Appoġġ eċċezzjonali għall-produtturi tal-ħalib fl-UE fil-perjodu 2014-2016
Potenzjal għal titjib fl-effiċjenza futura

Sommarju Eżekuttiv

Is-settur tal-produzzjoni tal-ħalib huwa wieħed mill-aktar setturi agrikoli ewlenin fl-UE, f’termini ta’ valur. Wara li laħaq il-quċċata tiegħu fil-bidu tal-2014, il-prezz medju li rċevew il-produtturi tal-ħalib fl-UE beda jonqos. F’nofs l-2016, il-prezzijiet reġgħu bdew jogħlew.

Il-politika agrikola komuni tinkludi għadd ta’ għodod biex tindirizza d-disturb fis-suq. Il-pagamenti diretti għandhom rwol ta’ stabbilizzazzjoni billi jipprovdu sors ta’ introjtu kostanti għall-bdiewa. “Xibka ta’ sikurezza” għandha l-għan li tappoġġa l-prezzijiet billi b’mod temporanju tneħħi s-surplus ta’ prodotti tal-ħalib mis-suq. Il-Kummissjoni tista’ tadotta wkoll miżuri eċċezzjonali kontra theddid ta’ disturb fis-suq: u hekk għamlet bejn l-2014 u l-2016.

Aħna eżaminajna kemm il-Kummissjoni Ewropea u l-awtoritajiet rilevanti fl-Istati Membri kienu mmaniġġjaw tajjeb ir-rispons tagħhom għad-disturb fis-suq tal-ħalib fil-perjodu 2014-2016. B’mod ġenerali, aħna sibna li l-Kummissjoni u l-Istati Membri kienu ħadu miżuri wesgħin biex jgħinu lill-bdiewa matul id-disturb fis-suq, iżda li l-analiżi li wettqu kienet ġeneralment insuffiċjenti biex jiġi deċiż il-livell ta’ appoġġ meħtieġ u biex dan id-disturb jiġi mmirat.

Fl-2019, aħna rrappurtajna dwar l-użu ta’ miżuri eċċezzjonali biex jiġi stabbilizzat l-introjtu tal-bdiewa fis-setturi tal-frott u tal-ħxejjex. Dan ir-rapport jiffoka fuq il-produtturi tal-ħalib fl-UE. Filwaqt li ma jkoprix l-impatt tal-pandemija tal-COVID-19, huwa jħares lejn il-mod kif il-Kummissjoni ttrattat dan is-suġġett, u kif hija tista’ tieħu tagħlimiet minn kriżi preċedenti.

Il-Kummissjoni rreaġiet rapidament għall-projbizzjoni Russa. Qabel tmiem l-2014, hija pprovdiet appoġġ finanzjarju għal miżuri eċċezzjonali fil-pajjiżi Baltiċi u fil-Finlandja, li kienu l-aktar affettwati mill-projbizzjoni. Madankollu, ħadet iktar żmien biex tindirizza l-iżbilanċi sottostanti fis-suq, u l-miżuri li adottat f’Settembru 2016 fejn ipprovdiet appoġġ għal tnaqqis volontarju fil-produzzjoni involvew grad ta’ deadweight.

Il-Kummissjoni pproponiet miżuri eċċezzjonali biex ittaffi l-problemi ta’ likwidità tal-bdiewa, iżda mingħajr ma vvalutat b’mod adegwat il-ħtiġijiet jew stabbiliet xi miri. Minħabba l-flessibbiltà disponibbli għalihom taħt ġestjoni kondiviża, l-Istati Membri taw preferenza lill-miżuri eċċezzjonali li kienu sempliċi fit-twassil u għażlu distribuzzjoni wiesgħa tal-fondi. L-isforzi biex l-għajnuna tiġi mmirata kienu limitati.

Għalkemm l-UE allokat riżerva għal kriżijiet fis-settur agrikolu, il-Kummissjoni ma għamlitx użu minnha matul id-disturb fis-suq. Minn dak iż-żmien ’il hawn il-Kummissjoni pproponiet bidliet sabiex isaħħaħ ir-rwol tar-riżerva għall-kriżijiet għall-futur. Mill-2018 ’il hawn, il-programmi tal-iżvilupp rurali jistgħu jappoġġaw firxa usa’ ta’ għodod għall-ġestjoni tar-riskji għall-bdiewa li jġarrbu tnaqqis fl-introjtu, inkluż l-għodod settorjali għall-istabbilizzazzjoni tal-introjtu. Minn Diċembru 2020, aħna identifikajna żewġ programmi tal-iżvilupp rurali li joffru appoġġ għall-għodda għall-istabbilizzazzjoni tal-introjtu, iżda l-ebda wieħed minnhom ma kien operazzjonali.

L-evalwazzjonijiet li twettqu wara d-disturb fis-suq ipprovdew xi konklużjonijiet kumplessivi fir-rigward tal-miżuri eċċezzjonali fil-livell tal-UE, u minn dakinhar ’il hawn il-Kummissjoni ħadet xi passi biex ittejjeb il-proċeduri ta’ ġestjoni tal-kriżijiet tagħha. Madankollu, hija ma vvalutatx b’mod adegwat l-effetti tal-arranġamenti li wettqu l-Istati Membri.

Aħna nagħmlu għadd ta’ rakkomandazzjonijiet lill-Kummissjoni biex:

1. tindirizza aħjar id-disturbi fis-suq,
2. ittejjeb l-ibbaġitjar u l-immirar,
3. tipprepara għal disturbi futuri fis-suq.

Introduzzjoni

Is-settur tal-ħalib fl-UE

Il-ħalib tal-baqar huwa wieħed miż-żewġ setturi agrikoli ewlenin tal-UE f’termini ta’ valur (EUR 59.3 biljun fl-2019), li jirrappreżenta madwar 14 % tal-produzzjoni agrikola¹. Fl-2019, il-pajjiżi prinċipali għall-produzzjoni tal-ħalib (il-Ġermanja, Franza, ir-Renju Unit, in-Netherlands, il-Polonja, l-Italja u l-Irlanda) kienu jirrappreżentaw madwar tliet kwarti tal-produzzjoni tal-ħalib fl-UE f’termini ta’ volum (ara l-Figura 1). Mill-1984 sal-2015, l-UE operat sistema ta’ kwoti tal-ħalib, li permezz tagħha kellha l-għan li tillimita l-produzzjoni totali tal-ħalib fl-UE. Mill-2009 ’l quddiem il-kwoti kumplessivi tal-Istati Membri kienu qed jiżdiedu gradwalment sakemm is-sistema ġiet abolita fl-1 ta’ April 2015.

Sors: id-DĠ Agrikoltura u Żvilupp Rurali – Short-term outlook Autumn 2020, Kunsinni ta’ ħalib tal-baqar (f’eluf ta’ tunnellati) – Kalkolu tal-QEA.

Fl-2019, il-produzzjoni totali tal-ħalib fl-UE kienet ta’ madwar 168 miljun tunnellata², li minnhom il-produtturi tal-ħalib ikkonsenjaw madwar 95 %³ lill-azjendi tal-ħalib. Il-kunsinni tal-produtturi tal-ħalib lejn l-azjendi tal-ħalib żdiedu rapidament fl-2014 u fl-2015, u mbagħad kibru b’pass inqas mgħaġġel (ara l-Figura 2).

Sors: id-DĠ Agrikoltura u Żvilupp Rurali – Short-term outlook Autumn 2020 – Kalkolu tal-QEA.

Mill-2013 sal-2015, il-kunsinni lejn l-azjendi tal-ħalib kienu żdiedu fl-Istati Membri kollha ħlief tnejn. Fost l-akbar pajjiżi produtturi, iż-żieda kienet ogħla mill-medja tal-UE fl-Irlanda, fir-Renju Unit, fil-Polonja u fin-Netherlands. Il-kunsinni baqgħu jiżdiedu fl-2016 – b’diversi rati – fi 15-il Stat Membru, filwaqt li naqqsu fit-13 l-oħra, inkluż ir-Renju Unit u Franza (ara t-Tabella 1).

Fid-deċennju mill-2009 sal-2019 il-konsum tal-prodotti tal-ħalib (jiġifieri, il-ħalib u l-prodotti miksuba mill-ħalib, bħall-butir, il-ġobon u t-trab tal-ħalib) fl-UE żdied b’rata medja ta’ 0.8 % fis-sena, filwaqt li l-esportazzjonijiet tal-UE żdiedu b’rata medja ta’ 5.5 % fis-sena (ara l-Figura 3) b’rispons għad-domanda globali li kienet qed tiżdied rapidament. Wara dan it-tkabbir, sal-2019 l-UE kienet qed tesporta madwar 15 % tal-produzzjoni tagħha⁴. Matul il-perjodu 2016-2019 it-tliet l-akbar esportaturi fid-dinja kienu l-UE (27 %) , New Zealand (25 %) u l-Istati Uniti (14 %), u l-kummerċ internazzjonali fil-prodotti tal-ħalib kien jirrappreżenta madwar 9 % tal-produzzjoni dinjija⁵.

Sors: id-DĠ Agrikoltura u Żvilupp Rurali – EU agricultural outlook 2019-2030 and Short-term outlook Autumn 2020 – Kalkolu tal-QEA. Ekwivalenti tal-ħalib ikkalkulat bl-użu tal-koeffiċjenti tal-Kummissjoni ta’ 6.57 għall-butir, 3.58 għall-ġobon, 7.57 għall-SMP, 7.56 għall-WMP 7.48 għax-xorrox u 0.85 għall-prodotti friski tal-ħalib.

Id-disturb fis-suq tal-ħalib fil-perjodu 2014-2016

Il-kundizzjonijiet tat-temp tajbin fl-2014 u l-prezzijiet għoljin tal-ħalib fis-snin preċedenti xprunaw żieda sinifikanti fil-produzzjoni tal-ħalib fl-UE. Mill-2013 sal-2015, il-kunsinni tal-ħalib lejn l-azjendi tal-ħalib kienu żdiedu b’madwar 8 % jew b’xi 11‑il miljun tunnellata (ara l-Figura 2), żieda sinifikanti meta mqabbla max-xejra tal-konsum domestiku u mal-volum tal-esportazzjonijiet (ara l-paragrafu 04 u l-Figura 3). L-abolizzjoni tal-kwoti tal-ħalib tal-UE kienet ġiet imħabbra għall-2015 u, bħal fi snin preċedenti, xi produtturi ħallsu multa minħabba li qabżuhom.

F’Mejju 2014, id-domanda għall-esportazzjonijiet tal-UE tal-prodotti tal-ħalib baqgħet b’saħħitha⁶. F’Awwissu 2014, il-Federazzjoni Russa pprojbiet l-importazzjoni tal-prodotti tal-ħalib tal-UE b’rispons għas-sanzjonijiet tal-UE fuq l-Ukrajna, u kien hemm tnaqqis fit-tkabbir fl-importazzjonijiet taċ-Ċina. Ir-Russja kienet l-akbar suq ta’ esportazzjoni għall-prodotti tal-ħalib tal-UE – speċjalment il-ġobon – fejn kienet tirrappreżenta madwar 14 % tal-esportazzjonijiet totali f’termini ta’ valur fl-2013⁷, u tikkonsma 1.6 % tal-produzzjoni tal-ħalib totali tal-UE⁸. Fl-2013, iċ-Ċina kienet tirrappreżenta 7 % f’termini ta’ valur tal-esportazzjonijiet tal-UE tal-prodotti tal-ħalib, fejn kienet tixtri l-aktar it-trab tal-ħalib xkumat u t-trab tax-xorrox.

Skont rapport tal-Kummissjoni⁹, “wara li ra l-ogħla prezzijiet fl-istorja għall-ħalib u għall-prodotti tal-ħalib sa tmiem l-2013 u fil-bidu tal-2014, is-settur tal-ħalib daħal f’fażi ta’ żbilanċ globali bejn il-provvista u d-domanda li kkaratterizza s-suq tul l-2015 u l-ewwel nofs tal-2016”.

Il-prezzijiet tal-ħalib tipikament ivarjaw matul is-sena u bejn sena u oħra. Il-prezzijiet jogħlew fix-xitwa (meta l-produzzjoni tal-ħalib tkun l-iktar baxxa), u jonqsu hekk kif tiżdied il-produzzjoni matul ir-rebbiegħa. Għalhekk medja mobbli fuq perjodu ta’ tnax-il xahar hija gwida aħjar għall-fluttwazzjoni milli l-prezzijiet fix-xahar (ara l-Figura 4). Matul il-perjodu li beda mit-tkabbir tal-UE fl-2004, il-prezz medju mobbli annwali għall-kunsinni tal-ħalib lill-azjendi tal-ħalib fl-UE kien baqa’ prinċipalment f’firxa ta’ bejn 28 u 35 ċenteżmu tal-euro/kg. Bejn nofs l-2013 u l-2016, il-prezz medju fix-xahar l-ewwel għola aktar minn din il-firxa, imbagħad naqas – għal żmien qasir ħafna – għal livell baxx ta’ madwar 26 ċenteżmu.

Sors: il-komunikazzjonijiet tal-Istati Membri skont l-Artikolu 12(a) tar-Regolament (UE) 2017/1185 – l-Anness II.4(a) – Ammonti ponderati skont il-kwantitajiet ikkonsenjati lill-azjendi tal-ħalib. L-appoġġ eċċezzjonali kopert f’dan l-awditu kien disponibbli fil-perjodu immarkat bl-aħdar – Ara l-Anness.

