Wymiana informacji podatkowych w UE – solidne podstawy, niedociągnięcia we wdrażaniu

Streszczenie

I

Celem Unii Europejskiej jest zapewnienie uczciwego i skutecznego opodatkowania w obrębie jednolitego rynku i pobór wszystkich podatków w miejscu, w którym są należne. Skoordynowana polityka podatkowa UE zapewnia podatnikom większą pewność oraz sprzyja inwestycjom i konkurencji.

II

Od 2011 r. Rada uzgodniła szereg inicjatyw ustawodawczych umożliwiających państwom członkowskim udostępnianie w różny sposób informacji podatkowych. Zasady dotyczące wymiany informacji i innych form współpracy administracyjnej pozwalają państwom członkowskim uzyskać dostęp do informacji niezbędnych do zapewnienia poboru podatków.

III

Komisja Europejska odpowiada za opracowywanie wniosków ustawodawczych w sprawie systemu wymiany informacji podatkowych i zapewnianie wytycznych państwom członkowskim. Jeżeli prawodawstwo UE nie jest wdrażane we właściwy sposób w danym państwie członkowskim, Komisja może wszcząć przeciwko niemu postępowanie w sprawie uchybienia zobowiązaniom państwa członkowskiego. W zakres kompetencji Komisji wchodzi również monitorowanie sposobu wdrażania systemu wymiany informacji i jego skuteczności. Państwa członkowskie odpowiadają z kolei za wymianę odpowiednich informacji podatkowych i ich wykorzystywanie w celu zapewnienia zgodności z przepisami.

IV

W ramach niniejszej kontroli Trybunał przeanalizował najważniejsze aspekty decydujące o skuteczności systemu wymiany informacji podatkowych w UE. Zdecydował się on przeprowadzić kontrolę w tym obszarze, ponieważ system wymiany informacji podatkowych, który istnieje od 2011 r., nie był dotąd przedmiotem kontroli. Kontrola objęła okres od 2014 do 2019 r. Analizie poddano ramy legislacyjne zaproponowane przez Komisję we wniosku ustawodawczym i wprowadzone w życie, a ponadto przeanalizowano, na ile sprawnie monitorowała ona wdrażanie i działanie systemu wymiany informacji podatkowych. Trybunał odbył wizyty w pięciu państwach członkowskich w celu ustalenia, w jaki sposób wykorzystują one informacje będące przedmiotem wymiany i jak dokonują pomiaru skuteczności systemu.

V

Ogólny wniosek Trybunału jest taki, że system wymiany informacji podatkowych został ustanowiony poprawnie, lecz konieczne są dalsze działania w zakresie monitorowania, zapewnienia jakości danych oraz wykorzystywania uzyskanych informacji.

VI

Jeśli chodzi o prace Komisji, Trybunał stwierdził, że ustanowiła ona wprawdzie odpowiednie ramy wymiany informacji podatkowych, lecz nie zapewnia aktywnie wytycznych ani nie mierzy w wystarczającym zakresie wyników i oddziaływania, jakie udało się osiągnąć dzięki wykorzystaniu informacji przekazanych w ramach wymiany. W następstwie wizyt w państwach członkowskich Trybunał doszedł przede wszystkim do wniosku, że informacje, jakimi wymieniają się państwa członkowskie, mają ograniczoną jakość i nie są wykorzystywane na szeroką skalę. Ponadto państwa członkowskie robią niewiele, by monitorować skuteczność systemu.

VII

Chociaż Komisja zapewniła jasne i przejrzyste ramy legislacyjne, niektóre formy dochodu w państwach członkowskich mogą w dalszym ciągu wymykać się opodatkowaniu. Monitorowanie przez Komisję wdrażania systemu w państwach członkowskich nie jest dostatecznie rozbudowane i nie obejmuje wizyt w państwach członkowskich ani skuteczności systemów sankcji. Komisja zapewniła państwom członkowskim przydatne wytyczne na wczesnych etapach wymiany informacji, ale w ostatnim czasie nie wydała dalszych wytycznych, które pomagałyby państwom członkowskim w analizowaniu uzyskiwanych informacji i wykorzystywaniu ich w celu poboru odpowiednich podatków.

VIII

Informacje zebrane przez państwa członkowskie charakteryzują się ograniczoną jakością, a ponadto są niekompletne i nieprecyzyjne. Większość z państw członkowskich, które odwiedzili przedstawiciele Trybunału, nie kontroluje jednostek sprawozdawczych w celu zapewnienia jakości i kompletności danych przed przekazaniem ich innemu państwu członkowskiemu. Ponadto zaledwie kilka państw członkowskich podaje wszystkie wymagane kategorie informacji, co umożliwia unikanie opodatkowania w przypadku pewnych rodzajów dochodów. Chociaż państwa członkowskie identyfikują odpowiednich podatników, informacje objęte automatyczną wymianą nie są wykorzystywane w dostatecznym stopniu.

IX

Brak jest wspólnych unijnych ram monitorowania działania i skuteczności systemu, a indywidualne oceny dokonane przez niektóre państwa członkowskie nie są dostatecznie jasne i przejrzyste.

X

Trybunał formułuje szereg zaleceń mających na celu poprawę skuteczności systemu wymiany informacji podatkowych. Poniższe zalecenia są skierowane do pięciu państw członkowskich, w których odbyły się wizyty (Cypr, Hiszpania, Niderlandy, Polska i Włochy), ale mogą mieć również zastosowanie do innych państw.

1. Komisja powinna:
   • podjąć bezpośrednie i skuteczne działania w celu zaradzenia problemowi nieodpowiedniej jakości danych przesyłanych przez państwa członkowskie;
   • przedstawić wnioski ustawodawcze w celu zapewnienia, aby wymiana obejmowała wszystkie istotne informacje o dochodach;
   • rozszerzyć swoją działalność w zakresie monitorowania i rozbudować wytyczne dla państw członkowskich.
2. Państwa członkowskie powinny:
   • dopilnować, aby informacje podlegające wymianie były kompletne i miały dostateczną jakość;
   • ustanowić systematyczne procedury analizy ryzyka otrzymywanych informacji i korzystać z nich w możliwie szerokim zakresie.
3. Komisja powinna wspólnie z państwami członkowskimi ustanowić rzetelne wspólne ramy pomiaru korzyści płynących z systemu wymiany informacji podatkowych.

Wprowadzenie

01

W dzisiejszych czasach, kiedy środki finansowe można przesłać na drugi koniec świata jednym kliknięciem, niektórych podatników kusi możliwość ukrywania inwestycji na rachunkach offshore. Jeszcze do niedawna wiele państw i innych terytoriów otwarcie funkcjonowało jako raje podatkowe, tolerując tajne rachunki bankowe i firmy przykrywki oraz odmawiając udostępniania informacji rządom innych państw¹.

02

Na jednolitym rynku spółki generujące zyski powinny odprowadzać podatki tam, gdzie zarabiają pieniądze. Tymczasem stosują one agresywne planowanie podatkowe, aby wykorzystać różnice w przepisach podatkowych w poszczególnych państwach członkowskich i w ten sposób odprowadzić możliwie najmniejsze podatki od uzyskanych zysków.

03

Szacuje się, że w UE utracone dochody podatkowe wynikające z unikania opodatkowania przez osoby prawne to kwota rzędu 50–70 mld euro rocznie². Wartość ta może wynieść nawet 190 mld euro (ok. 1,7% unijnego PKB w momencie przeprowadzania analizy), jeżeli uwzględnić inne czynniki, takie jak udogodnienia podatkowe i nieefektywne rozwiązania w dziedzinie poboru podatków.

04

Mając na względzie sprawiedliwość społeczną i wzrost gospodarczy, Komisja wspólnie z państwami członkowskimi dąży do tego, by systemy opodatkowania stały się bardziej przejrzyste oraz charakteryzowały się lepszą rozliczalnością i ogólnie większą skutecznością. Idzie to w parze z pojęciem sprawiedliwości podatkowej – podatnicy prowadzący działalność na terytorium wielu państw członkowskich, zarówno jeżeli mowa o korporacjach wielonarodowych, jak i osobach fizycznych, nie powinni czerpać korzyści podatkowych z powodu ograniczonej komunikacji między organami podatkowymi. Jednocześnie jeżeli podatki są odprowadzane prawidłowo i już od początku trafiają do właściwych państw, późniejsze korekty stają się zbędne, a pewność podatkowa w Unii ulega poprawie.

Działania UE

05

W 1998 r. Rada do Spraw Gospodarczych i Finansowych przyjęła unijny kodeks postępowania w zakresie opodatkowania działalności gospodarczej³. Uznając „pozytywny wpływ uczciwej konkurencji”, Rada wezwała państwa członkowskie do pełnej współpracy, by zapobiegać unikaniu opodatkowania⁴ i uchylaniu się od opodatkowania⁵, w szczególności poprzez wymianę informacji podatkowych⁶.

06

Chociaż pobór podatków należy do kompetencji państw członkowskich, oszustwa podatkowe i uchylanie się od opodatkowania to problemy, które są przedmiotem działań również na szczeblu UE. Państwa członkowskie uzgodniły, że kluczowe znaczenie ma usprawnienie i rozwinięcie bliskiej współpracy administracyjnej krajowych organów podatkowych z wykorzystaniem ram transgranicznych i instrumentów proponowanych przez Unię Europejską.

07

Aby zagwarantować właściwe funkcjonowanie rynku wewnętrznego i chronić interesy finansowe Unii, Komisja zachęca państwa członkowskie do współpracy i stara się ją usprawnić za pośrednictwem Dyrekcji Generalnej ds. Podatków i Unii Celnej (DG TAXUD). Zgodnie z deklaracją misji przewidującą rozwijanie i monitorowanie wdrażania polityki podatkowej w całej UE z korzyścią dla obywateli⁷, przedsiębiorstw i państw członkowskich oraz w ramach wspierania państw członkowskich w zwalczaniu oszustw i uchylania się od opodatkowania DG TAXUD:

• opracowuje wnioski ustawodawcze dotyczące ustanowienia i usprawnienia wymiany informacji podatkowych między państwami członkowskimi oraz monitoruje wdrażanie przepisów w państwach członkowskich;
• zapewnia mechanizmy, systemy i interfejsy elektroniczne służące do koordynowania wymiany informacji podatkowych;
• nadzoruje centralną bazę danych na potrzeby wymiany informacji o interpretacjach indywidualnych prawa podatkowego o wymiarze transgranicznym i uprzednich porozumieniach cenowych;
• zarządza programem Fiscalis 2020 wykorzystywanym w celu wymiany najlepszych praktyk i wiedzy wśród państw członkowskich i Komisji (zob. załącznik VI).

08

Rządy państw członkowskich UE dysponują szeroką swobodą w zakresie kształtowania własnych przepisów i systemów podatkowych, a decyzje w tym szczególnie newralgicznym obszarze polityki podejmowane na szczeblu UE wymagają zgody wszystkich państw członkowskich. Niemniej jednak przepisy krajowe muszą spełniać określone zasady podstawowe, takie jak zasada niedyskryminacji czy swoboda przemieszczania się w obrębie rynku wewnętrznego. Przepisy podatkowe jednego państwa nie powinny umożliwiać unikania opodatkowania w innym państwie.

09

Państwa członkowskie mają obowiązek:

• prowadzić systemy opodatkowania;
• zbierać i przekazywać wymagane informacje dotyczące podatków;
• wymieniać się najlepszymi praktykami;
• zapewniać uczciwą konkurencję podatkową na rynku wewnętrznym.

Dyrektywa w sprawie współpracy administracyjnej

10

Wspólnoty Europejskie przyjęły dyrektywę dotyczącą współpracy administracyjnej w dziedzinie opodatkowania w 1977 r.⁸ Została ona zastąpiona aktualną dyrektywą w sprawie współpracy administracyjnej w dziedzinie opodatkowania⁹ (zob. załącznik III), która weszła w życie w dniu 1 stycznia 2013 r. (zob. ramka 1).

11

Dyrektywa ma przyczyniać się do realizacji trzech następujących celów szczegółowych:

• poprawa zdolności państw członkowskich do zapobiegania transgranicznym oszustwom podatkowym, uchylaniu się od opodatkowania i unikaniu opodatkowania;
• ograniczenie zakresu zachęt i korzyści prowadzących do szkodliwej konkurencji podatkowej (zob. ramka 2), w tym przeciwdziałanie unikaniu opodatkowania i agresywnemu planowaniu podatkowemu poprzez środki przejrzystości związane z interpretacjami indywidualnymi / uprzednimi porozumieniami cenowymi, a także poprzez sprawozdania przedsiębiorstw wielonarodowych według krajów;
• promowanie spontanicznego przestrzegania przepisów podatkowych poprzez ułatwienie wykrywania transgranicznych dochodów i aktywów.

12

Dyrektywa w sprawie współpracy administracyjnej w dziedzinie opodatkowania stanowiła odpowiedź na wzrastającą mobilność podatników i kapitału oraz umiędzynarodowienie instrumentów finansowych. Zmiany te przyniosły skokowy wzrost liczby transakcji transgranicznych, co utrudniało państwom członkowskim poprawne ustalenie wysokości należnego podatku i zachęcało do oszustw podatkowych. W tym kontekście zaistniała pilna potrzeba wzmocnienia współpracy w obszarze podatków.

13

W dyrektywie w sprawie współpracy administracyjnej w dziedzinie opodatkowania przewidziano trzy główne formy wymiany informacji w UE. Na rys. 1 przedstawiono, jak zmieniały się one z biegiem czasu:

• automatyczna wymiana informacji, która oznacza obowiązkową wymianę określonych z góry danych podatkowych i danych dotyczących rachunków finansowych z zastosowaniem określonych z góry formularzy i w określonych z góry terminach;
• wymiana informacji na wniosek w formie wniosku o informacje na temat jednego podatnika lub większej liczby podatników;
• spontaniczna wymiana informacji – przekazanie informacji, o które nikt nie występował, ale które jedno państwo uznaje za będące przedmiotem zainteresowania innego państwa.

W dyrektywie w sprawie współpracy administracyjnej w dziedzinie opodatkowania przewidziano również inne formy współpracy administracyjnej. W niniejszym sprawozdaniu skupiono się jedynie na jednoczesnych kontrolach konkretnych podatników w dwóch lub większej liczbie państw członkowskich, prowadzonych z myślą o wymianie informacji uzyskanych w ten sposób.

Zakres kontroli i podejście kontrolne

14

W niniejszej kontroli Trybunał dokonał oceny mechanizmów wymiany informacji podatkowych w UE, które decydują o skuteczności takiej wymiany, oraz innych narzędzi współpracy administracyjnej. Trybunał skoncentrował się przy tym na kontroli wdrożenia kolejnych wersji dyrektywy w sprawie współpracy administracyjnej w dziedzinie opodatkowania (od DAC1 do DAC5) w okresie od 2014 do 2019 r. (do czerwca 2020 r. wersja DAC6 nie zaczęła jeszcze być stosowana).

15

Trybunał zdecydował się przeprowadzić tę kontrolę, ponieważ system wymiany informacji podatkowych, który istnieje od 2011 r., nie był jak dotąd przedmiotem kontroli. W ramach kontroli poruszono kwestie problematyczne w systemie i sformułowano zalecenia dotyczące ulepszenia projektowania, wdrażania i monitorowania systemu, jak również lepszego wykorzystania informacji przez państwa członkowskie, w szczególności w odniesieniu do:

• stopnia, w jakim wymiana informacji przyczynia się do realizacji strategii Komisji Europejskiej na rzecz uczciwszego opodatkowania;
• skuteczności praktycznych rozwiązań i przedstawionych państwom członkowskim przez Komisję wytycznych dotyczących wdrażania dyrektywy w sprawie współpracy administracyjnej w dziedzinie opodatkowania;
• monitorowania systemu przez Komisję;
• zasobów i wytycznych niezbędnych do prawidłowego wdrożenia systemu;
• skutecznego wykorzystywania otrzymywanych informacji;
• skuteczności mechanizmów współpracy między państwami członkowskimi oraz między państwami członkowskimi a państwami spoza UE;
• skuteczności środków regulacyjnych i kontrolnych oraz alokacji zasobów.

16

Trybunał przeprowadził kontrolę działań podjętych przez Komisję i pięć państw członkowskich (Cypr, Hiszpanię, Niderlandy, Polskę i Włochy), które wybrano na podstawie ilościowych i jakościowych kryteriów ryzyka związanych z wymianą informacji (zob. załącznik II).

