Azzjoni tal-UE għall-ġlieda kontra s‑sajd illegali Hemm sistemi ta’ kontroll fis-seħħ iżda huma mdgħajfa minħabba kontrolli u sanzjonijiet mhux uniformi applikati mill-Istati Membri

Sommarju eżekuttiv

I Is-sajd illegali, mhux irrappurtat u mhux irregolat (“sajd illegali”) huwa waħda mill-akbar theddidiet għall-ekosistemi tal-baħar, filwaqt li jdgħajjef l-isforzi mwettqa biex is-sajd jiġi mmaniġġjat b’mod sostenibbli. L-UE hija attur globali ewlieni fil-qasam tas-sajd, kemm f’termini tal-flotta tas-sajd tagħha (b’madwar 79 000 bastiment) kif ukoll bħala l-akbar importatur dinji ta’ prodotti tas-sajd (34 % tal-kummerċ dinji totali f’termini ta’ valur). L-UE ħadet l-impenn li tilħaq il-Mira 14.4 tal-Għan ta’ Żvilupp Sostenibbli biex ittemm is-sajd illegali, mhux irrappurtat u mhux irregolat sal-2020. Din il-mira ma ntlaħqitx, is-sajd mhux sostenibbli jippersisti u hemm riskju li l-prodotti derivati minn sajd illegali, mhux irrappurtat u mhux irregolat jinbiegħu fis-suq tal-UE.

II Aħna eżaminajna l-qafas, l-azzjoni u l-infiq tal-UE li għandhom l-għan li jipprevienu lill-prodotti tas-sajd illegali, mhux irrappurtat u mhux irregolat milli jispiċċaw fuq il-platti taċ-ċittadini tal-UE. Il-Parlament Ewropew talab lill-QEA tirrapporta dwar din il-problema fl-2018 u fl-2021. Permezz ta’ dan ir-rapport, aħna għandna l-għan li nikkontribwixxu għad-diskussjonijiet ta’ politika u għall-iżviluppi legali dwar il-ġlieda kontra s-sajd illegali. L-awditu kopra l-perjodu mill-2014 sal-2020. Aħna ffukajna fuq:

• l-effettività tas-sistemi ta’ kontroll għall-prevenzjoni tal-importazzjoni ta’ prodotti tas-sajd illegali;
• l-effettività tas-sistemi ta’ kontroll tal-Istati Membri għall-verifikazzjoni tal-flotot u l-ilmijiet nazzjonali.

III B’mod ġenerali, nikkonkludu li s-sistemi ta’ kontroll fis-seħħ biex jiġi miġġieled is-sajd illegali huma parzjalment effettivi; għalkemm itaffu r-riskju, l-effettività tagħhom titnaqqas minħabba l-applikazzjoni mhux uniformi ta’ kontrolli u sanzjonijiet mill-Istati Membri.

IV Is-sejbiet prinċipali tagħna huma dawn li ġejjin:

1. L-UE stabbiliet skema ta’ ċertifikazzjoni tal-qabda fl-2008 biex tiggarantixxi l-legalità tal-prodotti tas-sajd importati. Madankollu, l-iżgurar tal-legalità ta’ prodott ma jiggarantix li dan jiġi fornut b’mod sostenibbli. Sibna li l-iskema kienet tejbet it-traċċabbiltà u rrinforzat il-kontroll tal-importazzjonijiet. Madankollu, id-differenzi fl-ambitu u fil-kwalità tal-kontrolli fl-Istati Membri jirriskjaw li jdgħajfu l-effettività tal-iskema. In-nuqqas ta’ diġitalizzazzjoni tal-iskema jnaqqas l-effiċjenza u jżid ir-riskju ta’ frodi.
2. Meta l-Kummissjoni u l-Kunsill iqisu li jkun hemm defiċjenzi fis-sistemi ta’ kontroll fis-seħħ f’pajjiżi mhux tal-UE li jesportaw prodotti tas-sajd lejn l-UE, huma jistgħu jieħdu azzjoni biex iħeġġu r-riforma. Sibna li dawn l-azzjonijiet kienu wrew li kienu utli u skattaw riforma pożittiva fil-biċċa l-kbira mill-pajjiżi kkonċernati.
3. L-Istati Membri huma responsabbli mill-applikazzjoni korretta tas-sistema ta’ kontroll tas-sajd tal-UE. Sibna li l-kontrolli nazzjonali spiss qabdu każijiet ta’ sajd illegali. Madankollu, il-Kummissjoni identifikat nuqqasijiet sinifikanti fis-sistemi ta’ kontroll tas-sajd f’xi Stati Membri, li jwasslu għal sajd eċċessiv u sottorappurtar tal-qabdiet. Hija qed tieħu passi biex tindirizza dawn in-nuqqasijiet.
4. Il-fond Ewropew għall-affarijiet marittimi u s-sajd ipprovda appoġġ għall-attivitajiet ta’ monitoraġġ, kontroll u infurzar, b’baġit totali ta’ EUR 580 miljun. Sibna li t-23 proġett li awditjajna f’erba’ Stati Membri kienu konformi mal-prijoritajiet u għenu biex is-sistema ta’ kontroll tiġi rrinforzata.
5. Il-qafas tal-UE jirrikjedi li l-Istati Membri jimponu sanzjonijiet effettivi, proporzjonati u dissważivi għal kull ksur serju tar-regoli. Filwaqt li l-biċċa l-kbira mill-ksur serju li nqabad wassal għal sanzjonijiet, dawn varjaw b’mod konsiderevoli fost l-Istati Membri għal ksur simili. F’xi Stati Membri, is-sanzjonijiet la kienu proporzjonati mal-benefiċċju ekonomiku miksub mill-ksur u lanqas ma kienu dissważivi.

V Abbażi ta’ dawn is-sejbiet, aħna nirrakkomandaw li l-Kummissjoni:

• timmonitorja li l-Istati Membri jirrinforzaw is-sistemi ta’ kontroll tagħhom għall-prevenzjoni tal-importazzjoni ta’ prodotti tas-sajd illegali, u tieħu l-azzjoni meħtieġa; u
• tiżgura li l-Istati Membri japplikaw sanzjonijiet dissważivi kontra s-sajd illegali.

Introduzzjoni

01 L-UE hija attur globali ewlieni fil-qasam tas-sajd. Għandha waħda mill-akbar flotot tas-sajd fid-dinja, b’madwar 79 000 bastiment¹, u tirrappreżenta 6 % tal-produzzjoni dinjija tas-sajd minn qabdiet². Is-settur tas-sajd jimpjega direttament 129 540 persuna u jiġġenera dħul annwali ta’ EUR 6.3 biljun. L-Istati Membri li jmexxu s-suq f’termini ta’ volum huma Spanja, id-Danimarka, Franza u n-Netherlands³.

02 Il-konsum tal-prodotti tas-sajd fl-UE jaqbeż bil-bosta l-kwantitajiet maqbuda jew imrobbija, filwaqt li 60 % tal-prodotti kkonsmati jiġu importati biex tiġi ssodisfata d-domanda. Dan jagħmel l-UE l-akbar importatur dinji ta’ prodotti tas-sajd (34 % tal-kummerċ dinji totali f’termini ta’ valur)⁴.

03 Fl-2020, l-UE importat EUR 23 biljun ta’ prodotti tas-sajd. Il-Figura 1 turi l-fornituri prinċipali tagħha.

Sajd illegali, mhux irrappurtat u mhux irregolat

04 Is-sajd illegali, mhux irrappurtat u mhux irregolat (is-“sajd IUU”), minn hawn ’il quddiem “sajd illegali”, jinkludi varjetà ta’ attivitajiet tas-sajd⁵ li jmorru kontra l-miżuri nazzjonali u reġjonali ta’ konservazzjoni u ta’ ġestjoni u mhumiex konsistenti mar-responsabbiltajiet tal-Istat tal-bandiera taħt il-liġi internazzjonali. L-attivitajiet tas-sajd jitqiesu:

• illegali meta jitwettqu mingħajr liċenzja jew awtorizzazzjoni, kontra l-miżuri ta’ konservazzjoni u ta’ ġestjoni, jew kontra l-liġijiet nazzjonali/obbligi internazzjonali;
• mhux irrappurtati meta ma jiġux irrappurtati jew jiġu rrappurtati ħażin lill-awtoritajiet rilevanti;
• mhux irregolati meta jitwettqu f’żoni mingħajr miżuri ta’ konservazzjoni u ta’ ġestjoni applikabbli, u jitwettqu b’mod inkonsistenti mar-responsabbiltajiet tal-Istat għall-konservazzjoni tar-riżorsi ħajjin tal-baħar, jew meta l-bastiment tas-sajd ma jkun tal-ebda nazzjonalità.

05 L-Organizzazzjoni tal-Ikel u l-Agrikoltura (FAO) tistma li madwar 94 % tal-istokkijiet globali tal-ħut huma kompletament sfruttati jew sfruttati b’mod eċċessiv⁶ (ara l-Figura 2). Is-sajd illegali, mhux irrappurtat u mhux irregolat inaqqas l-istokkijiet tal-ħut, b’hekk joħloq waħda mill-akbar theddidiet għall-ekosistemi tal-baħar, filwaqt li jdgħajjef l-isforzi biex is-sajd jiġi mmaniġġjat b’mod sostenibbli⁷ u jimbotta lil xi wħud lejn ix-xifer ta’ kollass⁸.

06 Filwaqt li huwa diffiċli li tiġi determinata l-firxa eżatta tas-sajd illegali, mhux irrappurtat u mhux irregolat, studju dwar dan is-suġġett⁹ stma li din kienet bejn 10 u 26 miljun tunnellata fuq livell dinji fil-bidu tas-snin 2000, jiġifieri 11 sa 19 % tal-qabdiet irrappurtati, b’valur ta’ bejn USD 10 u USD 23 biljun.

Rispons globali għas-sajd illegali, mhux irrappurtat u mhux irregolat

07 Mix-xibka sal-platt, il-prodotti tas-sajd jistgħu jinqabdu, jiġu trażbordati, jinħattu l-art, jinħażnu, jiġu pproċessati, ittrasportati u mibjugħa tul katini ta’ provvista kumplessi ħafna u globalizzati. Għalhekk il-ġlieda kontra s-sajd illegali tirrikjedi rispons globali minn dawk kollha involuti, inklużi n-nazzjonijiet sovrani fil-kapaċità tagħhom bħala Stati tal-bandiera, Stati kostali, Stati tal-port u Stati tas-suq (ara l-Figura 3).

08 In-NU u l-FAO t-tnejn li huma żviluppaw u adottaw firxa ta’ strumenti legalment vinkolanti, pjanijiet ta’ azzjoni u linji gwida volontarji. Dawn jipprovdu qafas internazzjonali għas-sajd responsabbli u għall-ġlieda kontra s-sajd illegali, mhux irrappurtat u mhux irregolat. Dawn huma ppreżentati fl-Anness I.

09 L-Organizzazzjonijiet Reġjonali tal-Ġestjoni tas-Sajd huma partijiet ikkonċernati ewlenin fil-ġestjoni internazzjonali tas-sajd. Huma jinkludu pajjiżi b’interessi fis-sajd f’żona partikolari u huma responsabbli mill-ġestjoni konġunta ta’ stokkijiet tal-ħut transżonali u li jpassi ħafna. Il-biċċa l-kbira minn dawn l-organizzazzjonijiet għandhom is-setgħa li jistabbilixxu limiti vinkolanti tal-qabda u tal-isforz tas-sajd, miżuri tekniċi u obbligi ta’ kontroll għall-membri tagħhom. L-UE hija parti għall-istrumenti internazzjonali ewlenin kollha u hija membru ta’ 18-il Organizzazzjoni Reġjonali tal-Ġestjoni tas-Sajd u ta’ korpi tas-sajd¹⁰.

10 Il-ġlieda kontra s-sajd illegali, mhux irrappurtat u mhux irregolat taqa’ fi ħdan l-Għanijiet ta’ Żvilupp Sostenibbli stabbiliti mill-Assemblea Ġenerali tan-NU fl-2015¹¹. L-Għan ta’ Żvilupp Sostenibbli 14, “Ħajja taħt l-ilma”, stabbilixxa mira ambizzjuża għas-sajd sostenibbli (14.4): “Sal-2020 tirregola b’mod effettiv il-qbid u ttemm is-sajd eċċessiv, is-sajd illegali, mhux irrappurtat u mhux regolat u l-prattiki tas-sajd qerrieda […]”. L-UE ħadet l-impenn li tilħaq din il-mira biex ittemm is-sajd illegali sal-2020¹². Din il-mira ma ntlaħqitx¹³, is-sajd mhux sostenibbli jippersisti¹⁴ u għad hemm riskju li l-prodotti derivati minn sajd illegali, mhux irrappurtat u mhux irregolat (minn hawn ’il quddiem “prodotti tas-sajd illegali”) jinbiegħu fis-suq tal-UE.