Il-prezzijiet u l-fluttwazzjonijiet kienu jvarjaw b’mod konsiderevoli fost l-Istati Membri. F’Ġunju 2016, meta kien hemm l-akbar differenza, id-distakk fil-prezz kien ta’ 38.1 ċenteżmu/kg bejn il-Litwanja (16.9-il ċenteżmu/kg) u Ċipru (55.0 ċenteżmu/kg). Il-prezz f’7 Stati Membri kien inqas minn 22.5 ċenteżmu/kg, filwaqt li kien aktar minn 36.5 ċenteżmu/kg f’4 Stati Membri¹⁰.

Il-fatturat annwali mill-produzzjoni tal-ħalib żdied mill-2012 għall-2014, u mbagħad naqas mill-2014 sal-2016 (ara l-Figura 5). Il-fatturat medju għall-2013 u l-2014 kien ta’ EUR 53.4 biljun, u EUR 44.8 biljun għall-2015 u l-2016 – kemxejn inqas mill-fatturat għall-2012.

Sors: id-DĠ Eurostat dwar il-kunsinni fix-xahar tal-ħalib tal-baqar (apro_mk_colm) – Milk Market Observatory for EU historical raw milk prices – Kalkolu tal-QEA.

In-Network ta’ Informazzjoni tal-Kontabilità Agrikola (FADN) huwa l-istrument statistiku prinċipali tal-Kummissjoni għall-monitoraġġ tal-introjtu u tal-attivitajiet ta’ negozju tal-azjendi agrikoli kummerċjali. Huwa jinkludi bosta indikaturi tal-introjtu¹¹, bħall-valur nett miżjud tal-azjendi agrikoli (FNVA) għal kull unità ta’ xogħol annwali (AWU) u l-introjtu nett ta’ azjenda agrikola. Iż-żewġ indikaturi naqqsu fil-perjodu 2015‑2016 meta mqabbla mal-2012-2013 għall-bdiewa tal-ħalib speċjalizzati fl-UE, l-ewwel b’madwar 7 % u t-tieni b’madwar 16 %.

Id-dinamiki kienu sinifikattivament differenti fl-Istati Membri. Pereżempju, meta jitqabbel il-perjodu 2015-2016 mal-perjodu 2012-2013, l-indikatur FNVA/AWU naqas f’14 minn 25 Stat Membru li għalihom hemm data disponibbli, iżda żdied fil-11 l-oħra. Il-firxa totali kienet bejn tnaqqis ta’ 35 % fin-Netherlands għal żieda ta’ 110 % fis-Slovakkja.

Mekkaniżmi disponibbli biex jiġu indirizzati l-fluttwazzjonijiet fil-prezzijiet

Il-fluttwazzjonijiet fil-prezzijiet jaffettwaw l-introjtu tal-produtturi. Il-Politika Agrikola Komuni (PAK) tipprovdi mekkaniżmi li jimmitigaw dan ir-riskju: il-pagamenti diretti, xibka ta’ sikurezza u miżuri eċċezzjonali.

Il-pagamenti diretti jistabbilizzaw l-introjtu tal-azjendi agrikoli

Il-bdiewa tal-ħalib għandhom żewġ sorsi ta’ dħul prinċipali: l-irċevuti mill-bejgħ tal-ħalib, u l-pagamenti diretti mill-baġit tal-UE. Il-biċċa l-kbira mill-pagamenti diretti mill-baġit tal-UE huma bbażati fuq l-għadd ta’ ettari maħduma, irrispettivament mill-produzzjoni. Il-fluttwazzjonijiet fil-volum ta’ ħalib prodott, jew il-prezz imħallas mill-azjendi tal-ħalib, ma jaffettwawx l-ammont ta’ għajnuna diretta mħallsa lill-bdiewa.

F’19-il Stat Membru, minbarra l-pagamenti diretti għal kull ettaru, il-bdiewa tal-ħalib jistgħu jirċievu pagament dirett separat marbut mal-produzzjoni, imsejjaħ l-appoġġ akkoppjat volontarju (VCS, ara l-Kaxxa 1). Barra minn hekk, huma jistgħu jibbenefikaw ukoll minn miżuri ta’ żvilupp rurali bħall-appoġġ għall-bdiewa f’żoni b’restrizzjonijiet naturali fuq il-produzzjoni, u sussidji għal diversi tipi ta’ investimenti.

Bħalma konna osservajna qabel¹², il-pagamenti diretti jnaqqsu l-impatt tal-fluttwazzjonijiet fil-prezz u fl-output. Meta jintużaw flimkien ma’ sussidji oħra taħt il-PAK, partikolarment il-pagamenti għall-iżvilupp rurali għal żoni li huma suġġetti għal restrizzjonijiet naturali jew restrizzjonijiet speċifiċi oħra, joffru protezzjoni sinifikanti kontra l-varjazzjonijiet fl-introjtu.

Ix-xibka ta’ sikurezza tal-azjendi tal-ħalib

Ir-Regolament (UE) Nru 1308/2013 – ir-Regolament dwar l-Organizzazzjoni Komuni tas-Suq (OKS) – jipprovdi għodod addizzjonali għall-istabbilizzazzjoni tas-swieq agrikoli u għall-indirizzar tad-disturbi fis-suq.

Il-prodotti tal-ħalib jistgħu jkunu s-suġġett ta’ miżuri ta’ intervent fis-suq, komunement magħrufa bħala “xibka tas-sikurezza”. Dawn il-miżuri għandhom l-għan li jindirizzaw l-iżbilanċi fis-suq u jappoġġaw il-prezzijiet billi b’mod temporanju ineħħu s-surplus tal-prodotti tal-ħalib mis-suq, partikolarment fix-xhur meta l-produzzjoni tkun fl-ogħla livelli. Il-ħalib fih l-ilma, il-lattożju, ix-xaħam u l-proteini. Il-butir u l-ħalib xkumat jiġu prodotti billi jitneħħa x-xaħam mill-proteini. Ix-xibka ta’ sikurezza tieħu l-forma ta’ intervent pubbliku fuq is-suq għax-xiri sfurzat ta’ butir u trab tal-ħalib xkumat (SMP), kif ukoll għajnuna pubblika għall-ħażna privata ta’ butir, SMP u ċerti tipi ta’ ġobon¹³.

Skont ir-Regolament dwar l-OKS il-kwantitajiet u l-prezzijiet ta’ intervent pubbliku jiġu stabbiliti mill-Kunsill¹⁴. Fl-2013, il-Kunsill iddeċieda¹⁵ li l-Istati Membri setgħu jixtru sa massimu ta’ 109 000 tunnellata ta’ SMP bil-prezz fiss ta’ EUR 169.80/100 kg bejn l-1 ta’ Marzu u t-30 ta’ Settembru ta’ kull sena. Dan il-prezz huwa l-istess fl-UE kollha, u b’hekk l-intervent pubbliku jsir aktar attraenti fir-reġjuni fejn il-prezzijiet tal-ħalib huma l-aktar baxxi.

Fil-perjodu 2014-2016, il-Kummissjoni estendiet il-perjodu ta’ intervent pubbliku għas-sena kollha fuq il-bażi tal-Artikolu 219 tar-Regolament dwar l-OKS. Il-Kunsill żied ukoll il-limitu massimu fl-2016 għall-kwantitajiet ta’ SMP li setgħu jinxtraw bi prezz fiss għal 350 000 tunnellata. Dawn il-kwantitajiet jikkorrispondu għall-kontenut ta’ proteini ta’ madwar EUR 3.8 miljun tunnellata ħalib, jiġifieri, 2.5 % tal-produzzjoni tal-ħalib fl-UE. Fl-2015, il-Kummissjoni introduċiet miżuri addizzjonali biex tħeġġeġ lill-operaturi jaħżnu kwantitajiet ogħla ta’ SMP, billi pprovdiet rati ta’ appoġġ għall-ħażna privata ogħla għal perjodu itwal ta’ sena.

Billi l-prezz tas-suq għall-butir kien ogħla mill-prezz għax-xiri sfurzat stabbilit għal intervent permezz ta’ xibka ta’ sikurezza mill-2009 ’l quddiem, ma kien hemm l-ebda intervent pubbliku matul il-perjodu 2014-2016. Il-prezz tas-suq għall-SMP niżel taħt il-prezz għax-xiri sfurzat fit-tieni nofs tal-2015 – għall-ewwel darba sa mill-2009 – u fl-2016 tneħħew mis-suq 336 000 tunnellata SMP f’14-il Stat Membru.

Il-Kummissjoni biegħet aktar minn 90 % tal-istokks pubbliċi ta’ SMP bejn Mejju 2018 u Frar 2019, ladarba l-prezz tal-ħalib kien irkupra. L-ispiża netta totali għall-baġit tal-UE minħabba l-intervent pubbliku għall-SMP kienet ta’ EUR 136.9 miljun bejn l-2015 u l-2019. Fuq l-istess perjodu, l-UE nefqet ukoll EUR 39.3 miljun f’għajnuna għall-ħażna privata ta’ butir, SMP u ġobon.

Miżuri eċċezzjonali

L-Artikolu 219 tar-Regolament dwar l-OKS jippermetti lill-Kummissjoni biex tadotta miżuri eċċezzjonali kontra t-theddid ta disturb fis-suq. Hija tista’ tagħmel dan permezz ta’ atti delegati, li tadotta wara li tikkonsulta gruppi esperti li jikkonsistu minn rappreżentanti minn kull Stat Membru. Il-Figura 6 turi d-diversi rwoli u responsabbiltajiet tal-Kummissjoni u tal-Istati Membri fil-proċedura ta’ miżuri eċċezzjonali.

Sors: il-QEA, ibbażat fuq Regolamenti tal-UE applikabbli.

Il-Figura 7 tagħti kronoloġija simplifikata tal-miżuri eċċezzjonali li ttieħdu mill-Kummissjoni mill-2014 sal-2016. B’mod partikolari, f’konformità mal-Artikolu 228 tar-Regolament dwar l-OKS, il-Kummissjoni adottat 5 regolamenti delegati (ara l-Anness) li pprovdew għajnuna għall-bdiewa tal-ħalib u għas-setturi tat-trobbija ta’ bhejjem oħra.

Sors: il-QEA, ibbażat fuq data pprovduta mill-Kummissjoni.

Ambitu u approċċ tal-awditjar

L-għan ta’ dan l-awditu kien li jiġi ddeterminat kemm il-Kummissjoni Ewropea u l-awtoritajiet rilevanti fl-Istati Membri kienu mmanniġġjaw tajjeb ir-rispons tagħhom għad-disturb fis-suq tal-ħalib fil-perjodu 2014-2016. B’mod aktar speċifiku, aħna eżaminajna l-mod kif il-Kummissjoni rreaġiet għad-disturb fis-suq, kif ivvalutat il-ħtieġa għal miżuri eċċezzjonali u kif immirat dawn il-miżuri, kif ukoll il-mod kif l-Istati Membri implimentawhom. Aħna analizzajna wkoll jekk il-Kummissjoni u l-Istati Membri kinux ivvalutaw l-eżitu tal-appoġġ eċċezzjonali u jekk wasslux għall-konklużjonijiet meħtieġa biex iħejju għal disturbi futuri fis-suq tal-ħalib.

Fl-2019, aħna rrappurtajna dwar l-użu ta’ miżuri eċċezzjonali biex jiġi stabbilizzat l-introjtu tal-bdiewa fis-setturi tal-frott u tal-ħxejjex¹⁶. Dan ir-rapport jiffoka fuq il-produtturi tal-ħalib fl-UE. L-ambitu tal-awditjar ikopri l-miżuri eċċezzjonali ta’ appoġġ introdotti mir-regolamenti delegati elenkati fl-Anness. Aħna eżaminajna wkoll il-miżuri fix-xibka ta’ sikurezza sal-punt fejn kienu jikkomplementaw il-miżuri eċċezzjonali.

Wara t-tifqigħa tal-COVID-19, fit-30 ta’ April 2020 il-Kummissjoni adottat regolamenti dwar l-ippjanar tal-produzzjoni tal-ħalib mill-organizzazzjonijiet tal-produtturi u l-għajnuna għall-ħażna privata tal-SMP, il-butir u ċerti ġobnijiet. Filwaqt li l-ġestjoni tal-Kummissjoni tal-impatt tal-pandemija tal-COVID-19 fuq is-swieq tal-ħalib ma kinitx parti mix-xogħol tal-awditjar tagħna, dan ir-rapport jagħti ħarsa lejn il-mod kif il-Kummissjoni rreaġiet u kif tista’ tieħu tagħlimiet mill-mod kif indirizzat kriżi preċedenti.

Aħna wettaqna x-xogħol tal-awditjar tagħna bejn Lulju 2019 u Diċembru 2020, abbażi ta’ kriterji tal-awditjar li stabbilejna permezz ta’ dokumenti ta’ politika tal-UE, leġiżlazzjoni, diskussjonijiet leġiżlattivi, studji u materjal ippubblikat ieħor.

