Access City Award 2024 Przykłady najlepszych praktyk poprawiających dostępność miast w UE
#EUACCESSCITY

Access City Award 2024

Przedstawiamy zwycięzców konkursu Access City Award

Zwycięzcy konkursu Access City Award 2024

Przedmowa

Dostępność jest prawem, a nie przywilejem; umożliwia ona wszystkim, zwłaszcza osobom z niepełnosprawnościami, pełne uczestnictwo w życiu społecznym, dostęp do towarów i usług oraz korzystanie z praw człowieka i podstawowych swobód.

Dostępne otoczenie oznacza korzyści dla nas wszystkich – osób z niepełnosprawnościami, a także osób starszych, kobiet w ciąży, rodziców z dziećmi w wózkach i wszystkich tych, którzy noszą ciężkie torby z zakupionymi artykułami spożywczymi.

Mam przyjemność zaprezentować broszurę przedstawiającą niezwykłe osiągnięcia laureatów nagrody Access City Award 2024 oraz poświęcenie i innowacyjność, jakimi wykazali się zdobywcy dwóch tegorocznych wyróżnień specjalnych.

Jedno ze specjalnych wyróżnień wiąże się z inną znaczącą inicjatywą Komisji Europejskiej – nowym europejskim Bauhausem. Jego cele „piękno, zrównoważoność i wspólnota” stawiają inkluzywność i dostępność w centrum uwagi działań służących walce ze zmianą klimatu i budowaniu bardziej odpornych i zrównoważonych miast.

Miasta, jako tętniące życiem ośrodki działalności kulturalnej, gospodarczej i społecznej, kształtują codzienne doświadczenia mieszkańców i gości. W związku z tym powinny odgrywać czołową rolę w budowaniu inkluzywnych społeczeństw.

Działania na rzecz dostępności stanowią strategiczną inwestycję w dobrobyt i pomyślność naszych społeczności. Dostępne miasta są bardziej odporne i konkurencyjne oraz lepiej reagują na potrzeby swoich mieszkańców i gości, dbając o to, by niczyje potrzeby nie zostały pominięte.

Wspólnie poczyniliśmy znaczne postępy pod względem poprawy jakości życia osób z niepełnosprawnościami, czego dowodem są m.in. ważne kamienie milowe, takie jak strategia UE na rzecz praw osób z niepełnosprawnościami na lata 2021–2030, ogólnoeuropejskie normy dostępności i wiele innych. Przed nami jednak jeszcze długa droga, ponieważ aż 52% osób z niepełnosprawnościami nadal czuje się dyskryminowanych.

Z tych względów znaczenie konkursu o nagrodę Access City jest dziś większe niż kiedykolwiek. Pozwala zwrócić uwagę na przykłady dobrych praktyk z całej UE, a także podnosi międzynarodową świadomość na temat społecznych i gospodarczych korzyści płynących z poprawy dostępności miast.

Gratuluję wszystkim zwycięskim miastom w tym roku, w szczególności San Cristóbal de La Laguna w Hiszpanii, jako laureatowi pierwszej nagrody Access City Award 2024. Wykazaliście się imponującym zaangażowaniem na rzecz poprawy dostępności dzięki kompleksowemu podejściu obejmującemu przestrzeń miejską, transport i partycypację społeczną, a także pracę rzecznika praw osób z niepełnosprawnościami.

Wprowadzenie

Konkurs Access City Award nagradza wyróżniające się wysiłki europejskich miast na rzecz ułatwiania dostępu osobom z niepełnosprawnościami. Nagroda jest dla miast platformą umożliwiającą im zaprezentowanie wdrażanych przez nie inicjatyw transformacyjnych, dzięki czemu przyczyniają się do znoszenia barier i mogą stanowić inspirujący przykład do naśladowania dla innych.

Dla osób z niepełnosprawnościami dostępne miasto oznacza możliwość kierowania własnym życiem, podejmowania samodzielnych decyzji i pełnego uczestnictwa w codziennym życiu miasta oraz społeczności. Dostępność wpływa na różne aspekty życia w mieście, w tym na transport publiczny, infrastrukturę, zarządzanie, rekreację i usługi cyfrowe. Co ważne, takie miasta są również z założenia bardziej przyjazne dla wszystkich innych osób, w tym osób starszych, turystów dźwigających bagaże, osób z dziećmi w wózkach i osób z czasową niepełnosprawnością.

W konkursie Access City Award może wziąć udział każde unijne miasto z populacją ponad 50 000 mieszkańców, a wszystkie wnioski podlegają skrupulatnej ocenie. Jury krajowe przeprowadza wstępną ocenę, a następnie jury europejskie składające się z ekspertów ds. dostępności starannie wybiera zwycięzcę oraz laureatów drugiego i trzeciego miejsca. Dodatkowo przyznawane są wyróżnienia specjalne dla miast odznaczających się osiągnięciami w konkretnych obszarach, w tym w zakresie technologii informacyjno-komunikacyjnych, środowiska zbudowanego, obiektów i usług publicznych oraz transportu.