Komisja

17

W odniesieniu do Komisji Trybunał dokonał przeglądu zasad wymiany informacji podatkowych wynikających z wersji od DAC1 do DAC5 dyrektywy w sprawie współpracy administracyjnej w dziedzinie opodatkowania oraz przeanalizował, w jaki sposób DG TAXUD monitorowała ich wdrażanie. W szczególności zwrócono uwagę na:

• odnośne przepisy, weryfikowanie przez Komisję sposobu wprowadzenia przez państwa członkowskie przepisów unijnych do porządku krajowego oraz podejmowanie przez nią działań niezbędnych w przypadku opóźnień we wdrażaniu dyrektywy;
• istnienie i jakość wytycznych i informacji na temat wdrażania dyrektywy w sprawie współpracy administracyjnej w dziedzinie opodatkowania oraz sposób udostępniania tych informacji państwom członkowskim przez Komisję;
• funkcjonowanie programów i działań finansowanych z budżetu Unii Europejskiej mających na celu wsparcie państw członkowskich w wymianie dobrych praktyk i pomysłów na udoskonalenie systemu;
• ustanowienie przez Komisję wspólnych unijnych ram monitorowania funkcjonowania systemu w celu zapewnienia, aby pozwalał on osiągać zamierzone rezultaty.

18

Podejście kontrolne i metodykę zastosowaną przez Trybunał przy przeprowadzaniu tej kontroli w odniesieniu do Komisji przedstawiono w załączniku I.

Państwa członkowskie

19

W dyrektywie w sprawie współpracy administracyjnej w dziedzinie opodatkowania przewidziano wymóg, by państwa członkowskie współpracowały przy wymianie wszystkich istotnych informacji podatkowych. Trybunał ocenił, w jaki sposób państwa członkowskie:

• zapewniały, aby przekazywane dane były poprawne, kompletne i przesyłane w terminie;
• korzystały z otrzymanych informacji (a także jak można by to usprawnić);
• korzystały z innych form współpracy administracyjnej przewidzianych w dyrektywie;
• dokonywały pomiaru skuteczności systemu i korzystały z wyników tych pomiarów z myślą o wyeliminowaniu ryzyka i odpowiednim przydziale zasobów.

20

Podczas wizyt w państwach członkowskich Trybunał zastosował dobór próby oparty na analizie ryzyka w celu wyboru przykładów automatycznej i nieautomatycznej wymiany informacji (automatyczna wymiana informacji, wymiana informacji na wniosek i spontaniczna wymiana informacji) oraz kontroli jednoczesnych. Podejście kontrolne zastosowane na potrzeby kontroli państw członkowskich przedstawiono w załączniku II.

21

Zarówno informacje wymieniane między państwami członkowskimi, jak i systemy służące do wymiany informacji są ściśle poufne. Z tego względu w niniejszym sprawozdaniu nie podano szczegółowych informacji na temat państw członkowskich, chyba że informacje takie są publicznie dostępne.

Uwagi

Wprawdzie przepisy UE wyprzedzają pod pewnymi względami rozwiązania stosowane na forum międzynarodowym, można w nich zaobserwować braki

22

Prawodawstwo w dziedzinie wymiany informacji podatkowych powinno zapewniać, aby wszystkie podlegające mu dochody były opodatkowane w całości i w odpowiednim państwie członkowskim. Komisja powinna monitorować transpozycję przepisów do prawa krajowego oraz ich wdrażanie, a także zapewnić wytyczne gwarantujące ich jednolite stosowanie w całej UE. Trybunał przeanalizował proces legislacyjny prowadzony przez Komisję w odniesieniu do pierwotnego wniosku dotyczącego dyrektywy w sprawie współpracy administracyjnej w dziedzinie opodatkowania i jej kolejnych zmian. Przyjrzał się również, w jaki sposób Komisja monitoruje wdrażanie tej dyrektywy w państwach członkowskich, w tym jak udostępnia wytyczne niezbędne do realizacji tego celu.

Ramy legislacyjne są solidne, lecz nie kompleksowe

Unia Europejska wyprzedza pod pewnymi względami rozwiązania stosowane na forum międzynarodowym

23

W 2013 r. Organizacja Współpracy Gospodarczej i Rozwoju (OECD) przyjęła plan działania w odpowiedzi na strategie unikania opodatkowania i przenoszenia zysków¹⁰. W 2015 r. przedstawiła sprawozdanie na temat różnych aspektów tego planu działania, takich jak wymiana interpretacji indywidualnych prawa podatkowego o wymiarze transgranicznym, uprzednie porozumienia cenowe¹¹ oraz sprawozdawczość według krajów¹².

24

Wiele państw zgodziło się znieść tajemnicę bankową do celów podatkowych, udostępniać informacje podatkowe rządom innych państw i zrezygnować z tajemnicy dotyczącej właścicieli, porozumień bankowych i transakcji finansowych osób prawnych. Punktem wyjścia dla tych zmian była ogólnoświatowa norma dotycząca wymiany informacji na wniosek, opracowana przez OECD, w której przewidziano międzynarodową wymianę informacji między dwoma państwami na wniosek organu podatkowego oraz nowy wymóg uzyskania i wymiany informacji, nawet jeżeli w jej posiadaniu był bank.

25

Postęp technologiczny doprowadził ponadto do szerokiego rozpowszechnienia automatycznej wymiany informacji, która uzupełnia wymianę informacji na wniosek. Po pierwszych doświadczeniach w stosowaniu dyrektywy w sprawie opodatkowania dochodów z oszczędności międzynarodowe forum współpracy gospodarczej G-20 poparło w 2014 r. wniosek w sprawie przyjęcia globalnej normy w zakresie automatycznej wymiany informacji, którą OECD opublikowała w tym samym roku jako nowy wspólny standard do wymiany informacji¹³. Określa on rodzaj informacji objętych wymianą oraz zasady operacyjne. Według stanu na koniec 2019 r. do automatycznej wymiany informacji finansowych zgodnie ze standardem zobowiązało się ponad 100 państw¹⁴.

26

UE jest odgrywa wiodącą rolę w międzynarodowych zmianach zachodzących w tej dziedzinie, wyprzedzając niekiedy nawet OECD (zob. tabela 1) Szybko wdraża ona wspólne praktyki i stworzyła ujednolicone ramy uwzględniające międzynarodowe wartości odniesienia¹⁵. Dyrektywa w sprawie współpracy administracyjnej w dziedzinie opodatkowania jest spójna z regulacjami OECD¹⁶.

Ramy legislacyjne są przejrzyste i logiczne, ale niekompletne

27

Trybunał przeanalizował ramy legislacyjne przyjęte na potrzeby systemu wymiany informacji podatkowych i wskazał niedociągnięcia.

28

Ogólnie ramy legislacyjne opierają się na jasnym rozdziale zadań i obowiązków, a ich cele są dobrze zdefiniowane (zob. rys. 2 i załącznik V). Przepisy unijne są możliwe do wyegzekwowania za pośrednictwem Komisji i Trybunału Sprawiedliwości UE.

29

W swojej ocenie dyrektywy¹⁹ z 2019 r. Komisja nie stwierdziła żadnych poważnych problemów w zakresie przyjętych przepisów. W ocenie nie odniesiono się jednak do pewnych niedociągnięć prawodawczych opisanych w kolejnych punktach.

30

Z zakresu informacji podlegających wymianie wyłączone są kryptowaluty²⁰. Jeżeli podatnik przechowuje środki w postaci elektronicznych kryptowalut, platforma lub inny dostawca usług elektronicznych świadczący usługi zarządzania portfelem na rzecz takich klientów nie mają obowiązku zgłaszania organom podatkowym tego rodzaju kwot ani zysków. Z tego względu środki przechowywane w postaci takich instrumentów elektronicznych pozostają w dużej części nieopodatkowane.

31

Dochód z dywidend niepowierniczych (np. dywidend wypłacanych za pośrednictwem niepowierniczego rachunku bieżącego przez spółkę będącą rezydentem podatkowym w jednym państwie członkowskim jej akcjonariuszowi lub wspólnikowi będącemu rezydentem w innym państwie) nie stanowi odrębnej kategorii dochodu podlegającej automatycznej wymianie informacji w świetle dyrektywy DAC1. Jeżeli zatem państwo członkowskie, w którym spółka jest rezydentem podatkowym, nie wymienia się tego rodzaju informacjami z państwem członkowskim rezydencji podatkowej podatnika, tego rodzaju kwoty mogą być nieopodatkowane.

32

Państwa członkowskie nie mają obowiązku zgłaszać wszystkich kategorii dochodu przewidzianych w dyrektywie DAC1, ale jedynie dane, które są natychmiastowo dostępne. W rezultacie można zaobserwować duże różnice w liczbie kategorii informacji zgłaszanych przez każde państwo członkowskie (zob. pkt 48), co skutkuje nieopodatkowaniem pewnych rodzajów dochodów w państwie członkowskim rezydencji podatnika. We wniosku ustawodawczym z lipca 2020 r.²¹ Komisja zaproponowała zmianę służącą wzmocnieniu harmonizacji, zgodnie z którą państwa członkowskie byłyby zobowiązane do wymiany wszystkich dostępnych informacji, ale w przypadku co najmniej dwóch kategorii dochodu za okresy rozliczeniowe do 2024 r. i co najmniej czterech kategorii dochodu za okresy rozliczeniowe od 2024 r.

33

Interpretacje indywidualne prawa podatkowego o wymiarze transgranicznym są wyłączone z wymiany informacji, jeżeli zostały wydane osobom fizycznym (zob. pkt 73). Zamożni klienci indywidualni, dla których interpretację wydaje państwo członkowskie o korzystnych stawkach podatkowych, będą zatem unikać odprowadzania uczciwej kwoty podatku w państwie członkowskim ich rezydencji podatkowej.

Komisja monitoruje ramy legislacyjne

Komisja w dostatecznym stopniu monitoruje transpozycję dyrektywy w sprawie współpracy administracyjnej w dziedzinie opodatkowania do prawa krajowego

34

W monitorowaniu transpozycji dyrektywy w sprawie współpracy administracyjnej w dziedzinie opodatkowania przez państwa członkowskie Komisja uwzględnia wszystkie zmiany dyrektywy, jak również rozporządzenia wykonawcze i wszelkie późniejsze akty prawodawcze. Państwa członkowskie są zobowiązane do transpozycji dyrektyw Unii do prawa krajowego. W przypadku opóźnień w transpozycji przepisów unijnych do porządku krajowego Komisja wszczyna przeciwko państwom członkowskim postępowanie w sprawie uchybienia zobowiązaniom państwa członkowskiego z tytułu takich opóźnień. Jak dotąd wszczęto 62 postępowania tego rodzaju, przy czym według stanu na lipiec 2020 r. dwa postępowania są wciąż w toku.

35

W 2016 r. weszła w życie zmiana DAC5²² do dyrektywy umożliwiająca organom podatkowym dostęp do informacji związanych z przeciwdziałaniem praniu pieniędzy, które to informacje państwa członkowskie przechowują na podstawie czwartej dyrektywy w sprawie przeciwdziałania praniu pieniędzy²³. Dzięki tej zmianie państwa będą lepiej przygotowane do spełnienia obowiązków wynikających z dyrektywy w sprawie współpracy administracyjnej w dziedzinie opodatkowania w odniesieniu do uchylania się od opodatkowania i oszustw podatkowych. Najistotniejszy w tym zakresie jest dostęp do informacji dotyczących rachunków finansowych z dyrektywy DAC2, w szczególności jeżeli posiadaczem rachunku objętego obowiązkiem zgłoszenia jest podmiot pośredniczący.

36

Chociaż we wszystkich pięciu państwach członkowskich, w których odbyły się wizyty, przepisy dyrektywy DAC5 zostały transponowane do porządku krajowego, w dwóch z nich nie wdrożono jeszcze procedur w celu udzielenia organom podatkowym dostępu do informacji z zakresu przeciwdziałania praniu pieniędzy, na co termin upłynął w dniu 1 stycznia 2018 r. Komisja wszczęła trzy postępowania w sprawie uchybienia zobowiązaniom państwa członkowskiego, które w momencie kontroli Trybunału zostały już zakończone.

Zakres monitorowania wdrażania przepisów nie jest dość szeroki

37

Komisja prowadzi monitorowanie wdrażania przepisów na wysokim szczeblu. Ponadto państwa członkowskie mają obowiązek informowania Komisji w dorocznym kwestionariuszu, jak oceniają działanie dyrektywy w sprawie współpracy administracyjnej w dziedzinie opodatkowania (z podaniem statystyk o wymianach informacji i innych aspektach operacyjnych). Komisja monitoruje wymianę informacji między państwami członkowskimi na podstawie dorocznych kwestionariuszy i dorocznych dwustronnych informacji zwrotnych, które państwa członkowskie przekazują sobie wzajemnie. Monitorowanie to jednak nie obejmuje:

• podejmowania bezpośrednich i skutecznych działań w celu zaradzenia problemowi nieodpowiedniej jakości danych przesyłanych przez państwa członkowskie, na który zwrócono uwagę w ocenie dyrektywy w sprawie współpracy administracyjnej w dziedzinie opodatkowania dokonanej w 2018 r.²⁴;
• wizyt informacyjnych w państwach członkowskich, które służą zarówno ocenie osiągniętych postępów, jak i zidentyfikowaniu dobrych praktyk. Takie wizyty mogłyby również posłużyć do wskazania ewentualnych problemów, z którymi można by sobie poradzić poprzez ulepszenie przepisów lub zwrócenie na nie uwagi w ramach Fiscalis 2020 (zob. załącznik VI) lub grup ekspertów ds. współpracy administracyjnej;
• oceny narzędzi analizy ryzyka opracowanych przez państwa członkowskie na potrzeby analizy otrzymywanych przez nie informacji.

38

Zgodnie z przepisami dyrektywy w sprawie współpracy administracyjnej w dziedzinie opodatkowania²⁵ państwa członkowskie powinny wdrażać skuteczne, proporcjonalne i zniechęcające kary dla podmiotów raportujących. Aktualnie Komisja nie ocenia skali ani efektu odstraszającego kar, które każde państwo członkowskie ustanawia we własnych przepisach. Nie oferuje też żadnych wartości odniesienia na potrzeby dokonywania porównań ani nie zapewnia wytycznych w tym względzie.

Możliwości wymiany najlepszych praktyk nie są w pełni wykorzystywane, a ponadto brakuje wytycznych

39

W art. 15 dyrektywy w sprawie współpracy administracyjnej w dziedzinie opodatkowania przewidziano wymóg, aby Komisja i państwa członkowskie oceniały i wymieniały się swoimi doświadczeniami w dziedzinie współpracy administracyjnej. Przewidziano również wprost możliwość wykorzystania przez państwa członkowskie ich doświadczenia i najlepszych praktyk na potrzeby tworzenia wytycznych. Aby osiągnąć pożądany cel sprawiedliwego opodatkowania w UE²⁶, Komisja oddaje do dyspozycji państw członkowskich różne fora umożliwiające wymianę dobrych praktyk wypracowanych przez krajowe organy podatkowe.

40

Komisja udostępniła państwom członkowskim różne narzędzia służące do opracowywania i wymiany informacji i wiedzy fachowej. Głównym narzędziem tego rodzaju jest program Fiscalis 2020²⁷, którego główne zadanie polega na zapewnianiu wsparcia informatycznego umożliwiającego wymianę informacji i finansowaniu wymiany najlepszych praktyk i doświadczeń w drodze warsztatów, wizyt roboczych i grup projektowych. Jego rolę i strukturę opisano szczegółowo w załączniku VI.

41

Trybunał przeanalizował działania finansowane w ramach programu Fiscalis 2020, prowadzone w celu usprawnienia wymiany informacji podatkowych w UE. W latach 2015–2019 obejmowały one uczestnictwo państw członkowskich w dziewięciu warsztatach i pięciu wizytach roboczych związanych z dyrektywą w sprawie współpracy administracyjnej w dziedzinie opodatkowania. Ponadto od 2014 do 2018 r. w ramach programu sfinansowano 660 kontroli jednoczesnych w dziedzinie opodatkowania bezpośredniego i pośredniego (zob. pkt 92).

42

Państwa członkowskie ogólnie pozytywnie oceniły pracę grup projektowych, jak również wsparcie techniczne, dostępność i zdolność reagowania ze strony personelu Unii. Doceniły także wytyczne Komisji dotyczące wdrożenia dyrektywy DAC1 i dyrektywy DAC2.