Qafas tal-UE għall-ġlieda kontra s-sajd illegali, mhux irrappurtat u mhux irregolat

11 Il-politika tas-sajd hija kompetenza esklużiva tal-UE, li jfisser li l-UE biss tista’ tilleġiżla u tadotta atti vinkolanti dwar il-konservazzjoni tar-riżorsi bijoloġiċi tal-baħar skont il-politika komuni tas-sajd. Din il-politika tistabbilixxi r-regoli għall-ġestjoni tal-flotta tas-sajd Ewropea u għall-konservazzjoni tal-istokkijiet tal-ħut. Pereżempju, ir-regoli tal-UE jistabbilixxu kwoti u daqsijiet minimi tal-ħut għal ċertu sajd. L-UE tirregola wkoll l-irkaptu tas-sajd u tista’ tipprojbixxi s-sajd f’ċerti żoni jew staġuni.

12 Komponent importanti tal-politika tas-sajd tal-UE huwa r-Regolament dwar l-organizzazzjoni komuni tas-suq. Dan jistabbilixxi standards tal-kummerċjalizzazzjoni tal-UE għall-prodotti tas-sajd u rekwiżiti ta’ informazzjoni tal-konsumatur (tikkettar) biex il-konsumaturi jkunu jistgħu jagħmlu għażliet ta’ xiri infurmati. Pereżempju, it-tikketta trid tindika d-deżinjazzjoni kummerċjali, il-metodu ta’ produzzjoni, iż-żona tal-qabda u l-irkaptu tas-sajd. Ma hemm l-ebda tikketta tal-UE li tiċċertifika s-sostenibbiltà tal-prodotti tas-sajd.

13 Skont il-politika komuni tas-sajd, l-UE adottat l-istrumenti regolatorji prinċipali li ġejjin u allokat finanzjament għall-ġlieda kontra s-sajd illegali, mhux irrappurtat u mhux irregolat.

Qafas regolatorju tal-UE

14 Ir-Regolament dwar is-sajd illegali, mhux irrappurtat u mhux irregolat (prinċipalment dwar l-importazzjonijiet) u r-Regolament dwar il-kontroll tas-sajd (li jiffoka prinċipalment fuq il-konformità mis-sajjieda tal-UE) huma l-istrumenti regolatorji prinċipali għall-ġlieda kontra s-sajd illegali.

15 Ir-Regolament dwar is-sajd illegali, mhux irrappurtat u mhux irregolat huwa l-istrument prinċipali tal-UE sabiex dan it-tip ta’ sajd jiġi pprevenut, skoraġġut u eliminat. Huwa jirrikjedi li l-Istati Membri jieħdu azzjoni kontra l-bastimenti tas-sajd u ċ-ċittadini tal-UE li jkunu involuti f’attivitajiet tas-sajd illegali fi kwalunkwe post fid-dinja. Iż-żewġ karatteristiċi l-aktar prominenti ta’ dan ir-regolament huma l-iskema ta’ ċertifikazzjoni tal-qabda u s-sistema tal-ħruġ ta’ karti. L-ewwel waħda għandha l-għan li tiżgura l-legalità tal-importazzjonijiet u t-tieni waħda għandha l-għan li tidentifika l-“pajjiżi terzi” (pajjiżi mhux tal-UE) li mhumiex qed jikkooperaw fil-ġlieda kontra s-sajd illegali.

16 Ir-Regolament dwar il-kontroll tas-sajd jiffoka fuq l-attivitajiet tal-flotta tal-UE, u jistabbilixxi sistema ta’ kontroll għall-UE kollha biex tiġi żgurata l-konformità mal-politika komuni tas-sajd. Dan japplika għall-attivitajiet kollha tas-sajd fl-ilmijiet tal-UE u għal dawk kollha li jitwettqu bnadi oħra mill-bastimenti tal-UE. Huwa kkomplementat mir-Regolament dwar il-ġestjoni sostenibbli tal-flotta tas-sajd esterna. Dan ir-regolament jiffoka fuq il-kontroll ta’ bastimenti tas-sajd ta’ pajjiżi terzi li joperaw fl-ilmijiet tal-UE u bastimenti tal-UE li jistadu bnadi oħra.

17 Ir-Regolament dwar il-kontroll fih dispożizzjonijiet għall-Istati Membri u l-operaturi, bl-objettiv li jipprevienu u jiġġieldu s-sajd illegali. Dawn jinkludu:

• jiġi mmonitorjat l-aċċess għall-ilmijiet u għar-riżorsi;
• jiġi kkontrollat l-użu tal-opportunitajiet u l-kapaċità tas-sajd;
• jiġu żgurati miżuri ta’ infurzar xierqa fil-każ ta’ ksur;
• jiġu permessi t-traċċabbiltà u l-kontroll tal-prodotti tas-sajd tul il-katina tal-provvista kollha, mix-xibka sal-platt.

18 F’April 2017, il-Kummissjoni Ewropea ppubblikat l-evalwazzjoni tagħha tar-Regolament dwar il-kontroll tas-sajd¹⁵, u kkonkludiet li l-effettività tas-sistema ta’ kontroll ġiet imfixkla min-nuqqasijiet fit-tfassil tar-regolament. Il-Kummissjoni pproponiet għadd ta’ emendi għar-Regolament dwar il-kontroll fil-proposta tagħha dwar ir-reviżjoni tas-sistema ta’ kontroll tas-sajd tal-UE tal-31 ta’ Mejju 2018¹⁶. Il-proposta kienet għadha ma ġietx adottata sa Mejju 2022.

Użu tal-fondi tal-UE

19 L-UE tipprovdi finanzjament biex tappoġġa l-kontroll tas-sajd. Il-fond Ewropew għall-affarijiet marittimi u s-sajd (FEMS) iffinanzja l-politiki marittimi u tas-sajd tal-UE għall-perjodu 2014-2020. Taħt il-Prijorità tal-Unjoni Ewropea 3, “It-trawwim tal-implimentazzjoni tal-politika komuni tas-sajd”, il-fond appoġġa attivitajiet ta’ monitoraġġ, kontroll u infurzar b’baġit totali ta’ EUR 580 miljun. Is-suċċessur tiegħu, il-fond Ewropew għall-affarijiet marittimi, is-sajd u l-akkwakultura, se jkompli jappoġġa l-miżuri ta’ kontroll għall-perjodu 2021-2027. Huwa ppjanat li mill-inqas 15 % tal-appoġġ finanzjarju tal-UE għal kull Stat Membru, li jammonta għal total ta’ EUR 797 miljun, jiġi allokat biex jitrawmu l-kontroll u l-infurzar effiċjenti tas-sajd, flimkien ma’ data affidabbli għal teħid ta’ deċiżjonijiet ibbażat fuq l-għarfien. Dawn l-ammonti huma kkomplementati minn kofinanzjament nazzjonali.

Rwoli u responsabbiltajiet

20 Id-Direttorat Ġenerali għall-Affarijiet Marittimi (DĠ MARE) tal-Kummissjoni huwa l-korp prinċipali responsabbli mis-sorveljanza tal-politika komuni tas-sajd. L-Aġenzija Ewropea għall-Kontroll tas-Sajd (EFCA) tippromwovi u tikkoordina l-iżvilupp ta’ metodoloġiji uniformi ta’ ġestjoni tar-riskju, u torganizza taħriġ u koordinazzjoni/kooperazzjoni bejn l-awtoritajiet nazzjonali tal-kontroll u tal-ispezzjoni. L-Istati Membri huma responsabbli mill-implimentazzjoni tar-rekwiżiti ewlenin tal-politika komuni tas-sajd bħall-ispezzjoni tal-bastimenti, il-verifikazzjoni tal-importazzjonijiet u l-applikazzjoni ta’ sanzjonijiet.

Il-legalità ma tiggarantix is-sostenibbiltà

21 Il-qafas legali deskritt hawn fuq għandu l-għan li jiżgura li l-prodotti tas-sajd kollha mibjugħa fl-UE jkunu legali. Jenħtieġ li dan jiggarantixxi lill-konsumaturi tal-UE li l-prodotti li jikkonsmaw mhumiex derivati minn sajd illegali, mhux irrappurtat jew mhux irregolat. Madankollu, l-iżgurar tal-legalità ta’ prodott ma jiggarantix li dan jiġi fornut b’mod sostenibbli.

22 Għall-prodotti importati, l-iskema ta’ ċertifikazzjoni tal-qabda tal-UE għandha l-għan li tiżgura li l-Istati tal-bandiera jiċċertifikaw il-legalità tal-prodotti tas-sajd importati kollha abbażi tas-sistemi proprji tagħhom ta’ kontroll u monitoraġġ. Il-bastimenti tas-sajd iridu jikkonformaw mar-regoli imposti mill-Istat tal-bandiera u, fejn applikabbli, ma’ dawk imposti mill-Organizzazzjoni Reġjonali tal-Ġestjoni tas-Sajd jew mill-Istat kostali kompetenti. L-iskema ma tistax tiżgura li dawn ir-regoli, adottati barra mill-UE, ikunu suffiċjentement stretti biex jiggarantixxu s-sostenibbiltà. Pereżempju, anki meta Stat kostali ma jimponix regoli maħsuba biex irażżnu s-sajd eċċessiv jew il-prattiki tas-sajd li jagħmlu ħsara lill-ambjent, il-qabdiet fiż-żona jitqiesu li huma legali.

23 Bl-istess mod, għall-attività tal-flotta tal-UE, l-iżgurar tal-konformità mar-regoli tal-UE ma jfissirx li r-regoli nfushom huma suffiċjenti biex jiżguraw is-sostenibbiltà tal-istokkijiet tal-ħut u l-ħabitats tagħhom. Fl-2019, l-Aġenzija Ewropea għall-Ambjent irrappurtat li l-isfruttament eċċessiv tal-istokkijiet kummerċjali tal-ħut u tal-frott tal-baħar bil-qoxra għadu għaddej fl-ibħra kollha Ewropej. Ir-rapport speċjali tagħna tal-2020 “Ambjent tal-baħar: il-protezzjoni tal-UE hija wiesgħa iżda mhux approfondita”¹⁷ kkonkluda li l-azzjonijiet li ttieħdu mill-UE għall-protezzjoni tal-ambjent tal-baħar kienu rriżultaw fi progress li jista’ jitkejjel fir-rigward tal-Atlantiku, iżda fil-Mediterran baqa’ jsir ammont sinifikanti ta’ sajd eċċessiv.

Ambitu u approċċ tal-awditjar

24 Eżaminajna l-qafas tal-UE li jipprevieni lill-prodotti derivati minn sajd illegali, mhux irrappurtat u mhux irregolat milli jispiċċaw fuq il-platti taċ-ċittadini tal-UE. Il-Parlament Ewropew talab lill-QEA tirrapporta dwar din il-problema fl-2018 u fl-2021. Ħarisna wkoll lejn l-infiq u l-azzjoni tal-UE mill-2014 sal-2020. Għażilna dan is-suġġett minħabba l-impatt tas-sajd illegali fuq is-sostenibbiltà tar-riżorsi tal-baħar. Aħna ffukajna fuq l-effettività ta’:

•  is-sistemi ta’ kontroll għall-prevenzjoni tal-importazzjoni fl-UE ta’ prodotti tas-sajd derivati minn sajd illegali, mhux irrappurtat u mhux irregolat, inkluż jekk il-Kummissjoni mmiratx l-azzjonijiet tagħha biex jindirizzaw ir-riskji ewlenin u jekk l-Istati Membri wettqux kontrolli effettivi;
•  is-sistemi ta’ kontroll tal-Istati Membri għall-verifikazzjoni tal-flotot u l-ilmijiet nazzjonali, inkluż jekk il-finanzjament mill-UE kienx immirat lejn riskji sinifikanti u jekk kisibx riżultati.

25 Fix-xogħol tal-awditjar li wettaqna, aħna:

• eżaminajna rapporti mill-Kummissjoni u mill-aġenziji rilevanti, kif ukoll azzjonijiet relatati mal-kontroll u l-infurzar tas-sajd;
• intervistajna lill-awtoritajiet nazzjonali responsabbli mill-kontroll tas-sajd fid-Danimarka, Spanja, Franza u l-Iżvezja, li ntgħażlu minħabba d-daqs tas-settur tas-sajd tagħhom u l-flussi kummerċjali ma’ pajjiżi terzi, l-ammont ta’ finanzjament mill-UE li jirċievu għall-kontroll, u l-bilanċ ġeografiku;
• żorna lill-awtoritajiet Żvediżi responsabbli mill-kontroll tas-sajd, osservajna x-xogħol taċ-Ċentru Żvediż għall-Monitoraġġ tas-Sajd, u wettaqna spezzjoni fis-suq tal-ħut u spezzjoni tal-bastimenti fil-port. Minħabba r-restrizzjonijiet fuq l-ivvjaġġar dovuti għall-pandemija tal-COVID-19, fl-Iżvezja stajna nwettqu biss żjara fuq il-post matul iż-żmien allokat għax-xogħol tal-awditjar tagħna;
• qabbilna l-ambitu u l-karatteristiċi prinċipali tal-iskema ta’ ċertifikazzjoni tal-qabda tal-UE ma’ sistemi simili fl-Istati Uniti tal-Amerka u fil-Ġappun;
• eżaminajna 23 proġett iffinanzjati mill-UE relatati mal-kontroll tas-sajd, b’valur ta’ EUR 26.9 miljun, li ġew implimentati matul il-perjodu tal-programmazzjoni 2014-2020. Għażilna dawn il-proġetti biex inkopru varjetà wiesgħa ta’ nfiq u investimenti, bħal bastimenti tal-għassa, teknoloġija innovattiva u spejjeż operazzjonali.