Chcesz zgłosić swoje miasto w ramach najbliższej edycji konkursu Access City Award? Zapoznaj się z poniższą sekcją „Uczestnictwo w konkursie Access City Award 2025”, w której znajdziesz więcej informacji na temat kryteriów kwalifikacyjnych.

San Cristóbal de La Laguna Hiszpania

I miejsce 160 000 mieszkańców

San Cristóbal de La Laguna (La Laguna) to historyczne miasto położone w północno-zachodniej części Teneryfy na Wyspach Kanaryjskich w Hiszpanii. Uznana za pierwsze miasto pokoju pozbawione murów obronnych La Laguna zdobyła w 1999 roku prestiżowy tytuł miasta światowego dziedzictwa. Czerpiąc ze swojego bogatego dziedzictwa kulturowego, religijnego i handlowego, od 2005 roku miasto aktywnie realizuje model skoncentrowany na inkluzywności. Cel jest jednoznaczny: zapewnić powszechną dostępność wszystkim i wszędzie.

Luis Yeray Gutiérrez,
Burmistrz San Cristóbal de La Laguna

Inkluzywny transport

La Laguna może pochwalić się dostępnymi w 100% trasami tramwajowymi. Aplikacje TITSA i VÍA-MÓVIL umożliwiają użytkownikom śledzenie podróży i kupowanie biletów przez internet, a 92% autobusów miejskich i 70% autobusów międzymiastowych jest dostępnych dla osób z niepełnosprawnościami. Ponadto La Laguna dysponuje dziewięcioma taksówkami przystosowanymi do potrzeb osób z niepełnosprawnościami, w szczególności korzystających z wózków inwalidzkich lub urządzeń ułatwiających poruszanie się.

Cyfrowy dostęp do miejskiego życia

La Laguna oferuje dostęp cyfrowy do procedur administracyjnych, na przykład usług miejskich czy płacenia podatków, wykorzystując takie funkcje, jak łatwe do odczytania formularze i dokumenty, przyjazny dla użytkownika projekt strony internetowej, obsługa w kilku językach i kompatybilność z technologiami wspomagającymi.

Zabawa dla wszystkich

La Laguna może pochwalić się 30 inkluzywnymi placami zabaw dla dzieci i stale pracuje nad poprawą dostępności przestrzeni rekreacyjnych.

Położone na terenach przybrzeżnych Bajamar i Punta del Hidalgo naturalne baseny są dostępne dla wszystkich dzięki parkingom, podjazdom i dostępnym ścieżkom, toaletom, prysznicom oraz przebieralniom. Łagodnie nachylone pochylnie w basenach, a także pływające wózki dla niepełnosprawnych i indywidualna pomoc ratowników umożliwiają korzystanie z basenów osobom o ograniczonej sprawności ruchowej.

Tak zwany „pomarańczowy punkt” pełni funkcję mobilnej przestrzeni udostępniającej specjalistów i zasoby na potrzeby organizacji inkluzywnych i dostępnych wydarzeń, w tym łatwe do odczytania materiały, tłumaczy języka migowego, systemy przeciwhałasowe i personel przeszkolony w udzielaniu pomocy osobom z niepełnosprawnościami.

Organizowane są inkluzywne zajęcia, na przykład wycieczki z przewodnikiem i warsztaty przeznaczone dla osób z różnymi niepełnosprawnościami. „Folklore Inclusivo” prowadzi wyjątkowe warsztaty taneczne i gry na instrumentach perkusyjnych skierowane do osób starszych, głuchoniemych i głuchoniewidomych oraz osób z niepełnosprawnością intelektualną. W warsztatach gry na instrumentach perkusyjnych wzięło już udział 60 osób.

Formalne usankcjonowanie i zadania na przyszłość

Zaangażowanie La Laguna w kwestię dostępności zostało formalnie zawarte w deklaracji na rzecz obrony praw osób z niepełnosprawnościami. W 2021 roku miasto zrobiło kolejny krok, zatwierdzając Regulamin Rady ds. Niepełnosprawności. Ramy te nie tylko formalnie ustanawiają Radę ds. Niepełnosprawności (która bezpośrednio angażuje osoby niepełnosprawne w podejmowanie decyzji poprzez prace konsultacyjne), ale także wprowadzają rolę Rzecznika Praw Osób Niepełnosprawnych.

Rzecznika Praw Osób Niepełnosprawnych wybrano po raz pierwszy w grudniu 2022 roku. Pełni on funkcję niezależnego doradcy Rady Miasta, zajmującego się koordynacją i promowaniem inicjatyw na rzecz dostępności we współpracy z Radą ds. Niepełnosprawności.

Formalne zaangażowanie La Laguna w kwestię dostępności znajduje również odzwierciedlenie w realizacji różnych planów dostępności od 2005 roku, przy czym najnowszy plan przyjęto w 2022 roku. Jednym z kluczowych elementów procesu planowania jest współpraca z reprezentatywnymi stowarzyszeniami osób z niepełnosprawnościami.

Te mechanizmy koordynacji prac świadczą o zorganizowanym, opartym na współpracy i holistycznym podejściu La Laguna do kwestii dostępności. Warto wspomnieć, że miasto rezerwuje w budżecie niezbędne środki, aby umożliwić skuteczną realizację swojego planu dostępności, co podkreśla jego zaangażowanie finansowe na rzecz inkluzywności.

