Współpraca

Struktura instytucjonalna UE jest wyjątkowa, a system podejmowania decyzji stale się zmienia. Nowe przepisy co do zasady proponuje Komisja Europejska, a przyjmują je wspólnie Parlament Europejski i Rada Unii Europejskiej. Następnie państwa członkowskie wdrażają te przepisy, a Komisja zapewnia ich właściwe stosowanie. Prace tych instytucji uzupełniają prace innych organów i instytucji - otwórz w nowej zakładce..

W 2023 r. instytucje UE poczyniły postępy w realizacji kilku kluczowych inicjatyw ustawodawczych i zintensyfikowały prace nad zwiększeniem przejrzystości, rozliczalności i skuteczności UE. Mając na uwadze komunikat Komisji pt. „W kierunku Europy bardziej odpornej, konkurencyjnej i zrównoważonej - otwórz w nowej zakładce.”, przywódcy UE spotkali się w październiku w Granadzie (Hiszpania), aby rozpocząć dyskusję nad ogólnymi kierunkami i priorytetami politycznymi Unii Europejskiej na nadchodzące lata.

Co sześć miesięcy kolejne państwo członkowskie przejmuje rotacyjną prezydencję w Radzie Unii Europejskiej. W 2023 r. prezydencję najpierw sprawowała Szwecja, a następnie Hiszpania.

Postępy prac nad inicjatywami ustawodawczymi

Zawarto także porozumienie polityczne w sprawie ukierunkowanego przeglądu rozporządzenia finansowego. Przegląd ten będzie służył ochronie budżetu UE (zob. rozdział 2), zwiększeniu przejrzystości, poprawie zarządzania kryzysowego i zmniejszeniu obciążeń administracyjnych dla państw członkowskich.

Zapewnienie stosowania przepisów UE

Pełne i prawidłowe wdrażanie i stosowanie prawa UE jest niezbędne, aby obywatele i przedsiębiorstwa mogli w pełni czerpać z niego korzyści. Aby to zapewnić, w 2023 r. Komisja wszczęła ponad 500 nowych postępowań w sprawie uchybienia zobowiązaniom państwa członkowskiego przeciwko państwom członkowskim, które nie dokonały terminowej transpozycji dyrektyw UE do prawa krajowego, nie stosowały prawidłowo przepisów UE lub których przepisy krajowe nie były w pełni zgodne z prawem Unii.

Jednocześnie w ciągu tego roku udało się zamknąć 1 000 postępowań w sprawie uchybienia zobowiązaniom państwa członkowskiego, ponieważ objęte nimi państwa zapewniły zgodność swojego prawa z przepisami UE. Przynosi to konkretne korzyści, takie jak wzmocnienie praw na jednolitym rynku cyfrowym oraz poprawa efektywności energetycznej, ochrony środowiska, usług finansowych i bezpieczeństwa transportu.

Komisja nadal starała się przede wszystkim zapobiegać naruszeniom, na przykład poprzez udzielanie państwom członkowskim wczesnego wsparcia we wdrażaniu prawa UE w postaci praktycznych wytycznych, spotkań, szkoleń i pomocy technicznej.

Aktywna współpraca międzyinstytucjonalna

Europejski Komitet Ekonomiczno-Społeczny i Europejski Komitet Regionów wniosły istotny wkład w prace Parlamentu, Rady i Komisji oraz mocno zaangażowały się we wspieranie Ukrainy. Europejski Komitet Ekonomiczno-Społeczny kontynuował swoją inicjatywę polegającą na mianowaniu członków kandydujących z krajów objętych procesem rozszerzenia, aby w codzienne prace doradcze Komitetu angażować przedstawicieli społeczeństwa obywatelskiego z krajów kandydujących do UE.

W ramach inicjatywy „Europejski sojusz miast i regionów na rzecz odbudowy Ukrainy” - otwórz w nowej zakładce. Europejski Komitet Regionów podkreślił, jak duże znaczenie w procesie ożywiania i odbudowy Ukrainy mają decentralizacja i wzmacnianie samorządów lokalnych.

