen de financiering die is ontvangen door alle begunstigden met wie de EU contracten heeft gesloten, en niet alleen de hoofdbegunstigde, te registeren, zodat deze informatie kan worden gebruikt voor analyse en behandeling.

Op het gebied van extern optreden moet de Commissie de traceerbaarheid van middelen verbeteren:

2. door in het geval van acties die worden uitgevoerd door netwerken van internationale ngo’s, in haar systemen de entiteiten die de gefinancierde acties daadwerkelijk uitvoeren aan te merken;
3. door in het geval van projecten die onder indirect beheer door VN-organen worden uitgevoerd, te verifiëren dat er voldoende informatie wordt verstrekt over de indirecte kosten die gedeclareerd zijn voor de gefinancierde ngo’s, zodat er een beoordeling kan worden gemaakt van de kosten die door alle uitvoerende actoren zijn gedeclareerd.

Streefdatum voor uitvoering: medio 2021.

Informatie over door ngo’s uitgevoerde EU-middelen wordt in verschillende systemen gepubliceerd, maar de openbaar gemaakte informatie is beperkt, behalve op het gebied van extern optreden (zie de paragrafen 51-56).

De Commissie maakt in het algemeen gegevens openbaar over humanitaire en ontwikkelingshulp overeenkomstig internationale transparantienormen, maar sommige gegevens vertoonden tekortkomingen (zie de paragrafen 58-60).

In vijf gevallen publiceerden de met projecten belaste VN-organen de aan ngo’s gegunde opdrachten niet of slechts gedeeltelijk en de Commissie controleerde niet of de VN-organen aan dit vereiste hadden voldaan (zie paragraaf 62).

Aanbeveling 4 — Standaardiseer en verbeter de nauwkeurigheid van de gepubliceerde informatie

De Commissie zou:

1. bij alle diensten een uniforme aanpak moeten hanteren met betrekking tot openbaarmaking van informatie in het systeem voor financiële transparantie en ervoor moeten zorgen dat alle begunstigden met wie de EU een contract heeft gesloten, bekend worden gemaakt, samen met de toegekende financiering.

Streefdatum voor uitvoering: medio 2021.

Op het gebied van extern optreden moet de Commissie:

2. haar naleving van internationale normen inzake de transparantie van hulp verder verbeteren door de resultaten van de gefinancierde projecten en gegevens over EU-trustfondsen te rapporteren;
3. de nakoming door de VN-organen verifiëren van hun verplichting om de gegunde opdrachten waarbij sprake is van EU-financiering, afdoende openbaar te maken.

Streefdatum voor uitvoering: medio 2021.

Dit verslag werd door kamer V onder leiding van de heer Lazaros S. LAZAROU, lid van de Rekenkamer, te Luxemburg vastgesteld op haar vergadering van 5 december 2018.

Voor de Rekenkamer

Klaus-Heiner LEHNE
Voorzitter

Acroniemen en afkortingen

ABAC Boekhoudsysteem op transactiebasis van de Commissie

CORDIS Informatiedienst voor communautair onderzoek en ontwikkeling (Community Research and Development Information Service)

CRIS Gemeenschappelijk Relex-informatiesysteem (Common External Relations Information System)

CSO Maatschappelijke organisatie (civil society organisation)

DG BUDG Directoraat-generaal Begroting

DG ENV Directoraat-generaal Milieu

DG NEAR Directoraat-generaal Nabuurschapsbeleid en Uitbreidingsonderhandelingen

DG RTD Directoraat-generaal Onderzoek en Innovatie

DG DEVCO Directoraat-generaal Internationale Samenwerking en Ontwikkeling

DG EAC Directoraat-generaal Onderwijs, Jongerenzaken, Sport en Cultuur

DG ECHO Directoraat-generaal Europese Civiele Bescherming en Humanitaire Hulp

EACEA Uitvoerend Agentschap onderwijs, audiovisuele media en cultuur

Easme Uitvoerend Agentschap voor kleine en middelgrote ondernemingen

Edris Europees informatiesysteem voor noodsituatie- en rampenrespons (European Disaster Response Information System)