Konkretne działania i usługi pomocnicze

Wykonanie w ciągu niecałego roku 250 usług tłumaczeniowych dla osób niesłyszących i głuchoniewidomych jest dowodem na zaangażowanie La Laguna w znoszenie barier komunikacyjnych. Ponadto przyznanie pomocy ponad 100 osobom niepełnosprawnym, której wysokość przekracza 120 000 euro rocznie, stanowi przykład praktycznego wsparcia udzielanego osobom zmagającym się ze specjalnymi potrzebami w celu poprawy jakości ich życia.

Te konkretne inicjatywy świadczą o zaangażowaniu La Laguna we wdrażanie konkretnych środków, które pozytywnie wpływają na życie niepełnosprawnych mieszkańców.

Łódź Polska

II miejsce 658 444 mieszkańców

Położona w centralnej Polsce Łódź jest ludnym miastem o wyjątkowej historii. W XIX wieku szybko stała się dynamiczną metropolią za sprawą ówczesnego rozkwitu przemysłu tekstylnego. Intensywny napływ ludności, jaki miał miejsce podczas tego boomu, zadecydował o tym, że Łódź stała się miastem wielokulturowym. Dziś jest ważnym ośrodkiem akademickim, kulturalnym i przemysłowym, z tysiącami historycznych budynków z tamtej epoki, sześcioma publicznymi uniwersytetami i licznymi instytucjami kulturalnymi.

Hanna Zdanowska,
Prezydent Miasta Łodzi

Współtworzone miasto, dostępne dla każdego

Łódź stosuje strategię „miasta współtworzonego”, która kładzie nacisk na świadomość społeczną i współpracę. Narzędzia partycypacyjne, w tym tworzenie budżetu, doradztwo i współpraca z organizacjami pozarządowymi, obejmują elementy dostępności. W 2017 roku miasto przyjęło „Łódzki standard dostępności”, który koncentruje się na dostępności poziomej. Standard nakłada obowiązek stosowania zasad uniwersalnego projektowania we wszystkich miejscach publicznych, wydarzeniach i inwestycjach miejskich.

Ciągłe i przejrzyste ulepszanie infrastruktury publicznej

Potwierdzeniem trwałego zaangażowania Łodzi w kwestie dostępności jest stałe monitorowanie i udoskonalanie „Łódzkiego standardu dostępności”. Miasto dba o przejrzystość tych działań, wyczerpująco informując w swoim rocznym raporcie miejskim zarówno o inicjatywach skoncentrowanych na dostępności, jak i szerszych projektach miejskich. Miasto stworzyło „Plan działania na rzecz poprawy zapewniania dostępności osobom ze szczególnymi potrzebami”, który określa zasady realizacji inicjatywy w zakresie dostępności w latach 2021–2024..

Przekształcanie miasta

Na przestrzeni ostatnich dwóch dekad w Łodzi prowadzono szeroko zakrojone prace budowlane mające na celu optymalizację infrastruktury publicznej pod kątem poprawy jej dostępności. Tamtejsze przystanki i pojazdy transportu publicznego są wyposażone w udogodnienia dla osób niepełnosprawnych, takie jak tablice informacyjne, wyniesione perony dla wsiadających oraz systemy informacji głosowej i wizualnej. Znajdujące się w centrum miasta przejścia podziemne są przekształcane w przejścia naziemne, łatwo dostępne dla wszystkich. W przyszłości planuje się modernizację sieci tramwajowej i rewitalizację historycznego centrum miasta.

Bogata oferta usług dla osób z niepełnosprawnościami

Dowodem zaangażowania Łodzi w kwestie dostępności jest powołanie specjalnego wydziału i urzędnika ds. osób z niepełnosprawnościami. Dzięki temu możliwe jest świadczenie szeregu usług, w tym tłumaczenia online na język migowy, łatwych do odczytania informacji czy instalowania pętli indukcyjnych w budynkach należących do gminy. Wprowadzona w 2019 roku usługa „mobilnego urzędnika” zapewnia spersonalizowaną pomoc w domu osobom, które mają trudności z osobistym udaniem się do urzędu miasta. Ponadto wprowadzono innowacyjny system „TOTUPOINT”, który ułatwia dostęp osobom z dysfunkcjami wzroku dzięki elektronicznym znacznikom podłączonym do smartfonów, które dostarczają dźwiękowych i dotykowych informacji zwrotnych.

Strategicznie rozmieszczone w różnych punktach Łodzi infokioski wyposażono w asystentów głosowych, duże wyświetlacze i interfejsy dostosowane do potrzeb osób niepełnosprawnych. Stanowią one ważne punkty umożliwiające samodzielny dostęp do niezbędnych informacji i usług.

Włączenie społeczne i partycypacja

Łódzka strategia kładzie szczególny nacisk na włączenie społeczne i partycypację osób z niepełnosprawnościami. W mieście działa ponad 250 organizacji pozarządowych zajmujących się problematyką niepełnosprawności, aktywnie uczestniczących w miejskich organach doradczych i wspierających, takich jak Miejski Ośrodek Pomocy Społecznej (MOPS), Punkt Informacyjny dla Niepełnosprawnych i Łódzki Sejmik Osób Niepełnosprawnych. Fabryka Aktywności Miejskiej, będąca centrum komunikacji społecznej, odgrywa kluczową rolę poprzez wspieranie dialogu społecznego i procesów partycypacyjnych służących ciągłemu doskonaleniu.