Intervistajna uffiċċjali tal-Kummissjoni, u rrieżaminajna d-dokumentazzjoni tal-Kummissjoni, biex nanalizzaw il-mod kif din l-istituzzjoni kienet ivvalutat il-ħtieġa għal miżuri eċċezzjonali, fasslet dawn il-miżuri, immonitorjat l-implimentazzjoni tagħhom u evalwat l-effetti tagħhom. Ħadna kont tax-xogħol tas-Servizz tal-Awditjar Intern tal-Kummissjoni, li preċedentement kien eżamina l-proċessi ta’ ġestjoni tal-kriżijiet tad-Direttorat Ġenerali għall-Agrikoltura u l-Iżvilupp Rurali (DĠ AGRI).

Żorna wkoll l-awtoritajiet rilevanti fl-Irlanda, fi Franza, fl-Italja u fil-Finlandja, fejn:

• ġbarna evidenza għall-awditjar permezz ta’ analiżi tad-dokumenti u tad-data;
• intervistajna lir-rappreżentanti tal-awtoritajiet responsabbli għat-tfassil u għall-implimentazzjoni tal-miżuri eċċezzjonali;
• irrieżaminajna d-dokumentazzjoni ta’ sostenn ta’ 120 pagament magħżul b’mod aleatorju u żorna 12-il bidwi.

Minbarra dawn iż-żjarat, irrieżaminajna l-użu tal-miżuri eċċezzjonali fil-Ġermanja, fejn użajna wkoll xogħol li sar fuq l-implimentazzjoni tal-miżuri eċċezzjonali minn żewġ istituzzjonijiet Ġermaniżi¹⁷. Aħna għażilna dawn il-ħames Stati Membri abbażi tal-ammonti ta’ appoġġ eċċezzjonali li rċevew, in-natura tal-miżuri li implimentaw u l-karatteristiċi speċifiċi tas-setturi tal-ħalib tagħhom – bħall-iskopertura għas-suq Russu jew il-varjazzjonijiet fil-kunsinni totali tal-ħalib.

Fl-aħħar nett, bgħattna kwestjonarju lil:

• l-awtoritajiet nazzjonali rilevanti f’16-il Stat Membru¹⁸ li flimkien irċevew aktar minn 80 % tal-finanzjament mill-UE għall-miżuri eċċezzjonali li minnhom ibbenefikaw il-produtturi tal-ħalib. Ir-rata ta’ risposta kienet ta’ 100 %.
• 56 korp professjonali minn fost dawk prinċipali li joperaw fis-settur tal-ħalib. Ir-rata ta’ risposta kienet ta’ 44.6 %.

Meta fassalna s-sejbiet tagħna, aħna analizzajna u użajna r-risposti, flimkien ma’ sorsi oħra tagħna ta’ evidenza.

Osservazzjonijiet

Il-Kummissjoni rreaġiet malajr għall-projbizzjoni Russa, iżda ħadet aktar żmien biex tindirizza l-iżbilanċi sottostanti fis-suq

Preċedentement, aħna rrappurtajna¹⁹ li l-“kunċett ta’ tfixkil fis-suq huwa pjuttost ġenerali u mhuwiex żviluppat ulterjorment fil-leġiżlazzjoni tal-UE”, u li s-sitwazzjoni tagħti “marġni kbir ta’ diskrezzjoni rigward meta għandu jittieħed inkunsiderazzjoni l-użu ta’ miżuri eċċezzjonali”. Għal dan l-awditu aħna vvalutajna jekk il-Kummissjoni kinitx identifikat żbilanċi fis-suq fi żmien xieraq u jekk kinitx ipproponiet miżuri eċċezzjonali xierqa.

Il-Kummissjoni rreaġiet malajr għall-projbizzjoni Russa

L-Osservatorju tas-Suq tal-Ħalib (MMO), korp li twaqqaf f’April 2014 u huwa magħmul minn persunal tal-Kummissjoni u esperti tas-suq minn organizzazzjonijiet settorjali, huwa inkarigat bl-analiżi u d-disseminazzjoni ta’ data dwar is-suq tal-ħalib. F’rapport datat l-24 ta’ Settembru 2014, il-Bord Ekonomiku tal-MMO ddikjara li minħabba livelli għoljin, il-prezzijiet kienu taħt pressjoni minħabba d-diffikultajiet għas-suq biex jassorbi żieda fil-produzzjoni fir-reġjuni prinċipali madwar id-dinja tal-produzzjoni tal-ħalib u dan ġie aggravat mill-projbizzjoni Russa fuq l-importazzjonijiet. Din ix-xejra ’l isfel tista’ tkompli jekk il-produzzjoni ma tonqosx. Il-Bord wissa wkoll dwar żbilanċ fis-suq tal-ħalib f’erba’ rapporti mill-ewwel nofs tal-2016. Pereżempju, fit-23 ta’ Frar 2016 huwa osserva li: Filwaqt li l-iżviluppi min-naħa tal-ispejjeż u fid-domanda dinjija jipprovdu ftit serħan, il-prezzijiet tal-ħalib mal-ħruġ mill-azjenda agrikola u l-prodotti tal-ħalib qed jibqgħu taħt pressjoni, minħabba l-iżbilanċ li sejjer għall-agħar fis-suq tal-UE. It-titjib fl-ekwazzjoni provvista/domanda jibqa’ meħtieġ.

Bl-użu ta’ data mill-Osservatorju tas-Suq tal-Ħalib, fl-2014, il-Kummissjoni stmat il-kobor tal-impatt tal-projbizzjoni Russa²⁰ fuq is-suq tal-ħalib tal-UE, speċjalment f’termini ta’ esportazzjonijiet mitlufa ta’ butir, ġobon u trab tax-xorrox. Qabel il-kriżi, madwar kwart tal-produzzjoni tal-ħalib fil-Finlandja, u aktar minn 15 % fit-3 Stati Baltiċi kienet tiġi esportata lejn ir-Russja. Dawn l-erba’ Stati Membri kienu jirrappreżentaw 3.6 % tal-kunsinni tal-ħalib fl-UE fl-2013, iżda madwar terz tal-esportazzjonijiet tal-UE lir-Russja. Fl-2014, il-Kummissjoni ħarġet l-ewwel pakkett ta’ appoġġ finanzjarju eċċezzjonali għall-bdiewa tal-ħalib fl-Istati Baltiċi u fil-Finlandja, fejn ħadet inkunsiderazzjoni l-volumi rispettivi ta’ produzzjoni tal-ħalib u l-iskala tat-tnaqqis fil-prezzijiet tal-ħalib.

L-istokkijiet pubbliċi tat-trab tal-ħalib xkumat ħolqu pressjoni fuq is-suq matul il-perjodu ta’ rkupru

Ftit wara l-projbizzjoni Russa fuq l-importazzjonijiet, minn Settembru 2014 il-Kummissjoni pprovdiet appoġġ għal operaturi privati li jaħżnu l-SMP. Din il-miżura ma kellha l-ebda impatt ċar fuq il-prezzijiet tal-SMP, li komplew jonqsu sa nofs l-2016. L-intervent pubbliku daħal fis-seħħ minn Lulju 2015 sa Settembru 2016, meta l-prezz tas-suq laħaq il-prezz ta’ intervent. Il-prezzijiet tal-SMP baqgħu baxxi sakemm kienu inbiegħu kważi l-istokks ta’ intervent kollha fil-bidu tal-2019 (ara l-Figura 8). F’April 2019, valutazzjoni tal-miżura mill-Kummissjoni kkonkludiet li l-kwantitajiet għolja mixtrija bil-forza taħt l-intervent pubbliku irnexxielhom itaffu t-tnaqqis fil-prezz iżda kienu ta’ piż fuq il-bilanċ tas-suq tal-SMP u kkontribwew għal dewmien fl-irkupru tal-prezz tiegħu.

Sors: il-QEA, ibbażat fuq data pprovduta mill-Osservatorju tas-Suq tal-Ħalib.

Il-miżura li tappoġġa t-tnaqqis volontarju fil-produzzjoni daħħlet fis-seħħ meta l-produzzjoni kienet bdiet tonqos

F’Settembru 2015, il-Kummissjoni adottat ir-Regolament ta’ Delega (UE) 2015/1853 li jipprevedi għajnuna temporanja eċċezzjonali lill-bdiewa fis-settur tal-bhejjem. Skont ir-Regolament, l-appoġġ mhuwiex kundizzjonali fuq it-tnaqqis jew l-iffriżar tal-volumi ta’ produzzjoni tal-ħalib. F’April 2016, il-Kummissjoni adottat regoli²¹ li jawtorizzaw lill-organizzazzjonijiet tal-produtturi u lill-kooperattivi li jikkonkludu ftehimiet konġunti volontarji u jieħdu deċiżjonijiet komuni dwar l-ippjanar tal-produzzjoni tal-ħalib fuq bażi temporanja, iżda dawn ma ħadux vantaġġ minn din il-possibbiltà. Skont il-Kummissjoni, dan kien probabbilment dovut għan-nuqqas ta’ finanzjament marbut miegħu, u l-fatt li dawk il-bdiewa ma ħadux l-impenn li jnaqqsu mill-produzzjoni xorta kienu jibbenefikaw minn kwalunkwe tnaqqis fil-produzzjoni (l-hekk imsejjaħ “parassitiżmu”).

F’Lulju 2016, il-Kummissjoni ħabbret dak li kien se jsir ir-Regolament (UE) 2016/1612, li jipprovdi għajnuna għal tnaqqis volontarju fil-produzzjoni, u r-Regolament (UE) Nru 2016/1612, li kien jinkludi wkoll tnaqqis volontarju bħala attività eliġibbli għall-għajnuna eċċezzjonali. Attwalment, l-aktar informazzjoni reċenti disponibbli għall-Kummissjoni wriet li f’Mejju 2016 kien hemm tnaqqis sinifikanti fil-prezz kull xahar – b’4.0 % sa 26.2 ċenteżmu/kg (14 % inqas minn Mejju 2015) – u l-istimi tal-Istati Membri jissuġġerixxu li l-prezzijiet baqgħu jonqsu f’Ġunju 2016. L-aktar data reċenti disponibbli minn April 2016 wriet li ż-żieda fil-kunsinni kienet qed tonqos, u l-Kummissjoni kienet ipprevediet li kienu se jonqsu fit-tieni nofs tal-2016²². Il-Kummissjoni adottat iż-żewġ Regolamenti f’Settembru 2016.

Ir-Regolament (UE) 2016/1612 jistabbilixxi l-livelli ta’ għajnuna fl-ammont ta’ EUR 14/ 100 kg u baġit totali ta’ EUR 150 miljun, bl-għan li jnaqqas il-volum ikkonsenjat lill-azjendi tal-ħalib b’madwar 1.1 miljun tunnellata matul perjodu ta’ tnaqqis ta’ tliet xhur. Il-Kummissjoni ma stmatx kemm jew meta dan it-tnaqqis kien se jaffettwa l-prezzijiet.

It-Tabella 2 turi li t-tnaqqis fil-kunsinni appoġġat mir-Regolament 2016/1612 jikkorrispondi għal 1.69 % tal-volum ta’ ħalib ikkonsenjat lill-azjendi tal-ħalib fl-UE fil-perjodu ta’ referenza Ottubru 2015 - Jannar 2016. Dan kien jammonta għal 833 551 tunnellata, jew 75 % ta’ dak li kienet antiċipat il-Kummissjoni. Il-Kummissjoni ma kisbitx data dwar il-volum ta’ ħalib li tneħħa mis-suq permezz tal-iskemi tal-Istati Membri li ġew implimentati skont ir-Regolament 2016/1613. Aħna sibna li dawn it-tipi ta’ miżuri ta’ appoġġ swew bejn EUR 200 u EUR 250 miljun mit-EUR 390 miljun li ntefqu mill-fondi tal-UE fuq is-settur tal-ħalib taħt iż-żewġ regolamenti.

Il-perjodu ta’ tnaqqis għall-iskema ta’ tnaqqis volontarju fil-produzzjoni (Ottubru 2016 sa Jannar 2017) seħħ wara li l-prezz tal-ħalib kien beda jirkupra f’Awwissu 2016. Fil-fatt, il-produzzjoni tal-ħalib kienet diġà’ bdiet tonqos minn Ġunju 2016, bħala reazzjoni għall-prezzijiet storikament baxxi (ara l-Figura 9). Bejn Ġunju u Settembru 2016, il-kunsinni tal-ħalib naqqsu b’madwar 1 000 000 tunnellata meta mqabbla mal-istess xhur fis-sena preċedenti, volum li qabeż it-tnaqqis appoġġat mill-miżura ta’ tnaqqis volontarju. Għalhekk huwa probabbli ħafna li xi produtturi li ngħataw appoġġ xorta kienu se jnaqqsu l-produzzjoni tagħhom. L-Istitut Thünen wasal għall-istess konklużjonijiet meta eżamina l-użu li sar mill-appoġġ eċċezzjonali skont ir-Regolament 2016/1613 għall-produtturi tal-ħalib Ġermaniżi²³, filwaqt li osserva wkoll li kienu diġà’ naqqsu l-produzzjoni tal-ħalib tagħhom qabel saru effettivi l-miżuri ta’ għajnuna.

Sors: kalkolu tal-QEA, ibbażat fuq data pprovduta mill-Eurostat (APRO_MK_COLM).