EOF Europees Ontwikkelingsfonds

ERCEA Uitvoerend Agentschap Europese Onderzoeksraad

FTS Systeem voor financiële transparantie (Financial Transparency System)

IATI Internationaal Initiatief inzake transparantie van ontwikkelingshulp (International Aid Transparency Initiative)

MFK Meerjarig financieel kader

Ngo Niet-gouvernementele organisatie

OESO Organisatie voor Economische Samenwerking en Ontwikkeling

PADOR Systeem voor online registratie van gegevens van potentiële aanvragers (Potential Applicant Data Online Registration System)

REA Uitvoerend Agentschap Onderzoek

Unicef Kinderfonds van de Verenigde Naties

Voetnoten

¹ Directoraat-generaal Intern Beleid van het Europees Parlement, „EU financing for NGOs in the area of home affairs, security and migration”; Onderzoeksdienst van het Europees Parlement, „Financial accountability of civil society organisations”, mei 2015; beleidsondersteunende afdeling Begrotingszaken van het Europees Parlement, „Democratic Accountability and Budgetary Control of non-Governmental Organisations Funded by the EU Budget”, januari 2017.

² In het „Draft Report on budgetary control of financing NGOs from the EU budget” (2015/2345(INI)) werd de Europese Rekenkamer opgeroepen om een speciaal verslag op te stellen over de transparantie van de EU-financiering voor ngo’s.

³ Internationale organisaties hanteren verschillende definities. Zo beschrijven de Verenigde Naties (VN) een ngo als een vrijwillige groep burgers zonder winstoogmerk die op plaatselijk, nationaal of internationaal niveau is georganiseerd (https://outreach.un.org/ngorelations/content/about-us-0).

⁴ COM(97) 241 def. van 6.6.1997 „Mededeling van de Commissie over de versterking van de rol van verenigingen en stichtingen in Europa”, paragraaf 2.3, punten a-e.

⁵ Subsidies voor het uitvoeren van acties maakten in de algemene EU-begroting 95 % uit van de middelen waarvoor overeenkomsten waren gesloten met ngo’s (6,3 miljard EUR van in totaal 6,6 miljard EUR) in de periode 2014‑2016.

⁶ Verordening (EU, Euratom) nr. 966/2012 van het Europees Parlement en de Raad van 25 oktober 2012 tot vaststelling van de financiële regels van toepassing op de algemene begroting van de Unie (PB L 298 van 26.10.2012, blz. 1), hoofdstuk 8, artikel 35: „Bekendmaking van informatie over ontvangers en andere informatie”.

⁷ Conclusies van de Raad over het gemeenschappelijk standpunt van de EU voor het vierde forum op hoog niveau inzake de doeltreffendheid van steun, vastgesteld op 14 november 2011.

⁸ De Europese consensus inzake ontwikkeling is een gemeenschappelijke verklaring van de Europese Unie en haar lidstaten die een alomvattend gemeenschappelijk kader voor Europese ontwikkelingssamenwerking vormt.

⁹ Bij direct beheer is de Commissie belast met alle taken betreffende de uitvoering van de EU-begroting die rechtstreeks door haar diensten worden uitgevoerd op het hoofdkantoor, in de EU-delegaties of door middel van uitvoerende agentschappen van de EU.

¹⁰ Bij indirect beheer vertrouwt de Commissie de taken betreffende de uitvoering van de begroting toe aan internationale organisaties, de ontwikkelingsagentschappen van EU-lidstaten, partnerlanden of andere organen.

¹¹ Zie oproepen tot het indienen van voorstellen voor exploitatiesubsidies aan ngo’s die voornamelijk actief zijn op het gebied van milieu en/of klimaatactie (bijv. oproepidentificaties LIFE-NGO-EASME-2014, LIFE-NGO-FPA-EASME-2017).