Inspirujące działania na każdym poziomie

Łódź prowadzi działania uświadamiające i dzieli się doświadczeniami na poziomie lokalnym, krajowym oraz międzynarodowym. Lokalne inicjatywy, takie jak program „Dostępna Łódź”, a także komisje ds. dostępności, angażują społeczność lokalną w ramach kampanii uświadamiających i platform internetowych. Łódź uczestniczy także w ogólnopolskich programach i konferencjach, takich jak Forum Dostępnych Miast i Gmin, ogólnopolska konferencja na temat dostępności oraz konferencja na temat dostępnej turystyki, aby przyczynić się do poprawy dostępności w całej Polsce. Jeśli chodzi o arenę międzynarodową, członkostwo Łodzi w Europejskiej Sieci Dostępnych Miast i zaangażowanie w Konwencję Narodów Zjednoczonych o prawach osób niepełnosprawnych (UNCRPD) daje miastu możliwość dzielenia się udanymi praktykami na całym świecie.

Saint-Quentin Francja

III miejsce 53 100 mieszkańców

Saint-Quentin, położone w trójkącie Paryż-Londyn-Bruksela, może poszczycić się bogatą historią obejmującą ponad 2000 lat, czego świadectwem jest połączenie architektury gotyckiej i art déco. W 2006 roku miasto zostało uznane przez rząd francuski za „Miasto Sztuki i Historii”, co stanowi dowód na jego jednoczesne zaangażowanie w zachowanie bogatego dziedzictwa, jak i priorytetowe traktowanie dostępności. Saint-Quentin chce być pionierem w dziedzinie dostępności.

Frédérique Macarez,
Burmistrz Saint-Quentin

Rewitalizacja przestrzeni publicznych pod kątem powszechnego dostępu

W ramach długofalowych działań na rzecz zwiększania dostępności Saint-Quentin koncentruje się na rewitalizacji przestrzeni publicznych. Aktualnie prowadzone prace renowacyjne, zwłaszcza w centrum, na przykład na Placu Bazyliki, mają na celu zapewnienie pełnej dostępności. Aż 88% budynków publicznych w Saint-Quentin, w tym szkoły, jest dostępnych dla wszystkich. Miasto stworzyło wiele dostępnych przejść dla pieszych i wyposażyło 60% sygnalizacji świetlnych w systemy dźwiękowe dla osób niedowidzących.

Rozwiązania poprawiające dostępność, takie jak podjazdy, windy i inne udogodnienia, wprowadzono w katedrze Notre-Dame, Domu Kultury, centrum sportowym, parku Grand Pressigny, ratuszu i bibliotece.

Transport

Saint-Quentin rozwija inkluzywny transport, dzięki czemu dostępne dla każdego są teraz wszystkie miejskie autobusy i 70% przystanków. Wprowadzenie usługi transportu na żądanie „AndiGO” poszerzyło ofertę mobilności dla osób z niepełnosprawnością intelektualną i zaburzeniami psychicznymi. Autobus „France Services” pomaga osobom z ograniczonymi możliwościami poruszania się w dopełnianiu formalności urzędowych, takich jak składanie wniosków o świadczenia socjalne, wymiana dokumentów tożsamości czy dostęp do usług opieki zdrowotnej.

Edukacja i administracja

Inkluzywne rozwiązania w przedszkolach, szkołach i na placach zabaw wspierają aktywne uczestnictwo wszystkich dzieci. Indywidualne plany nauczania, technologie wspomagające i szkolenia nauczycieli w zakresie inkluzywności przyczyniają się do budowy inkluzywnego środowiska społecznego. Place zabaw są projektowane z użyciem rozwiązań poprawiających dostępność, takich jak udogodnienia dla wózków inwalidzkich i przestrzenie przyjazne sensorycznie.

Zastępca burmistrza, prowadzący portfolio ds. niepełnosprawności, dba o spójne podejście do zarządzania, którego wsparciem jest specjalna komórka ds. zdrowia i niepełnosprawności – Miejskie Centrum Działań Społecznych (CCAS). CCAS oferuje pomoc finansową, doradztwo i rzecznictwo dla mieszkańców mających problemy ze zdrowiem i niepełnosprawnością. Współpracuje zlokalnymi organizacjami i agencjami rządowymi, aby zapewnić dostęp do podstawowych usług dzięki skierowaniom do specjalistycznych placówek opieki zdrowotnej.

Inicjatywy komunikacyjne, na przykład szkolenie miejskiego działu komunikacji w zakresie posługiwania się prostym językiem, przynoszą korzyści wszystkim, zwłaszcza osobom z niepełnosprawnością intelektualną, trudnościami w uczeniu się i turystom z niskim poziomem znajomości języka francuskiego.