L-awtoritajiet Franċiżi ddikjaraw li huma kieku kienu japprezzaw l-appoġġ għal tnaqqis volontarju qabel, hekk kif tqiegħdu fis-seħħ l-ewwel miżuri eċċezzjonali²⁴. Fir-risposta tagħhom għall-istħarriġ tagħna l-awtoritajiet Ġermaniżi osservaw li, anke bit-tnaqqis fil-prezzijiet, xi bdiewa tal-ħalib żiedu l-produzzjoni tagħhom biex ikopru l-ispejjeż fissi, u dan kompla jkabbar il-pressjoni fuq il-provvista. B'mod ġenerali, sa Ġunju 2016 il-produzzjoni tal-ħalib fil-Ġermanja baqgħet tiżdied. Minn din il-perspettiva, il-Ġermaniżi qiesu li l-miżuri ta’ tnaqqis volontarju setgħu kienu aktar effettivi li kieku ġew implimentati qabel. Fil-Ġermanja, 20 % tal-bdiewa rtiraw mill-iskema qabel ma ppreżentaw talbiet għall-pagament.

Fil-valutazzjoni interna 2019 tagħha tal-miżuri ta’ ġestjoni tal-kriżi tas-suq agrikolu, il-Kummissjoni kkonkludiet li t-twaqqit tal-miżura ma jippermettix li jiġi ddikjarat li kellha mpatt fuq it-tnaqqis fil-produzzjoni, billi din tal-aħħar kienet diġà bdiet meta ġiet introdotta l-miżura. Madankollu, l-iskema pprovdiet appoġġ biss lill-bdiewa li kkontribwew għat-tnaqqis fil-produzzjoni li wasslet għal irkupru fil-prezz. Il-Kummissjoni identifikat it-tnaqqis fil-produzzjoni bħala fattur fost ħafna oħrajn li influwenza l-irkupru tal-prezz fit-tieni nofs tal-2016 (ara l-Kaxxa 2).

L-appoġġ akkoppjat inaqqas l-inċentivi biex tiġi aġġustata l-produzzjoni matul disturb fis-suq

L-appoġġ akkoppjat volontarju lill-bdiewa tal-ħalib (ara l-paragrafu 15) huwa bbażat fuq id-daqs tal-merħliet tagħhom, bħala pagament għal kull annimal. Sabiex inaqqsu l-provvista ta’ ħalib biex jaddattaw għall-kundizzjonijiet il-ġodda tas-suq – inkluż skont il-miżuri ta’ tnaqqis volontarju fil-produzzjoni – ċerti bdiewa kellhom inaqqsu mill-merħla tagħhom. F’Settembru 2016, il-Kummissjoni adottat deroga²⁶ għas-sena tat-talba 2017, fejn ippermettiet lill-Istati Membri li jħallsu l-appoġġ akkoppjat lill-bdiewa tal-ħalib fuq il-bażi tad-daqs tal-merħla tagħhom fl-2016, anke jekk din sadattant kienet naqset. Ir-Regolamenti (UE) 2017/2393 u 2020/2220 jagħtu s-setgħa lill-Kummissjoni biex tadotta dispożizzjonijiet simili għas-snin tat-talba 2018 sa 2022²⁷. Dawn id-dispożizzjonijiet indirizzaw l-implikazzjonijiet prattiċi tal-inkonsistenza politika mill-2017 ’il quddiem, iżda matul il-perjodu tad-disturb fis-suq tal-ħalib l-appoġġ akkoppjat naqqas l-inċentivi għall-bdiewa biex jaġġustaw il-produzzjoni billi jnaqqsu d-daqs tal-merħliet tagħhom.

Il-Kummissjoni pproduċiet valutazzjoni kumplessiva tal-impatt tad-disturb fis-suq u ħalliet l-immirar tal-appoġġ f’idejn l-awtoritajiet nazzjonali.

Matul il-perjodu 2014-2016, il-Kummissjoni introduċiet miżuri eċċezzjonali temporanji biex tappoġġa lill-bdiewa fis-settur tal-ħalib. Dawn il-miżuri ma kellhomx l-għan li jikkumpensaw bis-sħiħ lill-bdiewa għat-tnaqqis fil-prezzijiet, iżda biex prinċipalment itaffulhom id-diffikultajiet fil-fluss tal-flus tagħhom. Aħna vverifikajna jekk il-Kummissjoni kinitx analizzat l-impatt tal-iżbilanċ tas-suq fuq is-settur tal-ħalib qabel adottat il-miżuri eċċezzjonali, u jekk dawn ħadux inkunsiderazzjoni s-sitwazzjoni finanzjarja u l-fluss tal-flus tal-bdiewa tal-ħalib.

Aħna vvalutajna wkoll jekk il-Kummissjoni kinitx ħadet passi biex tiżgura li l-għajnuna tkun immirata suffiċjentement, b’kont meħud ta’ kif id-disturb kien affettwa s-sitwazzjoni finanzjarja tal-bdiewa tal-ħalib, kif ukoll tal-objettiv tal-UE għall-promozzjoni tal-iżvilupp ibbilanċjat u ambjentalment sostenibbli taż-żoni rurali. Ivverifikajna wkoll jekk il-Kummissjoni kinitx immirat l-appoġġ b’mod li jindirizza r-riskji ta’ periklu morali u deadweight inerenti fl-appoġġ eċċezzjonali u fl-iskemi għat-tnaqqis fil-produzzjoni.

Il-Kummissjoni fittxet li tindirizza l-problemi ta’ likwidità tal-bdiewa

Il-miżuri eċċezzjonali huma wieħed minn għadd ta’ għodod disponibbli taħt il-PAK. Sussidji oħra taħt il-PAK, prinċipalment il-pagamenti diretti lill-produtturi (ara l-paragrafi 14-16), kellhom rwol ta’ stabbilizzazzjoni bħala bafer għall-introjtu. Is-sehem tal-pagamenti diretti fl-introjtu tal-imħaleb²⁸ żdied fl-2015 u l-2016, meta d-dħul mill-bejgħ tal-ħalib kien qed jonqos (ara l-Figura 10). Fost il-5 Stati Membri li ffukajna fuqhom, il-pagamenti diretti kellhom rwol ta’ stabbilizzazzjoni partikolarment prominenti fil-Finlandja, fejn sehemhom mill-introjtu tal-imħaleb kien ta’ bejn 76 % u 96 % aktar mill-perjodu 2013-2018.

Sors: kalkolu tal-QEA bbażat fuq data tal-FADN. Pagamenti diretti totali (SE606), u sussidji oħra esklużi dawk fuq l-investimenti, bħala perċentwal tal-FNVA (SE415). Sussidji oħra esklużi dawk fuq l-investimenti kkalkulati bħala sussidji totali esklużi dawk fuq l-investimenti (SE605), bit-tnaqqis tal-pagamenti diretti totali (SE606).

Minkejja l-effett ta’ stabbilizzazzjoni fuq l-introjtu tas-sussidji mill-UE, tnaqqis f’daqqa fil-prezz jista’ joħloq problemi ta’ likwidità. F’Settembru 2015, il-Kummissjoni ippermettiet lill-Istati Membri li jiżborżaw sa massimu ta’ 70 % tal-pagamenti diretti tal-2016 u 85 % tal-pagamenti għall-iżvilupp rurali bbażati fuq iż-żoni mis-16 ta’ Ottubru 2015 (sitt ġimgħat qabel), sakemm kienu kkompletaw il-kontrolli amministrattivi tagħhom fuq it-talbiet għall-pagament. Skont ir-regoli standard, il-ħlas bil-quddiem kien jammonta sa massimu ta’ 50 % u sa 75 % rispettivament²⁹. Il-Kummissjoni reġgħet tat din id-deroga s-sena ta’ wara.

F’Settembru 2015, il-Kummissjoni skattat ukoll miżuri eċċezzjonali fl-UE kollha biex tappoġġa lill-bdiewa. Fir-risposti tagħha għar-Rapport Speċjali Nru 23/2019 tagħna³⁰ dwar il-miżuri eċċezzjonali fis-setturi tal-frott u l-ħxejjex, il-Kummissjoni qablet li r-rendimenti kumplessivi lill-produtturi, inkluż l-impatt tal-pagamenti diretti, jenħtieġ li jittieħed inkunsiderazzjoni fl-analiżi li ssir qabel il-Kummissjoni tkun tista’ tipproponi l-iskattar jew it-tmiem ta’ tali miżuri. Meta stabbiliet il-baġit tagħha għall-appoġġ ta’ likwidità fil-kuntest tad-disturb fis-suq tal-ħalib fil-perjodu 2014-2016, il-Kummissjoni ma kinitx ivvalutat l-iskala tad-diffikultajiet fil-fluss tal-flus tal-azjendi tal-ħalib. Aħna sibna li, fil-prattika, l-ammont ta’ riżorsi disponibbli kellu rwol ewlieni fl-allokazzjoni tal-baġit.

Immirar limitat fir-regolamenti delegati inizjali tal-Kummissjoni

Il-Kummissjoni allokat madwar 80 % tal-finanzjament lill-Istati Membri bi proporzjon għall-kwota ta’ produzzjoni tal-ħalib ta’ kull pajjiż tal-perjodu 2014-2015. Għall-20 % li kien fadal, hija ħadet inkunsiderazzjoni fatturi oħra: il-prezz medju tal-ħalib, id-dipendenza fuq is-suq Russu, l-impatt tan-nixfa fuq l-għelejjel tal-ikel, u s-sehem tal-azjendi agrikoli żgħar.

Iż-żewġ regolamenti delegati għall-Istati Baltiċi u għall-Finlandja (ara l-paragrafu 34) għamlu disponibbli għajnuna tal-UE biex jipprovdu appoġġ immirat lill-produtturi tal-ħalib affettwati mill-projbizzjoni Russa. Il-premessi tar-Regolament ta’ Delega Nru 2015/1853 iddikjaraw li “[s]abiex ikun żgurat li l-appoġġ ikun immirat lejn dawk il-bdiewa l-aktar milquta mit-tfixkil fis-suq filwaqt li jittieħed kont tal-baġit limitat tar-riżorsi, l-Istati Membri kkonċernati għandhom jingħataw il-flessibbiltà biex iqassmu dak l-ammont nazzjonali permezz tal-mezzi l-aktar effettivi”. L-ebda wieħed minn dawn it-tliet regolamenti ma speċifika l-mod kif l-awtoritajiet nazzjonali kellhom jimmiraw il-finanzjament. Il-premessi indikaw li l-għajnuna ngħatat lill-Istati Membri “bil-ħsieb li jingħata appoġġ lill-bdiewa fis-setturi tal-bhejjem li qed jesperjenzaw l-agħar waqgħa fil-prezzijiet, il-konsegwenzi diretti tal-estensjoni tal-projbizzjoni Russa fuq l-importazzjonijiet, u l-impatt tan-nixfa fuq l-għelejjel tal-ikel”.

Ir-Regolament Delegat Nru 2016/1613 iddikjara li “l-Istati Membri għandhom jagħżlu l-miżuri l-aktar adatti, b'mod partikolari f'termini tal-istabbilizzazzjoni tas-suq u tas-sostenibbiltà ekonomika” u elenka seba’ attivitajiet li kellhom ikunu involuti fihom il-produtturi tal-ħalib biex ikunu eliġibbli għall-għajnuna eċċezzjonali. Minbarra t-tnaqqis jew l-iffriżar tal-volumi ta’ produzzjoni (ara l-paragrafu 36 ’il quddiem), il-lista tinkludi attivitajiet ambjentali u tal-klima, ġestjoni tar-riskji u tal-kwalità, u proġetti ta’ kooperazzjoni. Dan is-sett ta’ kundizzjonijiet introduċa element ta’ mmirar akbar milli kien hemm f’regolamenti preċedenti.

Riżultati mhux ċari tat-tentattiv tal-Kummissjoni biex timmira s-sostenibbiltà tat-trobbija ta’ bhejjem tal-ħalib

Il-produzzjoni tal-ħalib għandha għadd ta’ implikazzjonijiet għall-politika ambjentali u tal-klima It-trobbija ta’ bhejjem tal-ħalib – partikolarment meta tkun intensiva – għandha impatti kumplessi fuq il-ħamrija, l-arja u l-ilma, prinċipalment minħabba l-applikazzjoni u l-ġestjoni tal-fertilizzant u d-demel, u l-fermentazzjoni enterika fil-baqar. It-tkabbir b’saħħtu fil-produzzjoni imur kontra l-ambizzjoni tal-UE li tnaqqas l-emissjonijiet ta’ gassijiet serra. Fi tmiem l-2014, il-bdiewa tal-bhejjem f’6 Stati Membri (Il-Belġju, id-Danimarka, l-Italja, l-Irlanda, in-Netherlands u r-Renju Unit) kellhom deroga mil-limitu massimu ta’ 170 kg nitroġenu fis-sena għal kull ettaru ta’ demel mill-bhejjem f’żoni vulnerabbli definiti fid-Direttiva dwar in-Nitrati³¹, li hija intiża biex tipproteġi l-ilma mit-tniġġis ikkawżat minn sorsi agrikoli. Il-bdiewa li jibbenefikaw mid-deroga huma marbuta b’obbligi speċifiċi fir-rigward tad-demel u l-ġestjoni tal-art.

