L-integrazzjoni tal-perspettiva tal-ġeneri fil-baġit tal-UE: wasal iż-żmien li l-kliem jissarraf f’azzjoni

Sommarju Eżekuttiv

I

L-ugwaljanza bejn il-ġeneri hija wieħed mill-valuri fundamentali tal-Unjoni Ewropea. Hija wkoll rikonoxxuta b’mod ġenerali bħala forza sinifikattiva li tixpruna t-tkabbir ekonomiku. L-“integrazzjoni tal-perspettiva tal-ġeneri” tfisser il-promozzjoni attiva tal-ugwaljanza bejn in-nisa u l-irġiel fl-istadji kollha u fl-oqsma kollha tat-tfassil u l-implimentazzjoni tal-politika. It-Trattat dwar il-Funzjonament tal-Unjoni Ewropea jipprovdi l-bażi għall-integrazzjoni tal-perspettiva tal-ġeneri billi jobbliga lill-UE tippromwovi l-ugwaljanza bejn l-irġiel u n-nisa fl-attivitajiet kollha tagħha.

II

Il-Kummissjoni ħadet l-impenn li timplimenta l-integrazzjoni tal-perspettiva tal-ġeneri, u l-Parlament Ewropew u l-Kunsill enfasizzaw il-ħtieġa li l-UE twettaq l-impenji ta’ livell għoli tagħha għall-integrazzjoni tal-perspettiva tal-ġeneri. It-tliet istituzzjonijiet, meta kienu qed jinnegozjaw l-oqfsa finanzjarji pluriennali (QFP) għall-2014-2020 u l-2021-2027, qablu dwar l-importanza li l-ugwaljanza bejn il-ġeneri titqies fl-ibbaġitjar tal-UE.

III

L-awditu li wettaqna jieħu inkunsiderazzjoni l-interess espress mill-partijiet ikkonċernati ewlenin f’dan il-qasam u issa huwa partikolarment rilevanti minħabba li reċentement il-Kummissjoni ppubblikat strateġija ġdida dwar l-ugwaljanza bejn il-ġeneri. Huwa wkoll f’waqtu minħabba li ammont sinifikanti ta’ fondi tal-UE se jintefqu taħt il-QFP 2021-2027 il-ġdid u l-istrument Next Generation EU.

IV

Aħna vvalutajna jekk l-integrazzjoni tal-perspettiva tal-ġeneri kinitx ġiet applikata fil-baġit tal-UE mill-2014 ’il quddiem biex tiġi promossa l-ugwaljanza bejn in-nisa u l-irġiel. B’mod partikolari, ivvalutajna jekk il-qafas tal-Kummissjoni għall-appoġġ tal-integrazzjoni tal-perspettiva tal-ġeneri kienx xieraq; jekk iċ-ċiklu baġitarju tal-UE kienx jieħu inkunsiderazzjoni l-ugwaljanza bejn il-ġeneri; u jekk l-ugwaljanza bejn il-ġeneri kinitx ġiet inkorporata f’ħames programmi ta’ finanzjament magħżula tal-UE: tlieta mill-ħames Fondi Strutturali u ta’ Investiment Ewropej, il-Fond Agrikolu Ewropew ta’ Garanzija, u Erasmus+. Meħuda flimkien, dawn jirrappreżentaw 66 % tal-QFP 2014-2020. Analizzajna wkoll xi wħud mill-proposti ta’ finanzjament ewlenin tal-Kummissjoni li huma marbuta mal-QFP 2021-2027 u mal-istrument Next Generation EU.

V

Ikkonkludejna li l-Kummissjoni kienet għadha ma ssodisfatx l-impenn tagħha għall-integrazzjoni tal-perspettiva tal-ġeneri fil-baġit tal-UE. Aħna sibna li l-istrateġija tal-Kummissjoni għall-ugwaljanza bejn il-ġeneri ma kinitx tippromwovi suffiċjentement l-użu tal-integrazzjoni tal-perspettiva tal-ġeneri, u li l-qafas istituzzjonali tagħha, għalkemm kien ġie msaħħaħ, kien għadu ma jappoġġax bis-sħiħ l-integrazzjoni tal-perspettiva tal-ġeneri. Sibna li ċ-ċiklu baġitarju tal-UE ma kienx jieħu inkunsiderazzjoni l-ugwaljanza bejn il-ġeneri b’mod adegwat. Il-Kummissjoni ftit li xejn tat attenzjoni għall-analiżi tal-ġeneru tal-politiki u l-programmi li eżaminajna. Hija għamlet użu limitat mid-data u mill-indikaturi diżaggregati skont is-sessi, u ftit li xejn ippubblikat informazzjoni dwar l-impatt kumplessiv tal-baġit tal-UE fuq l-ugwaljanza bejn il-ġeneri. Madankollu, f’oqsma fejn ir-rekwiżiti legali ġew stabbiliti fid-dettall, dan iffaċilita l-inkorporazzjoni tal-ugwaljanza bejn il-ġeneri fil-programmi.