26 B’dan ir-rapport, aħna għandna l-għan li nikkontribwixxu għad-diskussjonijiet ta’ politika u għall-iżviluppi legali dwar il-ġlieda kontra s-sajd illegali, mhux irrappurtat u mhux irregolat.

Osservazzjonijiet

27 L-osservazzjonijiet huma ppreżentati f’żewġ taqsimiet prinċipali. L-ewwel waħda tkopri s-sistema ta’ kontroll tal-importazzjoni għall-prodotti tas-sajd u t-tieni waħda tkopri s-sistemi ta’ kontroll tal-Istati Membri għall-verifikazzjoni tal-flotot u l-ilmijiet nazzjonali.

Is-sistema ta’ kontroll tal-importazzjoni naqqset ir-riskji ta’ ħut illegali fis-suq tal-UE, iżda l-kontrolli tal-Istati Membri mhumiex uniformi

L-iskema ta’ ċertifikazzjoni tal-qabda tal-UE tejbet it-traċċabbiltà u rrinforzat il-kontroll tal-importazzjonijiet

28 Fl-2008, l-UE adottat ir-Regolament dwar is-sajd illegali, mhux irrappurtat u mhux irregolat, li ħoloq l-iskema innovattiva ta’ ċertifikazzjoni tal-qabda tal-UE. Ara l-Figura 4 għal dettalji dwar l-iskema.

29 Sibna li din l-iskema għalqet lakuna importanti fil-kontroll, billi l-legalità tal-prodotti tas-sajd importati ma kinitx tiġi vverifikata qabel id-dħul fis-seħħ tagħha, bl-eċċezzjoni ta’ xi regoli speċifiċi għar-reġjun, li fil-fatt kienu jinkludu skema ta’ dokumentazzjoni tal-qbid. Taħt l-iskema, il-prodotti kollha tas-sajd tal-baħar esportati lejn l-UE jridu jkunu akkumpanjati minn ċertifikat tal-qabda vvalidat mill-Istat tal-bandiera tal-bastiment tas-sajd. Iċ-ċertifikat jippermetti t-traċċabbiltà tal-prodotti tas-sajd tul il-katina tal-provvista sad-dħul fl-UE. L-Istat tal-bandiera għandu r-responsabbiltà li jiċċertifika li l-prodotti tas-sajd mhumiex derivati minn attivitajiet ta’ sajd illegali, mhux irrappurtat u mhux irregolat, u li jivverifika l-konformità tagħhom mar-regoli applikabbli dwar il-konservazzjoni u l-ġestjoni.

30 Wettaqna eżerċizzju ta’ valutazzjoni komparattiva biex inqabblu l-iskema ta’ ċertifikazzjoni tal-qabda tal-UE ma’ sistemi simili fl-Istati Uniti tal-Amerka u fil-Ġappun. Dawn huma t-tieni u t-tielet l-ikbar importaturi fid-dinja¹⁸. Qabbilna l-iskemi f’termini ta’ kopertura tal-ispeċijiet, rekwiżiti ta’ informazzjoni u mekkaniżmi ta’ kontroll.

31 Fl-Istati Uniti tal-Amerka, il-Programm ta’ Monitoraġġ tal-Importazzjonijiet tal-Frott tal-Baħar (SIMP)¹⁹ stabbilixxa proċeduri ta’ permessi, ta’ rappurtar u ta’ żamma ta’ rekords għall-importazzjoni ta’ prodotti tas-sajd identifikati bħala vulnerabbli għal sajd illegali, mhux irrappurtat u mhux irregolat jew għal frodi. Dan jikkonċerna 13-il tip ta’ frott tal-baħar u kważi nofs l-importazzjonijiet kollha tal-frott tal-baħar fl-Istati Uniti²⁰.

32 Attwalment il-Ġappun ma għandu l-ebda skema nazzjonali ta’ dokumentazzjoni tal-qbid għall-prodotti tas-sajd importati, għalkemm hemm skema pendenti taħt liġi ġdida biex tiġġieled is-sajd illegali, mhux irrappurtat u mhux irregolat. Minflok, huwa jiddependi fuq skemi tal-Organizzazzjonijiet Reġjonali tal-Ġestjoni tas-Sajd²¹, li l-UE u l-Istati Uniti tal-Amerka huma wkoll partijiet kontraenti għalihom. L-UE tirrikonoxxi dawn l-iskemi ta’ dokumentazzjoni tal-qbid għall-prodotti tal-frott tal-baħar li jidħlu fis-suq tagħha²².

33 Sibna li l-iskema ta’ ċertifikazzjoni tal-qabda tal-UE hija l-aktar waħda komprensiva f’termini ta’ ambitu, informazzjoni meħtieġa, u proċessi ta’ validazzjoni u ta’ kontroll.

• L-iskema tal-UE għandha l-aktar kopertura komprensiva: kważi l-prodotti kollha tas-sajd iridu jkunu traċċabbli u ċċertifikati. Għall-kuntrarju ta’ skemi oħra, l-iskema tal-UE tkopri l-ħut tal-baħar kollu, kemm dak ipproċessat kif ukoll dak mhux ipproċessat, li jinqabad fis-selvaġġ u jiġi importat minn pajjiżi terzi fis-suq tal-UE.
• L-iskemi tal-UE u tal-Istati Uniti għandhom rekwiżiti wiesgħa ta’ informazzjoni li jippermettu traċċabbiltà dettaljata. Dawn l-iskemi jiġbru informazzjoni aktar dettaljata minn dawk stabbiliti mill-Organizzazzjonijiet Reġjonali tal-Ġestjoni tas-Sajd f’ħafna każijiet.
• L-iskema tal-UE għandha l-aktar sistema komprensiva ta’ validazzjoni u kontroll. Fl-UE, kull kunsinna trid tkun akkumpanjata minn ċertifikat ivvalidat mill-Istat tal-bandiera, u l-awtoritajiet tal-Istati Membri jridu jwettqu kontrolli u verifikazzjonijiet ibbażati fuq ir-riskju.

34 L-Anness II jippreżenta aktar dettalji dwar l-eżerċizzju tagħna ta’ valutazzjoni komparattiva (l-iskema ta’ ċertifikazzjoni tal-qabda tal-UE u sistemi simili fl-Istati Uniti tal-Amerka u fil-Ġappun).

Id-differenzi sinifikanti fl-ambitu u fil-kwalità tal-kontrolli mwettqa mill-Istati Membri jdgħajfu s-sistema

35 Kull sentejn, l-Istati Membri jridu jippreżentaw rapport lill-Kummissjoni dwar l-applikazzjoni tagħhom tar-Regolament dwar is-sajd illegali, mhux irrappurtat u mhux irregolat. L-aktar data reċenti disponibbli hija mill-2019 (inkluża data għar-Renju Unit), meta kull Stat Membru għajr il-Lussemburgu ppreżenta rapport. L-Aġenzija Ewropea għall-Kontroll tas-Sajd ipproduċiet analiżi tar-rappurtar imwettaq mill-Istati Membri, li tipprovdi ħarsa ġenerali lejn l-implimentazzjoni tar-regolament mill-Istati Membri.

36 Skont din l-analiżi, madwar 2 000 bastiment barrani, l-aktar min-Norveġja, il-Venezwela u l-Gżejjer Faeroe, ħattew l-art il-qabdiet tagħhom direttament f’port tal-UE fl-2019. L-Istati tal-port tal-UE kienu meħtieġa jispezzjonaw mill-inqas 5 % tal-qabdiet li jinħattu l-art u r-rata medja ta’ spezzjoni kienet ta’ madwar 20 % għall-UE kollha, għalkemm il-Polonja u d-Danimarka naqsu milli jissodisfaw ir-rekwiżit ta’ 5 %. L-ispezzjonijiet fil-portijiet għenu biex jinqabad ksur fi 11 % tal-każijiet, l-aktar fir-rigward tal-obbligi ta’ rappurtar.

37 Il-biċċa l-kbira mill-prodotti tas-sajd importati ma jinħattux l-art direttament minn bastiment tas-sajd f’port tal-UE. Minflok, il-prodotti jinħattu l-art bnadi oħra fid-dinja u jiġu ttrasportati lejn l-UE fuq bastimenti tal-merkanzija. Ir-Regolament dwar is-sajd illegali, mhux irrappurtat u mhux irregolat jirrikjedi li l-kontrolli jsiru fl-Istat Membru tad-destinazzjoni aktar milli fil-punt tad-dħul tal-UE. Ladarba jiġu aċċettati, il-prodotti jistgħu jinbiegħu kullimkien fl-UE. Għalhekk, il-kontrolli mwettqa mill-Istati Membri jridu jkunu robusti biżżejjed biex jipprevienu “għażla opportunistika tal-kontroll”, fejn l-operaturi jisfruttaw l-aktar ħolqa dgħajfa fis-sistema ta’ kontroll. Dan ir-riskju ġie enfasizzat mill-awtoritajiet ta’ kontroll li intervistajna f’żewġ Stati Membri u fi studju tal-2018²³.

38 Fl-2019, l-awtoritajiet tal-Istati Membri rċevew madwar 285 000 ċertifikat tal-qabda u 35 000 dikjarazzjoni tal-ipproċessar minn pajjiżi terzi. Fuq il-bażi tal-ġestjoni tar-riskju, ir-Regolament dwar is-sajd illegali, mhux irrappurtat u mhux irregolat jirrikjedi li l-Istati Membri jivverifikaw li:

• iċ-ċertifikati tal-qabda jiġu kkompletati u vvalidati mill-Istat tal-bandiera (firma u timbru korretti);
• l-Istat tal-bandiera huwa awtorizzat jesporta lejn l-UE u mhuwiex identifikat mill-UE bħala wieħed li ma jikkooperax fil-ġlieda kontra s-sajd illegali (“bil-karta ħamra”, ara l-paragrafu 50), u l-bastiment tas-sajd mhuwiex elenkat bħala bastiment involut f’sajd illegali;
• iċ-ċertifikati tal-qabda għall-prodotti pproċessati jispeċifikaw l-istess speċi u kwantità bħad-dikjarazzjoni tal-ipproċessar.

39 L-Istati Membri jistgħu jwettqu kontrolli ulterjuri, aktar dettaljati (imsejħa “verifikazzjonijiet”), ibbażati fuq analiżi tar-riskju. Hija meħtieġa verifikazzjoni jekk ikun hemm xi dubju dwar l-awtentiċità taċ-ċertifikat tal-qabda jew dwar il-konformità tal-bastiment mar-regoli applikabbli, jew kwalunkwe suspett ta’ sajd illegali, mhux irrappurtat u mhux irregolat.

40 L-ambitu tal-verifikazzjonijiet jiddependi mill-awtoritajiet ta’ kontroll fl-Istati Membri. Dawn jistgħu jinvolvu kontroverifika tad-dokumenti kollha għall-konsistenza (eż. ċertifikati tal-qabda, dikjarazzjonijiet tal-ipproċessar, dokumenti tat-trasport), jew ifittxu evidenza minn sorsi esterni (liċenzja valida tal-bastiment, awtorizzazzjoni għas-sajd fiż-żona tal-qabda rrappurtata, suspett ta’ involviment f’sajd illegali minn sid il-bastiment/sid benefiċjarju, konsistenza bejn ix-xejriet kummerċjali u l-attivitajiet tas-sajd magħrufa, eċċ.). Verifikazzjoni tista’ tinkludi wkoll spezzjoni fiżika tal-prodott, pereżempju, jekk ikun hemm dubji dwar l-ispeċi.

41 B’mod ġenerali, l-Istati Membri rrappurtaw li wettqu kontrolli bażiċi jew kontrolli aktar dettaljati fuq madwar 64 % taċ-ċertifikati tal-qabda li rċevew. Ħames Stati Membri (il-Ġermanja, il-Litwanja, Malta, il-Portugall u l-Iżvezja) irrappurtaw li kienu wettqu biss l-aktar kontrolli bażiċi, filwaqt li l-Belġju, il-Finlandja, l-Italja u r-Rumanija ma rrappurtaw l-ebda informazzjoni dwar din il-problema.