43

Niemniej ze względu na złożoność i ciągłe zmiany dyrektywy w sprawie współpracy administracyjnej w dziedzinie opodatkowania państwom członkowskim coraz trudniej było omówić wszystkie zagadnienia na spotkaniach, które nie zostały wydłużone w sposób współmierny do rozszerzenia zakresu tej dyrektywy. Jednocześnie Komisja nie zapewniła dalszych wytycznych dotyczących wykorzystania informacji (np. wymian przewidzianych w dyrektywie DAC3 i dyrektywie DAC4 oraz innych narzędzi przewidzianych dyrektywą). W 2019 r. państwa członkowskie ustanowiły nową grupę projektową Fiscalis ds. wykorzystania zaawansowanej analityki w celu dokonywania pomiaru jakości danych we wspólnych ramach, jednak ta inicjatywa nie przyniosła jeszcze rezultatów.

44

Organy podatkowe w państwach członkowskich, w których Trybunał odbył wizyty, wyrażały chęć dalszej wymiany dobrych praktyk (w ramach grup projektowych, warsztatów i wizyt roboczych) oraz wytycznych, szczególnie w dziedzinie analizy danych i ich wykorzystania.

Państwa członkowskie tylko w ograniczonym stopniu wykorzystują informacje pochodzące z automatycznej wymiany informacji

45

Aby zapewnić, że system wymiany informacji funkcjonuje prawidłowo, dane, którymi wymieniają się państwa członkowskie, muszą być poprawne, kompletne i wysłane wówczas, gdy są najbardziej użyteczne. W pięciu skontrolowanych państwach członkowskich Trybunał ocenił zatem, jak zorganizowano automatyczne przesyłanie danych i w jaki sposób organy podatkowe wykorzystywały otrzymane informacje.

Występują niedociągnięcia związane z aktualnością, poprawnością i kompletnością danych przekazywanych w ramach automatycznej wymiany informacji

Dane przekazywane zgodnie z dyrektywą DAC1 nie zawsze są kompletne, a niekiedy informacje udostępniane są zbyt późno

46

W przypadku dyrektywy DAC1²⁸ organy podatkowe każdego ze skontrolowanych państw członkowskich gromadzą dane z krajowych baz danych (zob. rys. 3), ale proces gromadzenia informacji nie obejmuje wszystkich kategorii dochodów. Informacje są pozyskiwane z lokalnych baz danych (które zawierają imiona i nazwiska, adresy, daty urodzenia, numery identyfikacji podatkowej, informacje o wysokości dochodu i szczegółowe informacje na temat potrąconych podatków). Przed przesłaniem danych następuje ich automatyczna walidacja zgodnie z wytycznymi technicznymi właściwymi dla procesu sprawozdawczego przewidzianego w dyrektywie DAC1. Nie licząc walidacji automatycznej, tylko jedno z pięciu państw członkowskich, w których odbyły się wizyty, prowadzi kontrolę jakości danych (ich kompletności, poprawności i aktualności). Ma ona formę kontroli ręcznej na ograniczonej próbie danych i nie została wdrożona jako proces systematyczny.

47

W przypadku dyrektywy DAC1 jednym z problemów, jeśli chodzi o kompletność danych, jest rzadkie powiązanie przez państwa członkowskie wysyłanych informacji z numerem NIP wydanym przez kraj rezydencji podatkowej podatnika. W trzyletnim okresie 2015–2017 tylko 2% podatników, których dotyczyła wymiana informacji w ramach wymiany automatycznej, powiązano z numerem NIP wydanym przez państwo otrzymujące informacje²⁹. Państwa członkowskie korzystają z innych danych (imię i nazwisko, adres, data urodzenia itp.), aby dopasować dane do własnych podatników będących rezydentami (zob. pkt 59). Tym niemniej NIP jest unikatowym numerem dla każdego podatnika i podanie go powinno zwiększyć zdolność państw członkowskich do zidentyfikowania odpowiednich podatników i prawidłowego określenia wymiaru powiązanych podatków. Kwestia obowiązkowego podawania numeru NIP w odniesieniu do danych będących przedmiotem wymiany zgodnie z dyrektywą DAC1 została poruszona przez Komisję we wniosku dotyczącym zmiany dyrektywy w sprawie współpracy administracyjnej w dziedzinie opodatkowania³⁰.

48

Na kompletność danych niekorzystnie wpływa fakt, że zgodnie z aktualnymi przepisami dotyczącymi automatycznej wymiany informacji państwa członkowskie nie mają obowiązku gromadzenia informacji o wszystkich kategoriach dochodów przewidzianych w dyrektywie DAC1, ale jedynie tych, „w odniesieniu do których dysponują informacjami”³¹. Organy podatkowe zasadniczo sprzeciwiają się przekazywaniu wszystkich kategorii informacji. Nawet nieliczne organy, które przystały w teorii na propozycje przedstawione we wniosku, zauważały, że wprowadzenie ich w życie wiązałoby się ze znacznie większymi nakładami pracy. W rezultacie tylko kilka państw członkowskich gromadzi i przekazuje informacje z wszystkich pięciu kategorii przewidzianych w dyrektywie DAC1 (zob. rys. 4).

49

Pominięcie pewnej kategorii danych jest niekiedy uzasadniane trudnościami w dostępie do informacji, np. przychód z nieruchomości jest zazwyczaj ewidencjonowany w odrębnych rejestrach lokalnych, do których organy podatkowe nie mają łatwego dostępu. Pominięcie danych można również wyjaśnić przez powołanie się na szczególny reżim podatkowy (np. państwa członkowskie, w których produkty ubezpieczeń na życie nie są opodatkowane, nie przechowują odpowiednich informacji w swojej ewidencji podatkowej). Może się również zdarzyć, że państwo członkowskie nie prowadzi odrębnej ewidencji dla określonych kategorii, np. w przypadku dochodów z zatrudnienia i wynagrodzeń dyrektorów.

50

Państwa członkowskie mają obowiązek udostępniać informacje przewidziane w dyrektywie DAC1 w terminie sześciu miesięcy od zakończenia roku podatkowego, w którym informacje te stały się dostępne. Chociaż od czasu wejścia w życie dyrektywy DAC1 państwa członkowskie na ogół dotrzymują terminów przewidzianych w przepisach, wymiana informacji odbywa się średnio dwanaście miesięcy po zakończeniu odnośnego roku podatkowego³³.

Wymiana informacji zgodnie z dyrektywą DAC2 odbywa się na ogół w terminie, ale jakość danych jest niska i nie są one kompletne

51

W przypadku dyrektywy DAC2 procesy gromadzenia danych różnią się nieco od DAC1 (zob. rys. 5). Aby przedłożyć standardowe sprawozdania³⁴, instytucje przekazujące dane korzystają ze specjalnych portali internetowych.

52

Tylko w jednym z państw członkowskich odwiedzonych przez przedstawicieli Trybunału organy podatkowe przeprowadzały kontrole jakości danych przedkładanych przez instytucje finansowe. Trybunał w każdym z tych państw wykrył jednak problemy, które mogą wpływać na kompletność danych wymienianych zgodnie z dyrektywą DAC2. W trzech z nich brakowało szczegółowych procedur na potrzeby kontroli instytucji finansowych pod kątem jakości i kompletności przesyłanych przez nie danych. Cztery państwa nie prowadziły rejestrów instytucji finansowych objętych wymogiem sprawozdawczości zgodnie z dyrektywą DAC2, mimo że taki rejestr pomógłby im zweryfikować, czy złożone zostały wszystkie sprawozdania.

53

Wszystkie pięć państw członkowskich ustanowiło system kar w przypadku niespełnienia obowiązków sprawozdawczych wynikających z dyrektywy DAC2, ale w żadnym z nich nie nałożono jak dotąd żadnej kary. Aby móc wyegzekwować kary, niezbędne są jasne procedury weryfikacji danych i regularne kontrole instytucji sprawozdawczych. Co więcej, istnieje ryzyko, że kary nie będą dostatecznie wysokie, aby mieć efekt odstraszający.

54

Trybunał stwierdził również kilka problemów dotyczących jakości danych przekazywanych zgodnie z dyrektywą DAC2, szczególnie jeśli chodzi o brak podawania zagranicznych numerów NIP. Instytucje finansowe mają prawny obowiązek rejestrowania i podawania numerów identyfikacji podatkowej posiadaczy rachunków, nawet jeżeli numery te wydano w innym państwie członkowskim. Tymczasem w danych objętych wymianą prowadzoną między państwami członkowskimi z numerem NIP powiązano tylko 70% rachunków, których posiadaczami były osoby fizyczne, a jedynie 73% rachunków, których posiadaczami były osoby prawne³⁵, powiązano z numerem rejestrowym spółki.

55

Kolejnym problemem związanym z jakością danych jest duplikowanie wpisów dotyczących rachunków w przypadku wielu beneficjentów rzeczywistych. Ponadto aktualny format wykorzystywany w sprawozdawczości nie pozwala na identyfikowanie rachunków z wieloma właścicielami. W rezultacie organy podatkowe przypisują pełną kwotę kilku właścicielom, co skutkuje duplikowaniem wpisów dotyczących jednego rachunku.

56

W art. 14 ust. 2 dyrektywy w sprawie współpracy administracyjnej w dziedzinie opodatkowania przewidziano obowiązek zapewnienia przez państwa członkowskie dwustronnej, dorocznej informacji zwrotnej na temat danych otrzymywanych w ramach wymiany automatycznej. W praktyce jednak informacje zwrotne przekazywane raz do roku dotyczą jedynie odsetka uzyskanego dopasowania danych zagranicznych i krajowych (zob. pkt 59). Bardzo niewiele informacji zwrotnych dotyczy jakości danych, ich kompletności i aktualności, a żadne z nich nie odnoszą się do innych aspektów ilościowych lub jakościowych.

Państwa członkowskie otrzymują olbrzymie ilości informacji, które zasadniczo pozostają niewykorzystane

Skuteczność dopasowań różni się znacznie w zależności od państwa członkowskiego, a niedopasowane informacje pozostają niewykorzystane

57

Każdego roku państwa członkowskie wymieniają się milionami danych. Aby wykorzystać te dane w celach podatkowych, państwa członkowskie muszą powiązać je z danymi podatników i zidentyfikować te, które są istotne. Systemy dopasowywania danych koncentrują się na zidentyfikowaniu jak największej liczby podatników, tak aby zapewnić możliwie najwyższy stopień przestrzegania przepisów prawa podatkowego.

58

Trybunał sprawdził, jak pięć państw członkowskich wykorzystuje swoje systemy informatyczne i procedury dopasowania w celu odnalezienia odpowiednich podatników i poboru należnych podatków.

59

Państwa stosowały szereg automatycznych lub półautomatycznych programów informatycznych, aby dopasować napływające informacje przekazywane zgodnie z dyrektywą DAC1 i dyrektywą DAC2 do danych dotyczących rezydentów podatkowych. Jeżeli otrzymane dane nie zostaną dopasowane, nie można ich wykorzystać do ustalenia wymiaru należnych podatków. Skuteczność tych systemów zależy od ich wewnętrznej elastyczności i połączeń z lokalnymi podatkowymi bazami danych, ale również od jakości otrzymywanych informacji. Dwa państwa członkowskie dopasowywały dane również ręcznie.

60

Automatyczne dopasowanie opiera się zazwyczaj na kluczach wyszukiwania, które uruchamiają algorytmy w oparciu o kombinacje pól (imię i nazwisko, adres i data urodzenia są najbardziej typowe dla DAC1, podczas gdy w przypadku DAC2 większą rolę odgrywa dopasowanie numeru NIP). Systemy w trzech skontrolowanych państwach członkowskich umożliwiały również dopasowanie przybliżone (przybliżenia dokonywano w odniesieniu do otrzymanych danych, takich jak podobne nazwiska lub adresy). Dopasowanie półautomatyczne łączy dopasowanie ręczne z prostszym zestawem kluczy wyszukiwania (np. tylko adresy). Możliwe jest także porównanie z innymi zewnętrznymi bazami danych.

61

Wskaźniki dopasowania różnią się znacznie w zależności od państwa i kategorii informacji. Brak możliwości dopasowania może wynikać z nieskutecznych procesów dopasowywania, nieprawidłowych lub niekompletnych napływających danych lub brakujących danych podatników w państwie członkowskim otrzymującym informacje. Przekazując informacje zwrotne (zob. pkt 56), skontrolowane państwa członkowskie nie podają obecnie przyczyn niskich wskaźników dopasowania ani nie opisują konkretnych problemów.

62

W pięciu skontrolowanych państwach członkowskich ogólne wskaźniki dopasowania sięgały od 68% do 99% w przypadku dyrektywy DAC1 oraz od 70% do 95% w przypadku dyrektywy DAC2 (jedno państwo członkowskie nie przeanalizowało jeszcze danych przekazanych zgodnie z dyrektywą DAC2 za 2016 r.). Najwyższe wskaźniki zaobserwowano w korelacji ze znacznym poziomem dopasowywania ręcznego, ale dwa państwa członkowskie uzyskały bardzo dobre wyniki, stosując jedynie dopasowanie automatyczne lub półautomatyczne.

63

Jak pokazują te wskaźniki, duże ilości informacji nie są wykorzystywane, ponieważ nie zostają dopasowane do odpowiednich podatników, a żadne z państw członkowskich, w których odbyły się w wizyty, nie przeprowadzało dalszych kontroli niedopasowanych danych. Niewykorzystanie niedopasowanych danych prowadzi do spadku wpływów z podatków.

Informacje przekazywane zgodnie z dyrektywą DAC1 i dyrektywą DAC2 nie są rygorystycznie wykorzystywane

64

Trybunał ocenił, w jaki sposób pięć skontrolowanych państw członkowskich wykorzystywało otrzymane informacje przekazywane zgodnie z dyrektywą DAC1 i dyrektywą DAC2. Jedno państwo członkowskie zaznaczało pewne pola danych w deklaracjach podatkowych, ale bez wstępnego wypełnienia tych pól. Inne zawiadamiało podatników o dostępności informacji i konieczności uzupełnienia odpowiednich pól. Obydwa państwa członkowskie poinformowały Trybunał, że ich strategie miały efekt odstraszający, zniechęcając do niezgłaszania przychodu i przekładając się na wyższy stopień przestrzegania przepisów przez podatników. Pozostałe trzy państwa nie zapewniały wstępnie wypełnionych deklaracji podatkowych.

65

Kluczowym warunkiem decydującym o tym, czy dane zostaną wykorzystane skutecznie, jest przeprowadzenie analizy ryzyka otrzymanych danych. W latach 2015–2016 grupa projektowa Fiscalis opracowała wytyczne dla państw członkowskich dotyczące dopasowywania i analizy danych. Głównym celem tych wytycznych było zapewnienie państwom członkowskim wsparcia przy ustanawianiu strategii zarządzania ryzykiem lub dopasowaniu istniejących strategii do nowych wymogów w ramach obowiązkowej automatycznej wymiany informacji. W wytycznych określono wspólne ryzyko i zaproponowano kluczowe wskaźniki ryzyka oraz konkretne metody doboru podatników wysokiego ryzyka.

66

Tylko dwa z pięciu państw członkowskich przeprowadzały ustrukturyzowaną analizę ryzyka napływających danych, a trzecie stosowało jedynie nieujednolicone procedury na szczeblu regionalnym/lokalnym. Pozostałe dwa państwa członkowskie nie przeprowadziły jeszcze analizy ryzyka w przypadku danych otrzymanych za lata 2015–2018 zgodnie z dyrektywą DAC1 i dyrektywą DAC2.

67

W jednym ze skontrolowanych państw członkowskich szeroko zakrojona kampania ukierunkowana na podatników wysokiego ryzyka wybranych w drodze scentralizowanej analizy ryzyka doprowadziła do ustalenia wysokiego wymiaru dodatkowych podatków. W innym państwie członkowskim kampanie zachęcające do dobrowolnego ujawnienia informacji przewidzianych w dyrektywie DAC1 i dyrektywą DAC2 i dotyczących dochodów uzyskanych za granicą za 2015 i 2017 r. bez konieczności zapłaty kar za zwłokę zaowocowały wysoką liczbą zgłoszeń i znaczną kwotą dodatkowych wpływów podatkowych. Osobna kampania w tym samym państwie członkowskim, która polegała na kierowaniu do wybranych podatników pism o informacjach w ramach dyrektywy DAC2 otrzymanych za rok 2015 i 2017, była mniej udana ze względu na niski wskaźnik odpowiedzi. Trzecie państwo członkowskie wykorzystywało informacje przekazywane zgodnie z dyrektywą w ramach sporadycznie prowadzonych kampanii, ale bez jednoznacznie pozytywnych rezultatów.