Parlamenty narodowe większości państw członkowskich nadal aktywnie współpracowały z instytucjami UE i kontrolowały propozycje nowych przepisów pod kątem poszanowania zasady pomocniczości. Zasada pomocniczości określa, w jakich okolicznościach uzasadnione jest podjęcie działań przez UE, a nie przez państwa członkowskie. Parlamenty narodowe zgłosiły w tym zakresie jedynie bardzo nieliczne zastrzeżenia. Parlamenty te uczestniczyły w pisemnych i ustnych dialogach politycznych z Komisją na wiele różnych tematów oraz w spotkaniach międzyparlamentarnych organizowanych przez Parlament Europejski.

Stosunki między pozostałymi instytucjami a Europejskim Rzecznikiem Praw Obywatelskich - otwórz w nowej zakładce. były cały czas dobre i bardzo konstruktywne. Komisja – jako instytucja utrzymująca najbardziej bezpośrednie kontakty ze społeczeństwem – pozostaje głównym podmiotem dochodzeń Rzecznika Praw Obywatelskich. W 2023 r. Komisja zastosowała się do około trzech czwartych propozycji Rzecznika Praw Obywatelskich, a przypadki niewłaściwego administrowania były bardzo rzadkie.

Europejski Trybunał Obrachunkowy, jako strażnik finansów UE, przeprowadził szereg kontroli finansowych i kontroli wykonania zadań w takich obszarach jak fundusz odbudowy po pandemii NextGenerationEU, konkurencyjność gospodarcza UE, odporność na zagrożenia bezpieczeństwa, poszanowanie wartości europejskich, zmiany klimatu i zwalczanie nadużyć finansowych. Komisja, która jest głównym podmiotem kontrolowanym przez Trybunał, przyjęła zdecydowaną większość skierowanych do niej zaleceń, aby zapewnić zgodne z odpowiednimi przepisami gromadzenie i wydatkowanie środków UE umożliwiające osiągnięcie zamierzonych rezultatów.

Dobra administracja

Zwiększanie zaufania publicznego

Uczciwość, przejrzystość i odpowiedzialność to kluczowe cechy demokracji opartej na praworządności. Wspierają one dobre rządy i budują zaufanie do procesu kształtowania polityki. Stanowią również niezwykle ważne polityczne narzędzia zapobiegania korupcji. W związku z zarzutami korupcyjnymi i aresztowaniem posłanki do Parlamentu Europejskiego pod koniec poprzedniego roku, Parlament wdrożył w 2023 r. szereg reform - otwórz w nowej zakładce. mających wzmocnić jego uczciwość, niezależność i odpowiedzialność, aby zapobiec dalszym zakłóceniom jego prac.

Aby zwiększyć zaufanie publiczne do instytucji UE, Komisja przedstawiła w czerwcu wniosek - otwórz w nowej zakładce. dotyczący unijnego organu ds. etyki, wdrożenia wspólnych norm etycznego postępowania członków instytucji oraz formalnego mechanizmu koordynacji i wymiany poglądów instytucji na temat wymogów etycznych. Komisja zaprosiła wszystkie instytucje UE (Parlament, Radę Europejską, Radę, Trybunał Sprawiedliwości, Europejski Bank Centralny i Trybunał Obrachunkowy, a także Europejski Komitet Ekonomiczno-Społeczny i Europejski Komitet Regionów) do rozpoczęcia negocjacji i zorganizowała pierwsze spotkania polityczne i techniczne w sprawie ewentualnej umowy.

W czerwcu Europejski Bank Centralny sformalizował swoje ustalenia dotyczące rozliczalności - otwórz w nowej zakładce. z Parlamentem. W tym względzie kluczowy jest dialog między tymi instytucjami. Pozwala on bankowi szczegółowo wyjaśnić swoje działania i politykę wyłonionym w drodze wyborów przedstawicielom obywateli UE oraz wysłuchać ich obaw. W ten sposób obywatele i ich przedstawiciele mogą ocenić wyniki działalności banku, mając na uwadze jego główny cel, jakim jest utrzymywanie stabilności cen.