42 Xi drabi l-verifikazzjoni tqajjem dubji u l-awtoritajiet tal-Istati Membri jridu jitolbu informazzjoni addizzjonali mill-Istat tal-bandiera biex jikkonfermaw il-validità tad-dokumenti ppreżentati mill-importatur. Fl-2019, kien hemm aktar minn 1 000 każ ta’ dan it-tip fi 19-il Stat Membru. Erba’ Stati Membri (l-Ungerija, ir-Rumanija, l-Iżvezja u s-Slovakkja) ma talbu l-ebda informazzjoni addizzjonali minn xi pajjiżi terzi bejn l-2016 u l-2019.

43 Ir-Regolament dwar is-sajd Illegali, mhux irrappurtat u mhux irregolat jirrikjedi li l-Istati Membri jiċħdu l-importazzjonijiet jekk ma jirċevux tweġibiet pertinenti għall-mistoqsijiet tagħhom. Fir-rapporti biennali tagħhom, l-Awstrija, Franza u l-Polonja rrappurtaw li filwaqt li xi pajjiżi terzi wieġbu t-talba tagħhom bis-sħiħ, oħrajn sempliċement ikkonfermaw il-validità taċ-ċertifikat u rrifjutaw li jipprovdu dokumentazzjoni addizzjonali.

44 Fl-2019, l-awtoritajiet f’10 Stati Membri rrifjutaw 29 importazzjoni (inqas minn 0.01 % taċ-ċertifikati tal-qabda kollha li rċevew dik is-sena), l-aktar minħabba n-nuqqas ta’ ċertifikat tal-qabda validu jew inkonsistenzi bejn id-dokument u l-prodotti. Fil-biċċa l-kbira mill-każijiet, il-prodotti ntbagħtu lura lill-pajjiż esportatur.

45 L-analiżi li wettaqna fir-rigward tas-sistemi ta’ kontroll għall-prodotti importati fid-Danimarka, Spanja, Franza u l-Iżvezja kkonfermat li l-ambitu u l-kwalità tal-kontrolli kienu jvarjaw b’mod sinifikanti bejn l-Istati Membri, bħalma kien ivarja wkoll il-grad ta’ sofistikazzjoni tas-sistemi tal-IT (ara t-Tabella 1). Dawn nikklassifikawhom bħala f’livell baxx, medju, u għoli.

L-iskema ta’ ċertifikazzjoni tal-qabda tal-UE hija bbażata fuq il-karti, u dan inaqqas l-effiċjenza u jżid ir-riskju ta’ frodi

46 L-iskema ta’ ċertifikazzjoni tal-qabda tal-UE għadha bbażata fuq il-karti. Filwaqt li xi pajjiżi terzi (in-Norveġja, l-Istati Uniti tal-Amerka u r-Renju Unit) jivvalidaw u jittrażmettu ċ-ċertifikati elettroniċi tal-qabda, l-importaturi minn pajjiżi oħra jibagħtu kopji skennjati tad-dokumenti lill-awtoritajiet tal-Istati Membri.

47 Ma hemm l-ebda bażi ta’ data għall-UE kollha taċ-ċertifikati tal-qabda li jaslu mingħand l-Istati Membri, u l-informazzjoni fi Stat Membru wieħed ma tkunx disponibbli għall-oħrajn. In-nuqqas ta’ diġitalizzazzjoni u ta’ kondiviżjoni sistematika tal-informazzjoni bejn l-Istati Membri jippreżenta diversi sfidi għall-effiċjenza u l-effettività tas-sistema ta’ kontroll.

• Ħin tal-ipproċessar aktar bil-mod u piż amministrattiv: L-awtoritajiet tal-Istati Membri jridu jiġbru, jipproċessaw u jaħżnu ċ-ċertifikati tal-qabda u d-dikjarazzjonijiet tal-ipproċessar kollha f’forma stampata. Fl-2019, dan kien jirrappreżenta aktar minn 300 000 dokument. Madankollu, il-Ġermanja, Spanja, il-Finlandja, in-Netherlands u l-Iżvezja²⁴ żviluppaw is-sistemi tal-IT proprji tagħhom li jirrikjedu li l-importaturi jdaħħlu d-data kollha rilevanti u jehmżu kopja skennjata tad-dokumenti, u dan naqqas il-piż fuq l-amministrazzjoni u l-ħin tal-ipproċessar għall-importatur.
• Riskju ta’ frodi: Id-dokumenti stampati li jiġu ttimbrati u ffirmati minn pajjiżi terzi jistgħu jiġu ffalsifikati aktar faċilment minn dokumenti ffirmati b’mod diġitali. In-nuqqas ta’ kondiviżjoni tal-informazzjoni fl-UE kollha jfisser li ċertifikati duplikati jistgħu jiġu ppreżentati b’mod frodulenti f’diversi Stati Membri.
• Opportunità mitlufa biex il-kontrolli u l-kontroverifiki jiġu awtomatizzati: Bażi ta’ data unika tkun tippermetti estrazzjoni ta’ data u twissijiet awtomatizzati permezz ta’ kontroverifika tad-data kollha li tiġi ppreżentata fl-Istati Membri kollha f’ħin reali. Filwaqt li xi Stati Membri żviluppaw sistemi tal-IT sofistikati b’kontrolli awtomatizzati²⁵, oħrajn għadhom qed jaħdmu mingħajr l-ebda għodda tal-IT.

48 Biex jindirizzaw dawn in-nuqqasijiet, l-Istati Membri talbu ripetutament lill-Kummissjoni biex tistabbilixxi sistema tal-IT għall-UE kollha biex tittraċċa ċ-ċertifikati tal-qabda u tiffaċilita l-verifikazzjoni. Għalhekk il-Kummissjoni żviluppat l-għodda tagħha “CATCH” biex tgħin lill-Istati Membri jaqbdu il-frodi u l-abbuż tas-sistema bbażata fuq il-karti filwaqt li tissimplifika u tħaffef il-kontrolli u l-verifikazzjonijiet.

49 Is-sistema CATCH saret disponibbli fl-2019, iżda l-ebda Stat Membru ma jużaha. L-awtoritajiet fl-erba’ Stati Membri koperti f’dan l-awditu spjegaw li ma kinux jaraw il-ħtieġa jew il-valur miżjud sakemm l-Istati Membri kollha ma jużawx is-sistema CATCH. Il-proposta tal-Kummissjoni li temenda r-Regolament dwar il-kontroll tas-sajd biħsiebha tagħmel is-sistema CATCH obbligatorja fl-UE.

Is-sistema tal-ħruġ ta’ karti tal-UE wriet li hija utli, iżda spiss tħalli impatt fuq il-pajjiżi b’kummerċ minimu tal-ħut mal-UE u fiha hemm lakuni

50 L-iskema ta’ ċertifikazzjoni tal-qabda tiddependi fuq l-operat ta’ sistemi effettivi ta’ kontroll min-naħa ta’ pajjiżi terzi meta jiċċertifikaw il-qabdiet minn bastimenti tas-sajd li jtajru l-bandiera tagħhom. Meta jkun hemm defiċjenzi f’aspetti ewlenin tas-sistema ta’ kontroll tal-Istat tal-bandiera, iċ-ċertifikati tal-qabda vvalidati ma jagħtux garanzija tal-legalità tal-prodotti esportati lejn l-UE. L-identifikazzjoni ta’ pajjiżi terzi li ma jikkooperawx, magħrufa komunement bħala “karta ħamra” taħt is-“sistema tal-ħruġ ta’ karti”, hija għalhekk essenzjali biex dan jiġi pprevenut. Il-funzjonament tas-sistema tal-ħruġ ta’ karti huwa ppreżentat fil-Figura 5.

51 Il-Kummissjoni żviluppat metodoloġija pass pass għall-kooperazzjoni amministrattiva tagħha ma’ pajjiżi terzi u l-proċedura għall-identifikazzjoni ta’ pajjiżi terzi li ma jikkooperawx skont ir-Regolament dwar is-sajd illegali, mhux irrappurtat u mhux irregolat. Analizzajna l-metodoloġija fis-seħħ biex nivverifikaw jekk il-Kummissjoni ffukatx fuq ir-riskji t-tajba u bbażatx id-deċiżjoni tagħha fuq kriterji trasparenti u oġġettivi.

52 Il-Kummissjoni tiġbor informazzjoni dwar l-azzjoni ta’ pajjiżi terzi kontra s-sajd illegali minn firxa wiesgħa ta’ sorsi. Dawn jinkludu l-Istati Membri, il-FAO, l-Organizzazzjonijiet Reġjonali tal-Ġestjoni tas-Sajd u organizzazzjonijiet mhux governattivi. Jekk ikun hemm indikazzjonijiet li hemm mnejn li pajjiż terz ma jkunx konformi mal-liġijiet internazzjonali dwar is-sajd jew ma jkunx jissodisfa r-responsabbiltajiet tiegħu bħala Stat tal-bandiera, Stat kostali, Stat tal-port jew Stat tal-ipproċessar, il-Kummissjoni tista’ tiddeċiedi li tieħu sehem f’kooperazzjoni amministrattiva ma’ dak il-pajjiż sabiex twettaq evalwazzjoni aktar komprensiva.

53 Il-Kummissjoni tevalwa l-konformità tal-pajjiż abbażi ta’ kwestjonarju mibgħut lill-awtoritajiet tal-pajjiż u, fil-biċċa l-kbira mill-każijiet, abbażi ta’ analiżi mwettqa mill-Aġenzija Ewropea għall-Kontroll tas-Sajd ta’ kampjun ta’ ċertifikati tal-qabda u dikjarazzjonijiet tal-ipproċessar minn dak il-pajjiż u, bi qbil mal-awtoritajiet nazzjonali, abbażi ta’ evalwazzjoni(jiet) fuq il-post.

54 Jekk il-Kummissjoni taqbad problemi serji, tista’ tappoġġa lill-pajjiż permezz ta’ seminars għall-bini tal-kapaċitajiet jew gwida biex tittejjeb is-sistema nazzjonali. Fil-biċċa l-kbira mill-każijiet, il-pajjiż iwettaq ir-riformi u t-titjib meħtieġa u ma jkun hemm l-ebda ħtieġa li tinħareġ twissija formali. Jekk ikun hemm biżżejjed evidenza ta’ nuqqasijiet sinifikanti u d-djalogu informali ma jwassalx għal riżultati, il-Kummissjoni tinnotifika lill-pajjiż li hemm ir-riskju li jiġi identifikat bħala “pajjiż terz li ma jikkooperax” (“karta safra”).

55 Il-Kummissjoni tinnotifika lill-pajjiż terz b’deċiżjoni ta’ qabel l-identifikazzjoni, fejn tippreżenta r-raġunament tagħha (ara l-Figura 6) abbażi tal-kriterji stabbiliti fir-regolament. Din id-deċiżjoni hija akkumpanjata minn pjan ta’ azzjoni. Dan jipproponi miżuri biex jiġu rimedjati l-problemi li jinqabdu, b’data ta’ skadenza inizjali (li tista’ tiġi estiża) ta’ sitt xhur. Matul dan il-perjodu, il-Kummissjoni tkompli tikkoopera mal-pajjiż u tipprovdi assistenza teknika.

56 Filwaqt li l-identifikazzjoni minn qabel ma tinvolvi l-ebda sanzjoni, it-twissija hija ġeneralment suffiċjenti biex tħeġġeġ ir-riformi rilevanti. Mill-bidu tat-tnedija tas-sistema tal-ħruġ ta’ karti, il-Kummissjoni ħarġet karti sofor lil 27 pajjiż terz. B’segwitu għal riformi sinifikanti fil-pajjiżi kkonċernati, 14-il karta safra tneħħew wara sena sa erba’ snin. Sibna evidenza li l-karta s-safra u l-kooperazzjoni sussegwenti wasslu għal bidliet pożittivi (ara l-Kaxxa 1).

57 Xi pajjiżi li nħarġitilhom karta fil-passat huma sħab kummerċjali importanti b’esportazzjonijiet sostanzjali lejn l-UE (eż. it-Tajlandja, l-Ekwador u l-Vjetnam). Ħafna oħrajn mhumiex. Il-volum tal-kummerċ tal-prodotti tas-sajd bejn l-UE u 14 mis-27 pajjiż huwa minn minimu sa ineżistenti (ara l-Figura 7). Xi wħud ma infurmawx lill-Kummissjoni liema korp huwa l-awtorità ta’ ċertifikazzjoni tagħhom u għalhekk mhumiex awtorizzati li jikkummerċjalizzaw il-prodotti tas-sajd. Għalhekk, jidher li ftit hemm riskju li l-prodotti tal-ħut minn attivitajiet illegali, mhux irrappurtati u mhux irregolati jidħlu fis-suq tal-UE minn dawn il-pajjiżi.