Ir-Regolament Delegat Nru 2016/1613 introduċa xi miri għas-sostenibbiltà. Mis-seba’ attivitajiet li fihom għandhom ikunu involuti l-produtturi tal-ħalib biex ikunu eliġibbli għall-għajnuna eċċezzjonali tlieta kienu marbuta speċifikament ma’ tħassib ambjentali: il-biedja fuq skala żgħira, l-użu ta’ metodi ta’ produzzjoni estensivi, u dak tal-metodi ta’ produzzjoni favur l-ambjent u l-klima. L-Istati Membri kellhom jagħmlu l-għajnuna kundizzjonali fuq waħda jew aktar minn dawn is-seba’ attivitajiet.

Il-Kummissjoni vvalutat liema attivitajiet kienu għażlu l-Istati Membri. Hija sabet li 13-il Stat Membru inkluda l-biedja fuq skala żgħira bħala kundizzjoni għall-għajnuna, 12-il Stat Membru speċifika l-metodi ta’ produzzjoni favur l-ambjent u l-klima, u 7 speċifikaw il-metodi ta’ produzzjoni estensivi (ara l-Kaxxa 3). Madankollu, din l-informazzjoni mhux ipproċessata mhijiex suffiċjenti biex jiġu vvalutati l-adozzjoni jew l-impatt ta’ dawn il-miżuri.

Ir-riskju ta’ periklu morali fil-miżuri ta’ appoġġ eċċezzjonali

Preċedentement, aħna rrappurtajna³³ li “aktar ma tiġi offruta għajnuna pubblika matul jew wara “kriżi”, aktar se jkun baxx l-inċentiv għall-bdiewa biex jimmitigaw ir-riskji permezz tal-użu ta’ għodod għall-ġestjoni tar-riskji”. Dan joħloq periklu morali: fis-sens li l-bdiewa għandhom inċentiv biex ikabbru l-iskopertura tagħhom għar-riskju. Huma għandhom, pereżempju, inċentiv akbar biex iżidu l-produzzjoni minħabba li, jekk id-domanda ma tikbirx, huma jqisu li l-baġit tal-UE se jappoġġahom jekk jinżlu l-prezzijiet.

Matul il-perjodu 2014-2016, ħafna fatturi kkontribwew għat-tnaqqis fil-prezzijiet, iżda partikolarment il-provvista eċċessiva (ara l-paragrafi 05 u 06). Fis-snin qabel id-disturb fis-suq, il-bdiewa f’xi Stati Membri żiedu sinifikattivament il-produzzjoni tal-ħalib billi ħadu vantaġġ minn prezzijiet ogħla, u xi wħud komplew iżidu l-produzzjoni anke wara li l-prezzijiet bdew neżlin (ara l-paragrafu 03 u t-Tabella 1). Il-produzzjoni eċċessiva li rriżultat kienet ta’ piż fuq il-prezzijiet tas-suq. Aħna osservajna li d-DĠ AGRI ddiskuta x-xerqien tal-użu ta’ miżuri eċċezzjonali biex jiġu kkumpensati bdiewa li kienu ddeċidew li jinvestu – taħt ir-responsabbiltà tagħhom stess – u li kienu qed jikkontribwixxu għall-produzzjoni eċċessiva. Il-Kummissjoni eskludiet l-idea li tħallas id-dejn tal-bdiewa bi skambju għal produzzjoni aktar baxxa, billi qieset li dan kien jippreżenta riskju ċar ta’ periklu morali. Madankollu, il-Kummissjoni ma indirizzatx din il-kwistjoni fir-regolamenti delegati tagħha li jipprovdu appoġġ ta’ likwidità lill-bdiewa tal-ħalib.

Studju li twettaq għall-Kummissjoni fl-2018 sab ukoll li l-eżistenza ta’ xibka ta’ sikurezza setgħet wasslet lill-produtturi tal-SMP biex joqogħdu inqas attenti għas-sinjali tas-suq fit-terminu qasir. L-istudju kkonkluda li dan kien x’aktarx il-każ matul id-disturb fis-suq, speċjalment fin-Netherlands, iżda wkoll fil-Polonja, fi Spanja u fiċ-Ċekja³⁴.

Riskju għoli ta’ deadweight għall-miżuri ta’ tnaqqis fil-produzzjoni

Riskju ulterjuri assoċjat mal-miżuri eċċezzjonali, u partikolarment mal-appoġġ għat-tnaqqis volontarju fil-produzzjoni, huwa dak tal-effett deadweight. Prezzijiet tal-ħalib iktar baxxi jnaqqsu l-inċentivi għall-produzzjoni, u l-bdiewa tal-ħalib għalhekk huma mistennija li jirrispondu għal prezzijiet aktar baxxi billi jnaqqsu l-produzzjoni. Dan ir-rispons ta’ spiss ikun parzjali jew imdewwem, xi kultant minħabba ħtiġijiet ta’ fluss tal-flus (eż. is-servizz tad-dejn), il-ħtieġa li jiġu koperti spejjeż fissi għolja, jew il-parassitiżmu. Fil-perjodu 2014-2016, hekk kif komplew jonqsu l-prezzijiet, xi produtturi kienu jnaqqsu l-produzzjoni anke mingħajr appoġġ.

Il-Kummissjoni identifikat malajr ir-riskju inerenti ta’ deadweight fl-appoġġ eċċezzjonali tagħha għat-tnaqqis volontarju fil-produzzjoni. Madankollu, hija ma pproponietx salvagwardji biex tillimita dan ir-riskju fir-regolamenti delegati.

Aħna nqisu li r-Regolament 2016/1612 ħoloq deadweight minħabba li pprovda appoġġ ukoll lil bdiewa li xorta waħda kienu jwaqqfu l-produzzjoni tagħhom. Aħna sibna li r-riskju kien partikolarment għoli fil-Finlandja, fejn kwart tal-applikanti għall-iskema naqqsu l-kunsinni tagħhom b’aktar minn 90 % (li jirrappreżentaw 60 % tat-tnaqqis totali). L-istudju fl-2018 mill-Istitut Thünen³⁵ li kien qed jivvaluta l-miżura volontarja għat-tnaqqis fil-produzzjoni tal-ħalib fil-Ġermanja wkoll ikkonkluda li d-deadweight kien riskju sinifikanti, għalkemm mhux kwantifikabbli.

Ir-Regolament 2016/1612 ma kienx ipprojbixxa lill-bdiewa eliġibbli milli jittrasferixxu l-merħliet tagħhom lil azjendi oħra, fejn setgħu jkomplu jipproduċu l-ħalib. F’dawn iċ-ċirkustanzi, l-għajnuna ma ġġenerat l-ebda effett fuq is-suq, billi l-produzzjoni kumplessiva baqgħet l-istess. Pereżempju, każ wieħed li eżaminajna fl-Irlanda kien jinvolvi applikant li “naqqas” il-kunsinni tal-ħalib billi ttrasferixxa madwar 200 baqra, flimkien mal-kiri tal-faċilitajiet tal-produzzjoni tal-ħalib u l-art tiegħu, lil bidwi ieħor, li kompla jikkonsenja l-ħalib minn dawk il-baqar matul il-perjodu ta’ tnaqqis.

Għall-kuntrarju tar-Regolament 2016/1612, fejn ir-regoli tal-iskema ġew stabbiliti prinċipalment mill-Kummissjoni, skont ir-Regolament 2016/1613 l-Istati Membri huma ħielsa li jfasslu r-regoli tagħhom stess għal miżuri volontarji biex inaqqsu jew jistabbilizzaw il-produzzjoni tal-ħalib. Aħna sibna li l-awtoritajiet nazzjonali kienu qiegħdu fis-seħħ xi salvagwardji biex inaqqsu r-riskju ta’ deadweight billi eskludew applikanti li kienu qed iwaqqfu jew kienu waqqfu l-produzzjoni (il-Ġermanja, il-Finlandja) jew li kienu ttrasferew il-baqar tagħhom lejn azjenda agrikola oħra (il-Ġermanja).

L-Istati Membri ppreferew is-sempliċità u distribuzzjoni wiesgħa tal-appoġġ

Erba’ mill-ħames regolamenti delegati tal-Kummissjoni dwar il-miżuri eċċezzjonali taw diskrezzjoni sinifikanti lill-Istati Membri fit-tfassil u t-tmexxija tal-iskemi. L-eċċezzjoni kien ir-Regolament 2016/1612 dwar l-appoġġ għat-tnaqqis fil-produzzjoni tal-ħalib.

Aħna vvalutajna l-punt sa fejn l-Istati Membri użaw arranġamenti tax-xogħol effiċjenti biex jimmiraw lill-aktar bdiewa affettwati u jqassmu l-fondi.

Iċ-ċifri tal-Kummissjoni juru li 21 Stat Membru ħallsu appoġġ lill-produtturi tal-ħalib skont ir-regolamenti delegati tal-2014 u l-2015 jew għal kull litru ħalib ikkonsenjat, għal kull baqra tal-ħalib jew bħala somma f'daqqa. Dawn il-pagamenti swew madwar EUR 250 miljun minn total ta’ madwar EUR 350 miljun li ntefqu mill-fondi tal-UE fuq is-settur tal-ħalib taħt dawk ir-regolamenti. Aktar minn nofs il-finanzjament mill-UE taħt ir-regolamenti delegati tal-2016 intefaq fuq skemi volontarji biex tonqos il-produzzjoni tal-ħalib jew tinżamm fil-livelli attwali tagħha (ara l-paragrafu 39). Il-Figura 11 turi t-taħlit ta’ miżuri fil-5 Stati Membri li ffukajna fuqhom, li jirrappreżentaw 64 % tas-EUR 737 miljun li ntefqu taħt ir-regolamenti elenkat fl-Anness.

Sors: il-QEA, ibbażat fuq data riċevuta mingħand l-Istati Membri li saritilhom żjara.

Fl-Irlanda, fi Franza u fl-Italja sibna skemi li taħthom il-benefiċjarji ma kellhomx għalfejn jippreżentaw xi applikazzjonijiet speċifiċi għall-appoġġ. L-awtoritajiet għamlu l-pagamenti wara li kkonsultaw il-bażijiet ta’ data użati għal pagamenti oħra taħt il-PAK jew data pprovduta mill-azjendi tal-ħalib (ara l-Figura 12). Fl-Irlanda, l-awtoritajiet applikaw direttament ir-Regolament 2015/1853, mingħajr l-ebda regola ta’ implimentazzjoni nazzjonali addizzjonali. B’hekk l-awtoritajiet Irlandiżi setgħu jħallsu lill-biċċa l-kbira mill-benefiċjarji tliet xhur qabel id-data ta’ skadenza.

Sors: il-QEA.

Ir-regolamenti delegati taw diskrezzjoni sinifikanti lill-Istati Membri fl-immirar tal-appoġġ (ara l-paragrafi 49-51). Mis-17-il rispondent għall-istħarriġ tagħna dwar l-awtoritajiet tal-Istati Membri 9 semmew li użaw mill-inqas kriterju wieħed għall-immirar, u 4 każijiet għamlu referenza³⁶ għal kriterji marbuta mat-telf finanzjarju minħabba r-reċessjoni fil-prezzijiet. Tmien rispondenti ma semmewx kriterji ta’ mmirar.

L-użu tal-pagamenti ta’ somma f'daqqa (ara l-Figura 11), filwaqt li sempliċi, ma ħax kont tal-livell ta’ diffikultà finanzjarja li kienu qed jiffaċċjaw bdiewa individwali. Fi Franza, il-benefiċjarji kollha rċevew somma f’daqqa identika ta’ EUR 1000 u fl-Irlanda kollha rċevew EUR 1 395. Dawn l-ammonti kienu jirrappreżentaw 37 % tal-għajnuna eċċezzjonali totali mqassma fi Franza, u 49 % fl-Irlanda.

Mill-ħames Stati Membri li ffukajna fuqhom, tnejn użaw approċċ proporzjonat. Fl-Italja u fil-Finlandja, ir-raġunament għall-pagament tal-bdiewa tal-ħalib kollha abbażi tal-volum ta’ ħalib li kkonsenjaw lill-ewwel xerrejja jew l-għadd ta’ baqar tal-ħalib kien li l-bdiewa jiġu kkumpensati malajr bi proporzjon għat-telf ta’ fatturat tagħhom.

Fejn l-Istati Membri użaw kriterji ta’ mmirar, il-valutazzjoni tagħna tal-effettività tal-kriterji żvelat stampa mħallta (ara l-Kaxxa 4).

Il-Ġermanja, l-Irlanda u Franza ssussidjaw is-self bankarju lill-bdiewa. Dawn il-miżuri għenu biex jerġgħu jiġu ffinanzjati mill-ġdid l-azjendi agrikoli permezz ta’ tnaqqis tal-ammont tal-pagamenti annwali bin-nifs u l-imgħax u/jew permezz tar-ristrutturar tas-self. Għall-kuntrarju tal-għotjiet tal-UE tradizzjonali, huma żguraw li l-bdiewa kkontribwew finanzjarjament fil-forma ta’ ripagamenti kapitali u imgħax. Dan l-approċċ huwa mod ta’ kif jiġu appoġġati b’mod wiesa’ n-negozji bi ħtiġijiet ta’ likwidità (ara l-Kaxxa 5). Aħna sibna wkoll skemi ta’ self mibdija mill-azjendi tal-ħalib b’fondi privati biex iżidu r-reżiljenza finanzjarja tas-settur.