Lepsze stanowienie prawa

Opracowany przez Komisję Program lepszego stanowienia prawa - otwórz w nowej zakładce. jest głównym elementem jej prac mających na celu zapewnienie konkurencyjności i odporności UE przez mądrzejsze, wydajniejsze i skuteczniejsze stanowienie prawa. Program ten oparto na sprawdzonych ramach regulacyjnych uznanych - otwórz w nowej zakładce. przez Organizację Współpracy Gospodarczej i Rozwoju.

W 2023 r. Komisja zobowiązała się - otwórz w nowej zakładce. z biegiem czasu zmniejszyć obciążenie związane z wymogami sprawozdawczymi o 25 proc. W swoim programie prac - otwórz w nowej zakładce. Komisja przedstawiła 41 inicjatyw, a priorytetowo potraktowała usprawnienie tych wymogów w zakresie sprawozdawczości, które nakładają nieproporcjonalne obciążenia na przedsiębiorstwa lub organy administracyjne. Działania te mają służyć zmniejszeniu obciążeń administracyjnych bez podważania celów polityki ani obniżania norm społecznych, gospodarczych, środowiskowych lub innych, w tym ochrony konsumentów. Proces ten będzie oparty na 200 uwagach otrzymanych od przedsiębiorstw, organów publicznych, społeczeństwa obywatelskiego i obywateli w odpowiedzi na specjalne zaproszenie do zgłaszania uwag.

Racjonalizacja i uproszczenie wymogów w zakresie sprawozdawczości

Jak?

Cel racjonalizacji i uproszczenia wymogów w zakresie sprawozdawczości obejmuje kilka kluczowych etapów. Pierwszym krokiem jest wyeliminowanie przestarzałych elementów sprawozdawczych, takich jak te o ograniczonej użyteczności. Wysiłki te wspierają modernizację procesu sprawozdawczości poprzez wdrożenie cyfryzacji i nowych technologii w celu skuteczniejszego gromadzenia danych. Ponadto w strategii wzywa się do zmniejszenia częstotliwości składania sprawozdań, połączenia podobnych zobowiązań, zmniejszenia liczby przedsiębiorstw, których to dotyczy, oraz zapewnienia zainteresowanym stronom wystarczającej ilości czasu na dostosowanie się do nowych wymogów. Kilka propozycji ilustruje tę strategię w praktyce. Unijny kodeks celny ma na celu stworzenie jednolitego unijnego interfejsu sprawozdawczości, który ma ułatwić ponowne wykorzystanie danych i przynieść oszczędności szacowane na 2 miliardy euro. Zmieniona dyrektywa w sprawie transportu kombinowanego ma na celu uproszczenie procedur, na przykład poprzez wykorzystanie cyfrowych platform danych dotyczących transportu do weryfikacji kwalifikowalności, przy czym przewiduje się oszczędności w wysokości 430 milionów euro. Dostosowanie progów określonych w dyrektywie o rachunkowości ma na celu zmniejszenie obciążeń sprawozdawczych we wszystkich dziedzinach, co może przynieść korzyści ponad milionowi przedsiębiorstw. Ponadto celem pozasądowego rozstrzygania sporów jest ograniczenie niektórych obowiązków w zakresie ujawniania informacji i przejście na platformę internetową, przy czym przewidywane oszczędności finansowe wyniosą około 630 milionów euro.

Komisja nadal stosowała również zasadę „jedno więcej – jedno mniej”, zgodnie z którą zapewnia się, aby wszelkie nowo wprowadzane obciążenia rekompensowano usunięciem równoważnych obciążeń w tym samym obszarze polityki. Podejście to stanowi uzupełnienie programu sprawności i wydajności regulacyjnej - otwórz w nowej zakładce. Komisji, zgodnie z którym stara się ona identyfikować i eliminować biurokrację i niepotrzebne koszty w ramach wszystkich przeglądów i ocen prawodawstwa UE.

