Tuarascáil speisialta
08 2022

Tacaíocht ó CFRE le haghaidh iomaíochas FBManna: Laghdaíonn laigí sa dearadh cé chomh héifeachtach atá an maoiniú

Maidir leis an tuarascáil: Rinneamar measúnú féachaint ar chabhraigh Ciste Forbraíochta Réigiúnaí na hEorpa le feabhas a chur ar iomaíochas na bhfiontar beag agus meánmhéide (FBManna) i dtréimhse 2014-2020. Fuaireamar amach gur dhírigh Ballstáit isteach ar chistiú a chur ar fáil do líon mór FBManna seachas spriocdhíriú ar thosca lárnacha a chuireann teorainn le hiomaíochas FBManna.

Rinne formhór na nglaonna ar thograí cistiú a chur ar fáil d’infheistíochtaí táirgiúla ar leith nach raibh aon tionchar fadmharthanach acu ar iomaíochas. Den chuid is mó, rinneadh na tionscadail a dhámhachtain trí nósanna imeachta roghnúcháin neamhiomaíocha agus trí dheontais.

Leis an tacaíocht, cuireadh borradh faoi chomh toilteanach a bhí FBManna infheistiú a dhéanamh, cé go mbeadh na hinfheistíochtaí céanna déanta ag cuid mhaith acu fiú mura mbeadh cistiú poiblí ar fáil dóibh. I roinnt cásanna, bhí tionchar diúltach ag an tacaíocht ar ionchais eacnamaíocha FBManna eile atá san iomaíocht sna margaí céanna. Molaimid feabhas a chur ar an dearadh do ghlaonna FBM, athbhreithniú a dhéanamh ar nósanna imeachta roghnúcháin CFRE do dhámhachtainí deontais, agus tosaíocht a thabhairt do chúnamh in-aisíoctha a úsáid.

Tuarascáil Speisialta CIE de bhun Airteagal 287(4), an dara fomhír, CFAE.

Tá an foilseachán seo ar fáil i 24 theanga agus sa leagan seo a leanas:
PDF
PDF Tuarascáil speisialta: Cearta maoine intleachtúla AE

Achoimre Feidhmiúcháin

I Is iad na fiontair bheaga agus mheánmhéide (FBManna) cnámh droma gheilleagar an Aontais, agus tá sé mar aidhm ag beartas an Aontais cur lena n-iomaíochas. Rannchuidíonn Ciste Forbraíochta Réigiúnaí na hEorpa (CFRE) leis an gcuspóir sin. Ó thaobh na gcuspóirí téamacha a bhí ag CFRE do chlárthréimhse 2014-2020, bhí feabhas a chur ar iomaíochas FBManna ar an dara ceann is mó díobh agus bhí buiséad de thart ar €40.3 billiún curtha i leataobh lena aghaidh.

II Scrúdaíomar ar rannchuidigh CFRE le feabhas a chur ar iomaíochas FBManna do thréimhse 2014-2020 trí mheasúnú a dhéanamh ar an gcaoi ar thug cláir, glaonna ar chláir agus nósanna imeachta roghnúcháin faoi CFRE aghaidh ar riachtanais FBManna, ar shlí a d’áiritheodh gur mhéadaigh an t-iomaíochas ag FBManna a thairbhigh ón tacaíocht a fuair siad. Roghnaíomar cláir CFRE a bhí ag díriú isteach ar Chuspóir Téamach 3 – ‘Iomaíochas FBManna a Fheabhsú’ sa Ghearmáin, san Iodáil, sa Pholainn agus sa Phortaingéil. Ar an iomlán, bhí 24 thionscadal inár sampla.

III Le linn thréimhse 2014-2020, ní raibh ar na Ballstáit bearta i gcláir CFRE a bhain le hiomaíochas FBManna a thabhairt de réir a gcuid straitéisí náisiúnta/réigiúnacha.

IV Faoi dheireadh 2019, bhí sé beartaithe ag CFRE tacaíocht dhíreach a thabhairt do 0.8 milliún FBM as an líon iomlán de bheagnach 25 mhilliún FBM atá ar fud an Aontais (3.3 %). Is léir ón iniúchóireacht a rinneamar go raibh cuir chuige éagsúla ag na Ballstáit i leith maoiniú trína gcláir CFRE náisiúnta nó réigiúnach. Dhírigh cuid de na Ballstáit isteach ar chistiú a chur ar fáil do líon mór FBManna seachas spriocdhíriú ar thosca lárnacha a chuireann teorainn le hiomaíochas FBManna. D’fhág sé sin gur mhinic nach raibh an mhais chriticiúil ó thaobh maoiniú de ag tionscadail ar scála beag a bhí ag teastáil chun go ndéanfaí difear ceart in iomaíochas FBManna.

V Ar an iomlán, i gcás na gceithre Bhallstát a clúdaíodh leis an iniúchóireacht seo, tagaimid ar an gconclúid gur chuir an tacaíocht ó CFRE do thréimhse 2014-2020 borradh faoi thoilteanas FBManna infheistiú a dhéanamh. Mar sin féin, bhí easnaimh sa chur chuige cistiúcháin a ghlac údaráis bhainistíochta sna Ballstáit a chuir bac ar an éifeachtacht in iomaíochas a mhéadú. Thar aon rud eile, fuaireamar amach an méid seo a leanas:

  • I bhformhór chláir CFRE, ní dheachaigh na glaonna ar thograí a chur isteach i ngleic leis na bacainní ábhartha ar fad ar iomaíochas a raibh ar na FBManna a thairbhigh den chúnamh dul i ngleic leo. Ina ionad sin, is é a ndearna siad ná cómhaoiniú a dhéanamh ar infheistíochtaí táirgiúla ar leith, ar nós innealra nua a cheannach. Mar thoradh air sin, in go leor cásanna, ní raibh feabhsúcháin fhollasacha ar staid iomaíochais FBManna de bharr thionscadail CFRE a mhéid a bhaineann lena n-oibríochtaí agus a n-ionad sa mhargadh, idirnáisiúnú, a staid airgeadais nó a gcumas chun nuálaíochta.
  • Rinneadh an cistiú tionscadail ó CFRE den chuid is mó trí bhíthin glaonna ar thograí agus nósanna imeachta roghnúcháin a bhí neamhiomaíoch, sa mhéid gur cuireadh maoiniú ar fáil do gach iarratas a chomhlíon critéir roghnúcháin íosta.
  • Is i bhfoirm deontas a rinneadh an maoiniú ó CFRE, seachas é sin a dhéanamh trí ionstraimí airgeadais i.e. foirmeacha in-aisíoctha tacaíochta amhail iasachtaí, ráthaíochtaí nó gnáthscaireanna. Mar sin féin, níor luaigh aon cheann de na FBManna a ndearnadh iniúchóireacht orthu go raibh deacrachtaí ar mhaoiniú a rochtain ar cheann de na tosca lárnacha a chuireann teorainn le hiomaíochas. Dá mbainfí úsáid as cineálacha tacaíochta a d’fhéadfaí a íoc ar ais, bheadh ar chumas an chiste tacaíocht a thabhairt do níos mó gnólachtaí.

VI Cé gur éirigh le cuid de na FBManna tairbhíocha inár sampla feabhas a chur ar a n-iomaíochas trí bhíthin tionscadail a bhí maoinithe ag CFRE, níor tharla sé sin dá bhformhór. Bhí roinnt áirithe FBManna ann a mbeadh an infheistíocht chéanna déanta acu, fiú mura mbeadh cistiú ón Aontas faighte acu. I roinnt cásanna, bhí tionchar diúltach ag an gcistiú ó CFRE ar ionchais eacnamaíocha FBManna neamhthairbhíocha atá san iomaíocht sna margaí céanna leis na FBManna tairbhíocha. Laghdaigh sé sin éifeacht fhoriomlán na tacaíochta ón Aontas.

VII I léiriú fhionnachtana na hiniúchóireachta seo, tá aird chuí againn ar an gcéad ghlúin eile de chláir CFRE atá á seoladh do thréimhse 2021-2027 agus molaimid don Choimisiún a iarraidh ar na Ballstáit na nithe seo a leanas a dhéanamh, agus tacú leo sa mhéid sin:

  • athbhreithniú ar dhearadh na nglaonna ar thograí faoi CFRE;
  • athbhreithniú ar nósanna imeachta CFRE chun dámhachtainí a dheonú; agus
  • tosaíocht a thabhairt d’úsáid a bhaint as cúnamh in-aisíoctha le haghaidh iomaíochas FBManna.

Ba cheart go gcabhródh an méid sin leis an gCoimisiún agus leis na Ballstáit úsáid níos fearr a bhaint as cistiú CFRE chun iomaíochas FBManna a mhéadú le linn chlárthréimhse 2021-2027.

Réamhrá

Fiontair bheaga agus mheánmhéide san Aontas Eorpach

01 In 2018, bhí beagnach 25 mhilliún fiontar in 28 mBallstát an Aontais. Bhíodar ar fad nach mór (99.8 %) aicmithe mar FBManna (fiontair bheaga agus mheánmhéide) agus bhí níos lú ná 10 bhfostóir in 92.9 % acu. Bíonn FBManna ag oibriú i mbeagnach gach earnáil eacnamaíoch agus i dtimpeallachtaí áitiúla augs náisiúnta a bhfuil éagsúlacht an-mhór ag roinnt leo. D’fhéadfadh sé gur fiontair nuálacha nuathionscanta iad nó d’fhéadfadh sé gur fiontair thraidisiúnta iad. Is féidir leo struchtúir úinéireachta a bheith acu atá éagsúil ó cheann go chéile (féach Bosca 1).

Bosca 1

Cad is FBM ann?

Is é an sainmhíniú atá ag an gCoimisiún ar fhiontair bheaga agus mheánmhéide (FBManna) ná fiontair a bhfuil níos lú ná 250 duine fostaithe iontu agus a bhfuil láimhdeachas bliantúil acu nach mó ná €50 milliún nó clár comhardaithe bliantúil nach mó ná €43 milliún. Sonraítear trí chatagóir éagsúla sa sainmhíniú sin freisin i.e. micrifhiontair, fiontair bheaga agus fiontair mheánmhéide.

Sainmhíniú ar FBManna

Catagóir Fostaithe Láimhdeachas (milliún euro) Iomlán an chláir comhardaithe (milliún euro)
Micrea- < 10 ≤ 2 ≤ 2
Beag < 50 ≤ 10 ≤ 10
Meánmhéid < 250 ≤ 50 ≤ 43

Foinse: Moladh ón gCoimisiún an 6 Bealtaine 2003 maidir le micrifhiontair, fiontair bheaga agus fiontair mheánmhéide a shainmhíniú (2003/361/CE).

02 Is foinse thábhachtach do phoist agus don fhás eacnamaíoch iad FBManna, a fhostaíonn 63 % den fhórsa saothair san Aontas agus a ghineann 52 % den bhreisluach san Aontas (féach Tábla 1). In 2018, bhí éagsúlacht i líon na FBManna ó Bhallstát go chéile, leis an líon is mó acu san Iodáil (3.7 milliún) agus an líon is lú i Málta (31 700).

Tábla 1– An líon fiontar, fostaithe agus breisluach (2018, AE-28(1))

Méid An Líon Fiontar Breisluach(2) Fostaithe
Milliún % Milliún euro % Milliún %
Micrea- (< 10) 23.13 92.9 1 484 106 18.9 41.54 27.8
Beag (< 50) 1.49 6.0 1 303 380 16.6 29.54 19.7
Meánmhéid (< 250) 0.23 0.9 1 313 263 16.7 23.80 15.9
Iomlán FBManna 24.85 99.8 4 100 750 52.2 94.87 63.4
Mór (> 250) 0.05 0.2 3 753 154 47.8 54.76 36.6
Iomlán 24.90 100 7 853 904 100 149.63 100

Nóta: (1) AE 28, arna ríomh mar AE 27 móide an Ríocht Aontaithe; (2) Is éard é an breisluach ná an t-ollioncam ó ghníomhaíochtaí oibríochtúla tar éis coigeartú a dhéanamh le haghaidh fóirdheontais oibríochtúla agus cánacha neamhdhíreacha.

Foinse: CIE, bunaithe ar staidreamh Eurostat ina ndéantar fiontair a aicmiú de réir méide bunaithe ar an líon fostaithe.

Beartas an Aontais i leith FBManna – Fócas ar iomaíochas

03 I gcomhréir le prionsabal na coimhdeachta1, tá freagracht roinnte ag na Ballstáit agus an Coimisiún i réimse na tacaíochta do FBManna. Tá beartas seo an Aontais bunaithe ar Airteagal 173 den Chonradh ar Fheidhmiú an Aontais Eorpaigh2, a bhfuil sé mar aidhm aige feabhas a chur ar iomaíochas FBManna trí bhíthin tionscnamh chun feabhas a chur ar an timpeallacht ghnó agus méadú a dhéanamh ar an táirgeacht atá ag bonn tionsclaíoch ag a bhfuil an cumas dul in iomaíocht go domhanda, ach fós cruthú post agus éifeachtúlacht acmhainní a áirithiú. Is ar na Ballstáit atá an fhreagracht phríomha ó thaobh beartais a bhaineann le FBManna a chur chun feidhme. Tacaíonn an Coimisiún le FBManna trí thionscnaimh rialála, trí mhaoiniú ón Aontas, trí ardú feasachta agus trí mhalartú dea-chleachtas.

04 Is é an príomhchreat straitéiseach a bhí ann do bheartas an Aontais chun tacú le FBManna do thréimhse 2014-2020 ná an Gníomh um Ghnólachtaí Beaga (SBA)3, a bhfuil sé mar aidhm leis feabhas a chur ar an timpeallacht ghnó ina mbíonn FBManna ag oibriú. Rinneadh an creat sin a fhadú leo seo a leanas:

  • an tionscnamh um ghnólachtaí nuathionscanta agus um ghnólachtaí atá i mbun fáis in 20164; agus
  • straitéis FBManna5 in 2020, lenar méadaíodh an fócas ar chabhrú le FBManna san aistriú glas agus digiteach.

05 Ar deireadh, déantar FBManna a chur san áireamh freisin i mbeartais níos uileghabhálaí amhail beartas tionsclaíochta an Aontais6, an straitéis dar teideal Eoraip 20207 agus, níos déanaí, an Comhaontú Glas don Eoraip8.

Tá FBManna ag cailleadh a n-iomaíochais i gcomparáid le fiontair mhóra

06 Is é an tuairisc a thugann an Coimisiún ar an iomaíochas atá ag fiontar ná an cumas buntáiste a bhaint amach sa mhargadh trí chostais a laghdú, táirgeacht a mhéadú, feabhas, difreálú agus nuálaíocht a dhéanamh ó taobh cháilíocht táirgí agus seirbhísí de, agus feabhas a chur ar mhargaíocht agus ar bhrandáil9.

07 Is é an príomhtháscaire chun léargas a fháil ar an leibhéal iomaíochais atá ag cuideachta ná féachaint ar an táirgeacht. Sa bhreis air sin, tá bealaí eile ann chun measúnú a dhéanamh ar iomaíochas10:

  • Is féidir an t-iomaíochas san am a caitheadh nó an t-iomaíochas reatha a thomhas trí leibhéal brabúis an fhiontair, an sciar den mhargadh le honnmhairiú san áireamh, cumas marthanachta agus fás;
  • Tá táscairí eile ann a léiríonn nádúr fuinniúil na margaí agus a thugann léargas ar na féidearthachtaí don iomaíochas amach anseo, ar táscairí iad sin a bhaineann go príomha le hacmhainneacht an fhiontair i réimse an taighde, na forbartha agus na nuálaíochta (TF&N).