Zmiana postaw pomaga w budowaniu bardziej inkluzywnej społeczności

Saint-Quentin aktywnie działa na rzecz zmiany postaw społeczności lokalnej wobec niepełnosprawności poprzez inkluzywne kampanie uświadamiające, wydarzenia i programy, które edukują społeczność na temat praw i potrzeb osób z niepełnosprawnościami oraz wspierają kontakty między osobami pełnosprawnymi i niepełnosprawnymi. Elementem tych działań jest „Festiwal integracji” organizowany przez Stowarzyszenie Osób Sparaliżowanych we Francji, obejmujący dostępne zajęcia, sporty integracyjne (takie jak koszykówka na wózkach inwalidzkich) i ośrodki szkolenia zawodowego zajmujące się integracją zawodową.

Inkluzywne procesy decyzyjne

Urzędnicy miejscy i zespół „accessi-parcours” stale oceniają i poprawiają dostępność w Saint-Quentin, angażując osoby niepełnosprawne i odpowiednich partnerów, którzy pomagają zyskać całościową perspektywę. W mieście powstały rady obywatelskie, rady ds. osób niepełnosprawnych i rady ds. zdrowia psychicznego, co jest kolejnym dowodem na to, że miasto koncentruje się na inkluzywnym podejmowaniu decyzji.

Inicjatywy kulturalne i dotyczące zrównoważonego rozwoju

Saint-Quentin wprowadziło wszechstronne środki zwiększające dostępność na potrzeby wyścigu Tour de France. Objęły one zmodernizowaną infrastrukturę (tymczasowe podjazdy, dostępny parking iwyznaczone punkty widokowe dla widzów z niepełnosprawnościami), dostępność tłumaczy języka migowego podczas wydarzenia oraz informacje podane w alfabecie Braille’a, dużymi literami i w formacie audio. Miasto informowało o tych środkach za pośrednictwem różnych kanałów, w tym lokalnych gazet i mediów społecznościowych.

Ekologiczna dzielnica Maréchal Juin i nowe centrum sportowe to przykłady projektów angażujących mieszkańców i stworzonych z myślą o wysokich walorach estetycznych i aspektach ekologicznych, które dowodzą zaangażowania miasta zarówno wdostępność, jak i zrównoważony rozwój.

Tybinga Niemcy

Wyróżnienie specjalne w kategorii „Nowy europejski Bauhaus” 90 000 mieszkańców

Położona około 30 kilometrów na południe od Stuttgartu Tybinga należy do najprężniejszych i najmłodszych miast niemieckich. Aby zadbać o zrównoważoną przyszłość, miasto wyznaczyło wizjonerski cel dotyczący osiągnięcia neutralności klimatycznej do 2030 roku. Inicjatywa Nowy Europejski Bauhaus, rozpoczęta przez Komisję Europejską w 2020 roku, jest wyrazem ambicji UE, aby tworzyć miejsca, produkty i style życia, które są piękne, zrównoważone i inkluzywne.

Cord Soehlke,
kierownik działu budownictwa i pierwszy burmistrz miasta uniwersyteckiego Tybingi

Połączenie estetyki i dostępności

Nowy dworzec autobusowy w Tybindze stanowi doskonały przykład połączenia dostępności i funkcjonalności z estetycznym wyglądem i ekologicznymi rozwiązaniami. Priorytetowym złożeniem projektantów tego realizowanego w latach 2017–2023 węzła komunikacyjnego była mobilność bez barier. Przy planowaniu dworca miasto aktywnie współpracowało przez ponad cztery lata z organizacją osób niepełnosprawnych FORUM INKLUSION, aby przestrzeń ta spełniała różnorodne potrzeby wszystkich użytkowników, w tym osób z niepełnosprawnościami.

Wyniesienie dziedzińca dworca zapewnia łatwy dostęp każdym z wejść. Innowacyjna konstrukcja dachów przystanków autobusowych, wspartych na pochylonych filarach, nadaje dworcu efektowny wygląd, a jednocześnie doskonale komponuje się ze świeżo zasadzonym zagajnikiem drzew. Efektem jest harmonijne połączenie nowoczesnej infrastruktury, dostępności i zieleni. Ponadto wprowadzenie planu orientacyjnego, dotykowego pulpitu i obszarów dostępnych dla wózków inwalidzkich, w tym fontanny, pozwoliło stworzyć prawdziwie publiczną przestrzeń dla wszystkich w samym sercu miasta. Na dworcu jest też stacja rowerowa z kawiarnią obsługiwaną przez osoby z niepełnosprawnościami.

Kompleksowe podejście do dostępności

Działania Tybingi na rzecz dostępności nie ograniczają się bynajmniej do budowy nowego dworca autobusowego. W 2022 roku miasto opublikowało „Plan działania 2022: inkluzywna i dostępna Tybinga”, który ma na celu ustanowienie systematycznego, zrównoważonego i szeroko zakrojonego podejścia do dostępności i uczestnictwa osób niepełnosprawnych we wszystkich dziedzinach życia. Urzędnicy ds. integracji społecznej ze wszystkich gmin miejskich w powiecie Tybinga współpracują ze sobą w ramach sieci. Ponadto miasto oferuje pracownikom regularne szkolenia na temat inkluzywnego i prostego języka.