VI

Aħna nirrakkomandaw li l-Kummissjoni:

• issaħħaħ il-qafas istituzzjonali għall-appoġġ tal-integrazzjoni tal-perspettiva tal-ġeneri;
• twettaq analiżijiet tal-ġeneru fir-rigward tal-ħtiġijiet u l-impatti u taġġorna l-linji gwida tagħha għal regolamentazzjoni aħjar;
• b’mod sistematiku, tiġbor u tanalizza d-data diżaggregata skont is-sessi eżistenti għall-programmi ta’ finanzjament tal-UE, kif ukoll tirrapporta dwarha;
• tuża objettivi u indikaturi relatati mal-ġeneri biex jiġi mmonitorjat il-progress;
• tiżviluppa sistema għat-traċċar tal-fondi li jiġu allokati u użati għall-appoġġ tal-ugwaljanza bejn il-ġeneri u kull sena tirrapporta dwar ir-riżultati miksuba f’termini ta’ ugwaljanza bejn il-ġeneri; u
• tivvaluta u tirrapporta jekk il-pjanijiet għall-irkupru u r-reżiljenza tal-Istati Membri jindirizzawx l-ugwaljanza bejn il-ġeneri.

Introduzzjoni

Ugwaljanza bejn il-ġeneri u tkabbir ekonomiku

01

L-ugwaljanza bejn il-ġeneri hija wieħed mill-valuri fundamentali tal-Unjoni Ewropea, kif stabbilit fl-Artikoli 2 u 3 tat-Trattat dwar l-Unjoni Ewropea. Hija tirreferi għall-prinċipju li jenħtieġ li d-drittijiet, ir-responsabbiltajiet u l-opportunitajiet għan-nisa u l-irġiel ikunu l-istess. Dan ir-rapport jirreferi għal “nisa” u “rġiel”. Dawn huma t-termini li jintużaw fit-Trattati tal-UE. Madankollu, aħna nirrikonoxxu li l-identitajiet tal-ġeneru mhumiex limitati għal dawn iż-żewġ deskritturi.

02

L-ugwaljanza bejn il-ġeneri hija rikonoxxuta b’mod ġenerali bħala forza sinifikattiva li tixpruna t-tkabbir ekonomiku¹. L-Istrateġija dwar l-Ugwaljanza bejn il-Ġeneri għall-2020-2025 tal-Kummissjoni² tosserva li “l-ugwaljanza bejn il-ġeneri ġġib aktar impjiegi u produttività ogħla”, filwaqt li tikkwota studju mill-Istitut Ewropew għall-Ugwaljanza bejn is-Sessi (EIGE)³. L-istudju jistma li titjib fl-ugwaljanza bejn il-ġeneri jista’ jwassal għal żieda fil-PDG per capita tal-UE ta’ bejn 6.1 % u 9.6 % sal-2050, u l-impatt potenzjali fuq il-PDG fi Stati Membri speċifiċi tal-UE jilħaq sa 12 % sal-2050. Ara l-Figura 1.

03

Studji dwar l-effetti tal-kriżi tal-COVID-19, imwettqa għall-Kummissjoni⁴, jindikaw li f’termini ekonomiċi n-nisa huma affettwati b’mod sproporzjonat. Il-Parlament Ewropew⁵ jirrikonoxxi li l-pandemija aggravat l-inugwaljanzi strutturali eżistenti bejn il-ġeneri, u argumenta favur l-użu tal-integrazzjoni tal-perspettiva tal-ġeneri u l-ibbaġitjar skont il-ġeneru fir-rispons għall-irkupru wara l-COVID-19, kif ukoll favur l-applikazzjoni tat-tagħlimiet meħuda dwar l-effetti detrimentali tal-kriżijiet ekonomiċi preċedenti fuq l-ugwaljanza bejn il-ġeneri.