08 Don Aontas ina iomláine ó 2011 go 2018, léiríonn staidreamh Eurostat11 gur tháinig laghdú suntasach ar iomaíochas FBManna (i.e. iadsan le níos lú ná 250 duine fostaithe iontu) i gcomparáid le fiontair mhóra. Tá trí phríomhtháscaire ann a léiríonn an treocht sin:

  • Bhí an méadú i láimhdeachas ocht n-uaire níos lú do FBManna ná mar a bhí d’fhiontair mhóra, rud ba chúis le caillteanas as cuimse sa sciar den mhargadh a bhí ag FBManna (féach Fíor 1);

Fíor 1 – Fás sa láimhdeachas do FBManna agus d’fhiontair mhóra (2011-2018)

Foinse: CIE, bunaithe ar staidreamh gnó ó Eurostat ina n-aicmítear fiontair de réir méide bunaithe ar an líon fostaithe agus an geilleagar gnó ina iomláine, cé is moite de ghníomhaíochtaí airgeadais agus árachais.

  • Is fiontair mhóra a chruthaigh mórán gach post nua, agus dá réir sin thit an sciar den fhostaíocht fhoriomlán a bhí ag FBManna ó 67 % go 63 % (féach Fíor 2);

Fíor 2 – Fás sa líon fostaithe do FBManna agus d’fhiontair mhóra (2011-2018)

Foinse: CIE, bunaithe ar staidreamh gnó ó Eurostat ina n-aicmítear fiontair de réir méide bunaithe ar an líon fostaithe agus an geilleagar gnó ina iomláine, cé is moite de ghníomhaíochtaí airgeadais agus árachais.

  • Maidir leis an mbreisluach, a léiríonn an t-ioncam ó oibríochtaí, d’ardaigh sé sin 11 % i bhfiontair mhóra ach níor tháinig aon athrú air i gcás FBManna. Mar thoradh air sin, is ag FBManna a bhí 52 % den bhreisluach in 2018 i gcomparáid le 58 % in 2011 (féach Fíor 3).

Fíor 3 – Fás sa bhreisluach do FBManna agus d’fhiontair mhóra (2011-2018)

Foinse: CIE, bunaithe ar staidreamh gnó ó Eurostat ina n-aicmítear fiontair de réir méide bunaithe ar an líon fostaithe agus an geilleagar gnó ina iomláine, cé is moite de ghníomhaíochtaí airgeadais agus árachais.

09 Thairis sin, is beag FBM Eorpach a bhí i mbun gnó go hidirnáisiúnta in 2018 – le 2.7 % ag onnmhairiú chuig tíortha lasmuigh den Aontas agus 4.9 % ag onnmhairiú chuig Ballstáit eile. I gcomparáid leis sin, bhí 59 % de na fiontair mhóra ag onnmhairiú chuig tíortha lasmuigh den Aontas agus 58 % ag onnmhairiú chuig Ballstáit eile12.

Maoiniú ón Aontas do FBManna

Is é CFRE ceann de na foinsí maoinithe Eorpacha is mó atá ann le haghaidh FBManna, ag a bhfuil cuspóir téamach ar leith maidir le hiomaíochas

10 Tá Cistí Struchtúracha agus Infheistíochta na hEorpa (CSIE), agus go háirithe Ciste Forbraíochta Réigiúnaí na hEorpa (CFRE), i measc na gclár AE is mó a thugann tacaíocht airgeadais do FBManna. Le linn na tréimhse 2014-2020, rinne cláir a fuair cistiú ó CFRE €54.4 billiún a dháileadh chuig bearta a bhain le FBManna trí thosaíochtaí sonracha ar a dtugtar “cuspóirí téamacha” (nó TOnna).

11 D’fhéadfadh formhór na TOnna faoi CFRE le haghaidh 2014-2020 rannchuidiú go díreach nó go hindíreach le hiomaíochas a mhéadú do FBManna. Is é TO3, “Iomaíochas FBManna a fheabhsú”, an dara TO is mó ó thaobh cistí CFRE de, agus leithdháileadh €40.3 billiún as an gciste iomlán de €201.5 billiún a bhí i mbuiséad an Aontais amhail Meitheamh 2021 chuig an TO sin (féach Fíor 4).

Fíor 4 – Tréimhse 2014-2020: Cistiú pleanáilte ó CFRE de réir an chuspóra théamaigh (i mbilliúin euro)

Foinse: CIE, curtha in oiriúint ó Thairseach Sonraí Oscailte CSIE.

12 Tugann Iarscríbhinn I achoimre ar na cineálacha éagsúla de bhearta cistithe FBManna atá ann faoi chód idirghabhála CFRE, i ndáil le roinnt cuspóirí téamacha. Faoi TO3, tugtar tacaíocht go príomha d’fhorbairt acmhainn iomaíochais FBManna, trí aghaidh a thabhairt ar na tosaíochtaí infheistíochta seo a leanas:

  • fiontraíocht a chur chun cinn;
  • samhlacha nua gnó a fhorbairt, go háirithe a mhéid a bhaineann le hidirnáisiúnú;
  • tacú le hardacmhainneachtaí le haghaidh forbairt táirgí agus seirbhísí; agus
  • tacú le hacmhainn FBManna fás a dhéanamh i margaí réigiúnacha, náisiúnta agus idirnáisiúnta, agus páirt a ghlacadh i bpróisis nuálaíochta.

13 Ar an iomlán, tugann trí cheathrúna de chistiú CFRE do FBManna (75 %) tacaíocht dhíreach dóibh.

14 Thug grúpa BEI agus na cláir Aontais seo a leanas maoiniú chomh maith: COSME (iomaíochas FBManna)13, Fís 2020 (taighde agus nuálaíocht)14 agus Eoraip na Cruthaitheachta (cultúr)15.

Cistí breise ón Aontas á gcur ar fáil do FBManna mar fhreagairt ar phaindéim COVID-19

15 In 2020, ghlac an tAontas Rialacháin CRII/CRII+16 ionas go bhféadfaí na cistí a bhí fágtha do thréimhse 2014-2020 a úsáid ar bhealach níos solúbtha chun an tionchar eacnamaíoch a bhí ag paindéim COVID-19 a mhaolú. Ba thionscnaimh iad sin a thug isteach socruithe solúbtha a lig do na Ballstáit cistí ón Aontas a chaitheamh ar bhealach níos éasca. Ba iad na hathruithe ab ábhartha ina leith seo (faoi Dheireadh Fómhair 2021) ná:

  • méadú i gcistí CFRE chuig infheistíochtaí táirgiúla ginearálta trí €5.8 billiún breise a leithdháileadh, i.e. 38 % níos mó ná na méideanna a bhí beartaithe in 2019;
  • €1.6 billiún (isteach agus amach le 5%) a aistriú ó chistí CFRE go dtí réigiúin níos forbartha17; agus
  • an fócas ar thacú le caipiteal oibre agus cabhrú le FBManna a raibh deacrachtaí acu.

16 I mí na Nollag 2020, ghlac an Chomhairle agus Parlaimint na hEorpa togra ón gCoimisiún le haghaidh an tionscnaimh dar teideal ‘NextGenerationEU’ (NGEU)18, a raibh an tsaoráid REACT-EU mar chuid de. Tá sé mar aidhm ag an tsaoráid sin an bhearna maoinithe a líonadh a d’fhéadfadh teacht chun cinn i rith 2021 agus 2022 fad atáthar ag feitheamh ar ghlacadh na gclár do thréimhse 2021-2027. I nDeireadh Fómhair 2021, rinneadh €6.6 billiún de chistí CFRE (nó 19 % de bhuiséad iomlán REACT-EU19) a leithdháileadh le haghaidh iomaíochas FBManna agus forbairt ghnó do FBManna. Faoi láthair, táimid ag déanamh iniúchóireachta ar an bhfreagairt láithreach a rinne an Coimisiún i leith phaindéim COVID-19 trí CRII, CRII+ agus REACT-EU20.

17 Do chlárthréimhse 2021-2027, leanfaidh an tAontas de na bearta cistithe chun iomaíochas FBManna a neartú:

  • Tacóidh CFRE21 le hiomaíochas FBManna laistigh den chuspóir beartais céanna le TF&N, TFC agus feabhsú scileanna;
  • Tá €6.6 billiún breise leithdháilte ag REACT-EU (faoi Dheireadh Fómhair 2021) chuig cistiú ó CFRE 2014-2020 do ghnólachtaí ag praghsanna 2020;
  • Rinne an clár dar teideal ‘Fís Eorpach’ €7.1 billiún a chur i leataobh go sonrach do nuálaíocht FBManna22 agus déanfaidh InvestEU maoiniú ar Infheistíochtaí Gnó do FBManna agus do chuideachtaí meánchaipitlithe; agus
  • Déanfaidh an tSaoráid Téarnaimh agus Athléimneachta (RRF)23 tacaíocht a thabhairt freisin do FBManna. Caithfear an cistiú sin a leithdháileadh sa tréimhse suas go dtí 2023 agus é a bheith caite faoi 2026.

Raon feidhme agus cur chuige na hiniúchóireachta

18 Inár n-iniúchóireacht, scrúdaíodh an ról atá ag CFRE i rannchuidiú le hiomaíochas FBManna a mhéadú do chlárthréimhse 2014-2020. Go sonrach, rinneamar measúnú ar na nithe seo a leanas:

  • an raibh cur chuige cosúil lena chéile ag na húdaráis bhainistíochta sna Ballstáit nuair a bhí bearta á ndearadh acu chun iomaíochas FBManna a mhéadú faoina gcláir náisiúnta agus réigiúnacha CFRE ó thaobh cistí TO3 a spriocdhíriú agus ó thaobh sprioc fhoriomlán fhor-rochtana a bhaint amach;
  • ar chuidigh an tacaíocht ó CFRE le hiomaíochas a mhéadú;
  • an raibh cur chuige cistithe an chláir CFRE sna ceithre Bhallstát ag freagairt do riachtanais na FBManna; agus
  • ar eagraigh na cláir CFRE glaonna ar thograí agus nósanna imeachta roghnúcháin, agus ar íocadh amach an cistiú ar shlí a d’uasmhéadaigh an tionchar a bhí ag caiteachas CFRE ar iomaíochas FBManna.

19 Dhírigh ár n-iniúchóireacht isteach ar thréimhse 2014-2020 go dtí deireadh 2019:

  • Roghnaíomar cláir CFRE a bhí ag díriú isteach ar Chuspóir Téamach 3 – ‘Iomaíochas FBManna a Fheabhsú’ sa Ghearmáin, san Iodáil, sa Pholainn agus sa Phortaingéil. Ba iad seo na ceithre Bhallstát ag a raibh an dearbh-mhéid pleanáilte is mó faoi TO3 (féach Fíor 5). I ngach Ballstát, scrúdaíomar dhá Chlár Oibríochtúil (OP) réigiúnach a bhain le tréimhse 2014-2020. Do na hocht gclár sin, rinneamar measúnú ar 16 ghlao ar thograí agus nósanna imeachta roghnúcháin a bhí ag freagairt do TO3. Scrúdaíomar freisin OP náisiúnta nó téamach amháin do gach Ballstát chun measúnú a dhéanamh ar chomhordú agus comhlántacht le OPanna réigiúnacha, cé is moite den Ghearmáin mar nach bhfuil aon chlár náisiúnta ag an tír sin.
  • le haghaidh gach OP réigiúnach, rinneamar iniúchóireacht ar thrí thionscadal i.e. bhí sampla foriomlán de 24 thionscadal ann (féach Iarscríbhinn II). Díobh sin, bhí 22 thionscadal ann a thug tacaíocht dhíreach d’infheistíochtaí FBManna agus bhí péire ann a thacaigh le heintitis a thugann cúnamh do FBManna.
  • Roghnaíodh na tionscadail leis an aidhm go mbeidís ina samplaí léiritheacha ar fheidhmiú an ghlao ar thograí.

Níl scéimeanna éigeandála a cuireadh ar bun ar scór phaindéim COVID-19 san áireamh inár n-anailís (féach míreanna 15-16), ach áirítear athbhreithniú ar na cláir a leasaíodh dá réir. D’fhágamar ar lár freisin glaonna ar thograí agus tairbhithe i réimse na turasóireachta, i réimse na n-idirghabhálaithe airgeadais agus na bearta sin inar úsáideadh ionstraimí airgeadais, mar gur chlúdaíomar na topaicí sin in iniúchóireachtaí a rinneamar roimhe seo24.

20 I gcás na 22 thionscadal inar thug CFRE tacaíocht airgeadais dhíreach do FBManna, scrúdaíomar an chaoi ar athraigh iomaíochas foriomlán na gcuideachtaí tar éis an tionscadal a thabhairt chun críche. Go sonrach, rinneamar measúnú ar a gcuid oibríochtaí agus a staid sa mhargadh, ar idirnáisiúnú25, ar a staid airgeadais agus ar a gcumas chun nuálaíochta. I gcás inarb indéanta sin, bhaineamar úsáid as bunachair sonraí chun comparáid a dhéanamh idir na FBManna tairbhíocha agus fiontair chomhchosúla (a raibh láimhdeachas comhchosúil acu agus líon comhchosúil fostaithe, agus a bhí san iomaíocht sna margaí áitiúla agus réigiúnacha céanna) (féach mír 36).

21 Scrúdaíomar doiciméid ó Ard-Stiúrthóireacht an Bheartais Réigiúnaigh agus Uirbigh (AS REGIO) agus ón Ard-Stiúrthóireacht um an Margadh Inmheánach, Tionsclaíocht, Fiontraíocht agus Fiontair Bheaga agus Mheánmhéide (AS GROW) sa Choimisiún.

22 Scrúdaíomar freisin doiciméid ábhartha arna gcur ar fáil ag údaráis bhainistíochta, ag FBManna tairbhíocha agus ag tríú páirtithe sna ceithre Bhallstát; rinneamar anailís ar thuarascálacha agus measúnú ar shonraí a bhain leis na tionscadail a fuair cistiú ón Aontas.

23 Rinneamar agallaimh leis na húdaráis sna Ballstáit a roghnaíodh agus le gach ceann de na 24 thairbhíoch inár sampla, agus chuireamar ceistneoirí chucu, agus chuamar i gcomhairle le húdaráis agus ionaid taighde FBManna ábhartha, le comhlachais ghnó agus le heintitis eile ar an leibhéal réigiúnach, náisiúnta agus Eorpach.

24 Mar gheall ar na srianta sláinte agus sláintíochta a bhí i bhfeidhm, is go fíorúil a rinneadh na hagallaimh go léir, lena n-áirítear na hagallaimh leis na FBManna tairbhíocha, agus ní raibh sé indéanta seiceálacha ar an láthair a dhéanamh. Ní raibh ar ár gcumas, dá bhrí sin, measúnú iomlán a dhéanamh ar fhíorstaid na n-infheistíochtaí a fuair cómhaoiniú. Ní rabhamar in ann ach an oiread seiceáil a dhéanamh ar bheachtas na faisnéise faireacháin a bhí tuairiscithe chuig an gCoimisiún ag na húdaráis náisiúnta a bhí i mbun chur chun feidhme na gclár CFRE.

