Rozporządzenie w sprawie zarządzania azylem i migracją

– przewiduje ustanowienie nowego mechanizmu solidarności w celu zrównoważenia obecnego systemu, w ramach którego kilka państw członkowskich musi rozpatrywać zdecydowaną większość wniosków o udzielenie azylu. Przewidziano też jasne przepisy dotyczące odpowiedzialności za wnioski o udzielenie azylu.

Rozporządzenie w sprawie procedur azylowych

– określa wspólną procedurę, którą państwa członkowskie muszą stosować wobec osób ubiegających się o ochronę międzynarodową, dzięki czemu procedury azylowe, powrotowe i graniczne będą szybsze i skuteczniejsze.

Rozporządzenie kryzysowe

– ma zapewnić gotowość UE do sprostania w przyszłości sytuacjom kryzysowym, m.in. wynikającym z instrumentalizacji migrantów.

Zwalczanie przemytu migrantów i handlu ludźmi oraz zapobieganie tym procederom to dwa priorytety Unii Europejskiej. Mają one kluczowe znaczenie w kontekście kompleksowego rozwiązania problemu migracji nieuregulowanej. Sieci przemytu migrantów wiedzą, jak wykorzystywać luki prawne, i stosują nowe metody rekrutacji, takie jak media społecznościowe i aplikacje mobilne. Ta nowa metoda, znana jako przemyt z wykorzystaniem narzędzi cyfrowych, stanowi nowe wyzwanie dla organów ścigania i organów sądowych. Przemyt imigrantów i handel ludźmi często są ze sobą powiązane: siatki przemytnicze mogą wykorzystywać migrantów na szlaku lub przemycać ich w celu wykorzystywania, gdy dotrą do Europy.

Operacyjne grupy zadaniowe wspierane przez Agencję Unii Europejskiej ds. Współpracy Organów Ścigania - otwórz w nowej zakładce. i wspólne zespoły dochodzeniowo-śledcze w ramach Agencji Unii Europejskiej ds. Współpracy Wymiarów Sprawiedliwości w Sprawach Karnych - otwórz w nowej zakładce. wzmacniają wysiłki na rzecz zwalczania sieci przemytu migrantów. Na przykład w ramach działań następczych podjętych przez Włochy w związku z 10-punktowym planem dotyczącym Lampedusy utworzono operacyjną grupę zadaniową. Agencja Unii Europejskiej ds. Szkolenia w Dziedzinie Ścigania - otwórz w nowej zakładce. przyczynia się również do zwalczania organizacji przestępczych.

Zgodnie z unijnym planem działania na rzecz zwalczania przemytu migrantów (2021–2025) - otwórz w nowej zakładce. zainicjowano z Tunezją partnerstwo operacyjne na rzecz zwalczania przemytu, opierające się na partnerstwach zawartych w 2022 r. z Marokiem, Nigrem i Bałkanami Zachodnimi.

Wykorzystanie komercyjnych środków transportu, głównie powietrznego, w celu ułatwienia nielegalnej migracji do UE stopniowo stało się nowym sposobem działania siatek przemytniczych. Aby rozwiązać ten problem, w czerwcu Komisja przyjęła zestaw narzędzi - otwórz w nowej zakładce. wspierających państwa członkowskie, w tym poprzez ukierunkowane działania informacyjne skierowane do przewoźników.

W listopadzie Komisja zaproponowała aktualizację - otwórz w nowej zakładce. 20-letnich ram prawnych UE w celu zwalczania przemytu migrantów. Obejmowała ona wniosek ustanawiający minimalne przepisy - otwórz w nowej zakładce. mające na celu zapobieganie ułatwianiu nielegalnego wjazdu, tranzytu i pobytu w UE oraz przeciwdziałanie temu zjawisku, z surowszymi karami dla przemytników. Nowe przepisy wzmocniłyby rolę agencji UE, w szczególności Agencji Unii Europejskiej ds. Współpracy Organów Ścigania, oraz zacieśniłyby współpracę z krajami partnerskimi w celu rozwiązania tego problemu na świecie. UE ogłosiła również wezwanie do działania na rzecz światowego sojuszu na rzecz zwalczania przemytu migrantów - Plik PDF – otwórz w nowej zakładce..