04

Bosta studji⁶ kkonkludew li l-appoġġ għad-drittijiet ugwali naqas f’xi wħud mill-pajjiżi fi snin reċenti. Il-Kummissjoni tiddeskrivi l-progress lejn il-kisba ta’ ugwaljanza sħiħa bejn il-ġeneri bħala li huwa “bil-mod”: Hija ddikjarat li “l-Istati Membri bħala medja kisbu 67,4 punteġġ minn 100 fl-Indiċi tal-Ugwaljanza bejn il-Ġeneri tal-UE tal-2019, punteġġ li tjieb b’5,4 punti biss mill-2005”⁷. Madankollu, is-sitwazzjoni tvarja b’mod sinifikanti bejn Stat Membru u ieħor⁸. L-Indiċi tal-Ugwaljanza bejn il-Ġeneri huwa prodott mill-EIGE u jkejjel l-ugwaljanza bejn il-ġeneri f’sitt dominji: ix-xogħol, l-għarfien, il-poter, il-flus, is-saħħa u l-ħin. Il-Kummissjoni⁹ enfasizzat is-suq tax-xogħol bħala wieħed mill-oqsma ewlenin tal-inugwaljanza bejn il-ġeneri. Hija osservat li fl-2017, il-parteċipazzjoni tan-nisa fis-suq tax-xogħol tal-UE kienet madwar 11.5 punti perċentwali inqas minn dik tal-irġiel, u l-paga medja tan-nisa kienet madwar 16 % inqas.

Integrazzjoni tal-perspettiva tal-ġeneri: mezz biex tinkiseb l-ugwaljanza bejn il-ġeneri

05

L-integrazzjoni tal-perspettiva tal-ġeneri hija mezz biex tinkiseb l-ugwaljanza bejn il-ġeneri. Hija tirreferi għal idea sempliċi: li jeħtieġ li l-ugwaljanza bejn in-nisa u l-irġiel tiġi promossa b’mod attiv fl-istadji kollha tat-tfassil u tal-implimentazzjoni tal-politika, inkluż f’oqsma li jistgħu jidhru li mhumiex relatati. Hija tiffoka fuq il-proċessi u l-prattiki organizzattivi fl-oqsma kollha tal-politika tal-gvern u dik pubblika, u l-għan tagħha huwa li telimina l-preġudizzji relatati mal-ġeneru. L-Organizzazzjoni għall-Kooperazzjoni u l-Iżvilupp Ekonomiċi (OECD) tirrakkomanda li jenħtieġ li l-integrazzjoni tal-perspettiva tal-ġeneri tiġi adottata flimkien ma’ azzjoni speċifika mmirata lejn il-promozzjoni tal-ugwaljanza bejn il-ġeneri¹⁰.

06

L-integrazzjoni tal-perspettiva tal-ġeneri tista’ tiġi implimentata permezz ta’ kombinament ta’ metodi u għodod. L-analiżijiet tal-ġeneru huma għodda ewlenija matul iċ-ċiklu kollu tal-politika. Dawn jintużaw biex jiġu identifikati d-differenzi fil-kundizzjonijiet u fil-ħtiġijiet bejn in-nisa u l-irġiel (valutazzjonijiet tal-ħtiġijiet tal-ġeneri), u biex jiġu stmati l-konsegwenzi ta’ politika jew ta’ programm fuq in-nisa u l-irġiel (valutazzjonijiet tal-impatt ex ante u ex post fir-rigward tal-ġeneri). Il-monitoraġġ u l-evalwazzjoni fir-rigward tal-ġeneri jeħtieġ li jitwettqu abbażi ta’ objettivi u indikaturi ċari relatati mal-ġeneri biex jiġi ttraċċat il-progress lejn l-ilħuq tagħhom. L-analiżijiet, il-monitoraġġ u l-evalwazzjoni fir-rigward tal-ġeneri jirrikjedu li d-data diżaggregata skont is-sessi tinġabar¹¹ u tiġi analizzata b’mod sistematiku.