Zasadniczo informacje są wykorzystywane w niedostatecznym stopniu

68

Aby ustalić, w jaki sposób organy podatkowe wykorzystywały przekazywane im informacje, w skontrolowanych państwach członkowskich Trybunał przeprowadził analizę na próbie 150 informacji otrzymanych w ciągu 2016 r. – 75 informacji przekazanych na podstawie przepisów dyrektywy DAC1 i 75 na podstawie dyrektywy DAC2. Trybunał stwierdził, że choć w 105 przypadkach informacje zostały dopasowane i zamieszczone w bazach danych organów podatkowych, w 60 przypadkach zostały one pominięte (bez przeprowadzenia analizy ryzyka / bez uzasadnienia), a tylko w 45 stały się one podstawą do podjęcia dalszych działań.

69

 przypadku DAC1 (zob. rys. 6):

• 51 pozycji danych dopasowano do podatników w krajowych bazach danych, 24 nie dopasowano ani nie analizowano dalej;
• z 51 dopasowanych pozycji danych 40 zamieszczono w centralnych bazach danych, ale nie wiadomo, jak zostały następnie wykorzystane; 11 przekierowano do regionalnych/lokalnych urzędów skarbowych w celu podjęcia działań następczych;
• z dostępnych dowodów wynika, że 13 pozycji danych wykorzystano w celu zweryfikowania deklaracji podatkowych i naliczenia dodatkowych podatków lub przeprowadzenia kontroli podatkowych; lokalne urzędy skarbowe przekazały informację zwrotną tylko w siedmiu przypadkach.

70

W przypadku DAC2 (zob. rys. 7):

• 55 pozycji danych dopasowano do podatników w krajowych bazach danych, 20 nie dopasowano ani nie analizowano dalej;
• z 55 dopasowanych pozycji danych 39 zamieszczono w centralnych bazach danych, ale nie wiadomo, jak zostały następnie wykorzystane; 11 przekierowano do regionalnych/lokalnych urzędów skarbowych w celu podjęcia działań następczych; pięciu pozycji nie wykorzystano wcale;
• z dostępnych dowodów wynika, że 32 pozycje danych wykorzystano w celu zweryfikowania deklaracji podatkowych, ustalenia wysokości zobowiązań podatników i naliczenia dodatkowych podatków lub przeprowadzenia kontroli podatkowych; lokalne urzędy skarbowe przekazały informację zwrotną tylko w sześciu przypadkach.

71

Niewielkie ilości informacji zwrotnych od urzędów centralnych/lokalnych na temat wykorzystania napływających danych stanowiły problem we wszystkich państwach członkowskich, w których Trybunał przeprowadził wizyty. Informacje zwrotne z urzędów lokalnych są bowiem kluczowe dla pomiaru skuteczności wykorzystania informacji i płynących z tego korzyści.

Informacje w unijnej bazie danych DAC3 są w większości kompletne, ale w niewielkim stopniu wykorzystywane przez państwa członkowskie

Wymiana informacji jest obecnie prowadzona na większą skalę, ale pewne informacje nadal nie są przekazywane

72

Dyrektywą DAC3³⁶ rozszerzono zakres obowiązkowej automatycznej wymiany informacji o interpretacje indywidualne prawa podatkowego o wymiarze transgranicznym i uprzednie porozumienia cenowe. Informacje te są przekazywane za pośrednictwem centralnej bazy danych UE, która została stworzona i jest utrzymywana przez Komisję. Państwa członkowskie muszą zamieszczać wszystkie informacje przewidziane w dyrektywie DAC3 w bazie danych, do której mają dostęp wszystkie państwa członkowskie. Komisja ma dostęp ograniczony, co wynika z przepisów.

73

Dyrektywa w sprawie współpracy administracyjnej w dziedzinie opodatkowania³⁷ przewiduje wprost wyłączenie z automatycznej wymiany informacji interpretacji indywidualnych prawa podatkowego o wymiarze transgranicznym, jeżeli dotyczą one wyłącznie spraw podatkowych osób fizycznych. Skutkiem tego przepisu jest wyłączenie z obowiązkowej i automatycznej wymiany informacji interpretacji wydanych dla zamożnych klientów indywidualnych.

74

Parlament Europejski w rezolucji z 2019 r. wyraził obawy co do tej luki podatkowej³⁸. Zwrócił uwagę na to, że indywidualni klienci zamożni i bardzo zamożni przesuwają swoje zyski między wieloma jurysdykcjami podatkowymi, uzyskując interpretacje indywidualne prawa podatkowego o wymiarze transgranicznym, które nie podlegają obowiązkowi zgłoszenia, i w ten sposób unikają zapłaty podatków w uczciwej wysokości.

75

Przed 2016 r. państwa członkowskie nie wymieniały się praktycznie żadnymi informacjami na temat interpretacji indywidualnych prawa podatkowego o wymiarze transgranicznym i uprzednich porozumień cenowych. Liczba wymian osiągnęła rekordowy poziom w 2017 r., niedługo po tym, gdy stały się one obowiązkowe, a interpretacje i porozumienia sprzed 2017 r. zostały ujawnione w pierwszym zestawie danych sprawozdawczych (zob. rys. 8).

Dane przekazywane zgodnie z dyrektywą DAC3 są zazwyczaj bardzo kompleksowe

76

Trybunał przeanalizował informacje, których zamieszczenie w bazie danych jest wymagane, i nie stwierdził żadnych poważnych problemów, jeśli chodzi o kompletność. Tym niemniej jakość danych była niekiedy niedostateczna:

• państwa członkowskie często nie podawały nazwisk podatników indywidualnych, co utrudniało dopasowywanie danych w kraju docelowym;
• według państw członkowskich, w których odbywały się wizyty, i zgodnie z wynikami oceny Komisji³⁹ dotyczącej dyrektywy w sprawie współpracy administracyjnej w dziedzinie opodatkowania streszczenia interpretacji zamieszczone w bazie były niekiedy zbyt ogólne, by móc właściwie zrozumieć zawarte w nich informacje. Państwom członkowskim trudno było stwierdzić, kiedy wystąpić o dodatkowe informacje, a jeśli już to zrobiły – trudno było im wykazać, że było to konieczne do ustalenia wymiaru należnego podatku.

Minimalne wykorzystanie informacji przekazywanych zgodnie z dyrektywą DAC3

77

Żadne z państw członkowskich, w których odbyły się wizyty, nie prowadziło systematycznej analizy ryzyka w odniesieniu do informacji zawartych w centralnej bazie danych UE. Tym niemniej jedno z państw przeanalizowało informacje przekazane zgodnie z dyrektywą DAC3, które zostały zamieszczone w 2017 r., i wybrało część z nich do dalszej analizy. Chociaż wspomniane państwo członkowskie było zasadniczo w stanie dopasować informacje do podatników, nie dysponowało procedurą na potrzeby ich analizy i wykorzystania w podatkowych działaniach następczych.

78

W każdym ze skontrolowanych państw członkowskich Trybunał dobrał próbę 10 pozycji danych za lata 2013–2018, by sprawdzić, w jaki sposób państwa członkowskie wykorzystywały informacje z bazy danych (zob. rys. 9). Z 50 pozycji danych zawartych w próbie wykorzystano jedynie 4%:

• 36 pozycji dopasowano do podatników, a 14 nie dopasowano ani nie wykorzystano w żaden inny sposób;
• 26 spośród 36 dopasowanych pozycji zamieszczono w centralnych krajowych bazach danych, a 10 przesłano do lokalnych urzędów podatkowych;
• tylko dwie pozycje wykorzystano w celu podjęcia podatkowych działań następczych, a lokalny urząd podatkowy odesłał informację zwrotną tylko w jednym przypadku.

Minimalne wykorzystanie informacji ze sprawozdań przekazywanych zgodnie z dyrektywą DAC4

79

W dyrektywie DAC4⁴⁰ wprowadzono sprawozdawczość według krajów (rys. 10), tj. mający zastosowanie do grup wielonarodowych od roku podatkowego 2016 wymóg publikowania najważniejszych informacji, w tym:

• najważniejsze informacje dotyczące przychodów i aktywów,
• miejsce generowania zysków,
• miejsce odprowadzania podatków (w UE i poza nią),
• liczba pracowników itp.

Państwa członkowskie nie dopilnowują, by informacje przekazywane zgodnie z dyrektywą DAC4 były kompletne

80

Państwa członkowskie mają obowiązek gromadzić informacje od przedsiębiorstw objętych obowiązkiem sprawozdawczym wynikającym z dyrektywy DAC4 raz do roku. Państwa członkowskie, w których przeprowadzono wizyty, dysponowały systemami informatycznymi przeznaczonymi do tego celu i wydały ogólne wytyczne dotyczące sprawozdawczości skierowane do odnośnych przedsiębiorstw.

81

Jeśli chodzi o przestrzeganie obowiązków sprawozdawczych, wszystkie pięć skontrolowanych państw członkowskich polegało na dobrej woli przedsiębiorstw. Organy podatkowe nie kontrolowały w wystarczającym stopniu, czy wszystkie podmioty objęte obowiązkiem sprawozdawczym w danym roku faktycznie się z niego wywiązały. Co więcej, cztery z pięciu państw członkowskich ograniczyły swoje kontrole do weryfikacji kryteriów technicznych przekazanych przez OECD i Komisję. Tylko jedno z nich przeprowadzało dodatkową analizę ryzyka w odniesieniu do danych objętych wymianą z innymi państwami członkowskimi.

Informacje przekazywane zgodnie z dyrektywą DAC4 są wykorzystywane zdecydowanie w niedostatecznym stopniu

82

Państwa członkowskie, w których przeprowadzono wizyty, w bardzo niewielkim stopniu wykorzystywały napływające dane przekazywane zgodnie z dyrektywą DAC4. Tylko jedno z nich ustanowiło rygorystyczny system analizy ryzyka, co stanowi bardzo dobrą praktykę w tej dziedzinie. Po dokonaniu analizy ryzyka informacje przekazywano regionalnym zespołom podatkowym, które wykorzystywały je w swoich procedurach podatkowych. Dwa kolejne państwa członkowskie dokonywały dopasowania danych i miały w planach ustanowienie mechanizmu analizy ryzyka, podczas gdy dwa pozostałe nie wykorzystywały otrzymywanych informacji.

83

W każdym ze skontrolowanych państw członkowskich Trybunał dobrał próbę 10 sprawozdań według krajów za lata podatkowe 2016–2017, aby sprawdzić, jak wykorzystano podane w nich informacje (zob. rys. 11). Spośród 50 sprawozdań zawartych w próbie wykorzystano jedynie 4%:

• 20 dopasowano do podatników, a 30 nie wykorzystano wcale;
• 20 dopasowanych sprawozdań zamieszczono w centralnych bazach danych; 10 objęto analizą ryzyka, w następstwie której nie stwierdzono poważnego ryzyka;
• jedynie dwa sprawozdania posłużyły w podatkowych działaniach następczych, jednak brak jest jak dotąd informacji zwrotnej na temat ich wykorzystania.

Wymiana informacji na wniosek, spontaniczna wymiana informacji i kontrole jednoczesne funkcjonują prawidłowo

Wymiana informacji na wniosek i spontaniczna wymiana informacji działają stosunkowo dobrze, pomimo opóźnień w odpowiedziach i niewielu informacji zwrotnych

84

Wszystkie skontrolowane państwa członkowskie dysponują dobrze funkcjonującymi rozwiązaniami w zakresie wymiany informacji na wniosek⁴¹ i spontanicznej wymiany informacji⁴². W całej UE procedury wymiany informacji na wniosek i spontanicznej wymiany informacji funkcjonują już od wielu lat i są stosowane w spójny sposób, przy czym ilość informacji przekazywanych w ramach wymiany informacji na wniosek rośnie stabilnie, zaś w przypadku spontanicznej wymiany informacji przyrost jest wykładniczy (zob. rys. 12 i rys. 13).

85

Większość wniosków o informacje w skontrolowanych państwach członkowskich pochodzi od lokalnych lub regionalnych urzędów podatkowych, które przesyłają je do weryfikacji przez krajowe organy podatkowe. Odpowiedzi są również najpierw weryfikowane na szczeblu centralnym, a państwo członkowskie udzielające informacji może zostać następnie poproszone o dodatkowe szczegóły. Po otrzymaniu wniosku o informację z innego państwa centralne organy podatkowe udzielają odpowiedzi bezpośrednio, jeżeli informacje są dostępne na szczeblu centralnym. Regionalne/lokalne urzędy podatkowe są wzywane do udzielenia informacji w odpowiedzi na bardziej szczegółowe lub skomplikowane wnioski. Spontaniczna wymiana informacji odbywa się z kolei na ogół w sytuacji, gdy regionalny urząd podatkowy identyfikuje informacje, które mogą mieć znaczenie dla sytuacji podatkowej w innym państwie członkowskim.

86

Jak wynika z danych statystycznych Komisji za lata 2014–2018, średnio 59% odpowiedzi na wnioski o informacje przesłano w terminie sześciu miesięcy⁴³ (zob. rys. 14). Kontrola Trybunału w pięciu państwach członkowskich wykazała, że opóźnienia występowały na ogół, gdy wnioski były bardzo złożone lub niedostatecznie jasne.

Państwa członkowskie systematycznie przetwarzają informacje w ramach wymiany informacji na wniosek i spontanicznej wymiany informacji

87

Pięć skontrolowanych państw członkowskich zasadniczo obsługuje i monitoruje wszystkie wnioski o informacje i odpowiedzi, korzystając ze specjalnych systemów informatycznych. Z zastrzeżeniem drobnych różnic w systemach ewidencjonowano terminy, informacje zwrotne i dane urzędu skarbowego. Terminy były monitorowane, a w razie możliwości urzędy skarbowe dokładały starań, by udzielić odpowiedzi na czas.

88

W pięciu wspomnianych państwach członkowskich Trybunał dokonał przeglądu 50 odpowiedzi otrzymanych od innych państw członkowskich w ramach wymiany informacji na wniosek. W większości przypadków napływające dane były adekwatne i dostatecznie aktualne, by mogły być użyteczne dla urzędów skarbowych wnioskujących o informacje, które korzystały z nich w celu potwierdzenia brakujących informacji o podatniku, na potrzeby kontroli podatkowych lub ustalenia wymiaru podatkowego bądź w celu wykorzystania ich jako dowodów w postępowaniu sądowym (zob. rys. 15).

89

Trybunał przeanalizował również 50 pozycji danych przekazanych w ramach spontanicznej wymiany informacji (zob. rys. 16). Stwierdził on, że we wszystkich przypadkach informacje zostały zweryfikowane pod kątem użyteczności, a otrzymujące je państwo członkowskie podjęło działania następcze.

Informacje zwrotne na temat jakości informacji nie są dostateczne, jeżeli wziąć pod uwagę ilość informacji przekazywanych w ramach wymiany informacji na wniosek i spontanicznej wymiany informacji

90

Informacje zwrotne są konieczne w szczególności w celu oceny skuteczności dyrektywy w sprawie współpracy administracyjnej w dziedzinie opodatkowania. Jest to również sposób na zachęcenie i okazanie uznania urzędnikom podatkowym, którzy wkładają dużo pracy w gromadzenie informacji. W skontrolowanych państwach członkowskich nie ustanowiono żadnego systemu służącego do przesyłania informacji zwrotnych, który pozwalałby wykazać, w jaki sposób i w których obszarach informacje są najbardziej użyteczne. Informacje zwrotne są przekazywane na ogół przez regionalne urzędy podatkowe na wniosek państwa członkowskiego przesyłającego informacje, lecz nie zawsze ma to miejsce.

91

W porównaniu z ogólną liczbą wymian informacji (w ramach wymiany informacji na wniosek i spontanicznej wymiany informacji) państwa członkowskie rzadko występują o informację zwrotną. Na rys. 17 i rys. 18 zilustrowano rosnącą rozbieżność między liczbą wniosków o informację zwrotną a udzielonymi odpowiedziami. Przez cały okres państwa członkowskie wysyłające informacje zwróciły się o informacje zwrotne tylko w 2,2% wszystkich przypadków wymian innych niż automatyczna wymiana informacji.