Na zabytkowym starym mieście miasto wprowadziło ścieżki dotykowe dla osób z dysfunkcjami wzroku, z zachowaniem historycznych i estetycznych cech tego obszaru. W przypadku nowych dzielnic standardem jest projektowanie dostępnych przestrzeni publicznych.

Wejścia i wyjścia z budynków wyposażone są w podjazdy. Obniżone krawężniki, zróżnicowane systemy kierujące dla osób niedowidzących oraz publiczne toalety przystosowane do potrzeb osób na wózkach inwalidzkich tworzą otoczenie, w którym priorytetem jest wygoda wszystkich mieszkańców i odwiedzających.

Miasto stosuje spójny system oznakowania wykorzystujący kontrastujące kolory, piktogramy i łatwe do odczytania teksty. Tybinga organizuje także wycieczki po mieście bez barier i oferuje liczne przestrzenie do organizacji wydarzeń, obejmujące system pętli indukcyjnej.

Dotykowy model miasta

Przed muzeum miejskim na Kornhausstraße znajduje się wykonany z brązu trójwymiarowy model starego miasta w Tybindze w skali 1:500. Alfabetem Braille'a podano na nim nazwy i informacje o punktach orientacyjnych, ulicach oraz historii miasta. Dzięki temu wszyscy, w tym także osoby z dysfunkcją wzroku, mogą lepiej poznać miasto, jego układ przestrzenny i architekturę.

Edukacja dla wszystkich dzieci

Warto wspomnieć także o zaangażowaniu Tybingi w zapewnianie dostępności placówek edukacyjnych i ośrodków opieki dziennej dla wszystkich dzieci. Miasto zadbało o to, by szkoły były fizycznie bardziej dostępne dzięki takim udogodnieniom jak podjazdy i windy, wprowadziło inkluzywny program nauczania w szkołach oraz organizuje szkolenia dla nauczycieli w zakresie inkluzywności. Szczególnie wyróżnia się Szkoła Muzyczna w Tybindze, która oferuje inkluzywną wczesną edukację. Biblioteka miejska posiada udogodnienia dla osób z niepełnosprawnościami i ma w swoim zbiorze książki napisane prostym językiem.

Hrabstwo Dublin Południowy Irlandia

Specjalne wyróżnienie w kategorii „Krajobraz i place zabaw” 278 767 mieszkańców

Otoczone rzeką Liffey od północy i Górami Wicklow od południa, Hrabstwo Dublin Południowy jest tętniącym życiem i inkluzywnym ośrodkiem położonym 16 kilometrów na południowy zachód od centrum Dublina. Zaangażowane w integrację społeczną i zapewnianie równego dostępu, podczas projektowania i świadczenia usług Hrabstwo Dublin Południowy traktuje priorytetowo potrzeby wszystkich mieszkańców, w tym osób z niepełnosprawnościami.

Alan Edge,
burmistrz Dublina Południowego

Tworzenie inkluzywnych przestrzeni do zabawy: podejście oparte na projektowaniu uniwersalnym

Od 2015 roku rada Hrabstwa Dublin Południowy opracowała ponad 40 nowych przestrzeni do zabawy z uwzględnieniem zasad projektowania uniwersalnego, czyli sprawiedliwego użytkowania, elastyczności użytkowania, prostego i intuicyjnego użytkowania, dostrzegalnych informacji, tolerancji dla błędów, niskiego poziomu wysiłku fizycznego oraz rozmiaru i przestrzeni do podejścia i użytkowania.

Przestrzenie do zabawy, cechujące się obecnością łąk, drzew, wzgórz, strumieni i innych naturalnych elementów, sprzyjają kontaktowi z przyrodą, co przekłada się na wydłużenie czasu przebywania dzieci na placu zabaw, rozwój wyobraźni i poszerzenie gamy zabaw dla każdego. Zapewnienie dostępu do natury sprawiło, że przestrzenie zabaw stały się bardziej zrównoważone, a koszty ich utrzymania uległy obniżeniu.

Poza zapewnieniem fizycznej dostępności i zastosowaniem naturalnych elementów, przestrzenie do zabawy zostały zaprojektowane z myślą o potrzebach dzieci z niepełnosprawnością umysłową, intelektualną i sensoryczną dzięki zastosowaniu takich rozwiązań, jak sensoryczny sprzęt do zabawy, strefy ciszy, inkluzywne zabawki i czytelne oznakowanie. Pozwalają one na stworzenie wspierającego i inkluzywnego środowiska dla wszystkich dzieci.

Władze lokalne przyjazne czytelnictwu

Rada Dublina Południowego ugruntowała swoją pozycję jako władza lokalna przyjazna czytelnictwu, wdrażając polityki i plany akredytowane przez National Adult Literacy Agency w zakresie prostego języka angielskiego. Plan korporacyjny na lata 2020–2024 jest dowodem tego zaangażowania, ponieważ gwarantuje, że polityki i plany Rady są regularnie sprawdzane pod kątem kwestii językowych związanych z równością, dostępnością i zrozumiałością języka..