¹² Het tweede vereiste in deze verordening waaraan ngo’s moeten voldoen om in aanmerking te komen voor financiering is dat hun hoofdkantoor in een lidstaat of in de derde landen die voor steun in aanmerking komen, gevestigd moet zijn. Bij wijze van uitzondering kan dit hoofdkantoor zich ook bevinden in een als donor optredend derde land.

¹³ Zo zijn, volgens de richtsnoeren van DG DEVCO voor aanvragers in het kader van oproepen tot het indienen van voorstellen, ngo’s verplicht om hun statuten en ondersteunende documenten te verstrekken. De evaluatiecomités verifiëren of de juridische documenten overeenkomen met het soort entiteit.

¹⁴ In COM(2012) 492 final van 12.9.2012 „Aan de basis van democratie en duurzame ontwikkeling: het maatschappelijke engagement van Europa in de externe betrekkingen” worden onder meer als CSO’s geclassificeerd: ngo’s, organisaties in lokale gemeenschappen, religieuze organisaties, stichtingen, onderzoeksinstituten, coöperatieven, beroeps- en bedrijfsorganisaties.

¹⁵ De projecten 7 en 16.

¹⁶ Project 4 werd geselecteerd via een procedure voor onderhandse gunning.

¹⁷ Speciaal verslag nr. 15/2016: „Beheerde de Commissie de humanitaire hulp doeltreffend die werd verstrekt aan de bevolking die wordt getroffen door conflicten in het Grote Merengebied in Afrika?”, de paragrafen 27-29 (https:eca.europa.eu).

¹⁸ De projecten 16 en 17.

¹⁹ Vastgesteld in artikel 137 van het Financieel Reglement en artikel 210 van de uitvoeringsvoorschriften.

²⁰ Er dient te worden opgemerkt dat de formulering van deze regels in het Financieel Reglement van 2018 is gewijzigd; artikel 204 bepaalt het volgende: „het maximumbedrag aan financiële steun dat aan een derde kan worden uitbetaald, dat ten hoogste 60 000 EUR bedraagt […]. De […] bedoelde drempel mag worden overschreden wanneer het verwezenlijken van de doelstellingen van de acties anders onmogelijk of te moeilijk zou zijn.”

²¹ DG’s RTD, ENV, EAC, NEAR en DEVCO.

²² Artikel 60, lid 2, onder d, van het Financieel Reglement bepaalt dat de met de uitvoering belaste entiteiten „de regels en procedures [dienen] toe te passen die moeten voorzien in een adequate financiering uit middelen van de Unie via subsidies, overheidsopdrachten en financieringsinstrumenten”. Dit wordt geverifieerd in een voorafgaande beoordeling („pijlerbeoordeling”), die door een onafhankelijk controleur wordt uitgevoerd in overeenstemming met het door elk DG opgestelde mandaat.

²³ De projecten 9, 18 en 20.

²⁴ Operationele subsidies voor ngo’s werkzaam op het gebied van milieu en klimaat waren altijd voor één begunstigde bestemd.

²⁵ De projecten 4, 11, 12 en 13.

²⁶ De projecten 11, 12 en 15.

²⁷ De projecten 8, 9, 10, 18 en 19.

²⁸ Project 8. Het VN-orgaan verstrekte bevredigende antwoorden op het derde verzoek van DG ECHO na het bezoek van de controleurs ter plaatse.

²⁹ De projecten 8, 9, 18, 19 en 20.

³⁰ De Rekenkamer heeft al gewezen op het risico dat indirecte kosten dubbel worden doorberekend bij projecten onder indirect beheer die door derde ngo’s worden uitgevoerd in Speciaal verslag nr. 4/2018 van de ERK „EU-bijstand voor Myanmar/Birma”. Zie ook paragraaf 48 van Speciaal verslag nr. 11/2017 van de ERK — „Het EU-Trustfonds Bêkou voor de Centraal-Afrikaanse Republiek: ondanks enkele tekortkomingen een hoopvolle start”.