58 Il-Kummissjoni tiġġustifika l-fokus fuq il-pajjiżi li l-kummerċ tal-ħut tagħhom mal-UE huwa minimu minħabba l-fatt li huma jaġixxu bħala “bandiera ta’ konvenjenza” (ara l-Kaxxa 2). Hemm diversi interazzjonijiet bejn l-operaturi u l-awtoritajiet kompetenti fl-Istati tal-bandiera, fl-Istati kostali, fl-Istati tal-port u fl-Istati tas-suq tul il-katina tal-provvista. In-nuqqas ta’ dawn il-pajjiżi li jissodisfaw l-obbligi tagħhom għalhekk joħloq riskju ta’ attivitajiet ta’ sajd illegali, mhux irrappurtat u mhux irregolat u jikkomprometti t-traċċabbiltà, li jista’ jirriżulta biex prodotti derivati minn sajd illegali jiġu importati fis-suq tal-UE.

59 Fin-nuqqas ta’ sforzi suffiċjenti mill-awtoritajiet nazzjonali biex jirrettifikaw il-problemi li jinqabdu, il-Kummissjoni tista’ tidentifika l-pajjiż bħala “pajjiż terz li ma jikkooperax” (“karta ħamra”). Karta ħamra tfisser li l-Istati Membri jridu jirrifjutaw l-importazzjonijiet kollha ta’ prodotti tas-sajd mill-bastimenti ta’ dak il-pajjiż. Wara l-identifikazzjoni, il-Kummissjoni tipproponi deċiżjoni ta’ implimentazzjoni lill-Kunsill li telenka l-pajjiż bħala wieħed “li ma jikkooperax”. Ladarba din id-deċiżjoni tiġi adottata, jiġu skattati aktar miżuri restrittivi li jipprojbixxu l-bastimenti tal-UE milli jistadu fl-ilmijiet tal-pajjiż elenkat u li jiddenunzjaw sħubijiet eżistenti dwar is-sajd.

60 Ma hemm l-ebda bażi legali internazzjonali li tipprevieni l-bdil tal-bandiera ta’ bastiment tas-sajd, u lanqas li tipprevieni lill-bastimenti ta’ pajjiż terz milli joperaw fiż-żona ekonomika esklużiva ta’ pajjiżi li tkun inħarġitilhom karta. Għalhekk, lakuna li tillimita l-impatt ekonomiku tal-karti ħomor hija li bastimenti li jtajru bandiera minn Stat tal-bandiera li “ma jikkooperax” jistgħu madankollu jbiddlu l-bandiera bnadi oħra, u bastimenti ta’ pajjiżi terzi xorta jistgħu joperaw fiż-żona ekonomika esklużiva ta’ dak il-pajjiż. Fiż-żewġ każijiet, il-qabdiet iċċertifikati tagħhom jistgħu jiġu esportati legalment lejn l-UE.

61 Mis-27 proċedura li nbdew mill-2012 ’il hawn, 6 rriżultaw f’karta ħamra (ara l-eżempju fil-Kaxxa 3). Minn dak iż-żmien ’il hawn, tlieta minn dawn il-pajjiżi tneħħew mil-lista.

62 Il-Kummissjoni tista’ tipproponi li l-Kunsill ineħħi mil-lista lil pajjiż b’karta ħamra meta n-nuqqasijiet prinċipali identifikati jkunu ġew solvuti u jkun hemm impenn politiku biex jiġu sostnuti l-isforzi f’dak li jirrigwarda l-ġlieda kontra s-sajd illegali u l-konformità mal-liġi internazzjonali.

63 Wara li karta safra jew ħamra titneħħa, il-Kummissjoni tkompli tikkoopera mal-pajjiż u tidentifika kwalunkwe rigress hekk kif ifeġġ. Fil-Panama u l-Ghana, pereżempju, il-Kummissjoni wettqet segwitu wara li neħħiet il-karta s-safra u sabet tnaqqis fl-isforzi biex jiġi miġġieled is-sajd illegali, mhux irrappurtat u mhux irregolat. Dawn iż-żewġ pajjiżi ġew identifikati minn qabel għat-tieni darba.

L-Istati Membri qabdu każijiet ta’ sajd illegali mill-flotot nazzjonali u fl-ilmijiet nazzjonali, iżda s-sanzjonijiet mhux dejjem ikunu dissważivi

Il-kontrolli mwettqa mill-Istati Membri fuq il-flotot u l-ilmijiet nazzjonali qabdu każijiet ta’ sajd illegali

64 L-Istati Membri huma responsabbli mill-applikazzjoni korretta tas-sistema ta’ kontroll tas-sajd tal-UE biex tiġi żgurata l-konformità mal-politika komuni tas-sajd²⁷. Dawn iridu jikkontrollaw l-attivitajiet tas-sajd fl-ilmijiet tagħhom, u dawk tal-bastimenti tas-sajd li jtajru l-bandiera tagħhom, irrispettivament mill-post fejn ikunu jinsabu. Madwar 20 % tal-qabdiet mill-bastimenti tal-UE jseħħu f’pajjiżi terzi jew fl-ibħra internazzjonali²⁸.

65 Il-Figura 8 turi r-riżorsi allokati għall-kontroll tal-attivitajiet tas-sajd fl-ilmijiet tal-UE jew mill-flotta tal-UE.

66 F’ħames baċiri tal-baħar (l-Atlantiku tal-Lvant u l-Baħar Mediterran, il-Baħar l-Iswed, il-Baħar Baltiku, il-Baħar tat-Tramuntana, l-Ilmijiet tal-Punent tal-Atlantiku tal-Grigal), ċertu sajd huwa suġġett għal Programmi Speċifiċi ta’ Kontroll u ta’ Spezzjoni (SCIPs) Dawn il-programmi jinkludu objettivi, prijoritajiet u proċeduri komuni għall-attivitajiet ta’ spezzjoni mill-Istati Membri kollha involuti. Biex tħeġġeġ kollaborazzjoni aktar mill-qrib u l-iskambju tal-aħjar prattiki bejn l-Istati Membri, l-Aġenzija Ewropea għall-Kontroll tas-Sajd tikkoordina l-Pjanijiet ta’ Eżerċizzju Konġunt, fejn spetturi minn Stati Membri differenti jipparteċipaw fl-ispezzjonijiet. Fl-2020, l-Istati Membri wettqu 38 450 spezzjoni li ġew irrappurtati lill-Aġenzija bħala parti mill-Pjanijiet ta’ Eżerċizzju Konġunt u li wasslu biex inqabdu 2 351 każ ta’ ksur²⁹.

67 L-Istati Membri jirrappurtaw dwar ir-riżultati tal-attivitajiet ta’ kontroll tagħhom kull ħames snin. Mill-2015 sal-2019, huma wettqu 345 510 spezzjonijiet, fejn 13 %³⁰ minnhom kienu identifikaw mill-inqas każ wieħed ta’ ksur suspettat u 6 % mill-inqas każ wieħed ta’ ksur serju suspettat. B’kollox, l-Istati Membri rrappurtaw 69 400 każ ta’ ksur matul dan il-perjodu, fejn aktar minn 76 % kienu nqabdu minn tliet Stati Membri biss u mir-Renju Unit: l-Italja (46 %), ir-Renju Unit (12 %), il-Greċja (11 %) u Spanja (8 %).

68 Il-Figura 9 turi ripartizzjoni tal-każijiet ta’ ksur serju skont l-attività tas-sajd.

69 Ir-rappurtar ħażin tal-qabdiet għadu problema ewlenija fis-sajd tal-UE. Aspett wieħed huwa n-nuqqas ta’ rappurtar ta’ qabdiet mhux mixtieqa (ara l-Kaxxa 4).

Il-Kummissjoni identifikat dgħufijiet sinifikanti fis-sistemi nazzjonali ta’ kontroll u bdiet tindirizzahom

70 Il-Kummissjoni hija responsabbli mis-sorveljanza u l-infurzar tal-applikazzjoni korretta tar-Regolament dwar il-kontroll tas-sajd u tar-regoli tal-politika komuni tas-sajd mill-Istati Membri kollha³⁴. Hija tevalwa l-Istati Membri permezz ta’ verifikazzjonijiet, spezzjonijiet awtonomi u awditi.

71 Fl-2021, il-Kummissjoni rrappurtat dwar ir-riżultati tas-sorveljanza li wettqet fir-rigward tal-Istati Membri fil-perjodu mill-2015 sal-2019³⁵. Il-fokus tagħha kien fuq l-użin, ir-reġistrazzjoni u t-traċċabbiltà xierqa tal-qabdiet, il-kontroll tal-obbligu ta’ ħatt l-art, il-monitoraġġ u l-kontroll tal-flotta esterna, u l-verifikazzjoni tal-potenza tal-magna. Dawn il-miżuri kollha huma indispensabbli għall-monitoraġġ xieraq tal-użu tal-kwota u s-sostenibbiltà tar-riżorsi.

72 Ix-xogħol imwettaq mill-Kummissjoni “enfasizza nuqqasijiet sinifikanti” fl-Istati Membri li fihom hija awditjat il-kontroll tal-użin tal-qabdiet, ir-reġistrazzjoni u t-traċċabbiltà (id-Danimarka, l-Irlanda, il-Belġju u n-Netherlands). Dawn in-nuqqasijiet wasslu għal sajd eċċessiv u sottorappurtar tal-qabdiet.

73 Il-Kummissjoni qed tieħu azzjoni rimedjali. Bejn l-2015 u l-2020, il-Kummissjoni fetħet 34 każ informali fil-pjattaforma online tagħha ta’ riżoluzzjoni tal-problemi “EU Pilot” biex tindirizza d-dgħufijiet identifikati mal-Istati Membri. Hija fasslet ukoll 16-il pjan ta’ azzjoni mal-Istati Membri³⁶ biex jiġu indirizzati d-defiċjenzi fir-reġistrazzjoni tal-qabdiet, fis-sistemi ta’ sanzjonar, fil-proċessi tal-ġestjoni tar-riskju, fil-validazzjoni tad-data kompjuterizzata/fis-sistemi awtomatizzati tal-kontroverifiki u fir-rekwiżiti tat-traċċabbiltà.

74 Bejn l-2015 u l-2021, il-Kummissjoni tat bidu għal 11-il proċedura ta’ ksur (azzjoni legali) kontra l-Istati Membri rigward nuqqasijiet b’rabta mal-implimentazzjoni effettiva tal-obbligu ta’ ħatt l-art, il-kontroll adegwat tal-flotta jew tas-sajd esterni tagħhom, l-applikazzjoni ta’ sistema effettiva ta’ sanzjonar f’każ ta’ ksur serju, jew il-kontroll tas-sistemi ta’ reġistrazzjoni u ta’ użin tal-qabdiet.

Il-proġetti ffinanzjati mill-UE għenu biex is-sistema ta’ kontroll tiġi rrinforzata

75 Il-fond Ewropew għall-affarijiet marittimi u s-sajd jipprovdi appoġġ għall-attivitajiet ta’ monitoraġġ, kontroll u infurzar, b’baġit totali ta’ EUR 580 miljun għall-perjodu ta’ programmazzjoni 2014-2020.

76 Id-data l-aktar reċenti (tmiem l-2020) turi li l-Istati Membri għażlu operazzjonijiet b’valur ta’ EUR 440 miljun għall-miżuri ta’ kontroll³⁷. Il-miżuri eliġibbli għall-finanzjament kienu jinkludu l-installazzjoni u l-iżvilupp ta’ teknoloġija tal-kontroll, il-modernizzazzjoni u x-xiri ta’ bastimenti u inġenji tal-ajru tal-għassa, l-ispejjeż operazzjonali u l-iżvilupp ta’ tekniki ta’ kontroll innovattivi (ara l-Figura 10).

77 Għażilna kampjun ta’ 23 proġett b’valur totali ta’ EUR 27 miljun (bi EUR 22.4 miljun ikkofinanzjati mill-UE), allokati għall-kontroll u l-infurzar fid-Danimarka, Spanja, Franza u l-Iżvezja. Il-proġetti magħżula koprew l-iżvilupp tal-IT, il-bastimenti tal-għassa, it-teknoloġija innovattiva u l-ispejjeż operazzjonali (ara l-Figura 11). Mit-23 proġett inklużi fil-kampjun, 20 ġew implimentati minn korpi pubbliċi u 3 minn benefiċjarji privati.

78 Għal kull wieħed minn dawn il-proġetti, aħna vvalutajna jekk l-objettivi laħqux il-ħtiġijiet identifikati mill-awtorità maniġerjali fil-Programmi Operazzjonali nazzjonali għall-fond Ewropew għall-affarijiet marittimi u s-sajd jew il-prijoritajiet fil-livell tal-UE għall-kontroll u l-infurzar³⁸. Wettaqna kontroll tad-dokumentazzjoni fuq kull proġett, filwaqt li analizzajna l-applikazzjoni, il-proċeduri tal-għażla, l-implimentazzjoni u l-ispejjeż. F’kull każ, sibna li l-proġetti kollha magħżula kienu konformi mal-prijoritajiet nazzjonali jew tal-UE, u għenu biex is-sistemi ta’ kontroll tal-Istati Membri jiġu rrinforzati.