Dostępność informacji

W całym hrabstwie, w tym w urzędach, bibliotekach i obiektach na stadionie Tallaght oraz w domach kultury, wdrożono oznakowanie w alfabecie Braille’a i oznakowanie dotykowe. Dodatkowe środki, takie jak wprowadzenie pętli indukcyjnych i usługi zdalnego tłumaczenia na język irlandzki dla osób z upośledzeniem słuchu, potwierdzają zaangażowanie Rady Hrabstwa Dublin Południowy w zapewnianie dostępności.

Inkluzywna edukacja

Przedszkola, szkoły i place zabaw w Hrabstwie Dublin Południowy posiadają udogodnienia poprawiające dostępność, kształtują kulturę szacunku i zrozumienia wśród uczniów i pracowników poprzez programy edukacyjne oraz zapewniają spersonalizowane usługi wsparcia dla dzieci ze specjalnymi potrzebami. Środki te mają umożliwić aktywne uczestnictwo wszystkich dzieci, niezależnie od ich umiejętności czy pochodzenia. Rada Hrabstwa Dublin Południowy dba także, aby tamtejsze biblioteki były przyjazne osobom z autyzmem, oferując zasoby i udogodnienia dostosowane do zróżnicowanych potrzeb.

Zaangażowanie realizowane poprzez akty prawne

Zaangażowanie Hrabstwa Dublin Południowy w dostępność znajduje odzwierciedlenie w różnych dokumentach strategicznych, w tym w Planie korporacyjnym na lata 2020–2024, Planie rozwoju hrabstwa na lata 2022–2028, Ramach dotyczących równości i praw człowieka w sektorze publicznym, Strategii dotyczącej mieszkalnictwa i niepełnosprawności Hrabstwa Dublin Południowy oraz Planie rozwoju bibliotek w Dublinie Południowym na lata 2023–2027 – Nasze biblioteki, nasza przyszłość.

Partycypacja społeczności lokalnej

Rada Hrabstwa Dublin Południowy aktywnie angażuje osoby niepełnosprawne w procesy decyzyjne w ramach inicjatyw takich jak Panel Doradczy i Konsultacyjny ds. Niepełnosprawności, który powstał w 2010 roku. Panel ten, w skład którego wchodzą osoby osobiście lub zawodowo związane z dostępnością, dostarcza bezcennych spostrzeżeń, dzięki którym obiekty, usługi i działania są projektowane z myślą o dostępności dla całej społeczności.

Rada jest stale zaangażowana w ciągłe doskonalenie i podejmuje kroki służące skutecznej komunikacji ze społeczeństwem, obejmujące tłumaczenie na irlandzki język migowy, umieszczanie tablic informacyjnych na placach zabaw i zbieranie informacji zwrotnych na temat skuteczności tych działań.

Uczestnictwo w konkursie Access City Award 2025

Możesz pochwalić się wyróżniającymi się działaniami na rzecz poprawy jakości życia osób z niepełnosprawnościami w swoim mieście? Zgłoś je do konkursu Access City Award 2025!

Konkurs Access City Award jest organizowany przez Komisję Europejską i Europejskie Forum Osób z Niepełnosprawnościami. Nagroda jest wyrazem uznania dla miast, które działają na rzecz dostępności, w szczególności dla osób zniepełnosprawnościami.

Udział w konkursie stanowi wyjątkową okazję do zdobycia uznania na arenie europejskiej oraz nawiązania kontaktu z innymi wiodącymi europejskimi ośrodkami w celu prowadzenia działań na rzecz dostępności, dzielenia się doświadczeniami, uczenia się od siebie nawzajem i współpracy, aby stać się jeszcze lepszym miastem do życia i zwiedzania.

Zwycięskie miasta otrzymają nagrody finansowe:

Winning cities receive a financial prize:

• I miejsce: 150 000 euro
• II miejsce: 120 000 euro
• III miejsce: 80 000 euro

Jak złożyć wniosek

Zgłoszenie może wysłać organ administracyjny miasta liczącego ponad 50 000 mieszkańców z jednego z państw członkowskich UE. W państwach członkowskich, w których jest tylko jedno takie miasto, w konkursie mogą wziąć udział obszary miejskie składające się z co najmniej dwóch miast, jeżeli mieszka w nich łącznie ponad 50 000 osób.

Nabór wniosków prowadzony jest co roku. Zgłoszenie do konkursu należy wypełnić i złożyć za pomocą formularza internetowego we wskazanym terminie. Wszystkie niezbędne informacje można znaleźć na oficjalnej stronie internetowej konkursu Access City Award.

Wskazówki i zasady udziału w konkursie będą dostępne we wszystkich językach urzędowych UE.

Każde kwalifikujące się miasto może ubiegać się i ponownie ubiegać się o nagrodę Access City Award i wyróżnienia specjalne co roku. Dotyczy to także zdobywców drugiej i trzeciej nagrody oraz laureatów wyróżnień specjalnych z poprzednich edycji. Zdobywcy pierwszego miejsca mogą natomiast ubiegać się o nagrodę dopiero po pięciu latach od uzyskania tytułu Access City Award.

Procedura i kryteria wyboru

Proces wyboru mający miejsce po zakończeniu przyjmowania wniosków podzielony jest na dwa etapy: wstępną selekcję na szczeblu krajowym i finał na szczeblu europejskim.