Il-Kummissjoni tgħallmet mill-esperjenza, iżda għadha ma kkompletatx il-valutazzjoni tagħha tal-miżuri

Aħna eżaminajna jekk it-tagħlimiet li ttieħdu minn din l-esperjenza reċenti, abbażi ta’ valutazzjoni tal-miżuri eċċezzjonali, ippermettewx lill-awtoritajiet, kemm tal-UE kif ukoll nazzjonali, li jkunu mħejjija aħjar għal disturbi futuri potenzjali fis-suq.

F’Settembru 2016, il-Kummissjoni pproponiet regoli emendati għall-għodod għall-ġestjoni tar-riskji appoġġati mill-politika ta’ żvilupp rurali tal-UE, bl-għan li l-għodda jkunu aktar attraenti għall-bdiewa. Pereżempju, mill-2018 ’il quddiem, ir-Regolament Omnibus³⁷ introduċa l-possibbiltà ta’ għodod għall-istabbilizzazzjoni tal-introjtu speċifiċi għas-settur għall-bdiewa li ġarrbu tnaqqis fl-introjtu ta’ mill-inqas 20 %³⁸. Minn Diċembru 2020 ’il quddiem, japplika l-istess soll minimu għal għodod għall-istabbilizzazzjoni tal-introjtu li mhumiex speċifiċi għas-settur³⁹. Dak iż-żmien, fl-UE kollha, aħna identifikajna żewġ programmi tal-iżvilupp rurali li joffru appoġġ għall-għodod għall-istabbilizzazzjoni tal-introjtu, u l-ebda għodda ma hija operazzjonali.

B’segwitu għal rapport ta’ awditjar intern fl-2017 dwar il-ġestjoni tal-kriżijiet tas-suq agrikolu mid-DĠ AGRI, il-Kummissjoni emendat il-proċeduri interni tagħha fl-2018 bil-ħsieb li tiddetermina aħjar ix-xenarji ta’ riskju agrikolu fl-24 xahar suċċessiv. Fejn jiġi identifikat riskju prinċipali ġdid, il-proċedura l-ġdida tipprevedi li l-Kummissjoni trid tkun lesta li tipproponi, jekk ikun meħtieġ, sett ta’ miżuri ta’ mitigazzjoni possibbli fi żmien raġonevoli.

Biex tiffinanzja l-miżuri eċċezzjonali tagħha għall-perjodu 2014-2016, il-Kummissjoni kienet ħasbet biex tuża r-“riżerva għall-kriżijiet fis-settur agrikolu”. Din hija riżerva ta’ emerġenza li tinżamm bl-applikazzjoni ta’ tnaqqis annwali ta’ EUR 400 miljun (bi prezzijiet kostanti fl-2011) mill-baġit tal-pagamenti diretti. Dan it-tnaqqis jiġi rrimborżat lill-bdiewa fis-sena ta’ wara jekk ma jintużax sal-aħħar ta’ kull sena finanzjarja. Fil-prattika, l-UE qatt ma għamlet użu minn din ir-riżerva għal kriżijiet. Ftehim interistituzzjonali bejn il-Parlament, il-Kunsill u l-Kummissjoni jirrikjedi li kwalunkwe proposta tal-Kummissjoni għal trasferiment mir-riżerva għandha tkun ippreċeduta minn eżami tal-ambitu għar-riallokazzjoni tal-approprjazzjonijiet. Fuq din il-bażi, il-Kummissjoni qieset li ma setgħetx tiskatta r-riżerva għall-kriżijiet biex tindirizza d-disturb fil-perjodu 2014-2016, billi kienu disponibbli riżorsi oħra fil-baġit tal-PAK.

Għall-qafas finanzjarju pluriennali tal-PAK li jmiss (2021-2027), il-Kummissjoni pproponiet li ssaħħaħ ir-rwol u l-impatt potenzjali tar-riżerva għall-kriżijiet billi l-użu tagħha jsir aktar flessibbli u jippermetti li ammonti annwali li ma jkunux intużaw jiġu rriportati għas-sena baġitarja li jmiss. Il-Kummissjoni pproponiet ukoll li tiffinanzja r-riżerva indipendentement mill-pagamenti diretti lill-bdiewa, iżda xorta fi ħdan il-baġit kumplessiv tal-PAK.

Bħala parti minn pakkett għall-appoġġ tas-settur agrikolu u tal-ikel b’rispons għat-tifqigħa tal-COVID-19⁴⁰, inkluż il-miżuri msemmija fil-paragrafu 27, il-Kummissjoni adottat regolament⁴¹ li b’mod eċċezzjonali jippermetti aktar flessibbiltà fl-użu tal-fondi mill-UE, inkluż il-programmi tal-iżvilupp rurali. Qasam wieħed ta’ flessibbiltà huwa li l-kapital operatorju awtonomu, mhux biss meta jkun marbut ma’ spejjeż ta’ investiment, huwa eliġibbli għal strumenti finanzjarji appoġġati mill-programmi tal-iżvilupp rurali.

Il-Kummissjoni wettqet u ffinanzjat⁴² studji dwar l-użu ta’ miżuri eċċezzjonali fil-livell tal-UE, li pprovdew fehim approfondit dwar il-prevenzjoni u l-ġestjoni tal-kriżijiet fis-settur agrikolu. Madankollu, l-ebda wieħed minnhom ma ffoka fuq l-effetti tal-arranġamenti tal-għajnuna magħmula mill-Istati Membri taħt ir-Regolamenti 2015/1853 u 2016/1613. Il-valutazzjoni interna tal-Kummissjoni kkonkludiet li kien diffiċli li jiġi evalwat l-impatt dirett tal-miżuri minħabba l-eteroġeneità tagħhom u n-natura tal-informazzjoni pprovduta lill-Kummissjoni.

Ir-Regolament Delegat (UE) 2016/1613⁴³ kien jirrikjedi li l-Istati Membri jipprovdu data dwar l-output (l-ammonti mħallsa għal kull miżura, l-għadd u t-tip ta’ benefiċjarji) u evalwazzjoni tal-effettività tal-miżuri lill-Kummissjoni sal-15 ta’ Ottubru 2017. Ix-xogħol tagħna fil-ħames Stati Membri li ffukajna fuqhom juri li filwaqt li kienu bagħtu d-data rikjesta, Franza, l-Italja u l-Finlandja ma kinux wettqu valutazzjoni tal-miżuri.

Konklużjonijiet u rakkomandazzjonijiet

Aħna eżaminajna kemm il-Kummissjoni Ewropea u l-awtoritajiet rilevanti fl-Istati Membri kienu mmaniġġjaw tajjeb ir-rispons tagħhom għad-disturb fis-suq tal-ħalib fil-perjodu 2014-2016, u jekk kinux wasslu għall-konklużjonijiet xierqa għal kriżijiet futuri.

Aħna sibna li l-Kummissjoni u l-Istati Membri kienu ħadu miżuri wesgħin biex jgħinu lill-bdiewa matul id-disturb fis-suq tal-ħalib fil-perjodu 2014-2016, iżda l-analiżi sottostanti kienet ġeneralment insuffiċjenti biex jiġi deċiż il-livell ta’ appoġġ meħtieġ u biex dan id-disturb jiġi mmirat. Filwaqt li l-Kummissjoni rreaġiet malajr għall-projbizzjoni Russa fuq il-prodotti tal-ħalib tal-UE, hija ħadet aktar żmien biex tindirizza l-iżbilanċi sottostanti fis-suq. Hija pproponiet miżuri ta’ mitigazzjoni biex ittaffi l-problemi ta’ likwidità tal-bdiewa, iżda mingħajr ma vvalutat b’mod adegwat il-ħtiġijiet jew stabbiliet xi miri. Bil-flessibbiltà disponibbli għalihom taħt ġestjoni kondiviża, l-Istati Membri taw preferenza lill-miżuri eċċezzjonali li kienu sempliċi fit-twassil u għażlu distribuzzjoni wiesgħa tal-fondi. L-isforzi biex l-għajnuna tiġi mmirata kienu limitati. Minn dak iż-żmien il-Kummissjoni ħadet xi passi biex ittejjeb il-ġestjoni tal-iżbilanċi fis-suq, iżda għadha ma kkompletatx il-valutazzjoni tagħha tal-miżuri.

Wara l-projbizzjoni Russa, u qabel tmiem l-2014, il-Kummissjoni pprovdiet appoġġ finanzjarju eċċezzjonali lill-Istati Baltiċi u lill-Finlandja, li kienu l-aktar affettwati mill-projbizzjoni. Kien hemm fatturi oħra li kkawżaw tnaqqis fil-prezzijiet, partikolarment il-provvista eċċessiva. Il-Kummissjoni ħadet passi biex tnaqqas il-provvista bl-introduzzjoni ta’ appoġġ għall-ħażna privata, l-espansjoni tal-intervent pubbliku u l-awtorizzazzjoni ta’ ppjanar tal-produzzjoni mill-organizzazzjonijiet tal-produtturi u l-kooperattivi. Madankollu, dawn il-miżuri kienu jinvolvu kompromessi. Pereżempju, filwaqt li x-xiri sfurzat tat-trab tal-ħalib xkumat inizjalment ikkontribwixxa għall-assorbiment ta’ parti mill-provvista eċċessiva, l-istokks pubbliċi li akkumulaw kienu ta’ piż fuq il-prezz tas-suq tal-SMP (il-paragrafi 33‑36).

Il-Kummissjoni adottat miżuri ta’ tnaqqis volontarju fil-produzzjoni f’Settembru 2016. Il-produzzjoni xorta waħda kienet qed tonqos minn Ġunju 2016, u l-miżuri daħħlu fis-seħħ biss meta l-prezz tal-ħalib kien diġà beda jirkupra (il-paragrafi 37‑42). F’din is-sitwazzjoni, kien hemm riskju sinifikanti ta’ deadweight. Xi awtoritajiet nazzjonali kienu qiegħdu fis-seħħ xi salvagwardji biex inaqqsu dan ir-riskju billi eskludew applikanti li kienu qed iwaqqfu jew kienu waqqfu l-produzzjoni, jew li kienu ttrasferew il-baqar lejn azjenda agrikola oħra (il-paragrafi 58‑62). Barra minn hekk, matul id-disturb fis-suq il-bdiewa setgħu ġew skoraġġuti milli jnaqqsu mid-daqs tal-merħliet tagħhom bħala mod ta’ tnaqqis fil-produzzjoni minħabba li jekk jagħmlu hekk jista’ jfisser li jitilfu l-appoġġ akkoppjat volontarju (il-paragrafu 43).

Biex ittejjeb il-mod li bih titratta żbilanċi fis-suq potenzjalment sinifikanti, jenħtieġ li l-Kummissjoni taġġorna l-proċeduri tagħha u b’hekk, qabel tapprova xi appoġġ għal tnaqqis fil-produzzjoni fil-futur, hija:

1. teżamina jekk il-kundizzjonijiet marbuta mal-appoġġ taħt il-PAK, pereżempju l-appoġġ akkoppjat, jikkontribwux għal provvista eċċessiva;
2. tnaqqas ir-riskju ta’ deadweight billi tqis l-inklużjoni ta’ salvagwardji xierqa fir-regolamenti.

Data mmirata għall-implimentazzjoni: 2022

Il-Kummissjoni pproponiet miżuri biex tappoġġa lill-bdiewa, iżda ma kkwantifikatx il-ħtiġijiet tal-bdiewa meta stabbiliet il-baġit. Appoġġ ieħor taħt il-PAK, b’mod partikolari pagamenti diretti, għandhom rwol ta’ stabbilizzazzjoni fi żminijiet ta’ disturb fis-suq, billi huma bafer kontra tibdil fil-prezzijiet. Il-Kummissjoni ma ħaditx inkunsiderazzjoni r-rendimenti kumplessivi lill-produtturi fil-baġit tal-valutazzjoni tal-ħtiġijiet tagħha. Minflok, l-ammont ta’ riżorsi disponibbli kellu rwol ewlieni fl-allokazzjoni tal-baġit (il-paragrafi 44‑48).

Fir-regolamenti delegati suċċessivi tagħha, il-Kummissjoni indikat li l-għajnuna kienet maħsuba biex tipprovdi appoġġ immirat lill-bdiewa, iżda ma speċifikatx kif l-awtoritajiet nazzjonali kellhom jiksbuh (il-paragrafi 49‑51). L-Istati Membri ta’ spiss adottaw approċċi sempliċi biex jissimplifikaw il-kunsinni – bħall-użu ta’ pagamenti ta’ somma f’daqqa jew pagamenti proporzjonali għad-daqs tal-azjendi agrikoli. Il-ħames Stati Membri li ffukajna fuqhom b’mod ġenerali taw preferenza lil arranġamenti sempliċi u distribuzzjoni wiesgħa tal-fondi (ara l-paragrafi 63-71).

Il-produzzjoni tal-ħalib għandha għadd ta’ implikazzjonijiet ambjentali u tal-klima. L-aħħar regolament mill-ħames regolamenti delegati (adottati mill-Kummissjoni fl-2016) ħa inkunsiderazzjoni xi tħassib dwar is-sostenibbiltà, iżda attwalment ma hemmx biżżejjed informazzjoni biex jiġi vvalutat l-impatt tal-miżuri assoċjati. Aħna ma sibna l-ebda evidenza li l-Kummissjoni kienet ikkunsidrat jew ivvalutat impatti ambjentali jew tal-klima potenzjali meta kienet qed tfassal kwalunkwe mill-erba’ regolamenti l-oħra (il-paragrafi 52-54).