79 Ħames proġetti fil-kampjun tagħna, b’valur totali ta’ EUR 8.5 miljun, koprew xi wħud mill-ispejjeż marbuta mal-parteċipazzjoni tal-awtoritajiet ta’ kontroll fil-Pjanijiet ta’ Eżerċizzju Konġunt jew f’attivitajiet speċifiċi ta’ kontroll. Il-fondi tal-UE ffinanzjaw elementi bħall-manutenzjoni tal-bastimenti, is-salarji u l-fjuwil għall-pattulji. L-awtoritajiet tal-Istati Membri li intervistajna kkonfermaw li l-finanzjament mill-UE kien essenzjali biex jappoġġa dawn l-operazzjonijiet. Fl-UE kollha, il-Pjanijiet ta’ Eżerċizzju Konġunt ippermettew li jinqabdu 2 351 każ ta’ ksur fl-2020, kif spjegat fil-paragrafu 66.

80 Tliet proġetti, b’valur totali ta’ EUR 5.31 miljun, kienu jikkonċernaw l-akkwiżizzjoni jew it-titjib ta’ bastimenti tal-għassa. Dawn kienu jinkludu bastiment tal-għassa ġdid u s-sostituzzjoni ta’ sitt magni f’erba’ dgħajjes għas-Servizz tal-Gwardja Kostali tal-Galicia, u r-rinnovazzjoni ta’ bastiment tal-għassa fi Franza biex jintuża fl-Oċean Indjan. Aħna vverifikajna li l-awtoritajiet kienu organizzaw proċeduri ta’ sejħa għall-offerti biex jimminimizzaw l-ispejjeż u li dawn il-bastimenti kienu se jintużaw primarjament għall-kontroll tas-sajd.

81 Seba’ proġetti, b’valur totali ta’ EUR 5.1 miljun, kienu jikkonċernaw ix-“xiri, l-installazzjoni u l-iżvilupp ta’ teknoloġiji”. Dawn kienu jikkonsistu prinċipalment f’investimenti fl-IT għall-awtoritajiet ta’ kontroll biex jgħinuhom jimmiraw u jwettqu aħjar il-kontrolli tagħhom. Il-proġetti li għażilna inkludew l-użu ta’ mudelli ta’ intelliġenza artifiċjali għall-kontroll ibbażat fuq ir-riskju, l-iżvilupp ta’ sit web għar-rappurtar tas-sajd illegali, u diversi sistemi tal-IT immirati lejn l-analizzar u l-kondiviżjoni tad-data dwar is-sajd. L-awtoritajiet ta’ kontroll li intervistajna kkonfermaw li dawn l-għodod kienu utli għall-operazzjonijiet tagħhom.

82 Għażilna ħames proġetti innovattivi, b’valur totali ta’ EUR 1.83 miljun, immirati lejn is-sejbien ta’ modi kosteffettivi biex itejbu l-kontroll. Il-Figura 12 hawn taħt tippreżenta erbgħa minn dawn il-proġetti.

83 Proġetti oħra magħżula kienu jinvolvu l-akkwiżizzjoni ta’ kontejners għall-ħżin ta’ tagħmir sekwestrat bħal irkapti illegali, il-kostruzzjoni ta’ ċentri ta’ operazzjonijiet għall-ispetturi tas-sajd, u investimenti minn operaturi privati f’sistemi ta’ traċċabbiltà.

Is-sanzjonijiet imposti mill-Istati Membri jvarjaw u mhux dejjem ikunu dissważivi

84 Il-preambolu tar-Regolament dwar is-sajd illegali, mhux irrappurtat u mhux irregolat jirrikonoxxi li l-għadd konsistentement għoli ta’ ksur serju tar-regoli tal-politika tas-sajd fl-ilmijiet tal-UE jew mill-operaturi tal-UE huwa fil-biċċa l-kbira dovut għall-fatt li s-sanzjonijiet imposti mill-Istati Membri mhumiex suffiċjentement dissważivi. Huwa jżid li l-varjetà wiesgħa ta’ sanzjonijiet fost l-Istati Membri ħeġġet lill-operaturi illegali biex jagħżlu l-ilmijiet marittimi jew it-territorju tal-Istati Membri li huma l-aktar laxki. Biex jindirizza din id-dgħufija, ir-regolament introduċa dispożizzjonijiet biex is-sanzjonijiet fl-UE kollha jiġu rrinforzati u standardizzati.

85 Ir-regoli tal-UE dwar is-sanzjonijiet japplikaw għal kull “ksur serju”. Huwa f’idejn kull awtorità ta’ Stat Membru li tiddetermina jekk ksur speċifiku għandux jitqies bħala serju, b’kont meħud tal-kriterji bħad-dannu kkawżat, il-valur tiegħu, il-firxa tal-ksur u r-reati preċedenti. Ksur serju jikkonċerna attivitajiet illegali bħal sajd mingħajr liċenzja jew awtorizzazzjoni, nuqqas ta’ rappurtar tal-qabdiet, sajd f’żona magħluqa jew mingħajr allokazzjoni tal-kwoti, u użu ta’ rkaptu illegali³⁹. In-nuqqas ta’ konformità mal-obbligu ta’ ħatt l-art jista’ jitqies ukoll bħala ksur serju⁴⁰.

86 Ir-regoli tal-UE jirrikjedu li l-Istati Membri jimponu sanzjonijiet effettivi, proporzjonati u dissważivi għal kull ksur serju. Wieħed mill-prinċipji ewlenin huwa li jenħtieġ li l-livell ġenerali tas-sanzjonijiet iċaħħad “b’mod effettiv lil dawk responsabbli mill-benefiċċji ekonomiċi miksuba mill-ksur serju tagħhom”. Jenħtieġ li jitqies ukoll il-valur tad-dannu kkawżat lir-riżorsi tas-sajd u lill-ambjent tal-baħar.

87 Sabiex jiġu promossi kundizzjonijiet ekwivalenti fl-UE kollha, il-leġiżlazzjoni introduċiet sistema ta’ penali għal ksur serju. Meta jinqabad ksur serju, l-awtoritajiet iridu japplikaw punti ta’ penalità lid-detentur tal-liċenzja tas-sajd u lill-kaptan tal-bastiment. Meta jinqabeż soll speċifiku, iddefinit fir-regolament, il-liċenzja tiġi sospiża jew irtirata.

88 Fl-2019, il-Kummissjoni wettqet studju dwar is-sistemi ta’ sanzjonijiet tal-Istati Membri kollha għall-ksur tar-regoli tal-politika komuni tas-sajd⁴¹. Dan huwa bbażat fuq data pprovduta mill-awtoritajiet tal-Istati Membri li tkopri l-perjodu mill-2015 sal-2019. L-istudju enfasizza għadd kbir ta’ sejbiet pożittivi.

• Il-maġġoranza l-kbira (92 %) tal-ksur serju li nqabad wassal għal investigazzjoni jew prosekuzzjoni.
• Mill-ksur kollu investigat jew imħarrek, 92 % tal-każijiet kienu wasslu għal sanzjonijiet.
• Iż-żmien meħud għall-infurzar kien normalment qasir, fejn is-sanzjonijiet għal ksur serju bħala medja kienu japplikaw fi żmien 10 xhur minn meta jinqabad il-ksur. L-Istati Membri li jużaw b’mod predominanti proċedimenti kriminali aktar milli dawk amministrattivi rreġistraw żminijiet itwal.

89 L-istudju enfasizza wkoll għadd kbir ta’ lakuni fl-applikazzjoni tas-sanzjonijiet mill-Istati Membri, li jdgħajfu l-effettività tas-sistema ta’ kontroll u l-kundizzjonijiet ekwivalenti. Dawn huma elenkati hawn taħt:

• differenza sinifikanti fil-perċentwal ta’ ksur ikkwalifikat bħala “serju” minħabba kriterji nazzjonali differenti. Għalhekk, tali ksur jiġi sanzjonat b’mod differenti;
• varjazzjoni konsiderevoli fil-multi previsti fil-leġiżlazzjonijiet nazzjonali, b’ammonti massimi li jvarjaw minn EUR 1 624 (ir-Rumanija) sa EUR 600 000 (Spanja) għal sanzjonijiet amministrattivi, u minn EUR 10 224 (il-Bulgarija) sa EUR 16 000 000 (l-Estonja) għal sanzjonijiet kriminali. Fil-prattika, il-multa medja imposta għal ksur simili kienet tvarja minn madwar EUR 200 (Ċipru, il-Litwanja, u l-Estonja) għal aktar minn EUR 7 000 (Spanja). F’xi Stati Membri li l-flotot tas-sajd tagħhom jinkludu bastimenti kbar jew joperaw barra mill-ilmijiet tal-UE (il-Greċja, il-Litwanja, il-Latvja), il-multi massimi huma baxxi ħafna fir-rigward tal-livell ta’ attività, u jqajmu dubji dwar il-proporzjonalità u l-effett ta’ deterrent tagħhom;
• xi Stati Membri (Ċipru, il-Litwanja, ir-Rumanija) joħorġu b’mod frekwenti twissijiet minflok multa għal ksur mhux serju, filwaqt li oħrajn (id-Danimarka, Spanja) jagħmlu dan anki għal ksur serju;
• varjazzjoni konsiderevoli fl-użu tas-sanzjonijiet ta’ akkumpanjament (eż. l-konfiska ta’ prodotti tas-sajd/rkaptu illegali, is-sospensjoni tal-liċenzja tas-sajd), li ġew applikati b’mod frekwenti minn xi Stati Membri biss (il-Belġju, id-Danimarka, Franza, l-Italja, in-Netherlands);
• varjazzjoni sinifikanti fl-applikazzjoni tas-sistema ta’ punti ta’ penalità, b’xi Stati Membri (il-Greċja, ir-Rumanija, il-Kroazja, l-Irlanda) li qatt jew rarament japplikaw punti għal ksur serju (li jmur kontra r-Regolament dwar il-kontroll tas-sajd).

90 Abbażi tal-valutazzjoni li wettaqna tar-riżultati ta’ dan l-istudju u tax-xogħol tal-awditjar proprju tagħna; nikkonkludu li ma hemmx kundizzjonijiet ekwivalenti fl-UE kollha. Aktar serjament, f’xi Stati Membri, is-sanzjonijiet mhumiex proporzjonati mal-benefiċċju ekonomiku miksub mill-ksur, u mhumiex suffiċjenti biex ikollhom effett ta’ deterrent. Dan huwa inġust għall-operaturi li josservaw il-liġi u joħloq riskju ta’ nuqqas ta’ konformità persistenti.

91 Fil-proposta tagħha tal-2018 għar-reviżjoni tas-sistema ta’ kontroll tas-sajd, il-Kummissjoni pproponiet għadd ta’ bidliet fil-leġiżlazzjoni eżistenti biex jiġu standardizzati aħjar is-sanzjonijiet għall-ksur tal-politika komuni tas-sajd fost l-Istati Membri. Dawn jinkludu kriterji aktar speċifiċi għad-determinazzjoni tal-gravità tal-ksur, il-kwalifikazzjoni awtomatika ta’ ċertu ksur bħala serju, u l-istipulazzjoni ta’ sanzjonijiet minimi u massimi standardizzati għal ksur serju.

Konklużjonijiet u rakkomandazzjonijiet

92 Is-sajd illegali, mhux irrappurtat u mhux irregolat inaqqas l-istokkijiet tal-ħut, b’hekk joħloq waħda mill-akbar theddidiet fid-dinja għall-ekosistemi tal-baħar, filwaqt li jdgħajjef l-isforzi biex is-sajd jiġi mmaniġġjat b’mod sostenibbli u jimbotta lil xi wħud lejn ix-xifer ta’ kollass. Jenħtieġ li l-ġlieda kontra s-sajd illegali toffri lill-konsumaturi tal-UE garanzija li l-prodotti li jikkunsmaw mhumiex derivati minn sajd illegali, mhux irrappurtat u mhux irregolat. Madankollu, filwaqt li huwa meħtieġ, l-iżgurar tal-legalità ta’ prodott mhuwiex suffiċjenti biex jiżgura li dan jiġi fornut b’mod sostenibbli.

93 Aħna eżaminajna l-infiq u l-azzjoni tal-UE li għandhom l-għan li jipprevienu l-prodotti tas-sajd illegali, mhux irrappurtat u mhux irregolat milli jaslu għand iċ-ċittadini tal-UE. Koprejna s-sistemi ta’ kontroll għall-prevenzjoni tal-importazzjoni ta’ prodotti tas-sajd illegali fl-UE u s-sistemi ta’ kontroll tal-Istati Membri għall-verifikazzjoni tal-flotot u l-ilmijiet nazzjonali.

94 B’mod ġenerali, nikkonkludu li s-sistemi ta’ kontroll fis-seħħ biex jiġi miġġieled is-sajd illegali huma parzjalment effettivi; għalkemm itaffu r-riskju, l-effettività tagħhom titnaqqas minħabba l-applikazzjoni mhux uniformi ta’ kontrolli u sanzjonijiet mill-Istati Membri.