Nowe wyzwania

Częścią skutecznego zarządzania migracją jest skoordynowana polityka wizowa. UE zawarła umowy o ruchu bezwizowym z ponad 60 krajami, co przynosi wiele korzyści obywatelom obu stron, a także państwom członkowskim i krajom partnerskim. Ruch bezwizowy wiąże się jednak również z wyzwaniami w zakresie migracji i bezpieczeństwa - otwórz w nowej zakładce.. Przykładowo niewystarczające dostosowanie krajowych przepisów wizowych do polityki wizowej UE może sprawić, że kraj bezwizowy stanie się węzłem tranzytowym umożliwiającym nielegalny wjazd do UE. Ponadto programy obywatelstwa dla inwestorów prowadzone przez państwa zwolnione z obowiązku wizowego spoza UE stanowią ryzyko dla bezpieczeństwa.

W odpowiedzi na te wyzwania Komisja zaproponowała przegląd - otwórz w nowej zakładce. obecnego mechanizmu zawieszającego zwolnienie z obowiązku wizowego - otwórz w nowej zakładce.. Wniosek wprowadza nowe podstawy do zawieszenia systemów bezwizowych, bardziej elastyczne progi uruchamiające mechanizm oraz przepisy mające na celu wzmocnienie obowiązków w zakresie monitorowania i sprawozdawczości.

W październiku Komisja przedstawiła również Parlamentowi szóste sprawozdanie - otwórz w nowej zakładce. w ramach mechanizmu zawieszającego zwolnienie z obowiązku wizowego. W sprawozdaniu omówiono rozwój sytuacji w krajach Bałkanów Zachodnich i w krajach Partnerstwa Wschodniego. Koncentruje się ono również na krajach Pacyfiku i Karaibów, które prowadzą programy obywatelstwa dla inwestorów.

Wzmocnienie zarządzania granicami

W marcu przedstawiono pierwszą w historii europejską strategię zarządzania granicami - otwórz w nowej zakładce.. Zapewnia on skoordynowane ramy dla krajowych organów oraz dla ponad 120 tys. pracowników krajowych służb granicznych i Europejskiej Agencji Straży Granicznej i Przybrzeżnej - otwórz w nowej zakładce., którzy współpracują na rzecz ochrony granic UE. Wspólna wizja wypracowana została po długim okresie konsultacji między instytucjami. Strategia zmniejsza również zależność od technologii krytycznych z państw spoza UE poprzez wykorzystanie wyników unijnych badań naukowych i innowacji w zakresie zarządzania granicami.

Komisja podjęła dalsze kroki w celu stworzenia wspólnego unijnego systemu zarządzania powrotami migrantów o nieuregulowanym statusie, w tym poprzez zalecenie w sprawie wzajemnego uznawania decyzji nakazujących powrót i przyspieszonych powrotów - otwórz w nowej zakładce.. Unijny koordynator ds. powrotów - otwórz w nowej zakładce., wspierany przez przedstawicieli państw członkowskich i Europejskiej Agencji Straży Granicznej i Przybrzeżnej, sfinalizował strategię operacyjną wytyczającą kierunek prac sieci wysokiego szczebla ds. powrotów i rozpoczął jej wdrażanie. Komisja współpracuje już z państwami członkowskimi nad ukierunkowanymi działaniami w zakresie powrotów. Państwa członkowskie zgłosiły wzrost o 9 proc. liczby decyzji nakazujących powrót wydawanych obywatelom państw trzecich w okresie od stycznia do września 2023 r. w porównaniu z tym samym okresem w poprzednim roku.