25 I bhfianaise cé chomh hábhartha go heacnamaíoch atá FBManna do gheilleagar an Aontais agus i bhfianaise na tacaíochta ó CFRE a bhí i gceist, tá sé d’acmhainn ag ár dtuarascáil ionchur úsáideach a thabhairt chun cabhrú leis an gCoimisiún agus leis na Ballstáit úsáid níos fearr a bhaint as cistiú CFRE chun iomaíochas FBManna a mhéadú do thréimhse 2021-2027.

Barúlacha

Ní raibh an úsáid a bhain na Ballstáit as CFRE chun iomaíochas FBManna a fheabhsú spriocdhírithe a dóthain

26 Rinneamar athbhreithniú ar an gcaoi a raibh a gcláir CFRE deartha ag na Ballstáit agus ar a gcur chuige maoinithe i leith bearta tacaíochta a bhí dírithe ar iomaíochas FBManna a mhéadú. Go sonrach, scrúdaíomar an raibh an cur chuige cistithe a bhí ag na Ballstáit ag spriocdhíriú ar na réimsí a raibh an acmhainn fáis is mó acu; scrúdaíomar an sciar de FBManna a bhí beartaithe a shroicheadh i rith chlárthréimhse 2014-2020 agus scrúdaíomar, ar an meán, an cistiú a bhféadfadh gach FBM a bheith ag súil lena fháil.

Ós rud é nach raibh sé de cheangal ar na cláir spriocdhíriú ar na réimsí a raibh an acmhainn fáis is mó acu, is baolach nach bhfuil mais chriticiúil ann don tacaíocht ó CFRE

27 Do chlárthréimhse 2014-2020, ní raibh ceangal ar na Ballstáit faoi Rialachán CFRE straitéisí a leagan amach maidir leis an gcaoi is fearr le tacú le hiomaíochas a gcuid FBManna faoi TO3. I gcomparáid leis sin, a mhéid a bhaineann le cistiú ó CFRE faoin gcuspóir téamach “taighde agus nuálaíocht” (TO1), bhí ar na Ballstáit straitéisí um speisialtóireacht chliste (RIS3) a fhorbairt mar bhonn chun réimsí a shainaithint a raibh an acmhainn is fearr acu le haghaidh buntáiste iomaíochta agus bhí orthu a gcuid clár a dhearadh dá réir.

28 Maidir le TO3, níor iarr an Coimisiún ar na Ballstáit a léiriú ach amháin go raibh a mbearta CFRE comhleanúnach le creat straitéiseach an SBA26 agus é mar aidhm leo timpeallacht ghnó na FBManna a fheabhsú. Mhol an Coimisiún do na Ballstáit tosaíocht a thabhairt do réimsí a bhí sainaitheanta ina RIS3 nuair a bhí cistí á leithdháileadh acu le haghaidh iomaíochas FBManna. Mar sin féin, de bhrí nach raibh aon cheanglas dlí ann na bearta CFRE a ailíniú leis na sraitéisí náisiúnta/réigiúnacha maidir le hiomaíochas FBManna, ní raibh ach modhanna teoranta ag an gCoimisiún lena chinntiú go raibh an cistiú ó CFRE ag spriocdhíriú ar réimsí a raibh an acmhainn fáis is mó acu.

29 Do chlárthréimhse 2021-2027, tá coinníollacha cumasúcháin le haghaidh cistiú FBManna le fáil faoi chuspóirí sonracha 1.1 (TF&N) agus 1.4 (forbairt scileanna), ach níl aon choinníoll cumasúcháin ann nuair a leithdháileann cláir CFRE cistí chuig cuspóir sonrach 1.3 (iomaíochas FBManna27).

30 Do chlárthréimhse 2014-2020, bhí éagsúlacht sa chur chuige ó Bhallstát go chéile i dtaca le tacaíocht CFRE a leithdháileadh ar iomaíochas FBManna faoi TO3. Ní dhearna Lucsamburg ná an Ísiltír acmhainní CFRE ar bith a leithdháileadh ar iomaíochas FBManna, cé gur ndearna Ballstáit eile cion suntasach dá gcistiú CFRE a leithdháileadh. Is iad an Pholainn, an Iodáil agus an Phortaingéil a rinne na dearbh-mhéideanna is mó a leithdháileadh, agus is iad an Phortaingéil, an Ríocht Aontaithe agus an tSualainn a rinne an cion is airde de chistí CFRE a leithdháileadh (féach Fíor 5).

Fíor 5 – 2014-2020: Tacaíocht CFRE faoi TO3 de réir an Bhallstáit in 2020 (i mbilliúin euro – méideanna pleanáilte suas go dtí 2023)

Nóta: TC = OPanna faoin gComhar Críochach nó Interreg. Níl miondealú den tacaíocht ó CFRE de réir an Bhallstáit ar fáil le haghaidh OPanna faoin gComhar Críochach, mar sin tugtar an ainmníocht choiteann “TC”.

Foinse: CIE, curtha in oiriúint ó Thairseach Sonraí Oscailte CSIE.

31 Bhí sé mar aidhm le tacaíocht ó CFRE i dtréimhse 2014-2020 go sroichfeadh sí 3.3 % de na FBManna go léir san Aontas faoi 2030 agus 6.1 % i ndiaidh an athbhreithnithe ar an gclár in 2020 (féach mír 33). Faoi dheireadh 2019, bhí CFRE tar éis tacaíocht dhíreach a thabhairt do 0.5 milliún FBM as beagnach 25 mhilliún FBM san Aontas (1.9 %).

32 Bhí éagsúlacht freisin sa chur chuige a bhí ag cláir CFRE na mBallstát i leith an líon FBManna a fuair cistiú faoi Chuspóir Téamach 3 (féach Fíor 6). In Éirinn, mar shampla, bhíothas ag meas go bhfaigheadh níos mó ná 67 000 FBM cistiú in 2019 (nó níos mó ná 25 % de na FBManna go léir). I ndearbh-uimhreacha, is í an Fhrainc a rinne spriocdhíriú ar an líon is mó gnólachtaí (beagnach 160 000 FBM). I gcomparáid leis sin, bhí Ballstáit eile ann nach raibh sé beartaithe acu tacú ach le cúpla céad cuideachta, amhail an Ostair (435 FBM a fuair cistiú)28.

Fíor 6 – Tacaíocht ó CFRE le haghaidh iomaíochas FBManna (TO3) de réir Ballstáit (figiúirí 2019)

Nóta: Ní dhearna Lucsamburg ná an Ísiltír cistí a leithdháileadh chuig TO3. I gcás OPanna faoi Interreg (Comhar Críochach): níl miondealú den tacaíocht ó CFRE de réir an Bhallstáit ar fáil, mar sin tugtar an ainmníocht choiteann “Interreg”.

Foinse: CIE, ó Thairseach Sonraí Oscailte CSIE.

33 Ar an meán, sholáthair cláir CFRE thart ar €42 000 in aghaidh an FBM tairbhíoch. Léiríonn ár n-anailís, áfach, go raibh difríochtaí suntasacha ann idir na Ballstáit ó thaobh an dearbh-mhéid de chistiú a fuair gach FBM tairbhíoch, ó thart ar €392 000 in aghaidh an tionscadail san Ostair go dtí faoi €1 000 in Éirinn. Ar an iomlán, in 2019, bhí sé Bhallstát den Aontas ann a leithdháil níos lú ná €30 000 in aghaidh an tionscadail ar an meán (Éire, an Fhrainc, an Danmhairg, an tSualainn, an Spáinn agus an Ríocht Aontaithe). Tionscadail a raibh méid chomh híseal sin de chistiú á fháil acu, is baolach nach mbainfidh siad an mhais chriticiúil amach atá ag teastáil chun fíordhifríocht a dhéanamh in iomaíochas FBManna.

34 In 2019, bhí cur chun feidhme chláir CFRE faoi lán seoil, le tacaíocht faighte cheana féin ag níos mó ná leath na FBManna ar spriocdhíríodh orthu (féach Iarscríbhinn III). Mar gheall ar an ráig de COVID-19, rinneadh athbhreithniú ar na cláir chun tacú le FBManna i rith na paindéime (féach freisin míreanna 15-16). Dá bhrí sin, rinneadh na spriocanna a athbhreithniú suas agus tháinig beagnach dúbailt ar an líon FBManna a ndearnadh spriocdhíriú orthu (ó thart ar 800 000 FBM in 2019 go dtí 1.5 milliún FBM in 2020). Bhí tionchar ar leith ag an Iodáil ar na figiúirí sin, óir bhí sé mar aidhm ag an tír sin tacú lena shé oiread FBManna – rud a sheasann do mhéadú de níos mó ná leathmhilliún gnólacht a raibh tacaíocht le fáil acu. Bhí cúig Bhallstát eile ann a rinne níos mó ná dúbailt ar a gcuid spriocanna siúd. Ag tráth na hiniúchóireachta, nílimid fós in ann a mheasúnú an bhfuil na spriocanna athbhreithnithe sin réalaíoch agus an bhfuil an acmhainn ag na Ballstáit sin tacaíocht éifeachtach a thabhairt do líon méadaithe FBManna den sórt sin.

Ní dhearna an tacaíocht CFRE feabhas suntasach a chur ar an iomaíochas do na FBManna a fuair tacaíocht

35 Scrúdaíomar sampla de 22 thionscadal lenar bhain tacaíocht airgeadais dhíreach CFRE do FBManna lena fheiceáil cén chaoi ar athraigh a leibhéal iomaíochais reatha agus féideartha tar éis an tionscadal a bheith tugtha chun críche. Rinneamar measúnú ar na nithe seo a leanas i dtaca leis na FBManna:

  • oibríochtaí agus staid sa mhargadh (fás ar dhíolacháin, an sciar den mhargadh, costais, brabúsacht, táirgiúlacht saothair);
  • idirnáisiúnú (déine an onnmhairiúcháin, an sciar den onnmhairiúchán, a bheith i margaí eachtracha nua);
  • an staid airgeadais (neamhspleáchas airgeadais, a gcóimheas reatha); agus
  • cumas chun nuálaíochta (nuálaíocht táirgí nó seirbhísí, gníomhaíochtaí taighde agus forbartha).

Rinneamar measúnú freisin féachaint an raibh tacaíocht CFRE ag spriocdhíriú ar thosca iomaíochais ar bhealach cuimsitheach chun a chinntiú go mbeadh FBManna oiriúnaithe don todhchaí.

36 I gcás inarbh indéanta é, chuireamar feidhmíocht eacnamaíoch agus airgeadais na FBManna tairbhíocha i gcomparáid le tagarmharcanna tionscail agus le feidhmíocht i bhfiontair chomhchosúla (ó thaobh láimhdeachais agus líon fostaithe de) a bhí san iomaíocht sa mhargadh réigiúnach nó náisiúnta céanna. Le haghaidh na hanailíse sin, bhaineamar úsáid as staidrimh agus bunachair sonraí tráchtála, idir Eorpach agus náisiúnta (féach Iarscríbhinn IV le haghaidh tuilleadh mionsonraí faoi na táscairí).

Chuaigh tacaíocht CFRE chun sochair do chuid de na FBManna a scrúdaíodh, ach níorbh amhlaidh an cás leis an tromlach díobh

37 Spreag an tacaíocht CFRE infheistíochtaí sna FBManna tairbhíocha inár sampla: bhain na tairbhithe úsáid as sin chun a gcumas táirgeachta a mhéadú trí threalamh nua a cheannach (14 as 22 thionscadal) nó chun láithreacha táirgeachta a uas-scálú (6 as 22).

38 Rinne formhór na FBManna faoi iniúchóireacht athruithe céim ar chéim san iomaíochas, ach níor tháinig feabhas ar na tosca iomaíochais go léir – amhail onnmhairiú agus an acmhainneacht T&F. Léiríonn Bosca 2 an rannchuidiú a rinne tionscadail CFRE leis an iomaíochas i gcás dhá FBM tairbhíoch. Chuir an dá thionscadal ar chumas na FBManna fanacht sa mhargadh trí fheabhsúcháin chéim ar chéim seachas trí dhian-iomaíocht.

Bosca 2

Rannchuidithe teoranta d’iomaíochas FBManna

D’úsáid FBM earraí cniotála sa Phortaingéil maoiniú CFRE chun cur leis na 38 meaisín a bhí cheana aige agus meaisíní cniotála ciorclacha nua a fháil. Bhí na meaisíní sin níos tapa agus bhí roghanna leithid difriúla acu chomh maith le mogaill níos éadroime. Ní raibh ach tairbhí teoranta ag teacht as an infheistíocht, mar nach raibh an FBM tairbhíoch in ann leanúint dá iomaíochas méadaithe. Tar éis méadú tosaigh sa bhrabúsacht ag tús an tionscadail (ar dócha nach féidir é a lua leis an tionscadal ann féin), tháinig laghdú ar dhíolacháin, oll-bhreisluach, táirgiúlacht, brabús oibríochtúil agus corrlaigh bhrabúis dóibh go léir sular chríochnaigh an tionscadal.

Bhain FBM san Iodáil a bhí ag táirgeadh pasta atá coitianta don réigiún úsáid as maoiniú CFRE chun innealra ard-teicneolaíoch a cheannach. Chuir sé sin feabhas ar chaighdeán an táirge agus laghdaigh sé na costais sheasta don táirgeacht. In ainneoin méadú ar tháirgeacht, níor tháinig méadú ar dhíolacháin agus chaill an FBM cuid dá sciar den mhargadh réigiúnach agus náisiúnta agus é tógtha uathu ag a iomaitheoirí díreacha.

39 Is é an measúnú foriomlán atá againn ná, i gcás fhormhór na dtionscadal a scrúdaíodh, gur tháinig feabhsúcháin chéim ar chéim ar tháirgí, seirbhísí nó próisis shonracha laistigh den FBM tairbhíoch. Cé go bhféadfadh sé gur chuir tacaíocht CFRE feabhas ar ghnéithe áirithe, ní dhearna sé difear suntasach do leibhéal iomaíochais foriomlán na FBManna. Ardaíonn sé seo ceisteanna faoi na tairbhí a bhí ag gabháil le tacaíocht CFRE (féach míreanna 40-46).

Mhéadaigh an bhrabúsacht i mbeagnach leath na FBManna tairbhíocha

40 Chuidigh maoiniú CFRE le méadú ar dhíolacháin in 14 den 22 FBM sa sampla, agus bhí méadú sa bhrabúsacht le sonrú i 10 gcinn acu. Bhí feabhsúcháin bheaga le feiceáil sna trí chritéar eile a d’úsáideamar chun measúnú a dhéanamh ar a gcuid oibríochtaí agus ar a staid sa mhargadh. Bhí feabhas ar a sciar den mhargadh le feiceáil sa cheathrú cuid de na cuideachtaí sin, agus bhí an tríú cuid tar éis a gcostais a laghdú agus/nó a dtáirgiúlacht saothair a fheabhsú (féach Fíor 7). I bhformhór na FBManna a cuireadh faoi agallamh, ba dhealraitheach gur mhinic na héifeachtaí a bhí ag tosca seachtracha (táirgí agus brandaí nua ag dul isteach sa mhargadh, treochtaí margaidh a bhí ag athrú, atheagar inmheánach) go ginearálta níos mó ná tionchar an tionscadail.