Kontrole jednoczesne – skuteczne narzędzie

92

Jednoczesne kontrole koordynowane przez co najmniej dwa państwa członkowskie, dotyczące podatników będących „przedmiotem wspólnego lub uzupełniającego się zainteresowania”⁴⁴, mogą być skuteczniejsze niż kontrole prowadzone przez tylko jedno państwo członkowskie.

93

Między 2014 a 2018 r. państwa członkowskie zainicjowały 660 kontroli jednoczesnych w odniesieniu do kontroli w dziedzinie opodatkowania bezpośredniego i pośredniego lub opodatkowania bezpośredniego w powiązaniu z podatkiem VAT.

94

Trybunał przeanalizował pięć kontroli jednoczesnych zainicjowanych przez każde z odwiedzonych państw członkowskich i pięć kontroli, w których dane państwo uczestniczyło w inny sposób (w obydwu przypadkach – o ile liczba takich przypadków nie była mniejsza). Ogólnie rzecz biorąc, kontrole były bardzo skuteczne pod względem:

• ustalenia wymiaru dodatkowego podatku,
• wymiany dobrych praktyk dotyczących analizy struktur biznesowych,
• wczesnego wykrywania schematów oszustw, zanim zdążą one rozpowszechnić się w wielu państwach członkowskich.

95

Ogólnie rzecz biorąc, kontrole jednoczesne okazały się skutecznym narzędziem. Nawet państwa członkowskie, które uczestniczyły w bardzo niewielkiej liczbie takich kontroli, oceniały je wysoko jako narzędzie wymiany informacji, doświadczeń i dobrych praktyk.

Informacje niezbędne do pomiaru skuteczności wymiany są w dużej mierze niedostępne

96

Organy podatkowe muszą dysponować jasnymi szacunkami strat w dochodach spowodowanych unikaniem opodatkowania i uchylaniem się od opodatkowania, a także muszą podejmować odpowiednie środki naprawcze. Trybunał ocenił, w jaki sposób UE i państwa członkowskie gromadzą informacje na temat wielkości nieodprowadzonych podatków i wpływu dyrektywy w sprawie współpracy administracyjnej w tym zakresie.

Straty spowodowane unikaniem opodatkowania i uchylaniem się od opodatkowania oszacowano w ramach doraźnie realizowanych projektów, brakuje jednak wspólnych ram monitorowania skuteczności na szczeblu UE

97

W 2018 r. Komisja i 15 państw członkowskich opracowały badanie na temat uszczerbku w dochodach podatkowych z tytułu podatku dochodowego od osób prawnych⁴⁵. W 2019 r. Komisja przedstawiła również opracowanie na temat uchylania się od opodatkowania przez osoby fizyczne⁴⁶, w którym skoncentrowano się na majątku zagranicznym (szacuje się, że unijni podatnicy przechowują 1,5 bln euro na rachunkach offshore), a także powiązanymi stratami w dochodach podatkowych (szacuje się, że w UE jest to średnio 46 mld euro rocznie). W obydwu opracowaniach zwrócono uwagę na znaczenie dyrektywy w sprawie współpracy administracyjnej w dziedzinie opodatkowania w walce z unikaniem opodatkowania i uchylaniem się od opodatkowania. Tym niemniej na chwilę obecną nie ma planów, by oszacować lukę podatkową z wykorzystaniem danych pochodzących z wymiany informacji prowadzonej zgodnie z dyrektywą w sprawie współpracy administracyjnej w dziedzinie opodatkowania (w tym danych o przenoszeniu zysków przez przedsiębiorstwa wielonarodowe).

98

Wspólne ramy monitorowania skuteczności są kluczowe dla osiągnięcia trzech celów dyrektywy w sprawie współpracy administracyjnej w dziedzinie opodatkowania (pkt 11), ponieważ dałyby one organom podatkowym lepszy obraz obszarów, w których najczęściej dochodzi do uchylania się od opodatkowania i unikania podatków, i umożliwiłyby im przydzielenie potrzebnych zasobów. Pomimo to brak jest jednego zestawu wskaźników skuteczności działania, który byłby stosowany w całej UE w celu dokonywania pomiaru skuteczności wymiany informacji w dziedzinie opodatkowania.

99

Żadna z grup projektowych Fiscalis nie odniosła się jak dotąd do problemu monitorowania skuteczności, zagadnienia tego nie poruszono też w ramach żadnego z działań. Komisja i państwa członkowskie podjęły decyzję o rozpoczęciu projektu w tym obszarze w 2019 r. i odbyły kilka spotkań w 2020 r., ale ze względu na kryzys spowodowany pandemią COVID-19 do momentu przeprowadzenia kontroli nie były dostępne żadne rezultaty.

100

W ocenie z 2019 r. dotyczącej dyrektywy w sprawie współpracy administracyjnej w dziedzinie opodatkowania⁴⁷ Komisja przyznała, że jej ogólne wrażenie dotyczące kosztów i korzyści wymiany informacji podatkowych było niekompletne, ponieważ polegała ona jedynie na ankietach, samoocenie i założeniach, a nie opierała się na wspólnym podejściu w stosunku do wszystkich państw członkowskich. Przykładowo Belgia i Finlandia ustaliły podstawę opodatkowania do naliczenia dodatkowych podatków w następstwie dyrektywy DAC1 dla różnych lat referencyjnych, a szacunkowa wielkość dodatkowych wpływów podatkowych wynikających z wymian informacji innych niż automatyczna w latach 2014–2017 ograniczała się do zaledwie sześciu państw członkowskich.

W państwach członkowskich również brakuje skutecznych ram oceny skuteczności

101

Żadne z państw członkowskich, w których przeprowadzono wizyty, nie opracowało kompleksowych ram oceny skuteczności. Trybunał stwierdził również, że w jednym z państw członkowskich nie stosowano żadnych wskaźników skuteczności działania, a w pozostałych czterech przyjmowano różne metody pomiaru oddziaływania wymiany informacji:

• wykorzystanie bardzo ograniczonych danych statystycznych i szczegółowych szacunków dotyczących dodatkowych dochodów podatkowych;
• oszacowanie potencjalnych dodatkowych dochodów podatkowych poprzez wysłanie pism do podatników na temat danych przekazywanych zgodnie z dyrektywą DAC1 i dyrektywą DAC2;
• wykorzystanie danych statystycznych na potrzeby analizy luki podatkowej z tytułu podatku od osób prawnych i fizycznych oraz ocena ryzyka w podziale na sektory i regiony;
• oszacowanie dodatkowych dochodów podatkowych na podstawie informacji zwrotnych dotyczących wykorzystania informacji podatkowych. Trybunał nie był w stanie zweryfikować, czy dane, na których oparto szacunki, były kompletne.

102

Tylko w jednym z pięciu państw członkowskich, w których odbyły się wizyty, stwierdzono dowody wskazujące na to, że lokalne urzędy skarbowe systematycznie gromadziły i przekazywały dane o wykorzystaniu napływających informacji, tak aby organy krajowe mogły opracować przybliżone szacunki. W pozostałych państwach członkowskich nie ustanowiono mechanizmów automatycznego przekazywania informacji zwrotnych między urzędami lokalnymi/regionalnymi a organami centralnymi.

103

W dwóch z pięciu państw członkowskich przyjęto wskaźniki wydajności (dotyczące np. danych objętych wymianą, dopasowanych i wykorzystanych w celu wstępnego wypełnienia deklaracji podatkowych), natomiast w jednym państwie nie stosowano żadnych wskaźników. Jedno państwo członkowskie opracowywało zagregowane dane statystyczne na temat wymiaru podatku, odsetek za zwłokę i działań następczych.

104

Trzy państwa członkowskie nie obliczyły kosztu wdrażania dyrektywy w sprawie współpracy administracyjnej w dziedzinie opodatkowania, jedno oszacowało te koszty tuż przed kontrolą Trybunału, a jedno już w trakcie kontroli. Jedno państwo członkowskie gromadziło dane o dodatkowych wpływach z podatków uzyskanych z sprawą wymiany informacji zgodnie z dyrektywą DAC1 i dyrektywą DAC2, ale nie kompilowało systematycznie informacji o korzyściach.

Wnioski i zalecenia

105

Trybunał jest ogólnie zdania, że system wymiany informacji podatkowych został ustanowiony poprawnie, ale konieczne są dalsze działania w zakresie monitorowania, zapewnienia jakości danych oraz wykorzystywania uzyskanych informacji.

106

Jeśli chodzi o prace Komisji, Trybunał stwierdził, że ustanowiła ona wprawdzie odpowiednie ramy wymiany informacji podatkowych, lecz nie monitoruje ona aktywnie wdrażania przepisów, nie zapewnia wystarczających wytycznych ani nie dokonuje pomiaru wyników i oddziaływania systemu.

107

Na podstawie kontroli w pięciu państwach członkowskich Trybunał uznał, że jakość informacji, które podlegały wymianie, była ograniczona, a ponadto nie były one wykorzystywane w dostatecznym stopniu. Działania w zakresie monitorowania skuteczności systemu również były prowadzone jedynie na minimalną skalę. Poniższe zalecenia są skierowane do pięciu państw członkowskich, w których odbyły się wizyty (Cypr, Hiszpania, Niderlandy, Polska i Włochy), ale mogą mieć również zastosowanie do innych państw.

108

Komisja zapewniła jasne i przejrzyste ramy legislacyjne na potrzeby systemu wymiany informacji podatkowych (zob. pkt 23–28). Mimo to pewne formy dochodu uzyskiwane przez podatników niebędących rezydentami mogą być nadal nieopodatkowane w państwie członkowskim ich rezydencji podatkowej. Dotyczy to kategorii dochodu, które nie wchodzą w zakres obowiązkowej sprawozdawczości zgodnie z dyrektywą w sprawie współpracy administracyjnej w dziedzinie opodatkowania (zob. pkt 29–33).

Zalecenie 1 – Poprawa zakresu przepisów prawnych UE

Aby zapewnić odpowiednie opodatkowanie wszystkich kategorii dochodu, Komisja powinna przedstawić wnioski ustawodawcze w celu:

1. wprowadzenia obowiązku przekazywania przez państwa członkowskie informacji na temat wszystkich kategorii dochodu przewidzianych w dyrektywie DAC1;
2. rozszerzenia zakresu obowiązkowej wymiany informacji w celu uwzględnienia kryptowalut, dochodu z dywidend niepowierniczych oraz interpretacji indywidualnych prawa podatkowego o wymiarze transgranicznym wydawanych osobom fizycznym.

Termin realizacji: do końca 2022 r.

109

Komisja monitoruje transpozycję przepisów dyrektywy w sprawie współpracy administracyjnej w dziedzinie opodatkowania do porządku prawnego państw członkowskich i podejmuje wszystkie konieczne działania, aby zapewnić dotrzymanie przez nie terminów wdrożenia. Jej rola w zakresie monitorowania nie obejmuje jednak podejmowania bezpośrednich i skutecznych działań w celu zaradzenia problemowi niskiej jakości danych przesyłanych między państwami członkowskimi ani wizyt w państwach członkowskich. Nie obejmuje też skuteczności sankcji nakładanych przez państwa członkowskie za naruszenie wymogów sprawozdawczych przewidzianych w dyrektywie w sprawie współpracy administracyjnej w dziedzinie opodatkowania (zob. pkt 34–38).

110

Program Fiscalis 2020 działa sprawnie i zapewnia państwom członkowskim forum wymiany dobrych praktyk. Z programu tego finansowane są również liczne kontrole jednoczesne, które pomagają państwom członkowskim koordynować ustalanie wymiaru należnego podatku (zob. pkt 39–41). Komisja zapewniła państwom członkowskim wytyczne dotyczące wdrażania dyrektywy w sprawie współpracy administracyjnej w dziedzinie opodatkowania w wersji DAC1 i DAC2. Do tej pory nie wydała jednak żadnych wytycznych dotyczących kolejnych wersji dyrektywy i niewiele wytycznych na temat analizy ryzyka i wykorzystywania napływających danych (zob. pkt 42–44).

Zalecenie 2 – Rozszerzenie monitorowania i zapewnienie dalszych wytycznych

Komisja powinna:

1. podejmować skuteczne działania mające bezpośrednio zaradzić problemowi niedostatecznej jakości danych przesyłanych przez państwa członkowskie, na który zwrócono uwagę w dokonanej przez Komisję ocenie dyrektywy w sprawie współpracy administracyjnej w dziedzinie opodatkowania dokonanej w 2018 r.;
2. rozszerzyć własne działania w zakresie monitorowania, tak aby objąć nimi zagadnienia wykraczające poza transpozycję przepisów dyrektywy w sprawie współpracy administracyjnej w dziedzinie opodatkowania, takie jak wizyty na miejscu w państwach członkowskich czy kary;
3. opracować dalsze wytyczne dla państw członkowskich dotyczące wdrażania przepisów dyrektywy w sprawie współpracy administracyjnej w dziedzinie opodatkowania, przeprowadzania analizy ryzyka i wykorzystania otrzymanych informacji podatkowych.

Termin realizacji: do końca 2023 r.

111

Państwa członkowskie rzadko przeprowadzają kontrole jakości danych przekazywanych zgodnie z dyrektywą DAC1 przed przesłaniem ich do innych państw członkowskich. W szczególności rzadko dokonują powiązania tych informacji z numerem identyfikacji podatkowej wydanym przez państwo rezydencji podatkowej podatnika. Ponadto występują duże różnice, jeśli chodzi o liczbę kategorii danych przekazywanych przez każde z państw członkowskich (zob. pkt 45–50).

112

Krajowe organy podatkowe przeprowadzają niewiele kontroli jakości danych przekazywanych przez instytucje finansowe zgodnie z dyrektywą DAC2. W rezultacie dane te są niekompletne i mogą być nieprawidłowe. Ponadto istnieje ryzyko, że kary nakładane przez państwa członkowskie za nieprawidłową lub niekompletną sprawozdawczość nie są odstraszające na tyle, by zapewnić pełne przestrzeganie obowiązku sprawozdawczego wynikającego z dyrektywy DAC2 (zob. pkt 51–55).

113

Doroczne informacje zwrotne, które państwa członkowskie przekazują na temat otrzymanych danych, ograniczają się do wskaźników dopasowania uzyskanych przy zestawieniu z krajowymi bazami danych i z rzadka odnoszą się do innych aspektów jakości danych (zob. pkt 56).

Zalecenie 3 – Poprawa jakości i kompletności danych przekazywanych zgodnie z przepisami dyrektywy DAC1 i dyrektywy DAC2

Aby zapewnić uzyskanie maksymalnych korzyści z gromadzonych i przekazywanych informacji podatkowych, państwa członkowskie powinny:

1. zgłaszać wszystkie kategorie dochodu przewidziane w dyrektywie DAC1;
2. ustanowić i stosować procedury kontroli w odniesieniu do instytucji raportujących przewidzianych w dyrektywie DAC2;
3. ustanowić system kontroli jakości i kompletności danych przekazywanych zgodnie z przepisami dyrektywy DAC1 i dyrektywy DAC2;
4. uwzględniać aspekty jakościowe w dorocznej informacji zwrotnej dotyczącej napływających danych.

Termin realizacji: do końca 2023 r.

114

Różnorodne systemy stosowane przez państwa członkowskie do dopasowywania informacji dają różne rezultaty (niektóre są stosowane z większym powodzeniem niż inne). W większości przypadków dopasowanie napływających danych jest utrudnione ze względu na niską jakość i niekompletność danych. Obecnie niedopasowane dane nie są wykorzystywane do dalszej analizy (zob. pkt 57–63).

115

Chociaż ustrukturyzowana analiza ryzyka napływających danych ma kluczowe znaczenie dla skutecznego opodatkowania odnośnych przychodów, państwa członkowskie zazwyczaj nie stosują standardowych procedur analizy ryzyka. Co więcej, zdecydowana większość informacji podatkowych gromadzonych i przekazywanych zgodnie z dyrektywą DAC1 i dyrektywą DAC2 w bardzo niewielkim stopniu prowadzi do poboru dodatkowych podatków (zob. pkt 64–71).