Strefa Schengen

Podczas pierwszego od ponad dziesięciu lat rozszerzenia strefy Schengen - otwórz w nowej zakładce. Chorwacja stała się 27. krajem, który 1 stycznia 2023 r. przystąpił do przestrzeni podróżowania bez granic. Oprócz 23 państw członkowskich członkami Schengen są również: Islandia, Liechtenstein, Norwegia i Szwajcaria. W grudniu Rada podjęła również przełomową decyzję - otwórz w nowej zakładce. o przyjęciu Bułgarii i Rumunii do strefy Schengen, począwszy od zniesienia kontroli na granicach powietrznych i morskich z końcem marca 2024 r. Ich przystąpienie pobudzi podróże, handel i turystykę, a także przyczyni się do dalszej konsolidacji jednolitego rynku. Dyskusje na temat dalszej decyzji o zniesieniu kontroli na granicach lądowych będą kontynuowane w 2024 r. Rozszerzona strefa Schengen sprawi, że UE stanie się silniejsza jako Unia, jak określono w sprawozdaniu na temat stanu strefy Schengen w 2023 r. - otwórz w nowej zakładce.

W 2023 r. uruchomiono zmodernizowany System Informacyjny Schengen - otwórz w nowej zakładce.. Daje on państwom członkowskim dodatkowe możliwości wspierania współpracy transgranicznej i wymiany informacji w strefie Schengen. Po intensywnych przygotowaniach władz cypryjskich w celu zapewnienia ich gotowości do przetwarzania danych z systemu informacyjnego Schengen Cypr przystąpił do systemu w lipcu.

Obecnie procedury wizowe w strefie Schengen nadal w dużym stopniu opierają się na dokumentacji papierowej, co prowadzi do wyższych kosztów zarówno dla podróżnych, jak i dla państw uczestniczących. W 2023 r. UE przyjęła nowe przepisy - otwórz w nowej zakładce. umożliwiające cyfryzację procedur, co jest kluczowym rezultatem strategii dotyczącej strefy Schengen - otwórz w nowej zakładce., przedstawionej przez Komisję w czerwcu 2021 r.

umożliwi wykorzystanie rosnącej skuteczności systemów sztucznej inteligencji, które pomagają pracownikom służby zdrowia w wykrywaniu i diagnozowaniu nowotworów

wesprze opracowywanie i pilotażowe stosowanie innowacyjnych rozwiązań wspomaganych komputerowo, aby dokładniej i niezawodniej obrazować nowotwory oraz świadczyć spersonalizowaną opiekę, zgodnie z celami europejskiego planu walki z rakiem

unaoczni sposoby pozyskiwania, wykorzystywania i gromadzenia obrazów medycznych przy jednoczesnym zapewnieniu wysokiego poziomu etyki, zaufania, bezpieczeństwa i ochrony danych osobowych, w pełnej zgodności z wartościami i zasadami UE

Nowotwory są na drugim miejscu wśród przyczyn śmiertelności w UE – odpowiadają za 26 % wszystkich zgonów - otwórz w nowej zakładce..

Umieralność na raka w UE jest o prawie 75 % wyższa wśród mężczyzn.

Tytoń pali o 50 % więcej osób - otwórz w nowej zakładce. w grupach o niższych dochodach niż w grupach o wyższych dochodach.

Komisja zainicjowała szereg dialogów z młodymi osobami, które przeżyły raka, aby lepiej zrozumieć ich potrzeby i wyzwania, przed którymi stoją, oraz opracować wraz z nimi inicjatywy, które pomogą rozwiązać te kwestie.