Wzmocnienie współpracy administracyjnej

Skuteczność krajowych administracji publicznych jest kluczowa dla realizacji krajowej i unijnej polityki, wdrażania reform z korzyścią dla obywateli i przedsiębiorstw oraz ukierunkowywania inwestycji na zieloną i cyfrową transformację oraz na zwiększanie konkurencyjności. Aby usprawnić europejską przestrzeń administracyjną opracowano w ramach inicjatywy ComPAct - otwórz w nowej zakładce. nowy zestaw zasad, które mają pomóc państwom członkowskim rozwiązać problem niedoboru kwalifikacji oraz osiągnąć cel, zgodnie z którym do 2030 r. 100 proc. kluczowych usług publicznych ma być dostępnych online. Umożliwi to gospodarkom i społeczeństwom UE osiągnięcie ambitnych celów klimatycznych i energetycznych na 2030 r. oraz sprawi, że administracja publiczna UE będzie mniej zbiurokratyzowana, szybsza w świadczeniu usług, bardziej przejrzysta i bliższa obywatelom. W listopadzie osiągnięto w tym kontekście porozumienie - otwórz w nowej zakładce. w sprawie aktu o interoperacyjnej Europie, stanowiące ważny etap na drodze do osiągnięcia celów cyfrowych UE na 2030 r. - otwórz w nowej zakładce. (zob. rozdział 5). Przyjęcie tego aktu oznaczać będzie wprowadzenie wymiany informacji w sektorze publicznym UE na wyższy poziom i przyspieszy jego transformację cyfrową.

Prognoza strategiczna

UE stopniowo wprowadza prognozowanie do procesu kształtowania polityki, aby dostosować ją do przyszłych wyzwań w coraz bardziej złożonym kontekście globalnym. Polega ono na analizowaniu możliwych scenariuszy, tendencji, zagrożeń i pojawiających się problemów oraz na zbieraniu informacji przydatnych przy planowaniu strategicznym i kształtowaniu polityki, zgodnie z zestawem narzędzi służących lepszemu stanowieniu prawa. Prognozowanie strategiczne pomoże UE przewidywać przyszłe potrzeby i lepiej reagować na nieoczekiwane i niekorzystne zmiany oraz na złożone kryzysy, takie jak te, które miały miejsce w ostatnich latach.

W sprawozdaniu dotyczącym prognozy strategicznej z 2023 r. - otwórz w nowej zakładce. przeanalizowano wyzwania społeczne i gospodarcze, jakie stoją na drodze do osiągnięcia zrównoważonego rozwoju i utrzymania dobrostanu obywateli. W sprawozdaniu tym wyjaśniono również, jak skuteczne podołanie tym wyzwaniom może pomóc UE wzmocnić jej globalne przywództwo. W sprawozdaniu zaproponowano 120 konkretnych obszarów działania i przedstawiono pierwsze wyniki programu pilotażowego, w ramach którego wdrażano podejście wykraczające poza PKB - otwórz w nowej zakładce., mające wspierać opracowywania takich wskaźników postępu, które lepiej uwzględniają aspekty środowiskowe i społeczne.

W minionym roku Komisja dalej rozwijała współpracę z państwami członkowskimi za pośrednictwem ogólnounijnej sieci prognozowania - otwórz w nowej zakładce. ustanowionej w 2021 r., dzięki której wzrosło zainteresowanie prognozowaniem strategicznym, oraz inwestycje w to prognozowanie na szczeblu krajowym. Sieć wspiera również szerszą debatę na szczeblu UE w kwestiach takich, jak prace nad sprawozdaniem pt. „Odporna UE 2030” - otwórz w nowej zakładce. opracowanym podczas hiszpańskiej prezydencji Rady oraz deklaracja - otwórz w nowej zakładce. Rady Europejskiej ogłoszona w Grenadzie (Hiszpania).