07

L-ibbaġitjar skont il-ġeneru jfisser l-applikazzjoni tal-integrazzjoni tal-perspettiva tal-ġeneri fil-livelli kollha tal-proċess baġitarju. Huwa juża l-għodod deskritti hawn fuq biex jiġu introdotti bidliet fl-infiq u fid-dħul pubbliku biex jiġu aġġustati l-inugwaljanzi.

L-impenn tal-UE għall-promozzjoni tal-integrazzjoni tal-perspettiva tal-ġeneri

08

L-Artikolu 8 tat-Trattat dwar il-Funzjonament tal-Unjoni Ewropea (TFUE) jobbliga lill-UE tippromwovi l-ugwaljanza bejn l-irġiel u n-nisa fl-attivitajiet kollha tagħha, għaldaqstant jipprovdi l-bażi għall-integrazzjoni tal-perspettiva tal-ġeneri.

09

L-UE tat ukoll l-impenn li timplimenta l-integrazzjoni tal-perspettiva tal-ġeneri fl-1995 fid-Dikjarazzjoni u fil-Pjattaforma ta’ Azzjoni ta’ Beijing tan-NU, u skont l-Għanijiet ta’ Żvilupp Sostenibbli (SDGs) tan-NU, li ġew adottati fl-2015. L-ugwaljanza bejn il-ġeneri hija s-suġġett ta’ SDG speċifiku, “Tinkiseb l-ugwaljanza bejn il-ġeneri u l-emanċipazzjoni tan-nisa u l-bniet kollha” (SDG 5). Dan huwa importanti wkoll bħala kwistjoni trażversali fil-kisba tal-SDGs l-oħra kollha.

10

Il-Parlament Ewropew u l-Kunsill enfasizzaw ripetutament il-ħtieġa li l-UE twettaq l-impenji ta’ livell għoli tagħha għall-integrazzjoni tal-perspettiva tal-ġeneri u wrew appoġġ qawwi għall-integrazzjoni tal-perspettiva tal-ġeneri fil-qafas finanzjarju pluriennali (QFP) u fil-baġit tal-UE. Meta nnegozjaw il-QFP 2014-2020, il-Parlament Ewropew, il-Kunsill u l-Kummissjoni qablu li japplikaw “elementi sensittivi għall-kwistjoni tal-ġeneru” kull fejn ikun xieraq fil-proċeduri baġitarji għall-QFP 2014-2020¹². Dan l-approċċ ġie affermat mill-ġdid għall-QFP 2021-2027 u għall-istrument Next Generation EU. F’Lulju 2020¹³, il-Kunsill Ewropew ikkonkluda li jenħtieġ li l-QFP 2021-2027 jippromwovi opportunitajiet indaqs permezz tal-integrazzjoni tal-perspettiva tal-ġeneri.

11

Il-Figura 2 fiha ħarsa ġenerali lejn ir-riżoluzzjonijiet u l-konklużjonijiet prinċipali tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill dwar l-ugwaljanza bejn il-ġeneri u l-integrazzjoni tal-perspettiva tal-ġeneri mill-2014 ’il hawn.

L-impenn u r-responsabbiltajiet tal-Kummissjoni dwar l-integrazzjoni tal-perspettiva tal-ġeneri

12

Fl-1996, il-Kummissjoni fformalizzat l-impenn proprju tagħha għall-integrazzjoni tal-perspettiva tal-ġeneri fil-Komunikazzjoni tagħha “Incorporating Equal Opportunities for Women and Men into all Community Policies and Activities”¹⁴. Hija ddikjarat li: il-kunsiderazzjoni sistematika tad-differenzi bejn il-kundizzjonijiet, is-sitwazzjonijiet u l-ħtiġijiet tan-nisa u l-irġiel fil-politiki u fl-azzjonijiet Komunitarji kollha hija l-karatteristika bażika tal-prinċipju tal-“integrazzjoni” li ġie adottat mill-Kummissjoni.

13

Il-Kummissjoni ilha li żviluppat l-impenn tagħha għall-integrazzjoni tal-perspettiva tal-ġeneri mill-1996 u dipartimenti differenti huma involuti fl-implimentazzjoni tagħha. Ara l-Figura 3.