W kwietniu rozpoczęto prace nad opracowaniem pierwszego na szczeblu UE kodeksu postępowania dotyczącego sprawiedliwego dostępu do usług finansowych dla osób, które przeżyły raka. Ma on na celu propagowanie prawa do bycia zapomnianym i przeciwdziałanie dyskryminacji, tak aby osoby z historią raka były traktowane sprawiedliwie przy dostępie do produktów finansowych, takich jak kredyty hipoteczne lub ubezpieczenia na życie.

Aż 78 proc. przypadków nowotworów pochodzenia zawodowego rozpoznawanych w państwach członkowskich ma związek z azbestem.

(Zob. rozdział 6 dotyczący środków UE mających na celu zmniejszenie narażenia zawodowego na działanie azbestu).

Po ponad trzech latach 5 maja 2023 r. Światowa Organizacja Zdrowia ogłosiła, że COVID-19 nie stanowi już światowego stanu zagrożenia zdrowia. UE przezwyciężyła ten bezprecedensowy kryzys - otwórz w nowej zakładce. dzięki zdecydowanym działaniom i współpracy na szczeblu globalnym, unijnym i państw członkowskich oraz znaczne inwestycje w naukę i innowacje.

Chociaż jego status uległ zmianie, COVID-19 nie zniknął, a UE pozostaje czujna. Europejskie Centrum ds. Zapobiegania i Kontroli Chorób - otwórz w nowej zakładce. uważnie monitoruje zmieniającą się sytuację. Jesienią opublikowało ono aktualne informacje - otwórz w nowej zakładce. na temat zwiększonego przenoszenia zakażenia COVID-19 w UE i Europejskim Obszarze Gospodarczym, a także wytyczne dotyczące szczepień i kampanii informacyjnych dla państw członkowskich. W październiku Centrum i Światowa Organizacja Zdrowia uruchomiły nowe narzędzie nadzoru - otwórz w nowej zakładce. w celu monitorowania połączonego wpływu chorób układu oddechowego oraz poprawy wczesnego wykrywania i przekazywania objawów występowania wirusa oddechowego.

W odpowiedzi na pandemię COVID-19 Komisja ustanowiła Europejską Unię Zdrowotną - otwórz w nowej zakładce., aby poprawić i chronić zdrowie wszystkich w UE. Na podstawie wniosków wyciągniętych z pandemii nowe ramy - otwórz w nowej zakładce. wzmacniają unijną strukturę zapobiegania poważnym transgranicznym zagrożeniom zdrowia - otwórz w nowej zakładce. oraz gotowości i reagowania na nie. Rozszerzają również rolę dwóch kluczowych agencji UE poprzez nowe mandaty Europejskiego Centrum ds. Zapobiegania i Kontroli Chorób - otwórz w nowej zakładce. oraz Europejskiej Agencji Leków - otwórz w nowej zakładce..

Urząd ds. Gotowości i Reagowania na Stany Zagrożenia Zdrowia - otwórz w nowej zakładce. (HERA) Komisji odgrywa kluczową rolę w zapewnieniu, aby UE dysponowała lekami i sprzętem potrzebnym do ochrony swoich obywateli w stanach zagrożenia. W maju Komisja, w imieniu państw członkowskich, zawarła umowę z BioNTech-Pfizer - otwórz w nowej zakładce. w celu lepszego dostosowania dostaw szczepionek do potrzeb państw członkowskich i zapewnienia dostępności dostosowanych szczepionek przeciwko COVID-19 w przypadku pojawienia się nowych wariantów. Podpisano również umowę ramową z wiodącymi producentami szczepionek, ustanawiającą unijną sieć FAB - otwórz w nowej zakładce. na potrzeby zapewnienia ciągłej zdolności do produkcji szczepionek w przypadku przyszłego stanu zagrożenia zdrowia publicznego. HERA Invest - otwórz w nowej zakładce., inicjatywa uruchomiona w 2023 r., będzie wspierać badania i rozwój w zakresie najpilniejszych transgranicznych zagrożeń zdrowia. HERA współpracuje również z państwami członkowskimi w celu poprawy wiedzy i umiejętności w zakresie gotowości i reagowania w dziedzinie zdrowia, w szczególności w kluczowych obszarach, takich jak gromadzenie zapasów i zamówienia publiczne.