116

Państwa członkowskie zamieszczają obowiązkowe dane wskazane w dyrektywie DAC3 w centralnej bazie danych UE, jednak w przepisach przewidziano wprost wyłączenie z tego wymogu interpretacji indywidualnych prawa podatkowego o wymiarze transgranicznym wydanych dla osób fizycznych. Zamieszczane informacje są niekiedy niskiej jakości (brakujące imiona i nazwiska podatników, nadmiernie powierzchowne streszczenia interpretacji) (zob. pkt 72–76). Żadne z państw członkowskich, w których przeprowadzono wizyty, nie miało systematycznych procedur na potrzeby analizy ryzyka w odniesieniu do danych przewidzianych w dyrektywie DAC3 bądź na potrzeby wykorzystywania informacji z bazy danych (zob. pkt 77 i 78).

117

Państwa członkowskie zasadniczo nie zapewniają przestrzegania przez wszystkie przedsiębiorstwa raportujące procedur sprawozdawczych z dyrektywy DAC4, a zamiast tego opierają się raczej na ich dobrej woli (zob. pkt 79–81). Co więcej, bardzo niewiele informacji przekazywanych zgodnie z dyrektywą DAC4 jest wykorzystywanych na potrzeby podatkowych działań następczych (zob. pkt 82 i 83).

Zalecenie 4 – Lepsze wykorzystywanie otrzymywanych informacji

Państwa członkowskie powinny wykorzystywać wszystkie napływające informacje na możliwie szeroką skalę. W tym celu powinny one w szczególności:

1. wprowadzić procedury systematycznej analizy ryzyka w odniesieniu do informacji otrzymywanych z innych państw członkowskich;
2. przeprowadzać dalsze analizy niedopasowanych danych przekazanych zgodnie z dyrektywą DAC1 i dyrektywą DAC2, aby przypisać je do odpowiednich podatników i wykorzystać powstałe w ten sposób informacje do ustalenia wymiaru odnośnych podatków;
3. zamieszczać w centralnej bazie danych UE jasne dane i kompleksowe streszczenia interpretacji indywidualnych prawa podatkowego o wymiarze transgranicznym oraz uprzednich porozumień cenowych;
4. wprowadzić procedury służące zapewnieniu kompletności i dostatecznej jakości danych przekazywanych zgodnie z dyrektywą DAC4.

Termin realizacji: do końca 2022 r.

118

Państwa członkowskie, w których przeprowadzono wizyty, ustanowiły skuteczne mechanizmy na potrzeby wymiany informacji na wniosek i spontanicznej wymiany informacji. Pomimo wykładniczego wzrostu liczby wniosków w okresie objętym kontrolą państwa członkowskie są w stanie dotrzymać terminów, a większość opóźnień można wyjaśnić złożonością wniosków. Tym niemniej informacje zwrotne między państwami członkowskimi należą do rzadkości (zob. pkt 84–91).

119

Kontrole jednoczesne są skutecznym i wysoko ocenianym narzędziem, z którego państwa członkowskie intensywnie korzystają w celu ustalenia wymiaru podatku w transakcjach transgranicznych. Są one coraz powszechniej stosowane i finansowane z programu Fiscalis 2020 (zob. pkt 92–95).

120

Chociaż zarówno Komisja, jak i państwa członkowskie sporadycznie pracowały nad ustaleniem wielkości luki podatkowej wynikającej z uchylania się od opodatkowania i unikania opodatkowania przez osoby fizyczne, obecnie nie jest realizowany żaden projekt, w ramach którego celem byłoby oszacowanie luki na podstawie informacji przekazywanych zgodnie z dyrektywą w sprawie współpracy administracyjnej w dziedzinie opodatkowania (zob. pkt 96 i 97). Brak jest wspólnych ram monitorowania oddziaływania systemu wymiany informacji. Niektóre państwa członkowskie dokonały wprawdzie oceny płynących z niego korzyści, ale bez jednoznacznych wniosków. Co więcej, brakuje w dużej mierze mechanizmów umożliwiających spójne przekazywanie informacji zwrotnych przez organy regionalne do organów centralnych, co pozwoliłoby na właściwą analizę korzyści płynących z informacji otrzymywanych z innych krajów (zob. pkt 98–104).

Zalecenie 5 – Monitorowanie oddziaływania wymiany informacji

Komisja powinna wspólnie z państwami członkowskimi ustanowić rzetelne wspólne ramy pomiaru korzyści płynących z systemu wymiany informacji podatkowych.

Termin realizacji: do końca 2022 r.

Niniejsze sprawozdanie zostało przyjęte przez Izbę IV, której przewodniczy Alex Brenninkmeijer, członek Trybunału Obrachunkowego, na posiedzeniu w Luksemburgu w dniu 8 grudnia 2020 r.

Załączniki

Załącznik I – Podejście kontrolne Trybunału na poziomie Komisji

Kontrola przeprowadzona w Komisji obejmowała dwa etapy: etap przygotowawczy i kontrolę w terenie.

W celu zebrania informacji i danych, które mogły okazać się przydatne w prowadzeniu prac kontrolnych w terenie w państwach członkowskich, oraz w celu porównania unijnych przepisów z najlepszymi praktykami uznanymi na arenie międzynarodowej kontrolerzy przeprowadzili w ramach etapu przygotowawczego wizytę wstępną w DG ds. Podatków i Unii Celnej. Aby zgromadzić odpowiednie informacje, przeprowadzono także wizyty z udziałem Rumuńskiego Urzędu Skarbowego (ANAF) i Luksemburskiej Administracji Skarbowej oraz przeanalizowano wszystkie dostępne sprawozdania opracowane przez najwyższe organy kontroli.

Metodyka kontroli (pytania kontrolne, kryteria i standardy) została omówiona z Komisją. DG TAXUD zapewniła kontrolerom dostęp do odpowiednich grup ds. współpracy administracyjnej w dziedzinie opodatkowania bezpośredniego w systemach Komisji. Przeanalizowano ponadto odpowiednie informacje o osiągniętych wynikach, takie jak plany zarządzania i roczne sprawozdania z działalności DG TAXUD.

W ramach prac kontrolnych w terenie Trybunał przeanalizował odpowiedzi i informacje otrzymane w reakcji na ogólny kwestionariusz wysłany do Komisji. W kwestionariuszu – wypełnionym przez DG TAXUD, która załączyła również dokumenty poświadczające – nacisk położono na to, w jakim zakresie Komisja opracowała solidne ramy wymiany informacji podatkowych w UE. Kwestionariusz obejmował cztery najważniejsze obszary: (i) monitorowanie procedury ustawodawczej i jej wdrażania; (ii) wytyczne przekazane państwom członkowskim; (ii) pomiar skuteczności systemu wymiany informacji podatkowych; (iv) fora i wytyczne na potrzeby wymiany najlepszych praktyk.

Oprócz ogólnego kwestionariusza Trybunał przesłał kwestionariusz dodatkowy w celu wyjaśnienia pewnych kwestii. Ponadto kontrolerzy zorganizowali wideokonferencje z przedstawicielami DG TAXUD, aby omówić wstępne ustalenia oraz projekt wniosków i zaleceń.

Załącznik II – Podejście kontrolne Trybunału w przypadku państw członkowskich

Kontrola obejmowała dwa etapy: etap przygotowawczy i kontrolę w terenie.

1. Na etapie przygotowawczym Trybunał przeprowadził następujące działania:
   
   
   • prace przygotowawcze w Komisji (DG TAXUD) i przegląd dokumentacji w celu zgromadzenia informacji i danych, które mogą być użyteczne na potrzeby kontroli w terenie w państwach członkowskich oraz w celu porównania przepisów unijnych z międzynarodowymi najlepszymi praktykami;
   • analiza odnośnych przepisów, sprawozdań, innych dokumentów oraz analiza danych i statystyk przedstawionych przez Komisję i państwa członkowskie;
   • rozmowy z belgijskim najwyższym organem kontroli w związku z kontrolą dotyczącą automatycznej wymiany informacji podatkowych, realizowaną dla belgijskiej administracji skarbowej;
   • wizyta w rumuńskich organach podatkowych w ramach wizyty służącej pozyskaniu wiedzy, podczas której omawiano aspekty praktyczne i trudności w funkcjonowaniu systemu.
2. Trybunał wybrał do kontroli pięć państw członkowskich: Cypr, Hiszpanię, Niderlandy, Polskę i Włochy. Państwa te zostały dobrane na podstawie następujących kryteriów ryzyka:
   
   
   • procent odpowiedzi otrzymanych od innych państw członkowskich w ramach wymiany informacji na wniosek;
   • liczba kategorii informacji objętych wymianą w każdym państwie członkowskim przekazywanych zgodnie z dyrektywą DAC1;
   • liczba wiadomości z informacjami otrzymanych przez każde państwo członkowskie zgodnie z dyrektywą DAC2;
   • liczba interpretacji indywidualnych prawa podatkowego o wymiarze transgranicznym i uprzednich porozumień cenowych zamieszczonych w centralnej bazie danych do celów wynikających z dyrektywy DAC3.
3. Drugi etap: kontrola w terenie w wybranych państwach członkowskich, podczas której kontrolerzy Trybunału przyjrzeli się koncepcji i wdrażaniu systemu wymiany informacji podatkowych, a zwłaszcza temu, w jaki sposób państwa członkowskie wymieniają się informacjami i jak je wykorzystują.

Trybunał wysłał kwestionariusz do wybranych państw członkowskich. Dotyczył on sposobu wdrożenia przez państwa członkowskie systemu wymiany informacji i wykorzystywania przez nie otrzymywanych informacji w możliwie najlepszy sposób w celu doprowadzenia do sprawiedliwego opodatkowania. W trakcie wizyt na miejscu kontrolerzy Trybunału przeprowadzili rozmowy z urzędnikami administracji skarbowej na temat odpowiedzi udzielonych w kwestionariuszu dotyczących wymiany informacji podatkowych, współpracy administracyjnej, audytów i kontroli.

Przed wizytami Trybunał dobrał próbę informacji otrzymanych i wysłanych przez skontrolowane państwa członkowskie, które to informacje zweryfikowano na miejscu:

1. 15 informacji otrzymanych zgodnie z dyrektywą DAC1;
2. 15 informacji otrzymanych zgodnie z dyrektywą DAC2;
3. 10 odpowiedzi w ramach wymiany informacji na wniosek otrzymanych od innego państwa członkowskiego i 10 odpowiedzi wysłanych przez skontrolowane państwo członkowskie;
4. 10 informacji otrzymanych od innego państwa członkowskiego w ramach spontanicznej wymiany informacji;
5. 10 interpretacji indywidualnych prawa podatkowego o wymiarze transgranicznym;
6. 10 otrzymanych sprawozdań według krajów;
7. pięć kontroli jednoczesnych w dziedzinie opodatkowania bezpośredniego zainicjowanych przez skontrolowane państwo członkowskie (jeżeli było ich mniej niż pięć, kontrolerzy przeanalizowali wszystkie) i pięć kontroli jednoczesnych, w których uczestniczyły skontrolowane państwa członkowskie.

Załącznik III – Historia prac nad dyrektywą w sprawie współpracy administracyjnej w dziedzinie opodatkowania z uwzględnieniem zmian legislacyjnych i aktualnych rozporządzeń wykonawczych

Ramy czasowe przyjęcia dyrektywy w sprawie współpracy administracyjnej w dziedzinie opodatkowania

• DAC1 Rada do Spraw Gospodarczych i Finansowych (ECOFIN) w dniu 15 lutego 2011 r. przyjęła dyrektywę Rady 2011/16/UE w sprawie współpracy administracyjnej w dziedzinie opodatkowania bezpośredniego, uchylającą dyrektywę 77/799/EWG. Dyrektywa weszła w życie 11 marca 2011 r., kiedy to została opublikowana w Dzienniku Urzędowym UE, jednak stała się wiążąca dla państw członkowskich 1 stycznia 2013 r. (z wyjątkiem zasad dotyczących automatycznej wymiany informacji, które stały się wiążące w dniu 1 stycznia 2015 r.).
• DAC2 W dniu 9 grudnia 2014 r. Rada ECOFIN przyjęła dyrektywę Rady 2014/107/UE zmieniającą dyrektywę 2011/16/UE w zakresie obowiązkowej automatycznej wymiany informacji w dziedzinie opodatkowania. Dyrektywę tę opublikowano w Dzienniku Urzędowym w dniu 16 grudnia 2014 r. i weszła ona w życie 20 dni później, przy czym pierwsze wymiany informacji stały się obowiązkowe od 30 września 2017 r.
• DAC3 W dniu 8 grudnia 2015 r. Rada ECOFIN przyjęła dyrektywę Rady (UE) 2015/2376 zmieniającą dyrektywę 2011/16/UE w zakresie obowiązkowej automatycznej wymiany interpretacji i uprzednich porozumień cenowych w dziedzinie opodatkowania. Dyrektywa weszła w życie w dniu 18 grudnia 2015 r., kiedy to została opublikowana w Dzienniku Urzędowym, przy czym pierwsze wymiany informacji stały się obowiązkowe od 30 września 2017 r.
• DAC4 W dniu 25 maja 2016 r. Rada ECOFIN przyjęła dyrektywę Rady (UE) 2016/881 zmieniającą dyrektywę 2011/16/UE w zakresie obowiązkowej automatycznej wymiany sprawozdań według krajów w dziedzinie opodatkowania. Dyrektywa weszła w życie w dniu 30 czerwca 2016 r., kiedy to została opublikowana w Dzienniku Urzędowym, przy czym pierwsze wymiany informacji stały się obowiązkowe od 30 czerwca 2018 r.
• DAC5 W dniu 6 grudnia 2016 r. Rada ECOFIN przyjęła dyrektywę Rady (UE) 2016/2258 zmieniającą dyrektywę 2011/16/UE w odniesieniu do dostępu organów podatkowych do informacji dotyczących przeciwdziałania praniu pieniędzy. Dyrektywa weszła w życie z dniem jej przyjęcia.
• DAC6 W dniu 25 maja 2018 r. Rada ECOFIN przyjęła dyrektywę Rady 2018/822/UE zmieniającą dyrektywę 2011/16/UE w zakresie obowiązkowej automatycznej wymiany informacji w dziedzinie opodatkowania w odniesieniu do podlegających zgłoszeniu uzgodnień transgranicznych. Dyrektywę tę opublikowano w Dzienniku Urzędowym w dniu 5 czerwca 2018 r. i weszła ona w życie 20 dni później, przy czym pierwsze wymiany informacji stały się obowiązkowe od 31 października 2020 r.

Rozporządzenia wykonawcze do dyrektywy w sprawie współpracy administracyjnej w dziedzinie opodatkowania

• 6 grudnia 2012 r. Komisja Europejska przyjęła rozporządzenie wykonawcze (UE) nr 1156/2012. Rozporządzenie to dotyczy formularzy wykorzystywanych w ramach wymiany informacji na wniosek, wymian spontanicznych, wniosków o doręczenie i informacji zwrotnych. Weszło ono w życie w dniu 10 grudnia 2012 r. i obowiązywało od 1 stycznia 2013 r.
• W dniu 15 grudnia 2014 r. Komisja przyjęła rozporządzenie wykonawcze Rady (UE) nr 1353/2014 zmieniające rozporządzenie (UE) nr 1156/2012. Rozporządzenie dotyczy formatu elektronicznego stosowanego na potrzeby obowiązkowej automatycznej wymiany informacji. Weszło ono w życie w dniu 22 grudnia 2014 r., a zaczęto je stosować 1 stycznia 2015 r.
• W dniu 15 grudnia 2015 r. Komisja przyjęła rozporządzenie wykonawcze (UE) 2015/2378 ustanawiające szczegółowe zasady wykonywania niektórych przepisów dyrektywy Rady 2011/16/UE w sprawie współpracy administracyjnej w dziedzinie opodatkowania. Zastąpiło ono rozporządzenie wykonawcze (UE) nr 1156/2012 i zawierało nowe przepisy dotyczące formatu elektronicznego stosowanego na potrzeby obowiązkowej automatycznej wymiany informacji finansowych. Weszło ono w życie w dniu 21 grudnia 2015 r., a zaczęto je stosować dnia 1 stycznia 2016 r.
• W dniu 9 listopada 2016 r. Komisja przyjęła rozporządzenie wykonawcze (UE) 2016/1963 zmieniające rozporządzenie wykonawcze (UE) 2015/2378 w odniesieniu do standardowych formularzy i ustaleń językowych stosowanych w związku z dyrektywami Rady (UE) 2015/2376 i (UE) 2016/881. Weszło ono w życie w dniu 1 grudnia 2016 r., a zaczęto je stosować 1 stycznia 2017 r., przy czym niektóre przepisy obowiązywały dopiero od 5 czerwca 2017 r.
• W dniu 22 stycznia 2018 r. Komisja przyjęła rozporządzenie wykonawcze (UE) 2018/99 zmieniające rozporządzenie wykonawcze (UE) 2015/2378 w odniesieniu do formatu i warunków przekazywania rocznej oceny skuteczności automatycznej wymiany informacji oraz wykazu danych statystycznych przekazywanych przez państwa członkowskie do celów oceny dyrektywy Rady. Rozporządzenie weszło w życie w dniu 12 lutego 2018 r.
• W dniu 28 marca 2019 r. Komisja przyjęła rozporządzenie wykonawcze (UE) 2019/532 zmieniające rozporządzenie wykonawcze (UE) 2015/2378 w odniesieniu do standardowych formularzy, w tym ustaleń językowych, dotyczących obowiązkowej automatycznej wymiany informacji na temat podlegających zgłoszeniu uzgodnień transgranicznych. Weszło ono w życie w dniu 18 kwietnia 2019 r., a zaczęto je stosować 1 lipca 2020 r.