95 Fl-2008, l-UE adottat ir-Regolament dwar is-sajd illegali, mhux irrappurtat u mhux irregolat, li stabbilixxa l-iskema ta’ ċertifikazzjoni tal-qabda tal-UE. Sibna li l-iskema tejbet it-traċċabbiltà u rrinforzat il-kontroll tal-importazzjonijiet (il-paragrafi 28-29). Meta mqabbla ma’ sistemi simili, l-iskema tal-UE hija l-aktar waħda komprensiva f’termini ta’ ambitu, informazzjoni meħtieġa, u proċessi ta’ validazzjoni u kontroll (il-paragrafi 30-34).

96 Jenħtieġ li l-awtoritajiet tal-Istati Membri jwettqu kontrolli bbażati fuq ir-riskju biex jiżguraw li l-importazzjonijiet kollha jkunu akkumpanjati minn ċertifikati validi tal-qabda, filwaqt li jivverifikaw l-informazzjoni fuq kull ċertifikat. Sibna li differenzi sinifikanti fl-ambitu u fil-kwalità tal-kontrolli u l-verifikazzjonijiet imwettqa mill-Istati Membri dgħajfu l-effettività tas-sistema u wasslu għal riskju li l-operaturi jisfruttaw l-aktar ħolqa dgħajfa (il-paragrafi 35-45).

97 L-iskema ta’ ċertifikazzjoni tal-qabda tal-UE għadha bbażata fuq il-karti. Ma hemm l-ebda bażi ta’ data għall-UE kollha li tirreġistra ċ-ċertifikati tal-qabda kollha li jaslu mingħand l-Istati Membri. Dan inaqqas l-effiċjenza u l-effettività tas-sistema ta’ kontroll u joħloq riskju ta’ frodi. Soluzzjoni diġitali għall-UE kollha żviluppata mill-Kummissjoni saret disponibbli fl-2019, iżda l-Istati Membri mhumiex qed jużawha. Il-proposta tal-Kummissjoni li temenda r-Regolament dwar il-kontroll tas-sajd biħsiebha tagħmel is-sistema CATCH obbligatorja fl-UE (il-paragrafi 46-49).

98 Meta jkun hemm defiċjenzi f’aspetti ewlenin tas-sistema ta’ kontroll tal-Istat tal-bandiera, iċ-ċertifikati tal-qabda vvalidati ma jistgħux jagħtu garanzija li l-prodotti esportati lejn l-UE mhumiex derivati minn sajd illegali, mhux irrappurtat u mhux irregolat. L-identifikazzjoni ta’ “pajjiżi terzi li ma jikkooperawx”, magħrufa komunement bħala “karta ħamra” taħt is-“sistema tal-ħruġ ta’ karti”, hija essenzjali biex tipprevieni l-prodotti illegali milli jidħlu fis-suq. Sibna li s-sistema tal-ħruġ ta’ karti wriet li kienet utli, u skattat riforma fil-biċċa l-kbira mill-pajjiżi terzi kkonċernati. Filwaqt li s-sistema tal-ħruġ ta’ karti spiss tħalli impatt fuq il-pajjiżi li l-kummerċ tal-ħut tagħhom mal-UE huwa minimu, dawn il-pajjiżi spiss jaġixxu bħala “bnadar ta’ konvenjenza” u konsegwentement joħolqu riskju ta’ sajd illegali (il-paragrafi 50-63).

Rakkomandazzjoni 1 – Jiġi mmonitorjat li l-Istati Membri jirrinforzaw is-sistemi ta’ kontroll tagħhom għall-prevenzjoni tal-importazzjoni ta’ prodotti tas-sajd illegali, u tittieħed l-azzjoni meħtieġa

Biex ittejjeb il-kontroll tal-prodotti importati, jenħtieġ li l-Kummissjoni taħdem mal-Istati Membri biex:

1. timmira lejn id-diġitalizzazzjoni tal-iskema ta’ ċertifikazzjoni tal-qabda u tiżviluppa kontrolli u twissijiet ta’ riskju awtomatizzati biex jappoġġaw l-attivitajiet ta’ kontroll;
2. taħdem mal-Istati Membri lejn l-użu uniformi tal-kriterji tal-identifikazzjoni tar-riskju u timmonitorja jekk il-kontrolli u l-verifikazzjonijiet imwettqa mill-Istati Membri jiffukawx fuq ir-riskji identifikati;
3. timmonitorja li l-ambitu u l-kwalità tal-kontrolli applikati mill-Istati Membri jkunu suffiċjenti biex jindirizzaw ir-riskji, u tieħu l-azzjoni meħtieġa biex tirrimedja kwalunkwe nuqqas.

Data mmirata għall-implimentazzjoni: 2026

99 L-Istati Membri jridu jikkontrollaw l-attivitajiet tas-sajd fl-ilmijiet tagħhom u dawk imwettqa bnadi oħra minn bastimenti tas-sajd li jtajru l-bandiera tagħhom. Id-data turi li l-kontrolli nazzjonali spiss jaqbdu każijiet ta’ sajd illegali, għalkemm tliet Stati Membri u r-Renju Unit qabdu madwar 75 % tal-ksur kollu rrappurtat. Ir-rappurtar ħażin tal-qabdiet huwa l-aktar ksur komuni mill-flotta tal-UE, segwit mis-sajd f’żoni magħluqa jew mingħajr allokazzjoni tal-kwoti, u l-użu ta’ rkaptu illegali. Hemm biżżejjed evidenza li l-infurzar tal-obbligu ta’ ħatt l-art huwa sfida u li l-qbid skartat illegali fil-baħar jippersisti (il-paragrafi 64-69).

100 Ix-xogħol imwettaq mill-Kummissjoni identifika nuqqasijiet sinifikanti fil-kontroll ta’ xi Stati Membri f’dak li jirrigwarda l-użin, ir-reġistrazzjoni u t-traċċabbiltà tal-qabdiet. Dawn in-nuqqasijiet wasslu għal sajd eċċessiv u sottorappurtar tal-qabdiet, u l-Kummissjoni qed tieħu passi biex tindirizzahom (il-paragrafi 70-74).

101 Il-fond Ewropew għall-affarijiet marittimi u s-sajd ipprovda appoġġ għall-monitoraġġ, il-kontroll u l-infurzar, b’baġit totali ta’ EUR 580 miljun għall-perjodu ta’ programmazzjoni 2014-2020. Għażilna kampjun ta’ 23 proġett iddedikati għall-kontroll u l-infurzar f’erba’ Stati Membri. Sibna li dawn il-proġetti kienu konformi mal-prijoritajiet iddefiniti nazzjonali jew tal-UE u għenu biex is-sistema ta’ kontroll tiġi rrinforzata (il-paragrafi 75-83).

102 Il-qafas tal-UE jirrikjedi li l-Istati Membri jimponu sanzjonijiet effettivi, proporzjonati u dissważivi għal kull ksur serju Wieħed mill-prinċipji ewlenin huwa li l-livell ġenerali tas-sanzjonijiet irid iċaħħad “b’mod effettiv lil dawk responsabbli mill-benefiċċji ekonomiċi miksuba mill-ksur serju tagħhom” (il-paragrafi 84-87).

103 Il-maġġoranza l-kbira tal-ksur serju li nqabad wassal għal investigazzjoni jew prosekuzzjoni li rriżultaw f’sanzjonijiet f’waqthom. Madankollu, il-livell tas-sanzjonijiet varja b’mod konsiderevoli fost l-Istati Membri għal ksur simili. Tqabbil tal-applikazzjoni tas-sanzjonijiet fis-sistemi nazzjonali żvela n-nuqqas ta’ kundizzjonijiet ekwivalenti fl-UE kollha. Aktar serjament, f’xi Stati Membri, is-sanzjonijiet mhumiex proporzjonati mal-benefiċċju ekonomiku miksub mill-ksur, u mhumiex dissważivi (il-paragrafi 88-91).

Rakkomandazzjoni 2 – Jiġi żgurat li l-Istati Membri japplikaw sanzjonijiet dissważivi kontra s-sajd illegali

Jenħtieġ li l-Kummissjoni taħdem fuq l-applikazzjoni uniformi u effettiva ta’ sistema ta’ sanzjonar dissważiva għas-sajd illegali fost l-Istati Membri billi:

1. tivverifika li l-Istati Membri japplikaw sanzjonijiet għal ksur serju;
2. tivverifika li l-valur tas-sanzjoni applikata mill-Istati Membri ma jkunx inqas mill-benefiċċju ekonomiku miksub mill-ksur u jkun dissważiv biżżejjed biex jipprevieni ksur ripetut;
3. tivverifika li l-applikazzjoni tas-sistema ta’ punti ta’ penalità fost l-Istati Membri hija armonizzata;

Data mmirata għall-implimentazzjoni: 2024

1. tieħu l-azzjoni meħtieġa biex tirrimedja kwalunkwe nuqqas.

Data mmirata għall-implimentazzjoni: 2026

Dan ir-Rapport ġie adottat mill-Awla I, immexxija mis-Sa Joëlle Elvinger, Membru tal-Qorti tal-Awdituri, fil-Lussemburgu fil-laqgħa tagħha tal-14 ta’ Lulju 2022.

Annessi

Anness I – Strumenti internazzjonali għall-ġlieda kontra s-sajd illegali, mhux irrappurtat u mhux irregolat

Anness II – Valutazzjoni komparattiva tal-iskema ta’ ċertifikazzjoni tal-qabda tal-UE ma’ sistemi simili fl-Istati Uniti tal-Amerka u fil-Ġappun

Abbrevjazzjonijiet

CCAMLR: Il-Kummissjoni għall-Konservazzjoni tar-Riżorsi Ħajjin tal-Baħar Antartiku

CCSBT: Il-Kummissjoni għall-Konservazzjoni tat-Tonna tan-Nofsinhar

EFCA: L-Aġenzija Ewropea għall-Kontroll tas-Sajd

FAO: L-Organizzazzjoni tal-Ikel u l-Agrikoltura

FEMS: Fond Ewropew għall-affarijiet marittimi u s-sajd

ICCAT: Il-Kummissjoni Internazzjonali għall-Konservazzjoni tat-Tonn tal-Atlantiku

IUU: Illegali, mhux irrappurtat u mhux irregolat

Glossarju

Fond Ewropew għall-affarijiet marittimi u s-sajd: Fond tal-UE li jipprovdi appoġġ lis-sajjieda fit-tranżizzjoni tagħhom għal sajd sostenibbli, u lill-komunitajiet kostali fid-diversifikazzjoni tal-ekonomiji tagħhom.

Obbligu ta’ ħatt l-art: Rekwiżit għall-bastimenti tas-sajd biex iniżżlu l-art il-qabdiet kollha ta’ ċerti speċijiet, u biex jirrappurtawhom u jnaqqsuhom minn kwalunkwe kwota applikabbli.

Organizzazzjoni reġjonali tal-ġestjoni tas-sajd: Organizzazzjoni intergovernattiva li għandha l-awtorità li tistabbilixxi miżuri ta’ konservazzjoni u ta’ ġestjoni tas-sajd f’ilmijiet internazzjonali.

Pjan ta’ eżerċizzju konġunt: Arranġamenti ta’ kontroll u spezzjoni għal żoni tas-sajd prijoritarji bl-użu ta’ riżorsi miġbura flimkien mill-Istati Membri.

Politika komuni tas-sajd: Il-qafas tal-UE għall-ġestjoni tal-ħut u tas-sajd, maħsub biex jiżgura s-sostenibbiltà tal-istokkijiet tal-ħut u introjtu stabbli għall-komunità tas-sajjieda.

Sistema tal-ħruġ ta’ karti: Il-metodu li jintuża mill-UE biex tidentifika lill-pajjiżi mhux tal-UE li l-miżuri tagħhom biex jiġi skoraġġut is-sajd illegali mhumiex adegwati, u tippenalizzahom bi twissija formali (“karta safra”) jew bi projbizzjoni fuq l-importazzjonijiet (“karta ħamra”).

Skema ta’ ċertifikazzjoni tal-qabda: Rekwiżit li l-esportazzjonijiet kollha tas-sajd lejn l-UE jrid ikollhom ċertifikati, ivvalidati mill-Istat tal-bandiera tal-bastiment tas-sajd, biex jagħtu prova li dawn ġejjin minn qabdiet legali.

Stat tal-bandiera: Pajjiż li fih jiġi rreġistrat bastiment li jbaħħar.

Żona ekonomika esklużiva: Erja tal-baħar, immedjatament lil hinn mill-ilmijiet territorjali ta’ pajjiż kostali, li fiha dak il-pajjiż għandu ċerti drittijiet u dmirijiet taħt il-Konvenzjoni tan-NU dwar il-Liġi tal-Baħar.