14

L-EIGE huwa aġenzija tal-UE li ġiet stabbilita biex tippromwovi l-ugwaljanza bejn il-ġeneri. L-EIGE beda l-attivitajiet operazzjonali tiegħu fl-2010. Mill-2011 ’il hawn, huwa kien qed jopera taħt il-mandat tad-Direttorat Ġenerali għall-Ġustizzja u l-Konsumaturi (DĠ JUST). Il-kompiti tiegħu jinkludu l-għoti ta’ għarfien espert dwar l-integrazzjoni tal-perspettiva tal-ġeneri fil-korpi kollha tal-UE u t-tfassil ta’ għodod li jappoġġaw l-inkorporazzjoni tal-ugwaljanza bejn il-ġeneri fil-politiki kollha tal-UE.

Ambitu u approċċ tal-awditjar

15

L-awditu li wettaqna ffoka fuq jekk l-integrazzjoni tal-perspettiva tal-ġeneri kinitx ġiet applikata fil-baġit tal-UE bejn l-2014 u Frar 2021. Huwa jieħu inkunsiderazzjoni l-interess espress mill-partijiet ikkonċernati ewlenin f’dan il-qasam u issa huwa partikolarment rilevanti minħabba li reċentement il-Kummissjoni ppubblikat strateġija ġdida dwar l-ugwaljanza bejn il-ġeneri. Huwa wkoll f’waqtu minħabba li ammont sinifikanti ta’ fondi tal-UE se jintefqu taħt il-QFP 2021-2027 il-ġdid u l-istrument Next Generation EU.

16

Aħna vvalutajna jekk il-qafas tal-Kummissjoni għall-promozzjoni tal-ugwaljanza bejn il-ġeneri permezz tal-integrazzjoni tal-perspettiva tal-ġeneri fil-baġit tal-UE kienx xieraq. Dan kien jinkludi d-dokument “Impenn Strateġiku għall-Ugwaljanza bejn is-Sessi 2016-2019” u l-qafas istituzzjonali tal-Kummissjoni 2014-2019¹⁵. Aħna analizzajna wkoll ir-rwoli u r-responsabbiltajiet tal-Kummissjoni 2019-2024¹⁶, u l-istrateġija l-ġdida dwar l-ugwaljanza bejn il-ġeneri għall-2020-2025.

17

Aħna vvalutajna wkoll jekk l-ugwaljanza bejn il-ġeneri kinitx ittieħdet inkunsiderazzjoni fiċ-ċiklu baġitarju tal-UE b’mod adegwat. Iffukajna fuq il-QFP 2014-2020, inklużi l-baġits annwali individwali tal-UE għal dak il-perjodu u d-dokumenti ta’ rappurtar assoċjati. Analizzajna wkoll xi wħud mill-proposti ta’ finanzjament ewlenin tal-Kummissjoni li huma marbuta mal-QFP 2021-2027 u mal-istrument Next Generation EU.

18

Aħna vvalutajna jekk l-ugwaljanza bejn il-ġeneri kinitx ġiet inkorporata fi programmi ta’ finanzjament magħżula tal-UE. L-awditu li wettaqna kopra l-Erasmus+, kif ukoll tlieta mill-ħames Fondi Strutturali u ta’ Investiment Ewropej (SIE): il-Fond Soċjali Ewropew (FSE), il-Fond Ewropew għall-Iżvilupp Reġjonali (FEŻR), u l-Fond Agrikolu Ewropew għall-Iżvilupp Rurali (FAEŻR). Aħna wettaqna analiżi mhux fuq il-post ta’ 12-il programm f’żewġ Stati Membri, li huma Spanja u r-Rumanija. Għażilnihom minħabba li kienu jirrappreżentaw firxa ta’ kriterji, inklużi l-pożizzjonijiet tagħhom fl-indiċi tal-EIGE, l-ittestjar tagħhom tas-sett ta’ għodod tal-EIGE għall-ibbaġitjar skont il-ġeneru, l-ammont ta’ finanzjament mill-Fondi SIE li ġew allokati lilhom, u s-sinifikat relattiv ta’ dan il-finanzjament bħala proporzjon tal-PDG.

19

Aħna kkuntrattajna espert indipendenti biex jivvaluta x’kunsiderazzjoni kienet ingħatat għall-ugwaljanza bejn il-ġeneri taħt il-Fond Agrikolu Ewropew ta’ Garanzija (FAEG). L-espert tagħna uża erba’ studji tal-każijiet minn Spanja, l-Irlanda, ir-Rumanija u l-Iżvezja. Dawn intgħażlu abbażi ta’ kunsiderazzjonijiet bħall-bilanċ ġeografiku, u l-karatteristiċi differenti tal-azjendi agrikoli fi ħdan kull pajjiż.