Europejski system analiz strategicznych i politycznych skupia dziewięć instytucji i organów UE, które zajmują się przewidywaniem przyszłych zagrożeń i możliwości. W 2023 r. skoncentrowano się na wspólnym przygotowaniu nowego sprawozdania na temat globalnych tendencji - otwórz w nowej zakładce., które ma zostać przedstawione na początku 2024 r.

Silniejsza demokracja dzięki sprawczości obywateli i sprawiedliwości

Zwiększenie uczestnictwa w rynku pracy i skupienie się na przyszłych umiejętnościach

Ukierunkowywanie polityki i wskaźników ekonomicznych na zrównoważony dobrostan sprzyjający włączeniu społecznemu

Wykorzystanie jednolitego rynku do promowania gospodarki neutralnej dla klimatu

Silniejsze powiązanie polityki wewnętrznej i zewnętrznej UE

Zmiany w produkcji i konsumpcji w kierunku zrównoważoności

Wzmocnienie demokracji

Ochrona praworządności

W kontekście nieustającej rosyjskiej wojny napastniczej przeciwko Ukrainie ważna jest aktywna obrona i podtrzymywanie demokracji, praw człowieka i praworządności w UE i poza nią. Znaczącym wkładem w te działania jest sprawozdanie na temat praworządności - otwórz w nowej zakładce. z 2023 r., z którego wynika, że w 2022 r. w pełni lub w części zrealizowano 65 proc. zaleceń w sprawie praworządności wydanych państwom członkowskim. Stanowi to wyraz znacznych wysiłków podejmowanych w państwach członkowskich, aby wprowadzić reformy niezbędne do wzmocnienia praworządności w czterech kluczowych obszarach: systemu wymiaru sprawiedliwości, ram antykorupcyjnych, pluralizmu mediów oraz wolności. Z uwagi na pozytywne wyniki państw członkowskich w 2023 r. Komisja ogłosiła - otwórz w nowej zakładce., że udostępni sprawozdanie na temat praworządności bardziej zaawansowanym krajom przystępującym, aby wesprzeć je we wdrażaniu reform.

Ingerencje zewnętrzne w systemy demokratyczne

81 %

osób w UE zgadza się, że ingerencje zewnętrzne to poważny problem wymagający działań.

81 %

osób w UE zgadza się, że podmioty reprezentujące w UE rządy innych państw powinny być zarejestrowane, aby zapobiec niejawnym ingerencjom.

Rola społeczeństwa obywatelskiego w promowaniu i ochronie demokracji

87 %

osób w UE dostrzega istotną rolę społeczeństwa obywatelskiego w ochronie demokracji i promowaniu debaty demokratycznej.

Źródło: Flash Eurobarometer 528 - otwórz w nowej zakładce., grudzień 2023 r.

Demokracja i wybory

78 %

osób w UE obawia się, że decyzje wyborców mogą opierać się na dezinformacji.

72 %

osób w UE obawia się, że wybory w UE mogą podlegać manipulacji w wyniku cyberataków.

70 %

osób w UE obawia się, że inne kraje mogą niejawnie wpływać na wyniki wyborów.

65 %

osób w UE obawia się, że mogą podlegać presji, aby głosować w określony sposób.

63 %

osób w UE obawia się, że wyniki wyborów w UE mogą być zmanipulowane.

53 %

osób w UE obawia się, że w wyborach mogłyby głosować osoby nieuprawnione.

Ochrona demokracji

W zdrowej i dobrze funkcjonującej demokracji obywatele mogą swobodnie wyrażać swoje poglądy, wybierać przywódców politycznych i mieć wpływ na swoją przyszłość. Demokracja w UE jest silna, ale stoi w obliczu wyzwań takich jak narastające zjawisko ekstremizmu, ingerencje w wybory, rozpowszechnianie informacji służących manipulacji czy groźby pod adresem dziennikarzy.