Risposti tal-Kummissjoni

https://www.eca.europa.eu/mt/Pages/DocItem.aspx?did=61941

Kronoloġija

https://www.eca.europa.eu/mt/Pages/DocItem.aspx?did=61941

Tim tal-awditjar

Ir-rapporti speċjali tal-QEA jippreżentaw ir-riżultati tal-awditi li twettaq ta’ politiki u programmi tal-UE, jew ta’ suġġetti relatati mal-ġestjoni minn oqsma speċifiċi tal-baġit. Il-QEA tagħżel u tfassal dawn il-kompiti tal-awditjar bil-għan li dawn iħallu impatt massimu, billi tqis ir-riskji għall-prestazzjoni jew għall-konformità, il-livell ta’ introjtu jew ta’ nfiq involut, l-iżviluppi li jkunu għad iridu jseħħu u l-interess politiku u pubbliku.

Dan l-awditu tal-prestazzjoni twettaq mill-Awla I tal-Awditjar - Użu sostenibbli tar-riżorsi naturali, li hija mmexxija minn Joëlle Elvinger, Membru tal-QEA. L-awditu tmexxa minn Eva Lindström, Membru tal-QEA, li ngħatat appoġġ minn Katharina Bryan, Kap tal-Kabinett, u Johan Stalhammar, Attaché tal-Kabinett; Paul Stafford, Maniġer Prinċipali; Frédéric Soblet, Kap tal-Kompitu; Paulo Faria, Deputat Kap tal-Kompitu u Kartarzyna Radecka-Moroz, Radostina Simeonova u Anna Zalega, Awdituri. Marika Meisenzahl ipprovdiet appoġġ grafiku.

Mix-xellug għal-lemin: Johan Stalhammar, Frédéric Soblet, Eva Lindström, Katharina Bryan u Paul Stafford.

Noti finali

¹ Rapport fil-qosor tad-data pprovduta mill-Istati Membri.

² Fisheries and aquaculture production.

³ Statistika dwar is-sajd ipprovduta mill-Eurostat.

⁴ The State of the World Fisheries and Aquaculture 2020.

⁵ Għad-definizzjoni sħiħa, ara International Plan of Action to Prevent, Deter and Eliminate Illegal, Unreported and Unregulated Fishing u FAO Port State Measures Agreement.

⁶ The State of World Fisheries and Aquaculture 2020.

⁷ FAO website on illegal, unreported and unregulated fishing.

⁸ Is-Summit “One Ocean”: passi ġodda li jsaħħu t-tmexxija tal-UE fil-protezzjoni tal-Oċean.

⁹ Estimating the Worldwide Extent of Illegal Fishing, David J. et al, 2009.

¹⁰ L-Organizzazzjoni Reġjonali tal-Ġestjoni tas-Sajd.

¹¹ United Nations Sustainable Development Goals.

¹² Komunikazzjoni Konġunta:“Il-governanza internazzjonali tal-oċeani: aġenda għall-futur tal-oċeani tagħna”.

¹³ Europe Sustainable Development Report 2021.

¹⁴ Status of marine fish and shellfish stocks in European seas.

¹⁵ Rapport tal-Kummissjoni dwar l-implimentazzjoni u l-evalwazzjoni tar-Regolament (KE) 1224/2009.

¹⁶ Proposta għal regolament ġdid dwar il-kontroll (COM/2018/368 final).

¹⁷ Rapport Speċjali 26/2020, “Ambjent tal-baħar: il-protezzjoni tal-UE hija wiesgħa iżda mhux approfondita”, ara wkoll ir-Rapport dwar il-prestazzjoni tal-baġit tal-UE – Status fi tmiem l-2020.

¹⁸ National Fisheries Marine Service, Current fisheries statistics No 2019, Japan FY2019 Trends in Fisheries FY2020 Fisheries Policy.

¹⁹ Magnuson-Stevens Fishery Conservation and Management Act; Seafood Import Monitoring Program.

²⁰ SIMP: Report to Congress Efforts to Prevent Seafood Harvested through IUU fishing.

²¹ CCSBT, ICCAT u CCAMLR.

²² Regolament tal-Kummissjoni (KE) Nru 1010/2009.

²³ The impact of the EU IUU regulation on seafood trade flows.

²⁴ Client Earth, Digitising the control of fishery product imports.

²⁵ Client Earth, Digitising the control of fishery product imports.

²⁶ Off the hook - How flags of convenience let illegal fishing go unpunished.

²⁷ Regolament dwar il-kontroll.

²⁸ Fishing outside the EU.

²⁹ EFCA Annual Report for the year 2020.

³⁰ Rapport fil-qosor tad-data pprovduta mill-Istati Membri.

³¹ Il-Bulgarija, Ċipru, il-Ġermanja, id-Danimarka, l-Estonja, Spanja, il-Kroazja, l-Irlanda, l-Italja, il-Latvja, Malta, in-Netherlands, il-Portugall.

³² Pereżempju,Landing obligation: First study of implementation and impact on discards, Report on control regulation.

³³ Rapport dwar l-applikazzjoni tar-Regolament tal-Kunsill (KE) Nru 1224/2009.

³⁴ Rapport dwar l-applikazzjoni tar-Regolament tal-Kunsill (KE) Nru 1224/2009.

³⁵ Rapport dwar l-applikazzjoni tar-Regolament tal-Kunsill (KE) Nru 1224/2009.

³⁶ Il-Belġju, il-Bulgarija, Ċipru, il-Ġermanja, l-Estonja, il-Greċja, il-Finlandja, il-Kroazja, l-Italja, il-Litwanja, Malta, in-Netherlands, ir-Rumanija, l-Iżvezja (darbtejn), is-Slovenja.

³⁷ Rapport 2020 dwar l-implimentazzjoni tal-FEMS.

³⁸ Deċiżjoni ta’ Implimentazzjoni tal-Kummissjoni 2014/464/UE.

³⁹ Regolament dwar is-sajd illegali, mhux irrappurtat u mhux irregolat.

⁴⁰ Regolament dwar il-kontroll.

⁴¹ Study on the sanctioning systems of Member States for infringements to the rules of the common fisheries policy.

⁴² SIMP Report to Congress Efforts to Prevent Seafood Harvested through IUU fishing.

⁴³ A comparative study of key data elements in import control schemes aimed at tackling IUU fishing in the top three seafood markets.

⁴⁴ Japan to Require Catch Documents for Imports of Vulnerable Marine Species.

⁴⁵ Recommendation by ICCAT on an electronic Bluefin Tuna Catch Documentation Programme (eBCD).

⁴⁶ Resolution on the implementation of a CCSBT Catch Documentation Scheme.

⁴⁷ Compliance Guide for the Seafood Import Monitoring Program.

⁴⁸ Conservation Measure 10-05 (2018), Catch Documentation Scheme for Dissostichus spp.

⁴⁹ Recommendation 18-13 by ICCAT on an ICCAT Bluefin Tuna Catch Documentation program.

⁵⁰ Resolution on the Implementation of a CCSBT Catch Documentation Scheme.

Kuntatt

IL-QORTI EWROPEA TAL-AWDITURI
12, rue Alcide De Gasperi
1615 Luxembourg
LUXEMBOURG

Tel. +352 4398-1
Mistoqsijiet: eca.europa.eu/mt/Pages/ContactForm.aspx
Sit web: eca.europa.eu
Twitter: @EUAuditors

Ħafna informazzjoni addizzjonali dwar l-Unjoni Ewropea hija disponibbli fuq l-Internet.
Jista’ jsir aċċess għaliha permezz tas-server Europa (https://europa.eu).

Il-Lussemburgu: L-Uffiċċju tal-Pubblikazzjonijiet tal-Unjoni Ewropea, 2022

PDF	ISBN 978-92-847-8649-7	ISSN 1977-5741	doi:10.2865/842969	QJ-AB-22-018-MT-N
HTML	ISBN 978-92-847-8643-5	ISSN 1977-5741	doi:10.2865/453141	QJ-AB-22-018-MT-Q

DRITT TAL-AWTUR

© L-Unjoni Ewropea, 2022

Il-politika tal-Qorti Ewropea tal-Awdituri (QEA) dwar l-użu mill-ġdid hija stabbilita fid-Deċiżjoni Nru 6-2019 tal-QEA dwar il-politika tad-data miftuħa u l-użu mill-ġdid ta’ dokumenti.

Sakemm ma jkunx indikat mod ieħor (eż. f’avviżi individwali dwar id-drittijiet tal-awtur), il-kontenut tal-QEA, li huwa proprjetà tal-UE, huwa liċenzjat taħt il-liċenzja Creative Commons Attribution 4.0 International (CC BY 4.0). Għalhekk, bħala regola ġenerali, l-użu mill-ġdid huwa awtorizzat dment li jingħata kreditu xieraq u li kwalunkwe bidla tiġi indikata. Il-persuni li jużaw mill-ġdid dan il-kontenut ma jistgħux ibiddlu s-sinifikat jew il-messaġġ oriġinali tad-dokumenti. Il-QEA ma għandhiex tkun responsabbli għal kwalunkwe konsegwenza relatata mal-użu mill-ġdid.

Irid jinkiseb permess addizzjonali jekk kontenut speċifiku juri individwi privati identifikabbli, eż. f’ritratti li jkun fihom il-membri tal-persunal tal-QEA, jew jekk ikun jinkludi xogħlijiet ta’ parti terza.

Fejn ikun inkiseb tali permess, dan għandu jikkanċella u jissostitwixxi l-permess ġenerali msemmi hawn fuq u għandu jindika b’mod ċar kwalunkwe restrizzjoni dwar l-użu.

Biex tuża jew tirriproduċi kontenut li ma jkunx proprjetà tal-UE, jista’ jkun meħtieġ li titlob il-permess direttament mingħand id-detenturi tad-drittijiet tal-awtur:

Figuri 3, 4, 5, 6, 8 u 12 – Ikoni: Dawn il-figuri tfasslu bl-użu ta’ riżorsi minn Flaticon.com. © Freepik Company S.L. Id-drittijiet kollha huma riżervati.

Stampa 1: © L-Aġenzija Ewropea għall-Kontroll tas-Sajd, 2005-2021.

Software jew dokumenti li jkunu koperti mid-drittijiet ta’ proprjetà industrijali, bħal privattivi, trademarks, disinji rreġistrati, logos u ismijiet, huma esklużi mill-politika tal-QEA dwar l-użu mill-ġdid.

Il-familja ta’ siti web istituzzjonali tal-Unjoni Ewropea, fi ħdan id-dominju europa.eu, tipprovdi links għal siti ta’ partijiet terzi. Peress li l-QEA ma għandha l-ebda kontroll fuqhom, dawn, inti mħeġġeġ biex tirrieżamina l-politiki tagħhom dwar il-privatezza u dwar id-drittijiet tal-awtur.

Użu tal-logo tal-QEA

Ma jistax isir użu mil-logo tal-QEA mingħajr ma jinkiseb il-kunsens tagħha minn qabel.

KIF TIKKUNTATTJA LILL-UE

Personalment
Madwar l-Unjoni Ewropea kollha hemm mijiet ta’ ċentri tal-Europe Direct. Tista’ ssib l-­indirizz tal-eqreb ċentru għalik online (european-union.europa.eu/contact-eu/meet-us_mt).

Bit-telefown jew bil-miktub
Europe Direct huwa servizz li jwieġeb il-mistoqsijiet tiegħek dwar l-Unjoni Ewropea. Tista’ tikkuntattja lil dan is-servizz:

• bit-telefown bla ħlas: 00 800 6 7 8 9 10 11 (ċerti operaturi jafu jimponu ħlas għal dawn it-telefonati),
• fuq dan in-numru standard: +32 22999696,
• permezz ta’ din il-formola:european-union.europa.eu/contact-eu/write-us_mt.

KIF ISSIB TAGĦRIF DWAR L-UE

Online
L-informazzjoni dwar l-Unjoni Ewropea bil-lingwi uffiċjali kollha tal-UE hija disponibbli fuq is-sit web Europa (european-union.europa.eu).

Pubblikazzjonijiet tal-UE
Tista’ tara jew tordna l-pubblikazzjonijiet tal-UE minn op.europa.eu/mt/publications. Kopji multipli ta’ pubblikazzjonijiet bla ħlas tista’ tiksibhom billi tikkuntattja lil Europe Direct jew liċ-ċentru tad-dokumentazzjoni lokali tiegħek (european-union.europa.eu/contact-eu/meet-us_mt).

Il-liġi tal-UE u dokumenti relatati
Għal aċċess għall-informazzjoni legali tal-UE, inkluż il-liġijiet kollha tal-UE mill-1951 ’l hawn, fil-verżjonijiet lingwistiċi uffiċjali kollha, żur is-sit EUR-Lex (eur-lex.europa.eu).

Data miftuħa tal-UE
Il-portal data.europa.eu jagħti aċċess għal settijiet tad-data miftuħa mill-istituzzjonijiet, il-korpi u l-aġenziji tal-UE. Dawn jistgħu jitniżżlu u jerġgħu jintużaw mingħajr ħlas, għal skopijiet kummerċjali u mhux kummerċjali. Il-portal jagħti aċċess ukoll għal għadd kbir ta’ settijiet tad-data mill-pajjiżi Ewropej.