Fíor 7 – Athruithe in oibríochtaí agus i staid an mhargaidh (an líon FBManna)

Foinse: Measúnú CIE ina raibh 22 thionscadal CFRE.

Ní raibh ach beagán os cionn an tríú cuid de na FBManna faoi anailís ann a mhéadaigh a ngníomhaíochtaí onnmhairiúcháin

41 Níl gach FBM dírithe ar an onnmhairiúchán. Sular thosaigh an tionscadal CFRE, bhí 17 de na 22 FBM sa sampla ag díol a gcuid táirgí go príomha ar an margadh áitiúil, réigiúnach nó náisiúnta. Bhí a leath ag onnmhairiú níos lú ná 10 % dá ndíolacháin, nó ní raibh onnmhairiú ar bith ar siúl acu.

42 Léirigh ár n-anailís gur mhéadaigh an teacht i láthair idirnáisiúnta a bhí ag naoi gcinn de na 22 FBM tairbhíoch tar éis tacaíocht a fháil ó CFRE. Díobh sin, d’éirigh le seacht gcinn de na FBManna a ndéine onnmhairiúcháin a mhéadú, mhéadaigh cúig cinn acu a sciar de dhíolacháin idirnáisiúnta agus d’éirigh le ceithre cinn acu teacht isteach i margaí eachtracha nua (féach Fíor 8).

43 Nuair a d’fhéach fiontair leathnú nó éagsúlú a dhéanamh trí thionscnaimh shainiúla chun go sroichfidís margaí nua idirnáisiúnta, níor éirigh leo i gcónaí onnmhairiúcháin a mhéadú. Is éard a bhí i gceist leis na tionscnaimh sin den chuid is mó ná tionscadail inar ghlac na FBManna páirt in aonaigh thrádála. Ní raibh straitéis chun dul i bhfód ar an margadh ó thaobh idirnáisiúnú nó onnmhairiú de ag gabháil leis sin, áfach, ná ach oiread anailís dhomhain ar na margaí a rabhthas ag spriocdhíriú orthu ná oiliúint ar an bhfoireann i dtráchtáil idirnáisiúnta.

Fíor 8 – Athruithe in idirnáisiúnú (an líon FBManna)

Foinse: Measúnú CIE ina raibh sampla de 22 thionscadal CFRE.

Bhí níos lú ná an tríú cuid de FBManna tairbhíocha ann a chuir feabhas ar a staid airgeadais

44 Léirigh ár n-anailís gur chuir ocht gcinn de na 22 FBM inár sampla feabhas ar a dtáscairí airgeadais. Chuir siad feabhas ar a gcumas tiomantais fhadtéarmacha a chomhlíonadh (neamhspleáchas airgeadais), agus díobh sin, chuir sé cinn acu feabhas freisin ar a gcumas fiacha gearrthéarmacha a íoc (cóimheas reatha). Maidir le staid airgeadais na FBManna eile, níor léirigh siad sin aon athrú suntasach nó is amhlaidh go raibh siad níos measa i ndiaidh an tionscadail (féach Fíor 9).

Fíor 9 – Athruithe sa staid airgeadais (an líon FBManna)

Foinse: Measúnú CIE ina raibh sampla de 22 thionscadal CFRE.

Bhí beagnach gach ceann de na tionscadail ag féachaint le nuálaíocht táirgí/seirbhísí a bhaint amach, fós is beag acu a bhain lánúsáid as TF&N

45 De na 22 thionscadal, rinne 21 infheistiú i nuálaíocht, go príomha ina gcuid táirgí nó seirbhísí, ach freisin ina bpróisis. D’fhorbair formhór na dtionscadal nuálaíocht céim ar chéim trí threalamh nua a fháil a chuir ar chumas an FBM saintréithe teicniúla sonracha de tháirgí reatha an FBM a fhorbairt. I naoi gcás, mheasamar go bhfuil an acmhainn ag an tionscadal CFRE iomaíochas an FBM a mhéadú (féach Fíor 10). I sé cinn de na naoi gcás sin, d’fhorbair na FBManna táirgí nach raibh fós ar an margadh ina raibh siad ag oibriú (a raibh paitinn cláraithe ag ceann acu chun a mhaoin intleachtúil a chosaint).

46 Bhí tionchar dearfach ag trí cinn de na tionscadail CFRE freisin ar acmhainneacht T&F fhadtéarmach an FBM (féach Fíor 10). Maidir leis na 19 dtionscadal eile, níor thug siadsan aghaidh ar an bpríomhthoisc sin agus chuir sé sin teorainn le hiomaíochas na FBManna. Tugamar dár n-aire chomh maith nach raibh formhór mór na FBManna inár sampla ag comhoibriú le heintitis eile a mhéid a bhain le taighde, forbairt agus nuálaíocht (féach mír 62).

Fíor 10 – Athruithe san acmhainn nuálaíochta (an líon FBManna)

Foinse: Measúnú CIE ar shampla de 22 thionscadal CFRE.

Bhí an tacaíocht CFRE ina chúis le “héifeachtaí díláithrithe” i roinnt cásanna

47 Tá sé mar aidhm ag rialacha an Aontais maidir le státchabhair teorainn a chur le saobhadh san iomaíocht agus le haon éifeachtaí diúltacha a bheadh ag idirghabháil phoiblí29. Is ionann tacaíocht CFRE chun iomaíochas FBManna a fheabhsú agus buntáiste a thugann na húdaráis phoiblí trí acmhainní stáit do líon áirithe fiontar atá roghnaithe. Is féidir, áfach, cabhair CFRE a dhíolmhú ó rialacha státchabhrach má mheasann na húdaráis inniúla nach ndéanann an tacaíocht CFRE a thugtar aon saobhadh ar iomaíocht30.

48 Rinneamar cúig chás a shainaithint ina bhféadfadh sé go raibh tionchar díobhálach ag tacaíocht CFRE ar ionchais eacnamaíocha FBManna neamhthairbhíocha sna margaí céanna, agus mar thoradh air sin ar iomaíochas FBManna ar an iomlán, in dhá chás ar leith (féach Bosca 3). Sin é an rud a dtugtar “éifeacht díláithrithe” air, agus tá an riosca an-ard nuair a bhíonn an tacaíocht ag spriocdhíriú ar FBManna atá ag oibriú go príomha sna margaí áitiúla agus/nó réigiúnacha.

Bosca 3

Éifeachtaí díláithrithe arna gcruthú ag tionscadail CFRE

Sa Pholainn, fuair FBM amháin a raibh oibreacha bóthair mar speisialtacht aige deontas CFRE chun asfalt níos neamhdhíobhálaí don chomhshaol a fhorbairt. Chuir sé sin feabhas ar a phróisis foirgníochta agus chuir sé ar a chumas tairiscintí níos ísle a chur isteach ar chonarthaí poiblí áitiúla agus réigiúnacha. Ós rud é gur thoisc chinntitheach a bhí sa phraghas, ghnóthaigh an FBM sciar den mhargadh óna iomaitheoirí áitiúla.

San Iodáil, fuair FBM san earnáil meicníochtaí miotail deontas CFRE chun meaisín rialaithe uimhriúil a cheannach. Mhéadaigh an chuideachta sin a sciar aonair den mhargadh go mór, agus mar thoradh air sin bhí fás níos ísle (nó fiú laghdú) ar na díolacháin a bhí ag a cuid iomaitheoirí díreacha.

Díolacháin: FBManna tairbhíocha v. iomaitheoirí áitiúla

Foinse: CIE, bunaithe ar fhaisnéis airgeadais ó bhunachar sonraí tráchtála.

Trí thacú le tionscadail neamhspleácha, cuirtear teorainn leis an tionchar féideartha a bheadh ag CFRE

49 Rinneamar measúnú an raibh an cur chuige maoinithe a bhí ag cláir CFRE sna ceithre Ballstát faoi iniúchóireacht ag freastal ar riachtanais FBManna agus ar chuidigh sé lena n-iomaíochas a mhéadú.

Rinneadh tromlach na tacaíochta CFRE a leithdháileadh ar thionscadail neamhspleácha, gan dul i ngleic le príomhthosca a chuir teorainn le hiomaíochas FBManna

50 Ar an iomlán, do chlárthréimhse 2014-2020 in éineacht le roinnt cuspóirí téamacha, bhí €40.6 billiún (75 % de mhaoiniú iomlán CFRE) curtha i leataobh chun tacú le FBManna trí thionscadail neamhspleácha a bhí ag spriocdhíriú ar FBManna aonair (féach Iarscríbhinn I). Inár n-anailís ar shampla de 11 chlár CFRE, 24 thionscadal a fuair tacaíocht trí CFRE faoi TO3 agus na 16 ghlao ar thograí a bhain leo sin (féach freisin mír 63), léirítear gur éifeachtaí iarmhartacha teoranta amháin a cruthaíodh leis na tionscadail sin. Ciallaíonn sé sin nach ndeachaigh tairbhí na tacaíochta CFRE do FBManna aonair a scrúdaíodh chomh fada leo siúd nach raibh tacaíocht airgeadais dhíreach á fáil acu.

51 Chomh maith leis sin, d’iarramar ar na FBManna inár sampla na príomhthosca a shainaithint a bhí á stopadh óna n-iomaíochas a mhéadú (féach Fíor 11). Dúirt formhór na FBManna inár sampla go raibh roinnt bacainní éagsúla ann. Ba iad na bacainní ba mhinice a luaigh siad ná deacrachtaí i lucht oibre oilte a fháil, bacainní rialála agus ualach riaracháin. Tá an torthaí sin ag teacht le nithe a sonraíodh i staidéir eile a rinne an Coimisiún, an Banc Ceannais Eorpach agus an Banc Eorpach Infheistíochta le déanaí31.

Fíor 11 – Príomhbhacainní ar iomaíochas FBManna (an líon FBManna)

Foinse: CIE, bunaithe ar na freagraí ar ár gceistneoirí ar na 22 FBM sa sampla.

52 I gcás gach ceann den ocht gclár réigiúnach CFRE a scrúdaíodh, áfach, fuaireamar amach gur ghnách leis na tionscadail aghaidh a thabhairt ar thoisc iomaíochais ar leith gan dul i ngleic le riachtanais na bhfiontar i gcoitinne. Is baolach dó seo bac a chur ar éifeachtúlacht na tacaíochta ó CFRE.

53 Bhí formhór na dtionscadal inár sampla ag díriú isteach ar innealra nua táirgeachta nó trealamh feabhsaithe ardteicneolaíochta a fháil. Chuir sé sin ar chumas na dtairbhithe a n-acmhainn táirgeachta a mhéadú agus táirgí ar chaighdeán níos airde agus le gnéithe feabhsaithe a mhonarú. Ní dhearna na tionscadail go léir, áfach, aghaidh a thabhairt go leordhóthanach ar riachtanais ríthábhachtacha ar mhaithe le héifeachtúlacht an tionscadail a áirithiú agus i roinnt cásanna fágadh FBManna ag infheistiú lear mór acmhainní ach gan feabhas a chur ar a n-iomaíochas foriomlán (féach an sampla i mBosca 4).

Bosca 4

Deis caillte

Fuair FBM san Iodáil, a bhí ag monarú táirgí éadaigh ar ard-chaighdeán, tacaíocht CFRE chun líne nua dá bhranda féin a chruthú agus rochtain a fháil ar mhargaí nua. Cé gur fhorbair an chuideachta an líne táirgí, níor éirigh léi an táirge a thabhairt ar an margadh. Ní raibh na gníomhaíochtaí comhlántacha bunúsacha ag an tionscadal a bhí ag teastáil chun an líne táirgí nua a dhíol agus margú a dhéanamh ar an mbranda nua. Tháinig titim ar dhíolacháin na cuideachta tar éis chur chun feidhme an tionscadail, agus bhí sí ag feidhmiú faoi bhun an mhargaidh náisiúnta agus réigiúnaigh agus faoi bhun na n-iomaitheoirí díreacha.

54 Léirigh ár n-anailís freisin nach ndearna aon cheann de na tionscadail faoi iniúchóireacht aghaidh a thabhairt ar cheist na rochtana ar lucht saothair oilte (arbh é sin an phríomhthoisc a mheas na FBManna inár sampla a bheith ag cur teorainn lena n-iomaíochas). Mar shampla, ní dhearna tionscadal ar bith tacaíocht don infheistíocht a nascadh le huas-scálú na scileanna a bhí ar fáil sa chuideachta. Cé go bhfaigheann an dá ghníomhaíocht sin is deireanaí atá luaite againn tacaíocht go ginearálta ó CSE, thugamar air aire nach raibh ach dhá ghlao ar thograí ann a thug an deis tacaíocht ó CFRE a nascadh le tacaíocht ó CSE in aon tionscadal amháin.

55 Scrúdaíomar freisin an raibh na húdaráis bhainistíochta forghníomhach faoin mbealach is fearr le riachtanais FBManna a shainaithint chun a n-iomaíochas a mhéadú agus faoin mbealach is fearr chun aghaidh a thabhairt air sin. Tugann ár n-anailís le tuiscint go raibh an cumas ag formhór na nglaonna ar thograí a scrúdaíodh cur chuige níos cuimsithí a bheith ag roinnt leo, agus dá mbeidís tugtha le chéile go bhféadfaidís aghaidh a thabhairt ar chuid de na bacainní atá ann d’iomaíochas FBManna. Mar shampla, chuir formhór an nglaonna ar thograí de cheangal ar FBManna plean gnó inar sainaithníodh a riachtanais agus dúshláin shonracha a chur isteach ina n-iarratas tionscadail.

56 Fuaireamar, áfach, nár úsáid formhór na n-údarás bainistíochta na pleananna gnó sin chun pacáiste de thacaíocht airgeadais agus neamhairgeadais a mholadh. Ina ionad sin, is é a d’úsáid siad go príomha ná pleananna chun measúnú a dhéanamh ar ábharthacht na hinfheistíochta a bhí beartaithe.

57 Le formhór na nglaonna ar thograí, ní raibh sé indéanta moltaí tionscadail a chur isteach inar tugadh aghaidh ar chomhcodanna éagsúla d’iomaíochas FBManna ag an am céanna (e.g. TF&N, nuálaíocht táirgiúlachta, cáilíochtú agus idirnáisiúnú). Ní raibh ach trí cinn de na 14 thionscadal a scrúdaíodh a raibh sé mar aidhm acu dul i ngleic le tosca éagsúla (féach an sampla i mBosca 5). Chiallaigh sé sin go raibh ar FBManna cur isteach ar roinnt glaonna éagsúla má theastaigh uathu dul i ngleic le raon de thosca, agus chuir sé sin teorainn lena n-iomaíochas.

Bosca 5

Glao a thug aghaidh ar riachtanais éagsúla FBManna ar mhodh cuimsitheach

Sheol réigiún Apulia san Iodáil dhá ghlao a raibh sé mar aidhm leo dul i ngleic le riachtanais éagsúla a bhí ag FBManna agus sineirgí a chruthú idir cineálacha éagsúla infheistíochtaí FBM. Cé go ndearna an réigiún maoiniú den chuid is mó ar shócmhainní inláimhsithe, bhí ar na hinfheistíochtaí a bheith ag gabháil lámh le láimh le hinfheistíochtaí TF&N. D’fhéadfadh FBManna freisin cistiú a dhéanamh ar infheistíochtaí comhlántacha ar nós éadáil seirbhísí nó costais an idirnáisiúnaithe.