³¹ Systeem voor financiële transparantie: http://ec.europa.eu/budget/fts/index_en.htm.

³² Artikel 35 van het Financieel Reglement van toepassing op de algemene begroting van de Unie, en artikel 21 van de uitvoeringsvoorschriften daarbij: „Bekendmaking van informatie over ontvangers en andere informatie”.

³³ De projecten 1, 2, 5, 14 en 15.

³⁴ Bron: https://cordis.europa.eu/

³⁵ https://euaidexplorer.ec.europa.eu/

³⁶ https://webgate.ec.europa.eu/hac/

³⁷ https://fts.unocha.org/ — beheerd door het VN-Bureau voor de Coördinatie van Humanitaire Aangelegenheden (United Nations Office for the Coordination of Humanitarian Aid, UNOCHA).

³⁸ https://stats.oecd.org/Index.aspx?DataSetCode=CRS1

³⁹ https://stats.oecd.org/Index.aspx?DataSetCode=FSS

⁴⁰ https://www.iatiregistry.org/

⁴¹ IATI werd in 2008 gelanceerd naar aanleiding van het derde forum op hoog niveau over de doeltreffendheid van ontwikkelingshulp in Accra.

⁴² In februari 2018 rapporteerde DG DEVCO een eerste serie behaalde resultaten van meer dan 700 projecten overeenkomstig de IATI-norm.

⁴³ De projecten 4, 5, 6, 7, 14, 15, 16 en 17.

⁴⁴ De projecten 1, 2, 11, 12 en 13.

⁴⁵ De projecten 7, 14 en 15.

⁴⁶ Volgens de algemene voorwaarden die van toepassing zijn op de overeenkomsten die zijn gesloten tussen de Commissie en de met de uitvoering belaste entiteiten, zijn de laatstgenoemde verplicht om op hun website of in hun systemen gedetailleerde informatie te publiceren over de door de EU gefinancierde subsidies. Ze moeten de titel van het contract/project openbaar maken, evenals de aard en het doel ervan, de naam en vestigingsplaats van de begunstigde van de subsidie en het contractueel vastgelegde bedrag. In het geval van acties waarbij meerdere donoren betrokken zijn, vindt publicatie plaats volgens de regels van de met de uitvoering belaste entiteit.

⁴⁷ De projecten 9, 18 en 20.

⁴⁸ De projecten 8 en 19.

⁴⁹ In COM(2012) 492 final van 12.9.2012, „Aan de basis van democratie en duurzame ontwikkeling: het maatschappelijke engagement van Europa in de externe betrekkingen”, worden onder meer als maatschappelijke organisatie geclassificeerd: ngo's, organisaties in lokale gemeenschappen, religieuze organisaties, stichtingen, onderzoeksinstituten, coöperatieven en beroeps- en bedrijfsorganisaties.

⁵⁰ NB: aanvragers die in aanmerking komen voor een LIFE-subsidie hoeven niet als ngo te zijn geregistreerd. Zij moeten wel aan alle subsidiabiliteitscriteria voldoen om deel te kunnen nemen aan het LIFE-actieprogramma voor exploitatiesubsidies ter ondersteuning van Europese ngo's die actief zijn op het gebied van het milieu en het klimaat.

⁵¹ Internationale organisaties hanteren verschillende definities. Zo beschrijven de Verenigde Naties een ngo als een vrijwillige groep burgers zonder winstoogmerk die op plaatselijk, nationaal of internationaal niveau is georganiseerd (https://outreach.un.org/ngorelations/content/about-us-0).

⁵² Europees Parlement, directoraat-generaal Intern Beleid, beleidsondersteunende afdeling D: begrotingszaken, onderzoek „Democratic Accountability and Budgetary Control of Non-Governmental Organisations funded by the EU Budget”, 17 november 2016.