20

Meħuda flimkien, il-fondi kollha magħżula jirrappreżentaw 66 % tal-QFP 2014-2020 (EUR 1 087 biljun).

21

Għalkemm insemmu xi eżempji li jikkonċernaw l-għajnuna għall-iżvilupp, dan il-qasam ma jaqax fi ħdan l-ambitu ta’ dan l-awditu. Ir-rapport speċjali tagħna dwar l-għajnuna umanitarja li tingħata mill-UE għall-edukazzjoni¹⁷ inkluda analiżi rilevanti għall-integrazzjoni tal-perspettiva tal-ġeneri f’dan il-qasam. L-awditu li wettaqna ma kopriex politiki li mhumiex relatati mal-programmi ta’ finanzjament tal-UE (bħal miżuri biex tittejjeb ir-rappreżentanza tan-nisa f’pożizzjonijiet maniġerjali fil-Kummissjoni), jew miżuri regolatorji (bħad-Direttiva dwar il-Bilanċ bejn ix-Xogħol u l-Ħajja Privata). Lanqas ma kopra azzjonijiet immirati (bħal programmi li l-għan tagħhom huwa li tiġi miġġielda l-vjolenza fuq in-nisa).

22

Id-Direttorati Ġenerali (DĠ) tal-Kummissjoni li kienu l-aktar rilevanti għal dan l-awditu kienu d-DĠ JUST, id-DĠ BUDG, u d-DĠ li kellhom responsabbiltà primarja għall-programmi ta’ finanzjament tal-UE li konna għażilna. Għall-FAEG u l-FAEŻR, id-DĠ rilevanti kien id-DĠ AGRI. Għall-FEŻR, kien id-DĠ REGIO. Għall-FSE, kien id-DĠ EMPL. U għal Erasmus+, kien id-DĠ EAC. Is-Segretarjat Ġenerali tal-Kummissjoni kien ukoll rilevanti għall-awditu li wettaqna, hekk kif kienu wkoll l-Eurostat u l-EIGE.

23

Aħna użajna l-leġiżlazzjoni tal-UE u l-impenji internazzjonali rilevanti (il-paragrafu 09) bħala kriterji għall-awditu li wettaqna, kif ukoll gwida u struzzjonijiet maħruġa mill-Kummissjoni, mill-Istati Membri u mill-EIGE. Użajna wkoll kriterji ġeneralment aċċettati li ġew imfassla minn organizzazzjonijiet internazzjonali: b’mod partikolari, il-Kunsill tal-Ewropa u l-OECD.

Osservazzjonijiet

Il-Kummissjoni għad ma għandhiex qafas kompletament effettiv fis-seħħ għall-appoġġ tal-integrazzjoni tal-perspettiva tal-ġeneri fil-baġit tal-UE

24

F’din it-taqsima tar-rapport aħna niffukaw fuq il-qafas tal-Kummissjoni għall-implimentazzjoni tal-integrazzjoni tal-perspettiva tal-ġeneri fil-baġit tal-UE. Il-Figura 4 turi l-prerekwiżiti fundamentali għal qafas biex tiġi appoġġata l-integrazzjoni tal-perspettiva tal-ġeneri, kif deskritt mill-OECD u mill-Kunsill tal-Ewropa u mqiegħed fil-kuntest tal-Kummissjoni.

L-istrateġija tal-Kummissjoni għall-ugwaljanza bejn il-ġeneri ma tippromwovix suffiċjentement l-użu tal-integrazzjoni tal-perspettiva tal-ġeneri

25

Ivvalutajna jekk kienx hemm fis-seħħ strateġija xierqa tal-UE dwar l-ugwaljanza bejn il-ġeneri, li tinkludi l-integrazzjoni tal-perspettiva tal-ġeneri. Aħna użajna l-kriterji stabbiliti fil-Figura 4.

Għall-perjodu 2016-2019, il-Kummissjoni ssostitwiet l-istrateġija preċedenti tagħha dwar l-ugwaljanza bejn il-ġeneri b’dokument mhux vinkolanti

26

Meta l-Kummissjoni kienet qed tfassal il-qafas strateġiku tal-UE dwar l-ugwaljanza bejn il-ġeneri għall-2016 ’il quddiem, diversi partijiet ikkonċernati appellaw biex hija tistabbilixxi l-għanijiet tagħha għall-ugwaljanza bejn il-ġeneri fi strateġija. Ara l-Figura 5.