58 Níor fhéach na húdaráis bhainistíochta ach oiread le glaonna a thug tacaíocht airgeadais agus neamhairgeadais le chéile a dhearadh, cé is moite d’aon eisceacht amháin (féach Bosca 6).

Bosca 6

Seirbhísí comhairleacha do FBManna a nascadh le tacaíocht airgeadais

Sa Ghearmáin, gníomhaíonn bainc phoiblí mar idirghabhálaithe i mbainistiú chláir CFRE. Tugann siad tacaíocht agus faisnéis do FBManna i dtaobh teaglaimí de bhearta atá sainoiriúnaithe dá riachtanais ghnó trí chláir tacaíochta agus ráthaíochtaí Eorpacha, náisiúnta agus réigiúnacha. Cuidíonn sé seo le costais riaracháin agus faisnéise na FBManna a laghdú.

Fócas teoranta ar acmhainneacht nuálaíochta agus taighde FBManna

Spriocanna neamh-uaillmhianacha do chistiú CFRE le haghaidh táirgí atá nua don chuideachta nó nua ar an margadh

59 Faoi 2020, ba é sprioc CFRE ná tacú le 23 153 fhiontar chun táirgí atá nua don chuideachta32 a thabhairt isteach agus le 8 209 bhfiontar chun táirgí atá nua ar an margadh33 a thabhairt isteach faoi 2023. Ciallaíonn sé sin nach bhfuil ach thart ar 2 % de na FBManna tairbhíocha ceaptha cistiú CFRE a fháil i rith thréimhse 2014-2020.

60 Chabhraigh formhór na nglaonna a scrúdaíomar le FBManna táirgí, seirbhísí nó próisis a fhorbairt a bhí nuálach don fhiontar (féach mír 45). Níor thug siad dreasacht éifeachtach do FBManna, áfach, chun táirgí a bhí nua ar an margadh a thabhairt isteach, T&F a fhorbairt nó comhoibriú le heintitis ón timpeallacht neamhghnó. Léiríonn Bosca 7 ceann den chorr-shampla inár sampla ina raibh fócas láidir TF&N.

Bosca 7

Glao a raibh fócas láidir TF&N ann

Rinne réigiún Lódzkie sa Pholainn glao a sheoladh le haghaidh tionscadail réigiúnacha an-nuálacha ó FBManna. I measc na gcritéar roghnúcháin, bhí ailíniú a dhéanamh le straitéisí réigiúnacha um speisialtóireacht chliste, nuálaíocht agus torthaí R&F a chur chun feidhme. Ba é an ceann is deireanaí díobh sin atá luaite a fuair an t-ualú ab airde, go háirithe i gcás ina ndearna na tairbhithe a dtaighde féin.

Bhí an tríú cuid de na FBManna tairbhíocha a scrúdaíodh ag comhoibriú le hinstitiúidí taighde

61 Tá sé d’acmhainn ag comhar le hinstitiúidí taighde aghaidh a thabhairt ar cheann de na laigí atá ann d’iomaíochas FBManna, i.e. gan aschur TF&N a aistriú go leordhóthanach go dtí táirgí nó seirbhísí gnó. Dúirt sé cinn de na 22 FBM inár sampla go raibh siad tar éis comhar a bheith acu cheana féin le hinstitiúidí taighde nó gur ghlac siad páirt i gcomhthionscadail TF&N (féach mar shampla Bosca 8).

Bosca 8

Comhthionscadal atá ag díriú ar theicneolaíocht a aistriú in earnáil den tionscal

Rinne CFRE cistiú ar chomhthionscadal le haghaidh comhroinnt eolais a bhí forbartha in earnáil bróg sa Phortaingéil. Is éard a bhí i gceist leis na ngníomhaíocht seo ná na modhanna agus torthaí ó thionscadail éagsúla T&F a chomhroinnt, agus bhí cuid acu sin maoinithe freisin faoi CFRE. D’eascair as sin go raibh teicneolaíocht léasair in úsáid i ngearradh agus greanadh, rud a chuir luas le táirgeadh na mbróg, a mhéadaigh an beachtas agus a laghdaigh costais saothair. Ag teacht ón ngníomhaíocht seo freisin, rinneadh dul chun cinn teicneolaíoch a thástáil agus a léiriú, fréamhshamhlacha a bhí ag spriocdhíriú ar riachtanais na dtomhaltóirí a fhorbairt, ábhair nua a úsáid, agus uirlisí a bhain le Tionsclaíocht 4.0 (amhail cibirshiopa idirghníomhach) a fhorbairt.

Is eisceacht iad tionscadail a thacaíonn le níos mó ná FBM amháin, cé go dtairbhíonn go leor FBManna de sheirbhísí comhairleacha

62 Comhthionscadail a thugann aghaidh ar na riachtanais chomónta agus na deiseanna atá ag níos mó ná FBM amháin, tá sé d’acmhainn acu deis a thabhairt do FBManna rioscaí a roinnt, col riosca a laghdú, costais a chomhroinnt agus a gcuspóirí a bhaint amach níos tapa. Léirigh ár n-anailís, áfach, nach raibh ach corrthionscadal inár sampla a bhí curtha chun feidhme ag grúpaí d’fhiontair nó d’eintitis eile (e.g. comhlachais ghnó, ionaid teicneolaíochtaí, etc.). Tugann Bosca 9 sampla de chomhthionscadal den sórt sin, ag a raibh éifeachtaí iarmhartacha do lear mór FBManna.

Bosca 9

Comhthionscadal chun brandáil réigiúnach a chur chun cinn

Shocraigh réigiún Wielkopolska na Polainne a bhranda réigiúnach a chur chun cinn thar sáile chun a acmhainneacht eacnamaíoch a fheabhsú. Áiríodh feachtas poiblíochta agus gníomhaíochtaí cur chun cinn seachtracha sa tionscadal. Bhí comhlacht rialtais bainteach leis an tionscadal, rud a chuir go mór le hinchreidteacht na bhfiontar réigiúnach agus a rinne teagmháil le hinfheisteoirí coigríche a éascú. Tá sé ar chumas an chur chuige margaíochta réigiúnaigh sin dul chun tairbhe do líon mór FBManna.

63 Maidir leis na FBManna a chuireamar faoi agallamh, chuir siad béim ar an ngá le gníomhaíochtaí comhchoiteanna chun táirgeacht áitiúil a chur chun cinn nó a chosaint. Níor mheas siad go raibh mórán breisluacha sna líonraí gnó áfach. Níor shamhlaigh aon cheann acu go raibh rochtain ar na gréasáin sin mar bhuntáiste iomaíoch dóibh.

64 Níl struchtúir bhainistíochta inmheánacha in FBManna chomh cuimsitheach, nó forbartha chomh maith sin, i gcomparáid le fiontair mhóra. Dá bhrí sin, riachtanas mór amháin atá ag FBManna is ea rochtain a fháil ar chomhairle ar ardchaighdeán, chomh maith le cóitseáil agus deiseanna líonra34 (féach sampla i mBosca 10).

Bosca 10

Seirbhísí comhairleacha don iliomad FBM trí chomhlachais ghnó

Sa Ghearmáin, meastar go mbeidh athruithe ó ghlúin go glúin ag 150 000 cuideachta le thart ar 2.4 milliún fostaí. Cistíonn CFRE tionscadail ina mbíonn seirbhís chomhairleach cháilithe do FBManna ag an gcéim seo á soláthar ag cuideachtaí gnó. Cabhraíonn siad le comharbaí a aimsiú nuair a théann daoine den bhainistíocht shinsearach ar scor go háirithe, chun aon chur isteach ar ghníomhaíochtaí a sheachaint agus deireadh oibríochtaí FBManna a chosc. Téann an ghníomhaíocht chomhchoiteann sin chun tairbhe do roinnt mhaith FBManna.

65 In 2019, sholáthair CFRE tacaíocht neamhairgeadais (seirbhísí comhairle, treoraíochta agus comhairliúcháin) do 44 % de na fiontair a fuair tacaíocht (382 000 as 861 600 fiontar). In 2020, mar gheall ar athstruchtúrú na gclár agus an méadú a tháinig mar gheall air sin ar an líon FBManna a fuair tacaíocht ó CFRE, thit an sciar sin go dtí 27 % (thart ar 400 000 as na 1.5 milliún FBM)35.

Níl nósanna imeachta roghnúcháin CFRE iomaíoch go leor agus tugtar an chuid is mó den tacaíocht trí dheontais ná cúnamh in-aisíoctha

66 Is iad na húdaráis bhainistíochta a bhíonn ag cur cláir CFRE chun feidhme sna Ballstáit atá freagrach as oibríochtaí a roghnú36. Á dhéanamh sin dóibh, ba cheart dóibh a áirithiú go rannchuidíonn na hoibríochtaí le cuspóirí sonracha agus torthaí sonracha na tosaíochta ábhartha a bhaint amach. Ba cheart an cineál glao (iomaíoch nó neamh-iomaíoch) a roghnú bunaithe ar an gcuspóir sonrach agus na torthaí a bhfuiltear ag dréim leo ón tacaíocht. Go sonrach, ceanglaítear le Rialachán na bhForálacha Coiteanna 2021-2027 go ndéanann na critéir roghnúcháin a chuirtear i bhfeidhm breisluach rannchuidiú Chistí SIE a uasmhéadú.

67 Rinneamar scrúdú ar an gcaoi a raibh nósanna imeachta roghnúcháin eagraithe ag cláir CFRE, agus bhreithníomar ar thug siad maoiniú AE do na tograí tionscadail a raibh sé tuillte acu. Bhreathnaíomar freisin ar a mhéid úsáide a bhain cláir as foirmeacha difriúla de thionscadail CFRE maoiniúcháin maidir le hiomaíochas FBM, lena n-áirítear ionstraimí airgeadais (i.e. cúnamh in-aisíoctha amhail iasachtaí, ráthaíochtaí nó cothromas) agus deontais. Bhreithníomar freisin an ndéanann siad a machnamh ar an gcineál maoinithe a bhí ag teastáil ó na FBManna tairbhíocha.

Níl nósanna imeachta roghnúcháin i gcuid mhaith de chláir CFRE curtha le chéile chun maoiniú a dhámhachtain ar na tograí tionscadail is iomaíche

68 Léirigh ár n-anailís nár chinntigh an chuid ba mhó de na glaonna faoi iniúchadh iomaíochas idir iarratasóirí, toisc nach raibh ar fhormhór mór na n-iarratasóirí ach riachtanais roghnúcháin íosta a chomhlíonadh (féach Bosca 11). Roghnaigh an chuid ba mhó de ghlaonna na tionscadail ar fad nuair a d’éirigh leo an líon íosta pointí a fháil, beag beann ar an scór a fuair tionscadail eile. Chuireamar béim cheana féin i dtuarascáil roimhe seo ar an easpa iomaíochta idir iarratais tionscadal le linn nósanna imeachta roghnúcháin37.

Bosca 11

Nós imeachta nach raibh uaillmhianach

I réigiúin sa Ghearmáin atá incháilithe do CFRE, is féidir le FBManna tairbhe a bhaint as tacaíocht infheistíochta aonair chun gnóthaí nua a bhunú, gnó atá ann cheana féin a fhorbairt, nó éagsúlú a thabhairt i gcrích. Déantar tacaíocht a dheonú go hiondúil ar an gcoinníoll go bhfuil poist á gcruthú ag na tairbhithe. Sa tSacsain Íochtarach, áit ina maoiníonn an scéim táthcheangal FBManna atá ann cheana féin, déanann córas scórála na tionscadail incháilithe ar fad a rangú. Ní dhéanann sé idirdhealú leordhóthanach idir tionscadail seachas maidir le hincháilitheacht bhunúsach.

Ar an gcéad dul síos, níl aon uaillmhian ag baint leis na coinníollacha atá i bhfeidhm chun go bhfaigheadh FBManna atá ag cur isteach ar chistiú an scór íosta is gá. Go bunúsach, caithfidh cuideachtaí a bheith faoi cheangal ag comhaontú comhchoiteann agus ar a laghad aon post nua amháin a chruthú leis an infheistíocht.

Ar dara rud, faoi dheireadh 2021, ní raibh aon iomaíocht ann idir iarratais, agus tugadh maoiniú do gach togra a bhain an scór íosta amach. Rinneadh neamhaird do ghnéithe amhail méadú inbhuanaithe san iomaíocht nó forbairt margaidh, agus ní raibh ach miontionchar ag an nuálaíocht (táirgí/ teicneolaíochtaí nua) ar chinntí.

69 Gné eile a d’fhéadfadh cosc a chur ar roghnú na dtionscadal is mó a bhfuil gealladh fúthu is ea uainiú na nglaonna:

  • Spreagann glaonna dúnta (i.e. nósanna imeachta atá teoranta ó thaobh ama) fiontair chun iarratas a dhéanamh nuair atá cistí ar fáil, seachas nuair atá gá le cistí. Tá tábhacht ar leith ag baint leis sin ó thaobh tacú leis an nuálaíocht, ós rud é go bhféadfadh sé nach mbeadh glaonna dúnta oiriúnach chun aghaidh a thabhairt ar an ngá atá ag gnólachtaí le nuálaíocht rialta agus sioncronú le treochtaí an mhargaidh38. Ba ghlaonna dúnta iad an chuid ba mhó de ghlaonna faoi iniúchóireacht.
  • Ní chinntíonn glaonna oscailte, go mbeidh iomaíocht ann idir na hiarratais. Bíonn siad ar siúl ar bhonn leanúnach, agus tionscadail á roghnú agus á maoiniú faoi láthair. Gach tionscadal a bhaineann amach an scór roghnúcháin íosta, faigheann siad cistiú chomh fada agus go bhfuil cistí ar fáil agus dá réir sin is mó aird a thugtar ar uainiú ná ar thuillteanas.

D’fhéadfadh glaonna oscailte a bhfuil spriocdhátaí eatramhacha ag gabháil leo na míbhuntáistí sin a shárú, agus iomaíocht idir iarratais agus maoiniú na dtionscadal leis an scór is airde a chinntiú ag an am céanna.

Den chuid is mó, tacaíonn CFRE le hiomaíochas FBManna trí dheontais, cé go bhféadfadh ionstraimí airgeadais agus deontais in-aisíoctha a bheith níos éifeachtaí

70 Le blianta fada anuas, tá an Coimisiún tar éis comhairle a chur ar údaráis bhainistíochta na mBallstát gan díreach deontais a thabhairt do FBManna mar go bhfuil comharthaí ann go bhfuil tacaíocht AE chomh héifeachtach céanna (nó beagnach chomh héifeachtach céanna) nuair a laghdaítear an deontas nó nuair a chuirtear ionstraimí airgeadais (i.e. cúnamh in-aisíoctha ar nós iasachtaí agus ráthaíochtaí) ina ionad39.