Przyjęty w grudniu pakiet na rzecz obrony demokracji - otwórz w nowej zakładce. ma pomóc rozwiązać problem ingerencji zagranicznych i budować odporność od środka, przez zachęcanie do zaangażowania obywatelskiego i uczestnictwa demokratycznego. Głównym elementem tego pakietu jest wniosek - otwórz w nowej zakładce. służący zwiększeniu przejrzystości i demokratycznej rozliczalności w drodze ujawniania ukrytych wpływów zagranicznych. Proponowane środki usprawnią również działanie rynku wewnętrznego dzięki wprowadzeniu wspólnych standardów dla działań polegających na reprezentacji interesów państw nienależących do UE. Pakiet zawiera także dwa dodatkowe zalecenia mające na celu wzmocnienie procesów wyborczych w UE - otwórz w nowej zakładce. oraz zachęcanie obywateli i społeczeństwa obywatelskiego do inkluzywnego uczestnictwa - otwórz w nowej zakładce. w kształtowaniu polityki.

Osiągnięto także porozumienie polityczne w sprawie nowych przepisów - otwórz w nowej zakładce. o przejrzystości reklamy politycznej, zgodnie z którymi reklama taka musi być wyraźnie oznakowana i opatrzona informacją o tym, kto i ile za nią zapłacił, jakich wyborów, referendum lub procesu regulacyjnego dotyczy oraz czy jest ukierunkowana.

Działania na rzecz wolnych i uczciwych wyborów, praworządności i wolności mediów tworzą przestrzeń, w której każdy obywatel czuje się wolny i silny.

Wybory europejskie

Europejska sieć współpracy w zakresie wyborów - otwórz w nowej zakładce. służy konkretnej i praktycznej wymianie informacji o różnych tematach istotnych dla zapewnienia wolnych i uczciwych wyborów, w tym o kwestiach dotyczących cyberbezpieczeństwa. Sieć ta będzie stale wspierać współpracę organów państw członkowskich w okresie poprzedzającym eurowybory w 2024 r.

FILM: Wypowiedź przewodniczącej Parlamentu Europejskiego Roberty Metsoli na temat wyborów europejskich, które odbędą się w dniach 6–9 czerwca 2024 r.

Wolność mediów

W 2023 r. osiągnięto porozumienie polityczne w sprawie europejskiego aktu o wolności mediów - otwórz w nowej zakładce., czyli nowego zbioru przepisów mających na celu poprawę ochrony mediów i dziennikarzy przed ingerencją polityczną oraz ułatwienie działania mediów ponad granicami. W akcie tym zaproponowano utworzenie nowej niezależnej Europejskiej Rady ds. Usług Medialnych, złożonej z krajowych organów regulacyjnych ds. mediów lub podmiotów z sektora mediów, której celem byłoby zacieśnianie współpracy na szczeblu UE, m.in. w zakresie sprzeciwiania się zagranicznej propagandzie, oraz udzielanie wsparcia we wdrażaniu nowych przepisów.

Osiągnięto również porozumienie w sprawie nowych przepisów - otwórz w nowej zakładce. o ochronie dziennikarzy, obrońców praw, organizacji społeczeństwa obywatelskiego i innych osób, wobec których wytaczane są strategiczne powództwa zmierzające do stłumienia debaty publicznej. Nowe przepisy będą przewidywały wczesne oddalenie bezpodstawnych pozwów, środki ochrony prawnej przed stanowiącymi nadużycie postępowaniami sądowymi oraz ochronę przed orzeczeniami zagranicznymi, które nie będą uznawane ani wykonywane w UE.

W ramach projektu Free Media Hub EAST - otwórz w nowej zakładce., prowadzonego przez Centrum Społeczeństwa Obywatelskiego w Pradze - otwórz w nowej zakładce. i wspieranego przez Komisję, przyznano w 2023 r. ponad 2,2 mln euro w formie dotacji na wsparcie istniejących i ugruntowanych niezależnych rosyjskich i białoruskich mediów działających w UE (głównie w Czechach, na Litwie, na Łotwie, w Niemczech i w Polsce).