Załącznik IV – Porównanie dyrektywy DAC2 i ram OECD

Element	Światowy standard	DAC2
Ochrona danych	Ogólne przepisy wysokiego szczebla	Szczegółowe postanowienia wdrażające unijne ramy ochrony danych
Struktura	Podpisano tylko umowę w sprawie właściwego organu, a wspólny standard do wymiany informacji jest wdrażany na poziomie krajowym.	Uwzględniono tylko niektóre elementy umowy w sprawie właściwego organu; pozostałe stanowią już część dyrektywy DAC1. Wspólny standard do wymiany informacji znajduje się w załączniku I, ważne elementy z komentarzy uwzględniono w załączniku II (zmiana okoliczności, oświadczenie w odniesieniu do nowych rachunków podmiotów, rezydencja instytucji finansowej, prowadzony rachunek, trusty będące pasywnymi NFE, adres głównego miejsca prowadzenia działalności podmiotu). Tekst jest dostosowany w taki sposób, by odzwierciedlał wielostronny kontekst dwóch załączników (np. „państwa członkowskie” zamiast „jurysdykcja”).
Wspólny standard do wymiany informacji – Sekcja I(D)	Obejmuje scenariusz w pkt (ii), w którym prawo krajowe odpowiedniej jurysdykcji objętej obowiązkiem sprawozdawczym nie wymaga gromadzenia numerów NIP wydanych przez taką jurysdykcję objętą obowiązkiem sprawozdawczym.	Uwzględniając poszczególne systemy prawne, żadne z państw członkowskich nie uznało tej sytuacji za mającą zastosowanie w ich przypadku.
Wspólny standard do wymiany informacji – Sekcja I(E)	Jednym z warunków podawania miejsca urodzenia jest to, by miejsce urodzenia nie było wymagane, chyba że raportująca instytucja finansowa ma tak czy inaczej obowiązek uzyskać i przekazać dane dotyczące miejsca urodzenia na mocy prawa krajowego i informacja ta jest dostępna w danych, które można przeszukać elektronicznie, posiadanych przez daną raportującą instytucję finansową.	Warunek podawania miejsca urodzenia został rozszerzony również na przypadki, w których raportująca instytucja finansowa ma lub miała tak czy inaczej obowiązek uzyskać i przekazać te dane na podstawie jakiegokolwiek unijnego instrumentu prawnego, który obowiązuje lub obowiązywał w dniu poprzedzającym wejście w życie dyrektywy. Ma to służyć zabezpieczeniu standardu podawania miejsca urodzenia nawet po ewentualnym uchyleniu dyrektywy w sprawie opodatkowania dochodów z oszczędności.
Wspólny standard do wymiany informacji – Sekcja I(F)	Stopniowe wprowadzanie przychodów brutto (inspirowane ustawą o wypełnianiu obowiązków podatkowych w stosunku do rachunków posiadanych za granicą).	Brak stopniowego wprowadzania przychodów brutto (po terminach uwzględnionych w harmonogramie dla państw szybko przyjmujących zasady)
Wspólny standard do wymiany informacji – Sekcja III(A)	Wyłączenie ubezpieczeń w sytuacji, gdy prawo skutecznie uniemożliwia raportującej instytucji finansowej sprzedaż takiej umowy rezydentom jurysdykcji objętej obowiązkiem sprawozdawczym (zostało to złagodzone następnie w komentarzach).	Wyłączenie nie ma zastosowania w UE, ponieważ ramy regulacyjne nie spełniają warunków wspólnego standardu do wymiany informacji i komentarzy.
Wspólny standard do wymiany informacji Sekcja VII(B), Sekcja VIII(C)(9) Sekcja VIII(E)(4) Sekcja VIII(E)(6)	Komentarze do tych ustępów zawierają alternatywne zapisy dotyczące: grupowych pieniężnych umów ubezpieczenia i grupowych umów renty, nowych rachunków dotychczasowych klientów, podmiotu powiązanego, znormalizowanego systemu kodowania działalności gospodarczej.	W celu prawidłowego funkcjonowania cztery części komentarzy przewidujące „alternatywne zasady” dla instytucji finansowych uwzględniono w załączniku I.
Wspólny standard do wymiany informacji Sekcja VIII(B)(1)(c) Sekcja VIII	Wykazy nieraportujących instytucji finansowych i rachunków wyłączonych są określone w prawie krajowym.	Wykazy nieraportujących instytucji finansowych i rachunków wyłączonych są określone w prawie krajowym; państwa członkowskie informują Komisję o wykazach (i ich zmianach), a Komisja publikuje je w Dzienniku Urzędowym.
Wspólny standard do wymiany informacji Sekcja VIII(D)(5)	Termin „jurysdykcja uczestnicząca” oznacza jurysdykcję, (i) z którą zawarto porozumienie, na mocy którego jurysdykcja ta przedstawi informacje określone w sekcji I oraz (ii) która jest określona w opublikowanym wykazie.	Termin „jurysdykcja uczestnicząca” obejmuje wprost wszystkie państwa członkowskie i wszelkie inne jurysdykcje, z którymi Unia zawarła porozumienie, na podstawie którego jurysdykcje te przedstawią informacje określone w sekcji I.

Źródło: Europejski Trybunał Obrachunkowy na podstawie danych DG TAXUD.

Załącznik V – Procedura ustawodawcza: czas trwania i zmiany (DAC1 do DAC4)

Krok/zagadnienie	DAC1	DAC2	DAC3	DAC4
Przyjęcie komunikatu Komisji	2.2.2009	12.6.2013	18.3.2015	28.1.2016
Sprawozdanie Parlamentu Europejskiego	10.2.2010	11.12.2013	27.10.2015	12.5.2016
Polityczne porozumienie w Radzie	7.12.2010	14.10.2014	6.10.2015	8.3.2016
Przyjęcie przez Radę	15.2.2011	9.12.2014	8.12.2015	25.5.2016
Liczba kompromisów w trakcie procedury	5	2 (co najmniej)48	6	Nie dotyczy
Publikacja w Dz.U.	15.2.2011	16.12.2014	18.12.2015	3.6.2016
Główne zmiany w procedurze ustawodawczej	Kategorie dochodu: początkowo nie przewidziano żadnych szczegółowych kategorii. Zostały one dookreślone na późniejszym etapie, ale tylko jedną kategorię uznano za obowiązkową, podczas gdy w pierwotnym wniosku obowiązkowe były wszystkie.	Negocjacje w sprawie dyrektywy DAC2 były odbywały się na zasadzie ad hoc: kształt wniosku zmieniał się równolegle względem debaty na forum OECD, gdzie trwały prace nad wspólnym standardem do wymiany informacji. Jednemu państwu członkowskiemu zezwolono na dłuższy okres przejściowy w odniesieniu do automatycznej wymiany informacji.	Element retroaktywności w odniesieniu do interpretacji: do 5 lat wstecz zamiast 10 lat wstecz – Ograniczony dostęp Komisji do centralnej bazy danych – jedynie do celów monitorowania funkcjonowania dyrektywy. Stosowanie dyrektywy od 1 stycznia 2017 r., a nie 1 stycznia 2016 r. (jak przewidywano we wniosku Komisji).	Państwa członkowskie mogą podjąć decyzję o opóźnieniu zobowiązania jednostek zależnych grup wielonarodowych spoza UE, które to jednostki są rezydentami w UE, do składania sprawozdań według krajów za pierwszy rok (tj. pierwszy rok podatkowy rozpoczynający się w dniu 1 stycznia 2016 r. lub później).

Źródło: Europejski Trybunał Obrachunkowy na podstawie dokumentów i oświadczeń Komisji Europejskiej.

Załącznik VI – Fiscalis 2020

Program działań Fiscalis 2020 ustanowiono rozporządzeniem (UE) nr 1286/2013.

Między 2015 a 2019 r. Komisja i państwa członkowskie zorganizowały 11 „grup projektowych” Fiscalis, które mają prowadzić dyskusje na temat wdrażania dyrektywy w sprawie współpracy administracyjnej w dziedzinie opodatkowania, odnośnych systemów informatycznych oraz sposobu wykorzystywania informacji objętych wymianą. Prace wykonane w latach 2015–2016 przez grupę projektową ds. analizy ryzyka zaowocowały wytycznymi Komisji dotyczącymi dobrych praktyk w obszarze analizy ryzyka informacji otrzymywanych zgodnie z dyrektywą DAC1 i dyrektywą DAC2.

Cele programu

Ogólnym celem programu jest „usprawnienie funkcjonowania systemów podatkowych na rynku wewnętrznym poprzez wzmacnianie współpracy między krajami uczestniczącymi, ich organami i ich urzędnikami podatkowymi” (art. 5 ust. 1 rozporządzenia (UE) nr 1286/2013).

Mówiąc ściślej, oznacza to wspieranie walki z oszustwami podatkowymi, uchylaniem się od opodatkowania i agresywnym planowaniem podatkowym oraz wspieranie wdrażania prawa Unii w dziedzinie podatków. Cele te osiągane są poprzez:

• zapewnienie wymiany informacji,
• wspieranie współpracy administracyjnej,
• w razie potrzeby – zwiększanie zdolności administracyjnych krajów uczestniczących.

Miernikami osiągnięcia celów programu są w szczególności:

• możliwość dostępu i pełny dostęp do europejskich systemów informatycznych w dziedzinie podatków za pośrednictwem wspólnej sieci łączności UE;
• informacje zwrotne od krajów uczestniczących dotyczące rezultatów działań objętych programem.

W praktyce w ramach programu Fiscalis realizowane są następujące cele operacyjne i priorytety:

• wdrożenie, udoskonalenie, eksploatacja i wspieranie europejskich systemów informatycznych w dziedzinie podatków;
• wspieranie działań z zakresu współpracy administracyjnej;
• podnoszenie umiejętności i kompetencji urzędników podatkowych;
• poprawa zrozumienia i wdrażania unijnego prawa w dziedzinie podatków;
• wspieranie usprawniania procedur administracyjnych i wymiany dobrych praktyk administracyjnych.

Cele wszystkich działań w ramach programu muszą być spójne z celami i priorytetami wymienionymi powyżej, które są oparte na rozporządzeniu ustanawiającym program Fiscalis 2020 i opracowywane w ramach rocznych programów prac. Komisja sporządza i przyjmuje każdy roczny program prac, uwzględniając wkład krajów uczestniczących.

Działania finansowane w ramach Fiscalis 2020

Wspólne działania są organizowane przez i dla urzędników podatkowych z krajów uczestniczących. Obejmują one:

• seminaria i warsztaty;
• grupy projektowe, powoływane na określony czas w celu realizacji wcześniej wytyczonego celu i uzyskania ściśle określonego rezultatu;
• kontrole dwustronne i wielostronne oraz inne działania przewidziane w prawie unijnym dotyczącycm współpracy administracyjnej;
• wizyty robocze organizowane w celu umożliwienia urzędnikom uzyskania lub pogłębienia wiedzy specjalistycznej lub ogólnej w sprawach podatkowych;
• zespoły ekspertów powoływane w celu usprawnienia długoterminowej, zorganizowanej współpracy operacyjnej między krajami uczestniczącymi poprzez gromadzenie wiedzy specjalistycznej;
• działania na rzecz budowania i wspierania potencjału administracji publicznej;
• badania;
• projekty dotyczące łączności;
• wszelkie inne działania wspierające realizację celów programu Fiscalis 2020.

Opracowywanie, utrzymanie, obsługa i kontrola jakości unijnych komponentów nowych i istniejących europejskich systemów informatycznych.

Rozwój wspólnych działań szkoleniowych w celu wspierania koniecznych umiejętności zawodowych i wiedzy w dziedzinie podatków.

Wdrożenie programu

Za wdrażanie programu odpowiada Komisja Europejska. Wspiera ją w tym komisja składająca się z delegatów z każdego państwa członkowskiego UE.

Akronimy i skróty

DAC – dyrektywa w sprawie współpracy administracyjnej w dziedzinie opodatkowania

DAC1 – zmiana dyrektywy DAC wprowadzająca obowiązkową automatyczną wymianę informacji dla pięciu kategorii dochodów i kapitału

DAC2 – zmiana dyrektywy DAC rozszerzająca zakres obowiązkowej automatycznej wymiany informacji o rachunki finansowe

DAC3 – zmiana dyrektywy DAC wprowadzająca obowiązkową automatyczną wymianę informacji w odniesieniu do interpretacji indywidualnych prawa podatkowego o wymiarze transgranicznym i uprzednich porozumień cenowych

DAC4 – zmiana dyrektywy DAC wprowadzająca obowiązkową sprawozdawczość według krajów dla grup wielonarodowych

DAC5 – zmiana dyrektywy DAC służąca zapewnieniu organom podatkowym dostępu do informacji o praniu pieniędzy

DAC6 – zmiana dyrektywy DAC wprowadzająca obowiązkową automatyczną wymianę informacji w odniesieniu do podlegających zgłoszeniu uzgodnień transgranicznych

DG TAXUD – Dyrekcja Generalna ds. Podatków i Unii Celnej

ECOFIN – Rada do Spraw Gospodarczych i Finansowych

G-20 – grupa ministrów finansów i prezesów banków centralnych 19 państw i UE

NIP – numer identyfikacji podatkowej

OECD – Organizacja Współpracy Gospodarczej i Rozwoju

PAOE –obecność urzędników jednego państwa członkowskiego w siedzibie organu podatkowego innego państwa członkowskiego lub w trakcie dochodzenia administracyjnego tam prowadzonego

PKB – produkt krajowy brutto

Glosariusz

Automatyczna wymiana informacji – systematyczne przekazywanie określonych uprzednio informacji z jednej jurysdykcji do drugiej w określonych z góry regularnych odstępach czasu.

Dywidendy niepowiernicze – dywidendy, które nie są wypłacane ani inkasowane na rachunku powierniczym.

Fiscalis 2020 – program działań UE, będący częścią strategii „Europa 2020”, w ramach którego finansowane są inicjatywy organów podatkowych na rzecz poprawy funkcjonowania systemów podatkowych w UE.

Interpretacja indywidualna prawa podatkowego o wymiarze transgranicznym – umowa, komunikat lub innego rodzaju instrument lub działanie o podobnym skutku, wydane przez organ rządowy względem konkretnej osoby lub grupy osób, dotyczące prawnej lub administracyjnej wykładni w zakresie traktowania podatkowego przyszłych transakcji lub działań transgranicznych realizowanych przez te osoby w innej jurysdykcji.

Kontrola jednoczesna – skoordynowana kontrola sytuacji podatkowej podatnika prowadzona przez co najmniej dwa państwa członkowskie działające we wspólnych lub uzupełniających się interesach.

Numer identyfikacji podatkowej – unikalny numer referencyjny przydzielony podatnikowi przez organy podatkowe.

Spontaniczna wymiana informacji – niesystematyczne przekazywanie informacji z jednej jurysdykcji do drugiej w dowolnym momencie i bez uprzedniego wniosku.

Uchylanie się od opodatkowania – stosowanie nielegalnych sposobów unikania zapłaty podatków, zazwyczaj poprzez podawanie organom podatkowym nieprawdziwych informacji na temat wysokości dochodu. Pojęcie to często pokrywa się z pojęciem oszustwa podatkowego.