Jury krajowe w każdym kraju wybierze maksymalnie trzy miasta spośród zgłoszeń krajowych. Tak wybrani kandydaci krajowi przejdą do drugiego etapu konkursu i zostaną ocenieni przez jury europejskie.

Jury oceni środki podjęte i planowane w następujących obszarach:

• obszary zabudowane i przestrzenie publiczne,
• transport i powiązana infrastruktura,
• informacje i komunikacja, w tym nowe technologie,
• obiekty i usługi publiczne.

Jury oceni zgłoszenia pod kątem następujących sześciu kryteriów:

• zakres działań,
• odpowiedzialność, poziom zaangażowania,
• oddziaływanie,
• jakość i trwałość rezultatów,
• udział osób z niepełnosprawnościami i właściwych partnerów,
• innowacje społeczne.

Na naszej stronie internetowej będzie można znaleźć informacje o ostatecznych kryteriach konkursu.

Po dokonaniu oceny przez jury europejskie Komisja Europejska ogłosi finalistów.

Zwycięzca konkursu Access City Award 2025 zostanie ogłoszony na ceremonii wręczenia nagród, która odbędzie się podczas konferencji z okazji Europejskiego Dnia Osób Niepełnosprawnych (28–29 listopada 2024).

Kontakt

Sekretariat konkursu Access City Award oferuje pomoc w przygotowaniu zgłoszenia. Jeżeli potrzebne są dodatkowe informacje, prosimy o kontakt e-mailowy na adres: secretariat@accesscityaward.eu.

Zwycięzcy poprzednich edycji konkursu Access City Award

Zwycięzcy konkursu Access City Award 2024 dołączą teraz do licznego grona laureatów z lat poprzednich.

Na temat tej publikacji

Luksemburg: Urząd Publikacji Unii Europejskiej, 2024

© Unia Europejska, 2024

Komisja Europejska wdrożyła politykę ponownego wykorzystywania swoich dokumentów zgodnie z decyzją Komisji 2011/833/UE z dnia 12 grudnia 2011 r. w sprawie ponownego wykorzystywania dokumentów Komisji (Dz.U. L 330 z 14.12.2011, s. 39). Z wyjątkiem przypadków, w których stwierdzono inaczej, ponowne wykorzystywanie tego dokumentu jest dozwolone na podstawie licencji Creative Commons Attribution 4.0 International (CC-BY 4.0) (https://creativecommons.org/licenses/by/4.0). Oznacza to, że ponowne wykorzystywanie jest dozwolone pod warunkiem odpowiedniego poinformowania o autorze oraz o wszelkich zmianach wprowadzonych w dokumencie.

W przypadku wykorzystania lub powielania elementów, które nie są własnością Unii Europejskiej, konieczne może być uzyskanie zgody bezpośrednio od właściwych podmiotów prawa autorskiego.

Print	ISBN 978-92-68-19427-0	ISSN 2599-9109	doi:10.2767/066797	KE-BL-24-005-PL-C
PDF	ISBN 978-92-68-11142-0	ISSN 2467-060X	doi:10.2767/376623	KE-BL-24-005-PL-N
HTML	ISBN 978-92-68-11154-3	ISSN 2467-060X	doi:10.2767/111237	KE-BL-24-005-PL-Q

Jak skontaktować się z UE

Osobiście
W całej Unii Europejskiej istnieje kilkaset centrów Europe Direct. Adres najbliższego centrum można znaleźć na stronie: european-union.europa.eu/contact-eu/meet-us_pl.

Telefonicznie lub pisemnie
Europe Direct to serwis informacyjny, który udziela odpowiedzi na pytania na temat Unii Europejskiej. Można się z nim skontaktować:

• dzwoniąc pod bezpłatny numer telefonu: 00 800 6 7 8 9 10 11 (niektórzy operatorzy mogą naliczać opłaty za te połączenia),
• dzwoniąc pod standardowy numer telefonu: +32 22999696,
• za pomocą formularza: european-union.europa.eu/contact-eu/write-us_pl.

Wyszukiwanie informacji o UE

Online
Informacje o Unii Europejskiej są dostępne we wszystkich językach urzędowych UE w portalu Europa (european-union.europa.eu).

Publikacje UE
Publikacje UE można obejrzeć lub zamówić na stronie: op.europa.eu/pl/publications. Większą liczbę egzemplarzy bezpłatnych publikacji można otrzymać, kontaktując się z serwisem Europe Direct lub z lokalnym centrum dokumentacji europejskiej (european-union.europa.eu/contact-eu/meet-us_pl).

Prawo UE i powiązane dokumenty
Informacje prawne dotyczące UE, w tym wszystkie unijne akty prawne od 1951 r., są dostępne we wszystkich językach urzędowych UE w portalu EUR-Lex (eur-lex.europa.eu).

Otwarte dane UE
Portal data.europa.eu zapewnia dostęp do otwartych zbiorów danych pochodzących z instytucji, organów i agencji UE. Dane te można pobierać i wykorzystywać bezpłatnie, zarówno do celów komercyjnych, jak i niekomercyjnych. Portal umożliwia również dostęp do wielu zbiorów danych z krajów europejskich.