71 Mar sin féin, ba iad na deontais fós an cineál tacaíochta airgeadais dírí d’iomaíochas FBManna is mó a úsáideadh do chlárthréimhse 2014-2020. Tríd is tríd, b’ionann iad agus 66 % de chistiú iomlán CFRE a leithdháileadh ar iomaíochas FBManna (féach Fíor 12).

Fíor 12 – Méideanna CFRE beartaithe a leithdháileadh ar iomaíochas FBManna (TO3) ó dheireadh 2019

Nótaí: (1) Roghnaíomar 2019 a úsáid mar bhonnbhliain ionas nach gcuirfeadh athruithe a bhaineann le paindéim COVID-19 an anailís as a riocht. (2) Níl an t-iomlán coibhéiseach leis an méid CFRE do TO3 toisc nach féidir idirdhealú a dhéanamh idir cineál na tacaíochta airgeadais do gach cuspóir téamach.

Foinse: CIE, bunaithe ar Thairseach Sonraí Oscailte CSIE.

72 Léirigh ár n-anailís gur thairbhigh 18 de na 22 FBM inár sampla de dheontais agus an méid sin amháin. Sa chomhthéacs sin, shainaithníomar cur chuige nuálach sa Phortaingéil ina ndéantar deontais agus cabhair in-aisíoctha a nascadh chun dreasacht a thabhairt do FBManna tairbhíocha dul níos faide ná spriocanna an tionscadail, ar choinníoll go bhfuil siad sin uaillmhianach a ndóthain (féach Bosca 12).

Bosca 12

Deontais curtha le cúnamh in-aisíoctha

Go dtí 2018, thacaigh údaráis na Portaingéile le tionscadail nuálaíochta táirgiúla trí scéim airgeadais hibrideach. Fuair FBManna tairbhíocha cúnamh in-aisíoctha, a bheidís in ann méid áirithe de a thiontú go cúnamh neamh-inaisíoctha ag deireadh an tionscadail dá ndéanfaidís níos fearr ná mar a bhí leagtha síos acu ina spriocanna.

Ba é an aidhm a bhí leis an gcabhair in-aisíoctha ná úsáid chistiú ón Aontas a ghiaráil ar shlí a rachadh chun tairbhe do níos mó fiontar. Is féidir le cúnamh neamh-inaisíoctha dreasacht a thabhairt do FBManna maoiniú AE a úsáid chun go ndéanfaidh siad chomh maith agus is féidir leo.

73 Nuair a fiafraíodh díobh é, níor luaigh aon cheann de na FBManna go bhféadfadh rochtain ar chaipiteal a bheith ina bhac ar an iomaíochas (féach Fíor 11). Mar sin féin, fuair siad deontais chun meaisíní nua a cheannach agus a d’fhéadfadh costais a laghdú, cé go bhféadfadh iasachtaí ar ús nialasach nó ar ús íseal a bheith cumhdaithe ag an infheistíocht ar fad nó ag cuid di ar a laghad. D’fhágfadh sé sin go bhféadfaí cistí CFRE atá ar fáil a ghiaráil agus tacaíocht a thabhairt do i bhfad níos mó FBManna.

Bheadh infheistíochtaí den chineál céanna déanta ag an gcuid is mó de na FBManna tairbhíocha fiú mura mbeadh cistiú CFRE nó aon chistiú poiblí eile faighte acu

74 Léiríodh san anailís a rinneamar freisin go ndéanfadh 19 as na 22 FBM na hinfheistíochtaí céanna nó infheistíochtaí comhchosúla fiú gan CFRE nó gan aon chistiú poiblí eile (féach mír 50). Dúirt dhá FBM go mbeadh an infheistíocht cheannann chéanna déanta acu, agus dúirt 17 go mbeadh infheistíocht déanta acu tráth níos faide anonn nó go laghdóidís méid na hinfheistíochta.

75 Ní dúirt ach trí cinn de na FBManna tairbhíocha nach mbeadh an infheistíocht déanta acu gan cúnamh poiblí. Deimhnítear leis sin go bhfuil an baol ann go mbeidh marbhualach sa chineál seo scéimeanna tacaíochta CFRE, rud a sainaithníodh cheana féin i dtuarascálacha roimhe seo40. Ní féidir marbhualach a chosc ach amháin má dhíríonn cistiú ar thionscadail nach gcuirfeadh an t-eintiteas príobháideach chun feidhme murach sin, ós rud é go mbeadh na costais níos airde ná na sochair airgeadais.

Conclúidí agus moltaí

76 Do chlárthréimhse 2014-2020, ní cheanglaítear le rialachán CFRE ar na Ballstáit na bearta maidir le hiomaíochas FBManna sna cláir CFRE a ailíniú le straitéisí náisiúnta/réigiúnacha. Mar thoradh air sin, ní raibh ach acmhainní teoranta ag an gCoimisiún chun a chinntiú go ndírítear an maoiniú ó CFRE ar na réimsí is mó acmhainn fáis (féach míreanna 26-29).

77 Faoi dheireadh 2019, an bhliain dheireanach roimh thús phaindéim COVID-19, bhí sé d’aidhm ag CFRE tacaíocht dhíreach a chur ar fáil do 0.8 milliún FBM as beagnach 25 mhilliún ar fad ar fud an Aontais (3.3 %). Fuaireamar amach go raibh cur chuige éagsúil ag na Ballstáit agus roinnt acu ag díriú ar thacaíocht CFRE do chúpla céad cuideachta agus gur dháil cuid eile maoiniú níos forleithne. In Éirinn mar shampla, bhíothas ag súil go gcuirfeadh CFRE maoiniú ar fáil do bhreis agus 67 000 FBM (nó breis agus 25 % de na FBManna ar fad sa tír), agus thacaigh clár CFRE na hOstaire le díreach 435 cuideachta. Dá bhrí sin, tá éagsúlacht mhór i méid an mhaoinithe in aghaidh gach FBM idir na Ballstáit. Nuair a scaipeann cláir CFRE an cistiú atá ar fáil ar an iomarca FBManna, d’fhéadfadh baol mór a bheith ann nach mbeadh an mhais chriticiúil is gá ag tacaíocht CFRE chun difríocht mhór a dhéanamh d’iomaíochas FBManna (féach míreanna 30-33).

78 In 2020 mar fhreagairt ar phaindéim COVID-19, d’athchláraigh go leor Ballstát a gcláir CFRE, i gcomhthéacs na dtionscnamh CRII/CRII+ agus REACT-EU. Ba é an toradh a bhí ar an athchlárú sin ná maoiniú breise do FBManna chomh maith le méadú suntasach ar líon na FBManna a bhfuiltear ag díriú orthu. Is amhlaidh atá an cás go háirithe san Iodáil, áit a bhfuil tacaíocht CFRE dírithe anois ar níos mó ná 630 000 FBM (i.e. níos mó ná leathmhilliún gnólacht breise) (féach mír 34).

79 Sna ceithre Bhallstát a ndearnadh iniúchadh orthu, spreag tacaíocht CFRE 2014-2020 d’iomaíochas FBManna toilteanas FBManna chun infheistíocht a dhéanamh. Mar sin féin, bhí a éifeachtaí a d’fhéadfaí a n-iomaíochas a mhéadú faoi bhac ar na heasnaimh seo a leanas sa chur chuige cistiúcháin a ghlac na húdaráis bhainistíochta sna Ballstáit (féach míreanna 35-48):

  • Ní dheachaigh formhór na nglaonna ar thionscadal a chur isteach i ngleic leis na bacainní go léir a bhí ábhartha d’iomaíochas a bhíonn ag FBManna tairbhíocha, agus ní dhearnadh ach infheistíochtaí táirgiúla sonracha a chómhaoiniú (amhail innealra nua a cheannach). In go leor cásanna a scrúdaíodh, ní raibh sé mar thoradh ar thionscadail CFRE feabhsuithe follasacha ar staid iomaíoch FBManna maidir lena n-oibríochtaí agus a seasamh sa mhargadh, idirnáisiúnú, staid airgeadais ná cumas nuálaíochta.
  • Is annamh a rinne glaonna maoiniú ar infheistíochtaí i bpróisis bhreisluacha eile chun iomaíochas fadtéarmach FBManna a mhéadú (e.g. cumas TF&N Fiontair Bheaga agus Mheánmhéide nó an dul i bhfód ar mhargaí nua a mhéadú). Is beag tionscadal a chuir seirbhísí comhairleacha saincheaptha ar fáil do FBManna chun teacht saor ó chonstaicí sonracha ar iomaíochas.
  • Tugadh tacaíocht do FBManna aonair den chuid is mó i dtionscadail seachas do ghrúpa fiontar, agus ar an gcaoi sin cuireadh teorainn le for-rochtain CFRE chuig FBManna.
  • Rinneadh an cistiú tionscadail den chuid is mó trí bhíthin glaonna ar thograí agus nósanna imeachta roghnúcháin a bhí neamhiomaíoch ina raibh maoiniú le fáil ag gach iarratas a chomhlíon critéir roghnúcháin íosta.
  • Is mar dheontais a rinneadh an maoiniú den chuid is mó seachas mar thacaíocht a bheadh le haisíoc (amhail iasachtaí nó ráthaíochtaí). Mar sin féin, níor luaigh aon cheann de na FBManna a ndearnadh iniúchóireacht orthu go raibh deacrachtaí ó thaobh mhaoiniú a rochtain ar cheann de na príomhbhacainní ar iomaíochas a mhéadú. Dá mbainfí úsáid as cineálacha tacaíochta a d’fhéadfaí a íoc ar ais, bheadh ar chumas an chiste tacaíocht a thabhairt do níos mó gnólachtaí.

80 Chinneamar freisin go ndéanfadh roinnt FBManna tairbhíocha na hinfheistíochtaí céanna fiú gan maoiniú ón Aontas. I roinnt cásanna, bhí tionchar diúltach ag an tacaíocht ó CFRE ar ionchais eacnamaíocha FBManna neamhthairbhíocha atá san iomaíocht sna margaí réigiúnacha nó náisiúnta céanna le FBManna tairbhíocha. Laghdaigh sé sin éifeacht fhoriomlán ghlan na tacaíochta ón Aontas (féach míreanna 49-75).

Moladh 1 – Athbhreithniú ar dhearadh ghlaonna CFRE

Ba cheart don Choimisiún a iarraidh ar na Ballstáit, agus cúnamh a thabhairt dóibh chuige sin, glaonna a dhearadh lena spreagfar tíolacadh tograí ar dóchúla iad a bheith éifeachtach ó thaobh iomaíochas FBManna a mhéadú. Go praiticiúil, chiallódh sé sin go n-eagrófaí glaonna a bheadh dírithe ar na nithe seo a leanas:

  1. Aghaidh a thabhairt ar roinnt tosca a chuireann teorainn leis an iomaíochas laistigh de thionscadal. D’fhéadfadh, mar shampla, taighde agus nuálaíocht a nascadh le hinfheistíochtaí a bheith i gceist leis sin, nó tacaíocht d’oiliúint agus d’fhorbairt acmhainní, straitéis maidir leis an margadh onnmhairiúcháin a cheapadh etc.
  2. An comhar idir FBManna agus comhlachtaí eile a neartú (e.g. FBManna eile, comhlachais ghnó, ollscoileanna/eagraíochtaí taighde).
  3. Tacú le FBManna a bheith rannpháirteach i seirbhísí agus i líonraí comhairleacha (amhail an Líonra Fiontar Eorpach, Eagraíochtaí braisle, Ionaid Nuálaíochta Gnó, Líonra Eorpach na nIonad Gnó agus Nuálaíochta etc.).

Creat Ama: faoi dheireadh 2023.

Moladh 2 – Athbhreithniú ar nósanna imeachta roghnúcháin CFRE do dhámhachtain deontas

Ba cheart don Choimisiún a iarraidh ar na Ballstáit, agus cúnamh a thabhairt dóibh chuige sin, athbhreithniú a dhéanamh ar nósanna imeachta roghnúcháin CFRE, go háirithe maidir le maoiniú deontais, agus é mar aidhm aige tionscadail a roghnú:

  1. Trí phróiseas neamhiomaíoch amháin nuair a bhíonn údar cuí leis sin; agus
  2. Ar bhonn critéir agus tairseacha roghnúcháin atá uaillmhianach chun an caidreamh is fearr a bhaint amach idir an méid tacaíochta, na gníomhaíochtaí a dhéantar agus gnóthú na gcuspóirí.

Creat Ama: faoi dheireadh 2023.

Moladh 3 – Tosaíocht a thabhairt do chúnamh in-aisíoctha a úsáid d’iomaíochas FBManna

Ba cheart don Choimisiún a iarraidh ar na Ballstáit, agus cúnamh a thabhairt dóibh chuige sin, na nithe seo a leanas a dhéanamh:

  1. Tosaíocht a thabhairt d’ionstraimí airgeadais, i.e. cabhair in-aisíoctha amhail iasachtaí nó ráthaíochtaí nó cothromas, chun iomaíochas FBManna a mhaoiniú.
  2. Gan deontas a úsáid ach amháin i gcásanna ina bhfuil gá soiléir ann lena n-aghaidh (amhail aghaidh a thabhairt ar chliseadh sa mhargadh) nó i gcásanna inar gá cuspóirí sonracha beartais a bhaint amach (mar shampla caighdeáin níos fearr le haghaidh geilleagar ciorclach, glas agus níos córa). Aon uair is féidir, ba cheart deontais a chur ar fáil i gcomhar le hionstraimí airgeadais.

Creat Ama: faoi dheireadh 2023.

Is é Seomra II, faoi cheannas Iliana Ivanova (Comhalta den Chúirt Iniúchóirí), a ghlac an Tuarascáil seo i Lucsamburg an 6 Aibreán 2022.

 

Thar ceann na Cúirte Iniúchóirí

Klaus-Heiner Lehne
Uachtarán

Iarscríbhinní

Iarscríbhinn I – tréimhse 2014-2020: Maoiniú CFRE do FBM de réir an chóid idirghabhála (i milliúin euro)

Cineál tacaíochta Cód idirghabhála Caite faoi dheireadh 2019 Pleanáilte go dtí 2023 (n+3) % den líon atá pleanáilte
Tacaíocht aonair do FBManna 001. FBManna infheistíochta atá táirgiúil agus ginearálta 15 649 19 154 35
056. Infheistíocht i mbonneagar, acmhainneacht agus trealamh in FBM a bhaineann go díreach le TF&N 3 175 4 518 9
064. Próiseas taighde agus nuálaíochta in FBM 4 306 7 710 14
067. Forbairt gnó FBManna, tacaíocht don fhiontraíocht agus do chothú fiontar 5 757 9 271 17
Tacaíocht iomlán trí thionscadail aonair 28 887 40 652 75
Líonrú agus Comhar 062. Aistriú teicneolaíochta agus comhar fiontar ollscoile a théann chun tairbhe FBManna go príomha 2 272 5 095 9
063. Tacaíocht chnuasach agus líonraí gnó a théann chun tairbhe FBManna go príomha 667 2 338 4
004. Infheistíocht tháirgiúil nasctha leis an gcomhar idir fiontair mhóra agus FBManna chun táirgí agus seirbhísí TFC a fhorbairt 48 209 1
Seirbhísí comhairleacha 066. Ardseirbhísí tacaíochta le haghaidh FBManna agus grúpaí FBManna 2 200 3 822 7
Bonneagar 072. Bonneagar gnó le haghaidh FBManna 905 2 289 4
Tacaíocht iomlán trí chomhthionscadail 6 012 13 753 25
Tacaíocht iomlán do FBManna 34 899 54 405 100

Nóta: Déanann na méideanna tagairt do roinnt cuspóirí téamacha

Foinse: CIE, curtha in oiriúint ó Thairseach Sonraí Oscailte CSIE

Iarscríbhinn II – Liosta de na tionscadail roghnaithe

Foinse: CIE.