Controleteam

In de speciale verslagen van de ERK worden de resultaten van haar controles van EU-beleid en -programma’s of beheersthema’s met betrekking tot specifieke begrotingsterreinen uiteengezet. Bij haar selectie en opzet van deze controletaken zorgt de ERK ervoor dat deze een maximale impact hebben door rekening te houden met de risico’s voor de doelmatigheid of de naleving, de omvang van de betrokken inkomsten of uitgaven, de verwachte ontwikkelingen en de politieke en publieke belangstelling.

Deze doelmatigheidscontrole werd verricht door controlekamer V „Financiering en administratie van de Unie”, die onder leiding staat van ERK-lid Lazaros S. Lazarou. De controle werd geleid door ERK-lid Annemie Turtelboom, ondersteund door Dennis Wernerus, kabinetschef; Sabine Hiernaux-Fritsch, hoofdmanager; Roberto Ruiz Ruiz, taakleider; Eva Maria Coria Paramas, Erika Katalin Söveges, Maria-Luisa Gomez Valcarcel en Francesco Zoia Bolzonello, controleurs. De taalkundige ondersteuning werd verzorgd door Hannah Critoph.

Van links naar rechts: Hannah Critoph, Roberto Ruiz Ruiz, Annemie Turtelboom, Erika Katalin Söveges, Dennis Wernerus.

Contact

EUROPESE REKENKAMER
12, rue Alcide De Gasperi
L-1615 Luxemburg
LUXEMBURG

Tel. +352 4398-1
Inlichtingen: eca.europa.eu/nl/Pages/ContactForm.aspx
Website: eca.europa.eu
Twitter: @EUAuditors

Meer gegevens over de Europese Unie vindt u op internet via de Europaserver (http://europa.eu).

Luxemburg: Bureau voor publicaties van de Europese Unie, 2018

© Europese Unie, 2018.

Voor iedere vorm van gebruik of reproductie van (beeld)materiaal dat niet onder het auteursrecht van de Europese Unie valt, dient rechtstreeks toestemming aan de auteursrechthebbende te worden gevraagd.

HOE NEEMT U CONTACT OP MET DE EU?

Kom langs
Er zijn honderden Europe Direct-informatiecentra overal in de Europese Unie. U vindt het adres van het dichtstbijzijnde informatiecentrum op: https://europa.eu/european-union/contact_nl

Bel of mail
Europe Direct is een dienst die uw vragen over de Europese Unie beantwoordt. U kunt met deze dienst contact opnemen door:

• te bellen naar het gratis nummer: 00 800 6 7 8 9 10 11 (bepaalde telecomaanbieders kunnen wel kosten in rekening brengen)
• te bellen naar het gewone nummer: +32 22999696, of
• een e mail te sturen via: https://europa.eu/european-union/contact_nl

Waar vindt u informatie over de EU?

Online
Informatie over de Europese Unie in alle officiële talen van de EU is beschikbaar op de Europa-website op: https://europa.eu/european-union/contact_nl

EU-publicaties
U kunt publicaties van de EU downloaden of bestellen bij EU Bookshop op: https://op.europa.eu/nl/publications (sommige zijn gratis, andere niet). Als u meerdere exemplaren van gratis publicaties wenst, neem dan contact op met Europe Direct of uw plaatselijke informatiecentrum (zie https://europa.eu/european-union/contact_nl).

EU-wetgeving en aanverwante documenten
Toegang tot juridische informatie van de EU, waaronder alle EU-wetgeving sinds 1951 in alle officiële talen, krijgt u op EUR-Lex op: http://eur-lex.europa.eu/homepage.html?locale=nl

Open data van de EU
Het opendataportaal van de EU (http://data.europa.eu/euodp) biedt toegang tot datasets uit de EU. Deze gegevens kunnen gratis worden gedownload en hergebruikt, zowel voor commerciële als voor niet-commerciële doeleinden.