Unikanie opodatkowania – zastosowanie rozwiązania prawnego w celu obejścia obowiązku zapłaty podatku, zazwyczaj poprzez zawarcie szeregu fikcyjnych porozumień finansowych, których głównym lub jedynym celem jest zmniejszenie kwoty podatku.

Uprzednie porozumienie cenowe – umowa, komunikat lub innego rodzaju instrument lub działanie o podobnym skutku, wydane przez organ rządowy względem konkretnej osoby lub grupy osób, które w odniesieniu do mających nastąpić w przyszłości transakcji transgranicznych między przedsiębiorstwami powiązanymi określa kryteria ustalania ceny za przekazanie towarów, aktywów niematerialnych i prawnych lub usług między tymi przedsiębiorstwami.

Wspólna sieć łączności – wspólna platforma opracowana przez UE w celu umożliwienia przekazywania środkami elektronicznymi informacji między organami celnymi i podatkowymi państw członkowskich.

Współpraca administracyjna – współpraca między państwami członkowskimi w formie wymiany i przetwarzania informacji, wspólnego działania lub wzajemnej pomocy w celu wdrażania prawa Unii.

Wymiana informacji na wniosek – wymiana informacji na podstawie konkretnego wniosku skierowanego przez jedną jurysdykcję do innej.

Wymiana informacji podatkowych – informacje, które państwa członkowskie przekazują sobie wzajemnie do celów podatkowych.

Zespół kontrolny

Sprawozdania specjalne Trybunału przedstawiają wyniki kontroli dotyczących obszarów polityki i programów UE bądź kwestii związanych z zarządzaniem w wybranych obszarach budżetowych. Trybunał wybiera i opracowuje zadania kontrolne tak, aby osiągnąć jak największe oddziaływanie, biorąc przy tym pod uwagę kryteria takie jak zagrożenia dla wykonania zadań lub zgodności, poziom dochodów lub wydatków w danym obszarze, nadchodzące zmiany oraz interes polityczny i społeczny.

Niniejsza kontrola wykonania zadań została przeprowadzona przez Izbę IV – której przewodniczy członek Trybunału Alex Brenninkmeijer – zajmującą się obszarami regulacji rynków i konkurencyjnej gospodarki. Kontrolą kierowała Ildikó Gáll-Pelcz, członek Trybunału, a w działania kontrolne zaangażowani byli: Claudia Kinga Bara, szefowa gabinetu; Zsolt Varga, attaché; John Sweeney, kierownik; Dan Danielescu, koordynator zadania, a także kontrolerzy: Maria Echanove, Mirko Gottmann i Stefan Razvan Hagianu. Wsparcie językowe zapewnił Thomas Everett.

Przypisy

¹ Unijny wykaz jurysdykcji niechętnych do współpracy.

² Dover i in.: „Bringing transparency, coordination and convergence to corporate tax policies in the European Union”, część I opracowania dla Biura Analiz Parlamentu Europejskiego, wrzesień 2015 r. (PE 558.773).

³ Konkluzje z posiedzenia Rady ECOFIN z dnia 1 grudnia 1997 r. dotyczące polityki podatkowej (Dz.U. C 2/01, 6.1.1998).

⁴ Rozwiązanie prawne służące obejściu obowiązku odprowadzenia podatku, zazwyczaj poprzez zawarcie szeregu fikcyjnych porozumień finansowych, których głównym lub jedynym celem jest zmniejszenie kwoty podatku.

⁵ Stosowanie nielegalnych sposobów unikania zapłaty podatków, zazwyczaj poprzez podawanie organom podatkowym nieprawdziwych informacji na temat wysokości dochodu. Pojęcie to często pokrywa się z pojęciem oszustwa podatkowego.

⁶ Pojęcie „wymiana informacji podatkowych” odnosi się do informacji, które państwa członkowskie przekazują sobie wzajemnie do celów podatkowych.

⁷ Deklaracja misji DG TAXUD i cele strategiczne.

⁸ Dyrektywa Rady (77/799/EWG) z dnia 19 grudnia 1977 r. dotycząca wzajemnej pomocy właściwych władz Państw Członkowskich w obszarze podatków bezpośrednich.

⁹ Dyrektywa Rady 2011/16/UE z dnia 15 lutego 2011 r. w sprawie współpracy administracyjnej w dziedzinie opodatkowania i uchylająca dyrektywę 77/799/EWG.

¹⁰ Dokument „Tax base erosion and profit shifting (BEPS) actions”.

¹¹ OECD/G-20: „Countering Harmful Tax Practices More Effectively, Taking into Account Transparency and Substance”, Działanie 5 – sprawozdanie końcowe za 2015 r.

¹² OECD/G-20: „Transfer Pricing Documentation and Country-by Country Reporting””, Działanie 13 – sprawozdanie końcowe za 2015 r.

¹³ OECD, „Standard for Automatic Exchange of Financial Account Information in Tax Matters””, wyd. drugie, 2017.

¹⁴ Wspólny standard do wymiany informacji OECD.

¹⁵ W tym art. 26 ust. 1 i 3 modelowej konwencji OECD w sprawie podatku od dochodu i majątku (dotyczące adekwatności i terminów), konwencja OECD i Rady Europy o wzajemnej pomocy administracyjnej w sprawach podatkowych oraz modelowa umowa OECD o wymianie informacji w sprawach podatkowych

¹⁶ Ocena dyrektywy Rady 2011/16/UE.

¹⁷ Dyrektywa w sprawie wzajemnej pomocy (77/799/EWG), zmieniona ostatnio w 2001 r. i uzupełniona dyrektywą w sprawie opodatkowania dochodów z oszczędności (2003/48/WE).

¹⁸ Konwencja OECD/Rady Europy o wzajemnej pomocy administracyjnej w sprawach podatkowych i protokół zmieniający.

¹⁹ Ocena dyrektywy Rady 2011/16/UE.

²⁰ Jak wynika z analizy Parlamentu Europejskiego, całkowita kapitalizacja rynkowa 100 największych kryptowalut przekraczała w 2018 r. w ujęciu globalnym równowartość 330 mld euro.

²¹ Wniosek Komisji dotyczący dyrektywy zmieniającej dyrektywę w sprawie współpracy administracyjnej w dziedzinie opodatkowania, COM(2020) 314 final.

²² Dyrektywa Rady (UE) 2016/2258 zmieniająca dyrektywę 2011/16/UE w odniesieniu do dostępu organów podatkowych do informacji dotyczących przeciwdziałania praniu pieniędzy.

²³ Dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2015/849 z dnia 20 maja 2015 r. w sprawie zapobiegania wykorzystywaniu systemu finansowego do prania pieniędzy lub finansowania terroryzmu. Przepisy dotyczące dostępu zawarte są w art. 13, 30, 31 i 40.

²⁴ Ocena dyrektywy w sprawie współpracy administracyjnej w dziedzinie opodatkowania, COM(2018) 844 final.

²⁵ Art. 25a dyrektywy w sprawie współpracy administracyjnej w dziedzinie opodatkowania.

²⁶ „Upgrading the Single Market: more opportunities for people and business”, Komisja Europejska, Dyrekcja Generalna ds. Komunikacji Społecznej, 2015.

²⁷ Rozporządzenie (UE) nr 1286/2013 Parlamentu Europejskiego i Rady.

²⁸ Dochody z zatrudnienia, wynagrodzenia dyrektorów, produkty ubezpieczenia na życie, świadczenia emerytalne i rentowe, własność nieruchomości i dochody z tego tytułu (zob. art. 8 ust. 1 dyrektywy Rady 2011/16/UE).

²⁹ Sprawozdanie Komisji dla Parlamentu Europejskiego i Rady, COM(2018) 844 final.

³⁰ Wniosek Komisji dotyczący dyrektywy zmieniającej dyrektywę w sprawie współpracy administracyjnej w dziedzinie opodatkowania, COM(2020) 314 final, lipiec 2020 r.

³¹ Art. 8 ust. 2 dyrektywy Rady 2011/16/UE.

³² Mapa ogólna ©OpenStreetMap contributors w ramach licencji Creative Commons – Uznanie autorstwa – Na tych samych warunkach 2.0 (CC BY-SA).

³³ Sprawozdanie Komisji dla Parlamentu Europejskiego i Rady, COM(2018) 844 final.

³⁴ Zawierają one informacje, o których mowa w art. 8 ust. 3a dyrektywy Rady 2011/16/UE, zmienionej dyrektywą Rady 2014/107/UE.

³⁵ Sprawozdanie Komisji dla Parlamentu Europejskiego i Rady, COM(2018) 844 final.

³⁶ Dyrektywa Rady (UE) 2015/2376 zmieniająca dyrektywę 2011/16/UE w zakresie obowiązkowej automatycznej wymiany informacji w dziedzinie opodatkowania.

³⁷ Art. 8a ust. 4 dyrektywy Rady 2011/16/UE, zmienionej dyrektywą Rady (UE) 2015/2376.

³⁸ Rezolucja Parlamentu Europejskiego z dnia 26 marca 2019 r. w sprawie przestępstw finansowych, uchylania się od opodatkowania i unikania opodatkowania (2018/2121(INI)).

³⁹ Ocena dyrektywy w sprawie współpracy administracyjnej w dziedzinie opodatkowania, SWD(2019) 327 final.

⁴⁰ Dyrektywa Rady (UE) 2016/881 zmieniająca dyrektywę 2011/16/UE w zakresie obowiązkowej automatycznej wymiany informacji w dziedzinie opodatkowania.

⁴¹ Art. 5 dyrektywy w sprawie współpracy administracyjnej w dziedzinie opodatkowania.

⁴² Art. 9 dyrektywy w sprawie współpracy administracyjnej w dziedzinie opodatkowania.

⁴³ Art. 7 dyrektywy w sprawie współpracy administracyjnej w dziedzinie opodatkowania.

⁴⁴ Art. 12 dyrektywy w sprawie współpracy administracyjnej w dziedzinie opodatkowania.

⁴⁵ „The Concept of Tax Gaps Report II: Corporate Income Tax Gap Estimation Methodologies”, grupa projektowa Fiscalis ds. luki podatkowej (FPG/041).

⁴⁶ DG TAXUD: „Estimating International Tax Evasion by Individuals”, Opracowanie podatkowe nr 76-2019.

⁴⁷ Ocena dyrektywy Rady 2011/16/UE.

⁴⁸ Pliki Komisji były niekompletne, jednak minimalna liczba kompromisów to 2.

Kalendarium

Wydarzenie	Data
Zatwierdzenie ramowego programu kontroli / rozpoczęcie kontroli	3.7.2019
Oficjalne przesłanie wstępnej wersji sprawozdania Komisji (lub innej jednostce kontrolowanej)	29.10.2020
Przyjęcie ostatecznej wersji sprawozdania po zakończeniu postępowania kontradyktoryjnego	8.12.2020
Otrzymanie oficjalnych odpowiedzi Komisji (lub innych jednostek kontrolowanych) we wszystkich językach	15.12.2020

Kontakt

EUROPEJSKI TRYBUNAŁ OBRACHUNKOWY
12, rue Alcide De Gasperi
1615 Luxembourg
LUKSEMBURG

Tel. +352 4398-1
Formularz kontaktowy: eca.europa.eu/pl/Pages/ContactForm.aspx
Strona internetowa: eca.europa.eu
Twitter: @EUAuditors

Więcej informacji o Unii Europejskiej można znaleźć w portalu Europa (http://europa.eu).

Luksemburg: Urząd Publikacji Unii Europejskiej, 2021

PDF	ISBN 978-92-847-5636-0	ISSN 1977-5768	doi:10.2865/316	QJ-AB-21-003-PL-N
HTML	ISBN 978-92-847-5612-4	ISSN 1977-5768	doi:10.2865/453	QJ-AB-21-003-PL-Q

PRAWA AUTORSKIE

© Unia Europejska, 2021.

Polityka Europejskiego Trybunału Obrachunkowego w zakresie ponownego wykorzystywania dokumentów jest realizowana na podstawie decyzji Trybunału nr 6/2019 w sprawie polityki otwartych danych oraz ponownego wykorzystywania dokumentów.

O ile nie wskazano inaczej (np. nie zamieszczono szczegółowych adnotacji o prawach autorskich), treści Europejskiego Trybunału Obrachunkowego będące własnością UE objęte są licencją Creative Commons Uznanie autorstwa 4.0 Międzynarodowe (CC BY 4.0). Oznacza to, że ponowne wykorzystanie jest dozwolone, pod warunkiem że dokumenty zostaną odpowiednio oznaczone i zostaną wskazane dokonane w nich zmiany. W przypadku ponownego wykorzystania niedozwolone jest zmienianie oryginalnego znaczenia albo przesłania dokumentów. Trybunał nie ponosi odpowiedzialności za jakiekolwiek konsekwencje ponownego ich wykorzystania.

Jeżeli konkretna treść wskazuje na możliwą do zidentyfikowania osobę fizyczną – tak jak w przypadku zdjęć, na których widoczni są pracownicy Trybunału – lub zawiera prace stron trzecich, wymagane jest zweryfikowanie dodatkowych praw autorskich. W takim przypadku uzyskanie zezwolenia na ponowne wykorzystanie określonej treści unieważnia i zastępuje wspomniane wcześniej zezwolenie ogólne. Powinny być w nim wyraźnie opisane wszelkie ograniczenia dotyczące wykorzystania treści.

W celu wykorzystania lub powielenia treści niebędącej własnością UE może być konieczne wystąpienie o zgodę bezpośrednio do właścicieli praw autorskich.

Rys. 3 i 5: ikony wykonane przez Pixel perfect, pochodzące z https://flaticon.com.

Oprogramowanie lub dokumenty objęte prawem własności przemysłowej, takie jak patenty, znaki towarowe, wzory użytkowe, znaki graficzne i nazwy, nie są objęte polityką Europejskiego Trybunału Obrachunkowego w zakresie ponownego wykorzystania i nie jest udostępniana licencja na nie.

Na stronach internetowych instytucji Unii Europejskiej dostępnych w domenie europa.eu zamieszczane są odsyłacze do stron zewnętrznych. Trybunał nie kontroluje ich zawartości i w związku z tym zachęca użytkowników, aby we własnym zakresie zapoznali się z polityką ochrony prywatności i polityką w zakresie praw autorskich obowiązującymi na tych stronach.

Znak graficzny Europejskiego Trybunału Obrachunkowego

Znak graficzny Europejskiego Trybunału Obrachunkowego nie może być wykorzystywany bez uprzedniej zgody Trybunału.

JAK SKONTAKTOWAĆ SIĘ Z UE

Osobiście
W całej Unii Europejskiej istnieje kilkaset centrów informacyjnych Europe Direct. Adres najbliższego centrum można znaleźć na stronie: https://europa.eu/european-union/contact_pl.

Telefonicznie lub drogą mailową
Europe Direct to serwis informacyjny, który udziela odpowiedzi na pytania na temat Unii Europejskiej. Można się z nim skontaktować:

• dzwoniąc pod bezpłatny numer telefonu: 00 800 6 7 8 9 10 11 (niektórzy operatorzy mogą naliczać opłaty za te połączenia),
• dzwoniąc pod standardowy numer telefonu: +32 22999696,
• drogą mailową: https://europa.eu/european-union/contact_pl.

WYSZUKIWANIE INFORMACJI O UE

Online
Informacje o Unii Europejskiej są dostępne we wszystkich językach urzędowych UE w portalu Europa: https://europa.eu/european-union/index_pl.

Publikacje UE
Bezpłatne i odpłatne publikacje UE można pobrać lub zamówić na stronie: https://op.europa.eu/pl/publications. Większą liczbę egzemplarzy bezpłatnych publikacji można otrzymać, kontaktując się z serwisem Europe Direct lub z lokalnym centrum informacyjnym (zob. https://europa.eu/european-union/contact_pl).

Prawo UE i powiązane dokumenty
Informacje prawne dotyczące UE, w tym wszystkie unijne akty prawne od 1952 r., są dostępne we wszystkich językach urzędowych UE w portalu EUR-Lex: http://eur-lex.europa.eu.

Portal Otwartych Danych UE
Unijny portal otwartych danych (http://data.europa.eu/euodp/pl) umożliwia dostęp do zbiorów danych pochodzących z instytucji i innych organów UE. Dane można pobierać i wykorzystywać bezpłatnie, zarówno do celów komercyjnych, jak i niekomercyjnych.