Iarscríbhinn III – Maoiniú CFRE do TO3 agus líon pleanáilte/iarbhír FBManna le baint amach go dtí 2023 in aghaidh an Bhallstáit (ó dheireadh 2019); athruithe déanta in 2020 mar fheagairt ar phaindéim COVID‑19

  Maoiniú CFRE do TO3 Gach gnólacht a fhaigheann tacaíocht (Comhtháscaire CO01)
Ballstát Pleanáilte do 2019
(i milliúin euro)
Pleanáilte do 2020
(i milliúin euro)

(i milliúin euro)
∆ (%) in aghaidh an FBM 2019
(in euro)
in aghaidh an FBM 2020
(in euro)
Líon iarbhír 2019 Pleanáilte do 2019 % FBM sroichte Pleanáilte do 2020
(FBM sroichte)

(% pleanáilte)
An Bheilg 242.7 255.8 13.0 5 % 35 701 11 677 18 245 6 799 268 % 21 902 15 103 222 %
An Bhulgáir 592.9 946.3 353.5 60 % 74 341 33 558 5 620 7 975 70 % 28 200 20 225 254 %
An tSeicia 969.5 1 127.7 158.2 16 % 161 618 156 974 2 825 5 999 47 % 7 184 1 185 20 %
An Danmhairg 68.0 61.9 - 6.1 - 9 % 24 286 24 300 1 570 2 800 56 % 2 546 - 254 - 9 %
An Ghearmáin 2 142.9 2 112.2 - 30.7 - 1 % 41 241 27 859 26 035 51 960 50 % 75 816 23 856 46 %
An Eastóin 296.9 274.7 - 22.2 - 7 % 51 367 24 529 9 102 5 780 157 % 11 200 5 420 94 %
Éire 65.2 21.2 - 43.9 - 67 % 961 994 65 057 67 838 96 % 21 370 - 46 468 - 68 %
An Ghréig 1 410.3 2 635.2 1 224.8 87 % 56 196 31 056 1 797 25 097 7 % 84 853 59 756 238 %
An Spáinn 2 554.0 2 328.4 - 225.6 - 9 % 25 030 30 389 63 057 102 039 62 % 76 620 - 25 419 - 25 %
An Fhrainc 1 392.5 1 543.9 151.4 11 % 8 735 9 161 49 717 159 412 31 % 168 534 9 122 6 %
An Chróit 970.0 1 470.8 500.8 52 % 150 855 80 004 8 651 6 430 135 % 18 384 11 954 186 %
An Iodáil 3 837.8 5 873.7 2 035.9 53 % 42 462 9 313 53 191 90 381 59 % 630 709 540 328 598 %
An Chipir 70.0 67.0 - 3.0 - 4 % 97 765 76 136 442 716 62 % 880 164 23 %
An Laitvia 296.2 310.0 13.8 5 % 107 902 72 940 3 413 2 745 124 % 4 250 1 505 55 %
An Liotuáin 546.7 566.7 20.0 4 % 245 158 254 127 6 038 2 230 271 % 2 230 0 0 %
An Ungáir 2 215.3 2 820.3 605.0 27 % 96 736 163 119 8 194 22 901 36 % 17 290 - 5 611 - 25 %
Málta 57.7 64.7 7.0 12 % 40 037 39 065 1 044 1 440 73 % 1 655 215 15 %
An Ostair 170.4 171.5 1.1 1 % 391 686 394 223 186 435 43 % 435 0 0 %
An Pholainn 6 674.2 7 193.9 519.8 8 % 161 161 129 916 20 611 41 413 50 % 55 374 13 961 34 %
An Phortaingéil 4 139.6 4 191.3 51.6 1 % 299 193 283 538 9 041 13 836 65 % 14 782 946 7 %
An Rómáin 1 229.7 1 982.8 753.1 61 % 108 850 27 795 3 539 11 297 31 % 71 338 60 041 531 %
An tSlóivéin 445.1 427.4 - 17.7 - 4 % 59 345 56 985 4 836 7 500 64 % 7 500 0 0 %
An tSlóvaic 802.1 761.6 - 40.5 - 5 % 76 172 62 860 6 232 10 530 59 % 12 116 1 586 15 %
An Fhionlainn 272.4 273.2 0.8 0 % 49 173 75 880 2 673 5 540 48 % 3 600 - 1 940 - 35 %
An tSualainn 311.5 340.3 28.8 9 % 25 868 27 046 19 009 12 042 158 % 12 581 539 4 %
An Ríocht Aontaithe 2 058.2 1 991.7 - 66.5 - 3 % 15 134 15 065 56 267 135 997 41 % 132 204 - 3 793 - 3 %
Interreg 515.9 510.9 - 5.0 - 1 % 33 233 22 697 14 720 15 523 95 % 22 510 6 987 45 %
AE 34 347.7 40 325.0 5 977.3 17 % 42 059 26 775 461 112 816 655 56 % 1 506 063 689 408 84 %

Foinse: CIE, curtha in oiriúint ó Thairseach Sonraí Oscailte CSIE

Iarscríbhinn IV – Táscairí a úsáidtear chun measúnú a dhéanamh ar athrú in iomaíochas FBM

Oibríochtaí agus staid sa mhargadh
Fás díolacháin Fás sa díolachán
Sciar margaidh Díolachán fiontar mar chuid den tionscal nó díolachán iomaitheora
Costais
  1. Costais aonad saothair (costais saothair/oll-bhreisluach)
  2. costais dhíreacha [(láimhdeachas - oll-bhreisluach)/láimhdeachas]
Brabúsacht
  1. Ollbhrabús/costais saothair
  2. Toradh ar dhíolachán (oll-bhreisluach nó ioncam/díolachán)
  3. Toradh ar infheistíochtaí (glanioncam/sócmhainní)
  4. Toradh ar chothromas (glanioncam/cothromas)
Táirgiúlacht saothair
  1. Díolachán/an líon fostaithe
  2. Brabús oibriúcháin/an líon fostaithe
  3. Oll-bhreisluach/an líon fostaithe
Idirnáisiúnú
Onnmhairí Déine onnmhairithe (onnmhairithe/díolachán fiontair)
Scair onnmhairithe Onnmhairí fiontair/onnmhairí tionscail
Tíortha nua Cé acu ar onnmhairigh an faighteoir go tíortha nua
Staid airgeadais
Neamhspleáchas airgeadais Cothromas/sócmhainní
Cóimheas faoi láthair Sócmhainní faoi láthair/dliteanais faoi láthair
Cumas chun nuálaíochta
Nuálaíocht maidir le táirgí nó seirbhísí Cé acu an ndearna an faighteoir forbairt ar tháirgí nó seirbhísí nuálaíochta
Gníomhaíochtaí T&F Cé acu ar chothaigh an faighteoir a ghníomhaíochtaí T&F

Foinse: CIE.

Acrainmneacha agus giorrúcháin

CFRE: Ciste Forbraíochta Réigiúnaí na hEorpa

CO: Clár Oibríochtúil

CSE: Ciste Sóisialta na hEorpa

CSIE: Cistí Struchtúracha agus Infheistíochta na hEorpa

FBM: Fiontair bheaga agus mheánmhéide

NGEU: NextGenerationEU

RIS3: Straitéis um speisialtóireacht chliste

RRF: An tSaoráid Téarnaimh agus Athléimneachta

SBA: An Gníomh um Ghnólachtaí Beaga

T&F: Taighde agus forbairt

TF&N: Taighde, forbairt agus nuálaíocht

TO: Cuspóir Téamach

TO1: Taighde, forbairt teicneolaíochta agus nuálaíocht a neartú

TO3: Feabhas a chur ar iomaíochas fiontar beag agus meánmhéide

Gluais

An tSaoráid Téarnaimh agus Athléimneachta: Sásra AE don tacaíocht airgeadais chun tionchar eacnamaíoch agus sóisialta phaindéim COVID-19 a mhaolú, agus téarnamh a spreagadh. Cuirtear an claochlú glas agus digiteach chun cinn ann freisin.

Ciste Forbraíochta Réigiúnaí na hEorpa: Ciste AE a dhéanann comhtháthú eacnamaíoch agus sóisialta san Aontas a neartú trí infheistíochtaí a mhaoiniú lena laghdaítear míchothromaíochtaí idir réigiúin.

Cistí Struchtúracha agus Infheistíochta na hEorpa: Na cúig phríomh-Chiste AE a thacaíonn le forbairt eacnamaíoch ar fud an Aontais le chéile: Ciste Forbraíochta Réigiúnaí na hEorpa, Ciste Sóisialta na hEorpa, an Ciste Comhtháthaithe, an Ciste Eorpach Talmhaíochta um Fhorbairt Tuaithe agus an Ciste Eorpach Muirí agus Iascaigh.

Clár oibríochtúil: An bunchreat maidir le tionscadal comhtháthaithe atá maoinithe ag an Aontas a chur chun feidhme, ina léirítear na tosaíochtaí agus cuspóirí a leagtar síos i gcomhaontuithe comhpháirtíochta idir an Coimisiún agus Ballstáit aonair.

Coinníoll cumasúcháin: Coinníoll réamhriachtanach chun cuspóirí sonracha a chur chun feidhme go héifeachtach agus go héifeachtúil.

Creat airgeadais ilbhliantúil: Tosaíochtaí maidir le socraithe AE a bhaineann le caiteachas a phleanáil (bunaithe ar chuspóirí beartais) agus uasteorainneacha, atá faoi shé phríomh-cheannteideal agus a mhaireann seacht mbliana go ginearálta. Cuireann sé struchtúr ar fáil ina leagtar síos buiséid bhliantúla an Aontais, rud a chuireann srian ar chaiteachas i ngach catagóir caiteachais. Clúdaíonn an Creat airgeadais ilbhliantúil reatha an tréimhse 2021- 2027, agus chlúdaigh an ceann roimhe seo an tréimhse 2014-2020.

Cuspóir téamach: An toradh iomlán a rabhthas ag súil leis ó thosaíocht infheistíochta, atá roinnte ina chuspóirí sonracha chun críocha cur chun feidhme.

Fiontar: Eintiteas a bhíonn ag gabháil do ghníomhaíocht eacnamaíoch.

Iomaíochas: Buntáiste a bhaineann le fiontar agus atá bainte amach trí chostais níos ísle, níos mó táirgiúlachta, feabhas, difreáil agus nuálaíocht maidir le táirgí agus seirbhísí, chomh maith le margaíocht agus brandáil níos fearr.

Marbhualach: Cás ina mbeadh gníomhaíocht atá maoinithe ag an Aontas ag leanúint ar aghaidh fiú mura mbeadh cúnamh poiblí faighte lena haghaidh.

Straitéis um speisialtóireacht chliste: Tosaíochtaí náisiúnta nó réigiúnacha maidir le stráitéis a shocrú a bhaineann le buntáiste iomaíoch a fhorbairt trí láidreachtaí taighde agus nuálaíocht a chur chun cinn agus a chur le chéile. Déantar cóineasú ar fheidhmíocht nuálaíochta freisin.

Tionchar díláithrithe: Feabhas maidir le feidhmíocht FBM mar gheall ar thacaíocht phoiblí, ach ar chostas a iomaitheoirí.

Tréimhse an chláir: An tréimhse ina ndéantar clár maidir le caiteachas AE a phleanáil agus a chur chun feidhme.

Údarás bainistíochta: An t-údarás náisiúnta, réigiúnach nó áitiúil (poiblí nó príobháideach) atá sainnithe ag Ballstáit chun clár maoinithe ag an Aontas a bhainistiú.

An fhoireann iniúchóireachta

I dtuarascálacha speisialta CIE, leagtar amach torthaí a cuid iniúchtaí ar bheartais agus ar chláir an Aontais, nó ar ábhair a bhaineann le bainistíocht ó réimsí buiséadacha sonracha. Roghnaíonn agus dearann CIE na cúraimí iniúchóireachta sin a mbeidh an tionchar is mó is féidir acu trí na rioscaí don fheidhmíocht nó don chomhlíonadh, an leibhéal ioncaim nó caiteachais lena mbaineann, forbairtí atá le teacht agus leas polaitiúil agus poiblí a mheas.

Is é Seomra Iniúchta II – Infheistíocht maidir le comhtháthú, fás agus cuimsiú, atá faoi cheannas Iliana Ivanova (Comhalta den Chúirt), a rinne an t-iniúchadh feidhmíochta seo. Rinneadh an iniúchóireacht faoi stiúir Pietro Russo (Comhalta den Chúirt), agus fuarthas tacaíocht ó na daoine seo a leanas: Chiara Cipriani (Ceann na hOifige Príobháidí), Benjamin Jakob (Ataisé na hOifige Príobháidí), Niels-Erik Brokopp (Príomhbhainisteoir), Enrico Grassi (Ceann Cúraim), mar aon le Angel Ramallo Ros, Angelika Zych agus Sara Pimentel (Iniúchóirí).

Ó chlé go deas: Sara Pimentel, Enrico Grassi, Pietro Russo, Angela Ramallo Ros, Benjamin Jakob, Niels-Erik Brokopp.

Críochnótaí

1 Airteagal 5 CAE.

2 Airteagal 173 CFAE (“Féachfaidh an tAontas agus na Ballstáit chuige go mbeidh na dálaí ann is gá chun cumas iomaíochta thionscal an Aontais a áirithiú.”).

3 “Think Small First” – A “Small Business Act” for Europe [Tús áite d’fhiontair bheaga – Gníomh um Ghnólachtaí Beaga don Eoraip], COM(2008) 394 final an 25.6.2008, agus an t-athbhreithniú a rinneadh air le COM(2011) 78 final an 23.2.2011.

4 Europe’s next leaders: the Start-up and Scale-up Initiative [Na chéad cheannairí eile a bheidh ag an Aontas: an Tionscnamh um Ghnólachtaí Nuathionscanta agus um Ghnólachtaí atá i mbun Fáis], COM(2016) 733 final.

5 An SME Strategy for a digital and sustainable Europe” [Straitéis FBManna d’Eoraip dhigiteach agus inbhuanaithe], COM(2020) 103 final

6 An Integrated Industrial Policy for the Globalisation Era, Putting Competitiveness and Sustainability at Centre Stage [Beartas Tionsclaíoch Comhtháite do Ré an Domhandaithe - An tIomaíochas agus an Fhorbairt Inbhuanaithe i Lár an Aonaigh], COM(2010) 614 final an 28.10.2010 agus an leagan nuashonraithe de dar teideal A New Industrial Strategy for Europe [Straitéis Eorpach Nua maidir le Tionsclaíocht], COM(2020) 102 final an 10.3.2020 agus Updating the 2020 New Industrial Strategy: Building a stronger Single Market for Europe’s recovery, [Straitéis Tionsclaíochta Nua 2020 a nuashonrú: Margadh Aonair níos láidre a thógáil do théarnamh na hEorpa] COM(2021) 350 final of 5.5.2021.