UE nie zapomina o tych, którzy walczą o wolność i oddaje cześć tym, którzy zapłacili za nią najwyższą cenę. W 2023 r. posłowie do Parlamentu Europejskiego przyznali Nagrodę im. Sacharowa za wolność myśli - otwórz w nowej zakładce. Jinie Mahsie Amini oraz irańskiemu Ruchowi Kobieta, Życie, Wolność.

Wzmocnienie roli obywateli

UE zobowiązuje się uważniej słuchać obywateli i zainteresowanych stron. Otwarcie procesów kształtowania polityki dla obywateli jest kolejnym sposobem zwiększenia przejrzystości, rozliczalności i skuteczności UE.

W ciągu ostatnich kilku lat Komisja prowadziła więcej konsultacji na portalu „Wyraź swoją opinię” - otwórz w nowej zakładce., który jest scentralizowaną stroną internetową, za pośrednictwem której obywatele i zainteresowane strony mogą przekazywać Komisji wszelkie informacje zwrotne i dzielić się z nią swoim zdaniem. Mogą oni odpowiadać na zaproszenia do zgłaszania uwag oraz wypowiadać się w temacie przyjętych wniosków i projektów aktów prawnych. Aby dotrzeć do większej liczby osób, Komisja zwiększyła odsetek konsultacji tłumaczonych na wszystkie języki urzędowe UE (z 59 proc. w 2019 r. do 83 proc. w 2023 r.).

Panele obywatelskie

W okresie od grudnia 2022 r. do kwietnia 2023 r. Komisja zorganizowała pierwszą serię paneli obywatelskich - otwórz w nowej zakładce. nowej generacji i włączyła ten nowy format uczestnictwa obywatelskiego do procesu kształtowania polityki. W oparciu o doświadczenia z Konferencji w sprawie przyszłości Europy i w odpowiedzi na wyrażone w jej trakcie apele, panele obywatelskie umożliwiają 150 losowo wybranym obywatelom przeanalizowanie wniosków Komisji i sformułowanie do nich zaleceń.

W ramach tych paneli omówiono inicjatywy dotyczące marnotrawienia żywności, światów wirtualnych i mobilności edukacyjnej. Opracowane zalecenia zebrano w sprawozdaniach obywatelskich, na podstawie których Komisja przygotowała swoje ostateczne wnioski opublikowane wraz z tymi sprawozdaniami. Inicjatywy Komisji przedstawiono odpowiednio 5 lipca (marnotrawienie żywności), 11 lipca (światy wirtualne) i 15 listopada (mobilność edukacyjna). Nowe panele obywatelskie przyczyniają się do poszerzenia procesu konsultacji, w ramach którego Komisja zbiera dowody od obywateli i zainteresowanych stron.

Europejskie inicjatywy obywatelskie

Europejskie inicjatywy obywatelskie - otwórz w nowej zakładce. zainicjowano w 2012 r., a w kwietniu Komisja zarejestrowała setną taką inicjatywę. W ciągu całego roku Komisja zarejestrowała 37 nowych inicjatyw wzywających UE do podjęcia działań w różnych dziedzinach, takich jak godne traktowanie migrantów, dobrostan zwierząt, sieci kolejowe, podatki, zachowanie ukraińskiej kultury czy edukacja w zakresie obywatelstwa UE.

W 2023 r. Komisja odpowiedziała również na cztery udane inicjatywy, wzywające do ograniczenia stosowania pestycydów, do zaprzestania handlu samymi płetwami rekinów, do zaprzestania badań na zwierzętach oraz do zakazania produkcji futer i handlu nimi. Od 2012 r. aż 10 inicjatyw otrzymało ponad 1 mln deklaracji poparcia.