Kontynuowane są wysiłki na rzecz zwiększenia gotowości Europy na wypadek pandemii i gotowości do ogólnounijnych badań klinicznych, aby zapewnić terminowy dostęp do nowatorskich metod leczenia i szczepionek. UE zdecydowanie popiera Fundusz Pandemiczny - otwórz w nowej zakładce. prowadzony przez Bank Światowy. Fundusz wspiera zapobieganie pandemiom, gotowość i reagowanie na nie w krajach o niskim i średnim dochodzie, przy czym głównymi płatnikami są UE, jej państwa członkowskie i instytucje finansowe, działające wspólnie jako Drużyna Europy - otwórz w nowej zakładce..

Proponowana reforma unijnego prawodawstwa farmaceutycznego - otwórz w nowej zakładce. – największa i najbardziej dalekosiężna od 20 lat – ma na celu lepsze dostosowanie tego kluczowego sektora do potrzeb XXI wieku.

Przedstawiona w kwietniu reforma dotyczy kilku podstawowych wyzwań. Na przykład leki nadal nie docierają wystarczająco szybko do pacjentów i nie zawsze są w równym stopniu dostępne w państwach członkowskich. Wysokie ceny innowacyjnych metod leczenia i niedobory leków również stanowią poważny problem dla pacjentów i świadczeniodawców.

Głównym celem reformy jest stworzenie jednolitego rynku leków, który zapewni wszystkim pacjentom w całej UE terminowy i równy dostęp do bezpiecznych, skutecznych i przystępnych cenowo leków. Przegląd wesprze również innowacje w zakresie rozwoju leków i zwiększy konkurencyjność UE poprzez dostosowany do przyszłych wyzwań, odporny na kryzysy i uproszczony system farmaceutyczny. Oznacza to, że nowe i lepsze metody leczenia stałyby się szybciej dostępne, dzięki czemu pacjenci szybciej skorzystaliby z potrzebnej im opieki.

Reforma obejmuje zestaw środków mających na celu rozwiązanie problemu niedoborów leków w perspektywie długoterminowej i poza sytuacjami kryzysowymi. W ramach tego celu w październiku Komisja przedstawiła - otwórz w nowej zakładce. zestaw środków, ze szczególnym uwzględnieniem leków o najbardziej krytycznym znaczeniu, w przypadku których należy stale zapewniać bezpieczeństwo dostaw w UE. Uruchomiono również europejski mechanizm dobrowolnej solidarności dotyczący leków - otwórz w nowej zakładce., który umożliwia państwom członkowskim redystrybucję leków z ich dostępnych zapasów w przypadku krytycznych niedoborów w innych państwach UE. W ramach reformy zaproponowane zostaną nowe przepisy i zachęty dla przedsiębiorstw farmaceutycznych, a także uproszczone procedury regulacyjne i wzmocnione aspekty środowiskowe podczas produkcji leków.

Oporność na środki przeciwdrobnoustrojowe - otwórz w nowej zakładce. jest uznawana za jedno z trzech największych zagrożeń dla zdrowia w UE. Ma ona miejsce, gdy bakterie stają się oporne na leki stosowane do zwalczania zakażeń. Reforma obejmuje środki na rzecz rozważnego stosowania i nową zachętę do stosowania przełomowych środków przeciwdrobnoustrojowych. Zalecenie zaproponowane przez Komisję, w tym unijne i krajowe cele w zakresie konsumpcji środków przeciwdrobnoustrojowych, zostało szybko przyjęte - otwórz w nowej zakładce. przez Radę w ramach unijnego zestawu narzędzi - otwórz w nowej zakładce. dotyczących oporności na środki przeciwdrobnoustrojowe.