7 Europe 2020 – A European strategy for smart, sustainable and inclusive growth [Eoraip 2020 – Straitéis maidir le fás cliste, inbhuanaithe agus cuimsitheach], COM(2010) 2020 an 3.3.2010.

8 The European Green Deal [An Comhaontú Glas don Eoraip], COM(2019) 640 final an 11.12.2019.

9 An Coimisiún, Dréacht de na nótaí treorach téamacha d’oifigigh dheisce maidir le hiomaíochas FBManna, leagan 2 dar dáta 13.3.2014.

10 Féach, mar shampla, an tasc-thuarascáil ón gCoimisiún dar teideal Background documents for the European Semester – Measuring Competitiveness [Doiciméid chúlra don Seimeastar Eorpach – Iomaíochas a Thomhas], Ref. Ares (2018)1159686, 1.3.2018.

11 Níl staidreamh Eurostat ar fáil ach amháin le haghaidh fiontair de mhéideanna éagsúla bunaithe ar an líon fostaithe atá iontu.

12 Bunaithe ar shonraí ó Eurostat maidir le gníomhaíocht trádála lena ndéantar fiontair a aicmiú de réir aicmí méide.

13 Rialachán Uimh. 1287/2013 lena mbunaítear Clár um Iomaíochas na bhFiontar agus na FBManna (IO L 347, 20.12.2013, lch. 33-49).

14 Rialachán Uimh. 1291/2013 lena mbunaítear Fís 2020 – An Clár Réime um Thaighde agus Nuálaíocht (IO L 347, 20.12.2013, lch. 104-173).

15 Rialachán Uimh. 1295/2013 maidir le Clár Eoraip na Cruthaitheachta a bhunú (IO L 347, 20.12.2013, lch. 221-237).

16 Rialachán 2020/460 lena leasaítear Rialacháin Uimh. 1301/2013, Uimh. 1303/2013, 30.3.2020 (An Tionscnamh Infheistíochta mar Fhreagairt ar an gCoróinvíreas – CRII) agus Rialachán 2020/558 lena leasaítear Rialacháin Uimh. 1301/2013 agus Uimh. 1303/2013 maidir le bearta sonracha lena soláthraítear solúbthacht eisceachtúil chun leas a bhaint as Cistí Struchtúracha agus Infheistíochta na hEorpa mar fhreagairt ar ráig COVID-19, 23.4.2020 (An Tionscnamh Infheistíochta mar Fhreagairt ar an gCoróinvíreas Plus – CRII+).

17 An Coimisiún Eorpach – Conronavirus dashboard:EU cohesion Policy response to the crisis.

18 Teachtaireacht ón gCoimisiún, Europe’s moment:Repair and Prepare for the Next Generation [Deis na hEorpa: deisiú agus ullmhú don chéad ghlúin eile], COM(2020) 456 final, 27.5.2020.

19 An Tairseach Sonraí Oscailte, Deais REACT-EU.

20 CIE, Clár Oibre 2022+; Nollaig 2021.

21 Rialachán 2021/1058 an 24.6.2021 (OJ L 231, 30.6.2021, lch. 60-93).

22 Rialachán 2021/695 lena mbunaítear Fís Eorpach, 28 Aibreán 2021. Tá 70 % den bhuiséad á leithdháileadh chuig an gComhairle Nuálaíochta Eorpach.

23 Rialachán 2021/241 lena mbunaítear an tSaoráid Téarnaimh agus Athléimneachta, 12 Feabhra 2021 (IO L 57, 18.2.2021, lch. 17-75): “Fás cliste, inbhuanaithe agus cuimsitheach, lena n-áirítear comhtháthú eacnamaíoch, poist, táirgiúlacht, iomaíochas, taighde, forbairt agus nuálaíocht, agus margadh inmheánach dea-fheidhmiúil le FBManna láidre”.

24 Tuarascáil speisialta 19/2016: “Buiséad an Aontais a chur chun feidhme trí bhíthin ionstraimí airgeadais” agus TS 27/2021: “Tacaíocht ón Aontas don turasóireacht – Gá le treorú straitéiseach úr agus cur chuige cistiúcháin níos fearr’.

25 Féach freisin Tuarascáil speisialta 07/2022: “Ionstraimí idirnáisiúnaithe do FBManna”.

26 Coinníollachtaí ex ante 3.1: “Rinneadh gníomhaíochtaí sonracha chun tacú le fiontraíocht a chur chun cinn agus an Gníomh um Ghnólachtaí Beaga á chur san áireamh.”

27 Airteagal 15 agus Iarscríbhinn IV, atá gaolmhar leis, maidir le coinníollacha téamacha cumasúcháin Rialachán (AE) 2021/1060 lena leagtar síos forálacha coiteanna maidir le Ciste Forbraíochta Réigiúnaí na hEorpa, Ciste Sóisialta na hEorpa Plus, an Ciste Comhtháthaithe, an Ciste um Aistriú Cóir agus an Ciste Eorpach Muirí, Iascaigh agus Dobharshaothraithe (IO L 231, 30.6.2021, lch. 159-706).

28 Comhtháscaire CFRE: “Gach gnólacht a fhaigheann tacaíocht” (CO01). Sonraí ó Thairseach Sonraí Oscailte CSIE.

29 Caibidil 1 de Theideal VII CFAE agus Rialachán Uimh. 994/98 ón gComhairle maidir le Rialacháin le haghaidh Blocdhíolúine do Státchabhair an 7 Bealtaine 1998.

30 Féach na rialacha maidir le “cabhair de minimis” (Rialachán Uimh. 1407/2013 ón gCoimisiún an 18 Nollaig 2013 maidir le cabhair de minimis – IO L 352, 24.12.2013, lch. 1) agus an Rialachán Ginearálta maidir le Blocdhíolúine (Rialachán Uimh. 651/2014 ón gCoimisiún an 17 Meitheamh 2014 lena ndearbhaítear go bhfuil catagóirí áirithe cabhrach comhoiriúnach leis an margadh inmheánach – IO L 187, 26.6.2014, lch.1).

31 An Coimisiún Eorpach, Flais-Eorabharaiméadar 486, “FBManna, gnólachtaí nuathionscanta, gnólachtaí atá i mbun fáis agus fiontraíocht”, Meán Fómhair 2020; An Banc Ceannais Eorpach, Suirbhé maidir leis an rochtain a bhí ag fiontair ar mhaoiniú (SAFE), Meitheamh 2021; An Banc Eorpach Infheistíochta, Comhtháthú Réigiúnach san Eoraip 2020-2021 – Léargais ó Shuirbhé Infheistíochta BEI, Meán Fómhair 2021.

32 Sprioc a leagadh síos in 2020 le haghaidh 2023 maidir le chomhtháscaire aschuir CO29: “Taighde, Nuálaíocht – Líon na bhfiontar a fhaigheann tacaíocht chun táirgí atá nua don ghnólacht a thabhairt isteach”; bainteach le TO3.

33 Sprioc a leagadh síos in 2020 le haghaidh 2023 maidir le chomhtháscaire aschuir CO28: “Taighde, Nuálaíocht – Líon na bhfiontar a fhaigheann tacaíocht chun táirgí atá nua ar an margadh a thabhairt isteach”; bainteach le TO3.

34 An Coimisiún, Meastóireacht ex post ar chláir de chuid an Bheartais Chomhtháthaithe 2007-2013, Tacaíocht do FBManna – Taighde agus Nuálaíocht a Mhéadú in FBManna agus Forbairt FBManna, Feabhra 2016.

35 Tairseach Sonraí Oscailte CSIE. Cuspóir a leagadh síos in 2020 do 2023 maidir le chomhtháscaire aschuir “CO04:Gnólachtaí a fhaigheann tacaíocht neamh-airgeadais (comhairle)” a bhaineann le TO3.

36 Airteagal 125 de Rialachán (AE) Uimh. 1303/2013 lena leagtar síos forálacha coiteanna maidir le Ciste Forbraíochta Réigiúnaí na hEorpa, le Ciste Sóisialta na hEorpa, leis an gCiste Comhtháthaithe, leis an gCiste Eorpach Talmhaíochta um Fhorbairt Tuaithe agus leis an gCiste Eorpach Muirí agus Iascaigh (IO L 347, 20.12.2021, lch. 320-469).

37 Tuarascáil speisialta 21/2018: “Tá roghnú agus faireachán thionscadail CFRE agus CSE i dtréimhse 2014-2020 fós dírithe go príomha ar aschuir”.

38 An Coimisiún Eorpach, “Beartas réigiúnach maidir le fás cliste FBManna, Treoraíocht d’Údaráis Bhainistíochta agus do chomhlachtaí atá i gceannas ar Straitéisí Taighde agus Nuálaíochta do Speisialtóireacht Chliste a fhorbairt agus a chur chun feidhme”, 2013.

39 An Coimisiún Eorpach, “Cad atá le foghlaim faoi thacaíocht fiontraíochta agus nuálaíochta ó na meastóireachtaí tionchair frithfhíorasacha”, 2012, AS REGIO.

40 Tuarascáil speisialta 4/2011: “An t-iniúchadh ar shaoráid Ráthaíochta na bhFiontar Beag agus Meánmhéide”; Tuarascáil Bhliantúil ar chur chun feidhme an bhuiséid do bhliain airgeadais 2013 (IO C 398, 12.11.2014, lch. 1-288); agus Tuarascáil speisialta 8/2018: “Tacaíocht AE d’infheistíochtaí táirgiúla i ngnólachtaí – Fócas níos mó ar an mbuaine ag teastáil”.

Déan teagmháil le

European Court of Auditors
12, rue Alcide De Gasperi
L-1615 Luxembourg
LUXEMBURG

Teil. +352 4398-1
Fiosrúcháin: eca.europa.eu/en/Pages/ContactForm.aspx
Suíomh gréasáin: eca.europa.eu
Twitter: @EUAuditors

Tá tuilleadh eolais faoin Aontas Eorpach ar fáil ar an idirlíon (https://europa.eu).

Lucsamburg: Oifig na bhFoilseachán (don Aontas Eorpach), 2022

PDF ISBN 978-92-847-7955-0 ISSN 2529-3370 doi:10.2865/747423 QJ-AB-22-010-GA-N
HTML ISBN 978-92-847-7975-8 ISSN 2529-3370 doi:10.2865/119514 QJ-AB-22-010-GA-Q

CÓIPCHEART

© An tAontas Eorpach, 2022

Is i gCinneadh Uimh. 6-2019 ó Chúirt Iniúchóirí na hEorpa maidir leis an mbeartas sonraí oscailte agus athúsáid doiciméad a leagtar amach an beartas athúsáide do Chúirt Iniúchóirí na hEorpa (CIE).

Mura léirítear a mhalairt (e.g. i bhfógraí cóipchirt aonair), déanfar ábhar CIE atá faoi úinéireacht an Aontais a cheadúnú faoi cheadúnas Sannta Idirnáisiúnta Creative Commons 4.0 (CC BY 4.0). Mar riail ghinearálta, dá bhrí sin, ceadaítear athúsáid ar choinníoll go dtugtar aitheantas cuí agus go léirítear aon athruithe. Níor cheart dóibh siúd ata ag baint athúsáide as ábhar CIE bunbhrí ná teachtaireacht a shaobhadh. Ní bheidh CIE faoi dhliteanas i leith aon iarmhairt a bhaineann le hathúsáid.

Ní mór cead breise a fháil má léirítear daoine príobháideacha inaitheanta in ábhar ar leith, e.g. i bpictiúir d’fhoireann CIE nó ina bhfuil oibreacha tríú páirtí san áireamh.

I gcás ina bhfaighfear cead, féadfaidh an cead ginearálta a chur ar ceal agus beidh an cead a fuarthas in ionad an cheada ghinearálta atá thuasluaite agus féadfaidh aon srian ar úsáid a léiriú go soiléir ann.

D’fhéadfadh sé gur gá cead a lorg go díreach ó shealbhóirí an chóipchirt chun ábhar nach leis an Aontas Eorpach a úsáid nó a atáirgeadh.

Eisiatar bogearraí nó doiciméid atá cumhdaithe ag cearta maoine tionsclaíche, amhail paitinní, trádmharcanna, dearaí cláraithe, lógónna agus ainmneacha, ó bheartas athúsáide CIE.

Tá naisc le fáil chuig suíomhanna gréasáin tríú páirtithe ar shuíomhanna Gréasáin an Aontais Eorpaigh atá san fhearann europa.eu. Ós rud é nach bhfuil aon smacht ag an gCúirt ar na fearainn sin, moltar duit athbhreithniú a dhéanamh ar a mbeartais phríobháideachais agus cóipchirt.

Úsáid an Lógó CIE

Níor cheart lógó Chúirt Iniúchóirí na hEorpa a úsáid gan toiliú a fháil ó Chúirt Iniúchóirí na hEorpa roimh ré.

TEAGMHÁIL A DHÉANAMH LE HINSTITIÚIDÍ AN AONTAIS EORPAIGH

Dul ann tú féin
Tá na céadta Ionad Eolais “Europe Direct” ann ar fud an Aontais Eorpaigh. Is féidir leat seoladh an ionaid is gaire duit a fháil anseo: https://europa.eu/european-union/contact_ga

Ar an bhfón nó le ríomhphost
Seirbhís is ea Europe Direct a thabharfaidh freagra duit ar cheisteanna faoin Aontas Eorpach: Is féidir leat dul i dteagmháil leis an tseirbhís sin:

  • ag uimhir shaorghlao: 00 800 6 7 8 9 10 11 (dʼfhéadfadh oibreoirí áirithe táille a ghearradh as na glaonna sin),
  • ag an ngnáthuimhir seo a leanas: +32 22999696, nó
  • le ríomhphost, tríd an suíomh: https://europa.eu/european-union/contact_ga

EOLAS A FHÁIL FAOIN AONTAS EORPACH

Ar líne
Tá eolas faoin Aontas Eorpach ar fáil i ngach ceann de theangacha oifigiúla an Aontais Eorpaigh ar an suíomh gréasáin Europa ag: https://europa.eu/european-union/index_ga

Foilseacháin de chuid an Aontais
Is féidir leat foilseacháin de chuid an Aontais Eorpaigh, idir cinn saor in aisce agus cinn a bhfuil praghas orthu, a íoslódáil nó a ordú ag: https://op.europa.eu/ga/publications. Más mian leat a lán cóipeanna de na foilseacháin saor in aisce a fháil, is féidir dul i dteagmháil le Europe Direct nó le dʼionad eolais áitiúil chun é sin a dhéanamh (https://europa.eu/european-union/contact_ga).

Dlí an Aontais Eorpaigh agus doiciméid ghaolmhara
Chun teacht ar eolas dlíthiúil ón Aontas Eorpach, dlí an Aontais Eorpaigh ón mbliain 1951 ar aghaidh sna teangacha oifigiúla san áireamh, téigh chuig EUR-Lex ag: https://eur-lex.europa.eu

Sonraí oscailte ón Aontas Eorpach
Is féidir teacht ar thacair shonraí ón Aontas Eorpach ag Tairseach Sonraí Oscailte an Aontais (https://data.europa.eu/ga). Is féidir sonraí a íoslódáil agus a athúsáid saor in aisce, ar bhonn tráchtála nó ar bhonn neamhthráchtála.