W sprawozdaniu z 2023 r. - otwórz w nowej zakładce. dotyczącym stosowania nowych przepisów w sprawie europejskiej inicjatywy obywatelskiej obowiązujących od 2020 r. wykazano, że dzięki tym przepisom ramy stały się dostępniejsze, łatwiejsze w użyciu i mniej uciążliwe dla organizatorów inicjatyw i osób je popierających. W sprawozdaniu zaproponowano także praktyczne usprawnienia w zakresie zwiększania ogólnej znajomości inicjatyw obywatelskich oraz informowania obywateli o przysługującym im prawie do korzystania z nich, a także sposobu przeprowadzania bardziej widocznych działań następczych w związku z udanymi inicjatywami.

Wzmocnienie praw obywateli

Obywatelstwo unijne jest jednym z najważniejszych osiągnięć Unii Europejskiej. Aby upamiętnić trzydziestą rocznicę jego wprowadzenia, Komisja zaproponowała środki - otwórz w nowej zakładce. wzmocnienia praw obywatelskich oraz wskazówki dla obywateli zawierające najważniejsze informacje o tych prawach. W sprawozdaniu na temat obywatelstwa UE z 2023 r. - otwórz w nowej zakładce. zwrócono uwagę na postępy poczynione w promowaniu praw obywatelskich, wspólnych wartości i demokratycznego uczestnictwa w UE od czasu opublikowania ostatniego takiego sprawozdania w 2020 r.

Wzmocnienie pozycji dzieci i młodzieży

Niemal 20 proc. obywateli UE to dzieci. Mają one prawo wyrażać swoją opinię o sprawach, które ich dotyczą. W 2023 r. osoby poniżej 18. roku życia otrzymały dodatkowe możliwości uczestnictwa w procesie decyzyjnym za pośrednictwem unijnej platformy uczestnictwa dzieci - otwórz w nowej zakładce.. Do platformy, która powstała w październiku 2022 r., dołączyło już niemal 50 organizacji z całej UE pracujących bezpośrednio z dziećmi.

W czerwcu w Brukseli odbyło się pierwsze zgromadzenie ogólne unijnej platformy uczestnictwa dzieci, któremu współprzewodniczyły i które współorganizowały dzieci i nastolatki z UE. Około sześćdziesięcioro dzieci zebrało się, aby omówić takie tematy jak demokracja, zmiana klimatu, zdrowie psychiczne, bezpieczeństwo i ubóstwo, którymi platforma będzie się zajmować przez najbliższe trzy lata.

Za sprawą Europejskiego Roku Młodzieży - otwórz w nowej zakładce. 2022 młodzież zajęła ważne miejsce wśród priorytetów politycznych każdego szczebla, a jej perspektywę uwzględniono w wielu różnych obszarach polityki. Rok Młodzieży zmobilizował i zaangażował miliony młodych ludzi, którzy w ramach szeregu programów i inicjatyw politycznych UE wzięli udział w 13 tys. działań w 67 krajach i dowiedzieli się wiele o możliwościach UE. Opracowano szereg możliwości uczestnictwa młodzieży, takich jak platforma „Youth Voices” - otwórz w nowej zakładce., inicjatywa „Youth Talks” - otwórz w nowej zakładce., dialogi polityczne - otwórz w nowej zakładce. oraz zespół młodych europejskich dziennikarzy - otwórz w nowej zakładce.. Kampanie w mediach społecznościowych, które trwały od lutego 2022 r. do maja 2023 r., miały 210 mln wyświetleń i 10 mln reakcji i dotarły do 91,4 mln osób.

Młodzi ludzie, aby stać się aktywnymi obywatelami, muszą zrozumieć, jak działa demokracja oraz jakie są ich prawa i obowiązki. Opublikowane w maju materiały dla szkół - otwórz w nowej zakładce. – „Demokracja UE w akcji” – wprowadzają uczniów w świat europejskiej inicjatywy obywatelskiej i zachęcają ich do aktywnego zaangażowania się w sprawy europejskie.