Fis-snin qabel id-disturb fis-suq fil-perjodu 2014-2016, il-bdiewa f’xi Stati Membri żiedu sinifikattivament il-produzzjoni tal-ħalib, billi ħadu vantaġġ mill-prezzijiet ogħla, u komplew iżidu l-produzzjoni anke wara li l-prezzijiet bdew neżlin. Fir-regolamenti delegati tagħha li pprovdew appoġġ ta’ likwidità lill-bdiewa tal-ħalib, il-Kummissjoni ma indirizzatx ir-riskju ta’ periklu morali inerenti f’dawn iċ-ċirkustanzi (il-paragrafi 55‑57).

Biex tiżgura użu aktar effiċjenti tal-fondi pubbliċi, jenħtieġ li l-Kummissjoni:

1. tistabbilixxi sollijiet biex tanalizza disturbi fis-suq potenzjalment sinifikanti;
2. tkun lesta biex tanalizza l-impatt probabbli ta’ disturb fis-suq fuq is-settur tal-ħalib, fejn tieħu inkunsiderazzjoni l-effett ta’ stabbilizzazzjoni tal-appoġġ eżistenti u, jekk imbagħad tikkonkludi li huwa meħtieġ appoġġ eċċezzjonali, torbtu ma’ objettivi u miri ċari.

Data mmirata għall-implimentazzjoni: 2022

Minħabba regoli kumplessi u r-riżorsi disponibbli fil-baġit tal-PAK, ir-riżerva għal kriżijiet fis-settur agrikolu ma kellhiex rwol fid-disturb tas-suq tal-perjodu 2014-2016. Il-Kummissjoni pproponiet bidliet sabiex isaħħaħ ir-rwol tar-riżerva għall-kriżijiet għall-futur (il-paragrafi 75 u 76). Barra minn hekk, mill-2018 ’il quddiem ir-Regolament Omnibus introduċa l-possibbiltà ta’ għodod għall-istabbilizzazzjoni tal-introjtu settorjali. Minn Diċembru 2020, aħna identifikajna żewġ programmi tal-iżvilupp rurali li joffru appoġġ għall-għodod għall-istabbilizzazzjoni tal-introjtu u l-ebda wieħed minnhom ma kien operazzjonali (il-paragrafu 73).

L-evalwazzjonijiet li twettqu wara d-disturb fis-suq ipprovdew xi konklużjonijiet kumplessivi fir-rigward tal-miżuri eċċezzjonali fil-livell tal-UE, u minn dakinhar il-Kummissjoni ħadet xi passi biex ittejjeb il-proċeduri ta’ ġestjoni tal-kriżijiet tagħha. Madankollu, hija ma vvalutatx b’mod adegwat l-effetti tal-arranġamenti li għamlu l-Istati Membri. Aħna nqisu li analiżi ta’ dan it-tip tista’ tipproduċi konklużjonijiet importanti u tagħlimiet li jkunu jżidu t-tħejjija f’każ ta’ disturbi fis-suq futuri (il-paragrafi 72‑79).

Jenħtieġ li l-Kummissjoni, biex tieħu tagħlimiet mid-disturb fis-suq tal-perjodu 2014-2016 u tgħin fit-tħejjija għall-futur, tanalizza l-effetti tad-diversi mudelli għall-għoti ta’ għajnuna eċċezzjonali fuq l-imġiba u l-likwidità tal-azjendi agrikoli tal-ħalib, u fuq l-istabbilizzazzjoni tas-suq u l-ambjent, flimkien mar-rwol għall-ġestjoni tar-riskji mill-produtturi u l-azjendi agrikoli tal-ħalib, u jenħtieġ li mbagħad tippubblika s-sejbiet tagħha.

Data mmirata għall-implimentazzjoni: 2024

Dan ir-Rapport ġie adottat mill-Awla I, immexxija mis-Sur Samo Jereb, Membru tal-Qorti tal-Awdituri, fil-Lussemburgu fil-laqgħa tagħha tad-19 ta’ Mejju 2021.

Għall-Qorti tal-Awdituri

Klaus-Heiner Lehne
President

Anness – Regolamenti delegati dwar il-miżuri ta’ appoġġ eċċezzjonali fis-settur tal-ħalib

(*) Infiq fis-settur tal-ħalib biss. It-total disponibbli għas-setturi kollha tal-bhejjem kien ta’ EUR 420 miljun skont ir-Regolament (UE) 2015/1853 u EUR 350 miljun skont ir-Regolament 2016/1613.
(**) Infiq minn totali disponibbli ta’ EUR 150 miljun.
(¹) Jinkludi l-ħalib ikkonsenjat kollu lejn l-azjendi tal-ħalib fl-2013 fl-Istati Membri kkonċernati, inkluż mill-bdiewa li ma rċevewx appoġġ mill-UE.
(²) Mid-data tal-pubblikazzjoni sad-data ta’ skadenza għall-pagamenti lill-benefiċjarji.

Sors: il-QEA, ibbażat fuq data pprovduta mill-Kummissjoni.

Akronimi u abbrevjazzjonijiet

FADN: Network ta’ Informazzjoni tal-Kontabilità Agrikola

FAO: Organizzazzjoni tal-Ikel u l-Agrikoltura (Nazzjonijiet Uniti)

Id-DĠ AGRI: Id-Direttorat Ġenerali għall-Agrikoltura u l-Iżvilupp Rurali - il-Kummissjoni Ewropea

MMO: Osservatorju tas-Suq tal-Ħalib

PAK: Politika Agrikola Komuni

SMP: Trab tal-ħalib xkumat

WMP: Trab tal-ħalib sħiħ

Glossarju

Att delegat (regolament delegat): Att legalment vinkolanti użat mill-Kummissjoni, jekk il-Parlament u l-Kunsill ma jesprimu l-ebda oġġezzjoni, biex tissupplimenta jew temenda partijiet mhux essenzjali tal-leġiżlazzjoni tal-UE, pereżempju billi tagħti dettalji ta’ miżuri ta’ implimentazzjoni.

Deadweight: Sitwazzjoni fejn attività kienet timxi ’l quddiemi anke li kieku ma rċevietx għajnuna pubblika.

Ekwivalenti tal-ħalib: Kejl tal-kwantità ekwivalenti ta’ ħalib likwidu sħiħ użata fil-prodotti tal-ħalib, bħall-ħalib tal-bott magħqud/evaporat, it-trab tal-ħalib, il-jogurt, il-krema, il-kaseina, il-ħalib xkumat u x-xorrox.

Fondi Strutturali u ta’ Investiment Ewropej: Il-ħames fondi prinċipali tal-UE li flimkien jipprovdu appoġġ għall-iżvilupp ekonomiku fl-UE kollha: il-Fond Ewropew għall-Iżvilupp Reġjonali, il-Fond Soċjali Ewropew, il-Fond ta’ Koeżjoni, il-Fond Agrikolu Ewropew għall-Iżvilupp Rurali, u l-Fond Ewropew għall-Affarijiet Marittimi u s-Sajd.

Introjtu nett ta’ azjenda agrikola: Indikatur tal-FADN, li jiddeskrivi l-ammont disponibbli għar-remunerazzjoni tal-fatturi ta’ produzzjoni proprji tal-azjenda. Dan jiġi kkalkulat billi jitnaqqsu l-pagi, il-kera u l-imgħax imħallsa mid-detentur mill-valur nett miżjud tal-azjendi agrikoli, u jiżdied il-bilanċ tas-sussidji u t-taxxi fuq l-investimenti.

L-Istitut Thünen: Istitut ta’ riċerka Ġermaniż li jirrapporta lill-Ministeru Federali għall-Ikel u l-Agrikoltura

Network ta’ Informazzjoni tal-Kontabilità Agrikola: Għodda bbażata fuq l-istħarriġ imwettaq mill-Istati Membri dwar l-azjendi agrikoli kummerċjali, li tintuża biex jiġu evalwati l-livelli ta’ introjtu tal-azjendi agrikoli tal-UE u biex jiġu ddeterminati l-impatti tal-politika agrikola komuni.

Pagamenti diretti: Pagamenti ta’ appoġġ agrikolu, l-aktar għajnuna relatata maż-żona, li jsiru direttament lill-bdiewa taħt il-Fond Agrikolu Ewropew ta’ Garanzija.

Prodotti tal-ħalib: Ħalib u prodotti tal-ħalib miksuba mill-ħalib, bħall-butir, il-ġobon u t-trab tal-ħalib.

Strument finanzjarju: Appoġġ finanzjarju mill-baġit tal-UE fl-għamla ta’ investimenti ta’ ekwità jew kważi ekwità, self jew garanziji, jew strumenti oħra għall-kondiviżjoni tar-riskji.

Valur nett miżjud tal-azjendi agrikoli: Indikatur li jintuża fil-FADN biex jiddeskrivi l-valur ta’ produzzjoni totali ta’ azjenda agrikola, inkluż is-sussidji, wara li jitnaqqsu d-deprezzament u l-valur tal-oġġetti u s-servizzi ikkonsmati matul il-proċess ta’ produzzjoni. Dan huwa l-ammont disponibbli għall-pagament tal-fatturi ta’ produzzjoni fissi kollha ta’ azjenda agrikola (l-art, ix-xogħol u l-kapital) kemm jekk proprji jew esterni.

Tim tal-awditjar

Ir-rapporti speċjali tal-QEA jippreżentaw ir-riżultati tal-awditi li twettaq ta’ politiki u programmi tal-UE, jew ta’ suġġetti relatati mal-ġestjoni minn oqsma baġitarji speċifiċi. Il-QEA tagħżel u tfassal dawn il-kompiti tal-awditjar biex ikunu ta’ impatt massimu billi tqis ir-riskji għall-prestazzjoni jew għall-konformità, il-livell ta’ introjtu jew ta’ nfiq involut, l-iżviluppi futuri u l-interess politiku u pubbliku.

Dan l-awditu tal-prestazzjoni twettaq mill-Awla I tal-Awditjar, Użu sostenibbli tar-riżorsi naturali, li hija mmexxija minn Samo Jereb, Membru tal-QEA. L-awditu tmexxa minn Nikolaos Milionis, Membru tal-QEA.

Noti finali

¹ Eurostat data explorer – Economic accounts for agriculture – valuri fi prezzijiet bażiċi – aġġornament tad-9 ta’ Marzu 2020.

² Il-Kummissjoni Ewropea, “EU agricultural outlook – For markets and income 2019-2030”, Diċembru 2019, p. 82, Anness, Tabella 9.23, EU milk market balance.

³ Eurostat data explorer – Cows' milk collection and products obtained – monthly data –aġġornament tal-31 ta’ Marzu 2020.

⁴ Kalkolu tal-Kummissjoni bbażat fuq id-data disponibbli tal-Eurostat u stimi. Il-karti tal-bilanċ sottostanti jiġu ppubblikati fil-perspettivi fuq terminu qasir tal-Kummissjoni.

⁵ Ikkalkulata abbażi ta’ volumi ta’ ekwivalenti tal-ħalib irrappurtati mill-FAO fid-dokument intitolat Food Outlook – Novembru 2020 – Appendiċi, Tabella 19.

⁶ Ara Milk Market Observatory Economic Board meeting report, 27 ta’ Mejju 2014.

⁷ Ikkalkulat abbażi tad-data kummerċjali tal-UE disponibbli fil-bażi ta’ data tal-Kummissjoni Access2Markets, Kodiċi 0401 sa 0406 tas-Sistema Armonizzata.

⁸ Skont studju mħejji għall-Kummissjoni: Written Wageningen Economic Research and Ecorys – Evaluation for the Commission, “Improving crisis prevention and management criteria and strategies in the agricultural sector” (05.087713) Rapport finali, Awwissu 2019, p. 37.

⁹ Ir-Rapport tal-Kummissjoni: “L-iżvilupp tas-sitwazzjoni tas-suq tal-ħalib u tal-operazzjoni tad-dispożizzjonijiet tal-“Pakkett dwar il-Ħalib””; COM(2016) 0724 final.

¹⁰ Ara l-portal tad-data agroalimentari tal-Kummissjoni għal aktar informazzjoni.

¹¹ Għal aktar informazzjoni dwar il-kejl tal-introjtu tal-azjendi agrikoli mill-Kummissjoni, ara r-Rapport Speċjali Nru 1/2016 tagħna: “Is-sistema tal-Kummissjoni għall-kejl tal-prestazzjoni fir-rigward tal-introjtu tal-bdiewa hija mfassla tajjeb u bbażata fuq data soda?”

¹² Ir-Rapport Speċjali Nru 23/2019 tal-QEA: “Stabbilizzazzjoni tal-introjtu tal-bdiewa: sett komprensiv ta’ għodod, iżda l-istrumenti ftit li xejn jintużaw u jeħtieġ li jiġi indirizzat il-kumpens eċċessiv”.

¹³ L-Artikolu 17 tar-Regolament dwar l-OKS.

¹⁴ L-Artikoli 14 u 15 tar-Regolament dwar l-OKS.

¹⁵ Ir-Regolament tal-Kunsill (UE) Nru 1370/2013 tas-16 ta’ Diċembru 2013 li jiddetermina miżuri dwar l-iffissar ta’ ċerti għajnuniet u rifużjonijiet relatati mal-organizzazzjoni komuni tas-swieq tal-prodotti agrikoli – l-Artikoli 2 u 3.

¹⁶ Ir-Rapport Speċjali Nru 23/2019 tal-QEA: “Stabbilizzazzjoni tal-introjtu tal-bdiewa: sett komprensiv ta’ għodod, iżda l-istrumenti ftit li xejn jintużaw u jeħtieġ li jiġi indirizzat il-kumpens eċċessiv”.

¹⁷ Il- Bundesrechnungshof u l-Istitut Thünen.

¹⁸ Il-Belġju, iċ-Ċekja, id-Danimarka, il-Ġermanja, l-Estonja, l-Irlanda, Spanja, Franza, l-Italja, il-Latvja, il-Litwanja, l-Ungerija, in-Netherlands, il-Polonja, ir-Rumanija u l-Finlandja.

¹⁹ Il-paragrafu 63 tar-Rapport Speċjali Nru 23/2019 tal-QEA.

²⁰ Informazzjoni dwar il-projbizzjoni Russa hija disponibbli fuq is-sit web tal-Kummissjoni.

²¹ Ir-Regolament Delegat tal-Kummissjoni (UE) 2016/558 u r-Regolament ta’ Implimentazzjoni tal-Kummissjoni (UE) 2016/559.

²² MMO economic board meeting report – 28 ta’ Ġunju 2016, b’mod partikolari p. 68.

²³ Andrea Rothe and Sascha A. Weber, "Evaluierung über die in Deutschland erfolgte Umsetzung der Milchmengenverringerungsmaßnahme sowie der Milchsonderbeihilfe" [“Evalwazzjoni tal-implimentazzjoni fil-Ġermanja al-miżura għat-tnaqqis tal-ħalib u l-iskema speċjali ta’ għajnuna għall-ħalib”], Thünen Working Paper 88.

²⁴ Ara wkoll l-istudju li jappoġġa l-evalwazzjoni minn EEIG Agrosynergie għall-Kummissjoni – “Evaluation on the impact of the CAP measures towards the general objective ‘viable food production’”, Awwissu 2018, it-Taqsima 8.5, “Timeliness of the Commission's reaction to market crises”, p. 147.

²⁵ European Commission, “EU Agricultural Outlook: Prospect for the EU agricultural markets and income 2016-2026”, Diċembru 2016, p. 32.

²⁶ Ir-Regolament ta’ Implimentazzjoni tal-Kummissjoni (UE) 2016/1616.

²⁷ L-Artikolu 3(11) tar-Regolament (UE) 2017/2393, li jdaħħal l-Artikolu 9(14) fir-Regolament (UE) 2020/2220.

²⁸ Id-definizzjoni ta’ introjtu li nużaw f’dan ir-rapport hija dik tal-Valur Nett Miżjud tal-Azjendi Agrikoli.

²⁹ L-Artikolu 75(1) tar-Regolament (UE) Nru 1306/2013.

³⁰ Ir-Rakkomandazzjoni 3(a) tar-rapport, p. 46, u r-risposti tal-Kummissjoni, p. 9.

³¹ Id-Direttiva tal-Kunsill 91/676/KEE dwar il-protezzjoni tal-ilma kontra t-tniġġis ikkawżat min-nitrati minn sorsi agrikoli.

³² Bundesrechnungshof, “Abschließende Mitteilung an das Bundesministerium für Ernährung und Landwirtschaft über die Prüfung der Maßnahmen zur Entwicklung des Marktes von Milch und Milcherzeugnissen”, 19 ta’ Settembru 2019.

³³ Ir-Rapport Speċjali Nru 23/2019, il-paragrafu 35.

³⁴ EEIG Agrosynergie, op. cit., it-Taqsima 9.2, “Effects of market measures in production decisions in the short term: generation of occasional surplus”, pp. 152-154.

³⁵ Op. cit.

³⁶ Fiċ-Ċekja, fil-Ġermanja, fi Spanja u fi Franza.

³⁷ L-Artikolu 1(19) tar-Regolament (UE) 2017/2393, li jdaħħal l-Artikolu 39a fir-Regolament (UE) Nru 1305/2013.

³⁸ Għal aktar informazzjoni dwar l-istabbilizzazzjoni tal-introjtu u għodod oħra għall-ġestjoni tar-riskji appoġġati mill-PAK, ara wkoll ir-Rapport Speċjali Nru 23/2019 tagħna.

³⁹ L-Artikolu 39 tar-Regolament (UE) Nru 1305/2013 kif emendat mill-Artikolu 7(7) tar-Regolament (UE) 2020/2220.

⁴⁰ Għal aktar informazzjoni żur is-sit web tal-Kummissjoni.

⁴¹ Ir-Regolament (UE) 2020/558 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tat-23 ta’ April 2020 li jemenda r-Regolamenti (UE) Nru 1301/2013 u (UE) Nru 1303/2013 rigward miżuri speċifiċi biex tingħata flessibbiltà eċċezzjonali għall-użu tal-Fondi Strutturali u ta’ Investiment Ewropej b’reazzjoni għat-tifqigħa tal-COVID-19.

⁴² EEIG Agrosynergie, op. cit.; u Written Wageningen Economic Research and Ecorys, op.cit.

⁴³ L-Artikolu 3(b) tar-Regolament (UE) Nru 2016/1613.

⁴⁴ Ir-Regolament (UE) 2017/2393 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tat-13 ta’ Diċembru 2017 li jemenda r-Regolamenti (UE) Nru 1305/2013, (ĠU L 350, 29.12.2017, p. 15-49).

⁴⁵ Ir-Regolament Delegat tal-Kummissjoni (UE) 2015/1853 tal-15 ta' Ottubru 2015 li jipprevedi għajnuna temporanja eċċezzjonali lill-bdiewa fis-setturi tal-bhejjem (ĠU L 271, 16.10.2015, p. 25–30).

⁴⁶ Ir-Regolament Delegat tal-Kummissjoni (UE) 2016/1612 tat-8 ta’ Settembru 2016 biex tiġi pprovduta għajnuna għal tnaqqis fil-produzzjoni tal-ħalib C/2016/5681, (ĠU L 242, 9.9.2016, p. 4–9).

⁴⁷ Ir-Regolament (UE) 2017/2393, l-Artikolu 1(19), li jdaħħal l-Artikolu 39a fir-Regolament (UE) Nru 1305/2013.

⁴⁸ Ara l-Artikolu 39 tar-Regolament (UE) Nru 1305/2013 kif modifikat bl-Artikolu 7(7) tar-Regolament (UE) Nru 2020/2220.

⁴⁹ Ir-Regolament (UE) 2020/872 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tal-24 ta’ Ġunju 2020 li jemenda r-Regolament (UE) Nru 1305/2013, (ĠU L 204, 26.6.2020, p. 1–3).

⁵⁰ Written Wageningen Economic Research and Ecorys – Evaluation for the Commission, “Improving crisis prevention and management criteria and strategies in the agricultural sector” (05.087713) Ir-Rapport Finali, Awwissu 2019.

⁵¹ L-Istrateġija Mill-Għalqa sal-Platt għal sistema tal-ikel ġusta, tajba għas-saħħa u favur l-ambjent, COM/2020/381 final, 20.5.2020.

Kronoloġija

Kuntatt

IL-QORTI EWROPEA TAL-AWDITURI
12, rue Alcide De Gasperi
1615 Luxembourg
LUXEMBOURG

Tel. +352 4398-1
Mistoqsijiet: eca.europa.eu/mt/Pages/ContactForm.aspx
Sit web: eca.europa.eu
Twitter: @EUAuditors

Ħafna informazzjoni addizzjonali dwar l-Unjoni Ewropea hija disponibbli fuq l-Internet.
Jista’ jsir aċċess għaliha permezz tas-server Europa (http://europa.eu).

Il-Lussemburgu: L-Uffiċċju tal-Pubblikazzjonijiet tal-Unjoni Ewropea, 2021

DRITTIJIET TAL-AWTUR

© L-Unjoni Ewropea, 2021.

Il-politika tal-Qorti Ewropea tal-Awdituri (QEA) dwar l-użu mill-ġdid hija implimentata bid-Deċiżjoni Nru 6-2019 tal-Qorti Ewropea tal-Awdituri dwar il-politika tad-data miftuħa u l-użu mill-ġdid ta’ dokumenti.

Sakemm ma jkunx indikat mod ieħor (eż. f’avviżi individwali dwar id-drittijiet tal-awtur), il-kontenut tad-dokumenti tal-QEA, li huwa proprjetà tal-UE, huwa liċenzjat taħt il-liċenzja Creative Commons Attribution 4.0 International (CC BY 4.0). Dan ifisser li l-użu mill-ġdid huwa awtorizzat, dment li l-awturi jingħataw kreditu xieraq u li l-bidliet jiġu indikati. Il-persuni li jużaw mill-ġdid dan il-kontenut ma jistgħux ibiddlu s-sinifikat jew il-messaġġ oriġinali tad-dokumenti. Il-QEA ma għandhiex tkun responsabbli għal kwalunkwe konsegwenza relatata mal-użu mill-ġdid.

Inti meħtieġ tikseb drittijiet addizzjonali ċari jekk kontenut speċifiku juri individwi privati identifikabbli, eż. f’ritratti li jkun fihom il-membri tal-persunal tal-QEA, jew jekk ikun jinkludi xogħlijiet ta’ parti terza. Fejn ikun inkiseb permess, tali permess għandu jikkanċella u jissostitwixxi l-permess ġenerali msemmi hawn fuq u għandu jindika b’mod ċar kwalunkwe restrizzjoni dwar l-użu.

Biex tuża jew tirriproduċi kontenut li ma jkunx proprjetà tal-UE, inti jista’ jkun li jkollok titlob il-permess direttament mingħand id-detenturi tad-drittijiet tal-awtur:

Il-Figuri 6 u 11: Ikoni magħmulin minn Pixel perfect minn fuq https://flaticon.com.

Software jew dokumenti li jkunu koperti mid-drittijiet ta’ proprjetà industrijali, bħal privattivi, trademarks, disinji rreġistrati, logos u ismijiet, huma esklużi mill-politika tal-QEA dwar l-użu mill-ġdid u inti ma għandekx il-liċenzja biex tużahom.

Il-familja ta’ Siti Web istituzzjonali tal-Unjoni Ewropea, fi ħdan id-dominju europa.eu, tipprovdi links għal siti ta’ partijiet terzi. Peress li l-QEA ma għandha l-ebda kontroll fuqhom, inti mħeġġeġ biex tirrieżamina l-politiki tagħhom dwar il-privatezza u dwar id-drittijiet tal-awtur.

Użu tal-logo tal-Qorti Ewropea tal-Awdituri

Ma jistax isir użu mil-logo tal-Qorti Ewropea tal-Awdituri mingħajr ma jinkiseb il-kunsens tagħha minn qabel.

Kif tikkuntattja lill-UE

Personalment
Madwar l-Unjoni Ewropea kollha hemm mijiet ta’ ċentri ta’ informazzjoni tal-Europe Direct. Tista’ ssib l-indirizz tal-eqreb ċentru għalik f'dan is-sit: https://europa.eu/european-union/contact_mt

Bit-telefown jew bil-posta elettronika
Europe Direct huwa servizz li jwieġeb il-mistoqsijiet tiegħek dwar l-Unjoni Ewropea. Tista’ tikkuntattja dan is-servizz:

• bit-telefown bla ħlas: 00 800 6 7 8 9 10 11 (ċerti operaturi jafu jimponu ħlas għal dawn it-telefonati),
• fuq dan in-numru standard: +32 22999696, jew
• bil-posta elettronika permezz: https://europa.eu/european-union/contact_mt

Kif issib tagħrif dwar l-UE

Onlajn
L-informazzjoni dwar l-Unjoni Ewropea bil-lingwi uffiċjali kollha tal-UE hija disponibbli fuq is-sit web Europa fuq: https://europa.eu/european-union/index_mt

Pubblikazzjonijiet tal-UE
Tista’ tniżżel mill-internet jew tordna l-pubblikazzjonijiet tal-UE, li xi wħud minnhom huma bla ħlas u xi oħrajn bil-ħlas, minn: https://op.europa.eu/mt/publications. Kopji multipli ta’ pubblikazzjonijiet bla ħlas tista’ tiksibhom billi tikkuntattja lil Europe Direct jew liċ-ċentru tal-informazzjoni lokali tiegħek (ara https://europa.eu/european-union/contact_mt).

Il-liġi tal-UE u dokumenti relatati
Għal aċċess għall-informazzjoni legali tal-UE, inkluż il-liġijiet kollha tal-UE mill-1952 ’l hawn, fil-verżjonijiet lingwistiċi uffiċjali kollha, żur is-sit EUR-Lex hawnhekk: http://eur-lex.europa.eu

Dejta Miftuħa mill-UE
Il-portal tad-Dejta Miftuħa mill-UE (https://copenhagenizeindex.eu/) jipprovdi aċċess għal settijiet tad-dejta mill-UE. Id-dejta tista’ titniżżel mill-internet u tintuża mill-ġdid bla ħlas, kemm għal skopijiet kummerċjali kif ukoll mhux kummerċjali.