27

It-tliet strateġiji kollha dwar l-ugwaljanza bejn il-ġeneri li kien hemm mill-1996 ’il hawn, meta l-Kummissjoni formalment impenjat lilha nfisha għall-integrazzjoni tal-perspettiva tal-ġeneri (il-paragrafu 12), ġew adottati mill-kulleġġ tal-Kummissarji f’Komunikazzjonijiet tal-Kummissjoni. Iżda l-Kummissjoni 2014-2019 ma stabbilietx l-għanijiet tagħha għall-ugwaljanza bejn il-ġeneri fi strateġija maħruġa bħala Komunikazzjoni. Minflok, dawn ġew stabbiliti f’dokument ta’ ħidma tal-persunal (SWD) awtonomu, bit-titolu “Impenn strateġiku għall-ugwaljanza bejn is-sessi 2016-2019”¹⁸. L-SWDs huma dokumenti purament informattivi li ma jimpenjawx lill-Kummissjoni, la legalment u lanqas politikament.

28

Appelli sussegwenti mill-partijiet ikkonċernati biex jittejjeb l-istatus tad-dokument billi tiġi adottata Komunikazzjoni ma ġewx aċċettati. Għal darba oħra, ara l-Figura 5.

29

Il-Kummissjoni ġġustifikat din id-deċiżjoni billi għamlet referenza għall-politika tagħha li jiġi evitat l-użu ta’ Komunikazzjonijiet dwar strateġiji settorjali. Madankollu, aħna nosservaw li l-Kummissjoni adottat strateġiji oħra bħala Komunikazzjoni¹⁹. Skont evalwazzjoni tad-dokument dwar l-impenn strateġiku għall-2016-2019, li twettqet għall-Kummissjoni fl-2019²⁰, il-ħruġ tal-impenn bħala SWD kien jirrappreżenta “tnaqqis fil-grad politiku fir-rigward tal-istrateġija preċedenti”, għaldaqstant jillimita l-impatt tiegħu. Fl-2019, il-Kummissarju għall-Ġustizzja, il-Konsumaturi u l-Ugwaljanza bejn il-Ġeneri għall-perjodu 2014-2019²¹ wasal għal konklużjoni simili.

Id-dokument “Impenn strateġiku għall-ugwaljanza bejn is-sessi 2016-2019” ma kienx jinkludi pjan għall-implimentazzjoni u l-monitoraġġ tal-integrazzjoni tal-perspettiva tal-ġeneri

30

Id-dokument dwar l-impenn strateġiku għall-2016-2019 ma stabbiliex pjan ta’ implimentazzjoni għall-integrazzjoni tal-perspettiva tal-ġeneri. Huwa kien jirrikjedi li l-ugwaljanza bejn il-ġeneri tittieħed inkunsiderazzjoni fil-valutazzjonijiet tal-impatt u fl-evalwazzjonijiet, iżda ma stabbilixxa l-ebda indikatur għall-monitoraġġ tal-progress. Huwa ma kien jinkludi l-ebda azzjoni oħra mmirata lejn l-implimentazzjoni tal-integrazzjoni tal-perspettiva tal-ġeneri, bħall-ġbir ta’ data diżaggregata skont is-sessi, l-inkorporazzjoni ta’ objettivi relatati mal-ġeneri fil-programmi kollha tal-UE, jew taħriġ. Id-dokument ta’ ħidma tal-persunal li jakkumpanja l-istrateġija preċedenti għall-2010-2015 kien jinkludi l-azzjonijiet kollha msemmija hawn fuq²².

31

Il-konsultazzjonijiet²³ li twettqu biex jitħejja d-dokument dwar l-impenn strateġiku għall-2016-2019 wasslu għal għadd ta’ proposti speċifiċi għal azzjoni: pereżempju, it-twettiq ta’ analiżi tal-ġeneru fir-rigward tal-politiki tal-UE, l-avvanzar fl-ibbaġitjar skont il-ġeneru, l-użu sħiħ tal-għarfien espert tal-EIGE, u l-għoti ta’ taħriġ dwar il-ġeneru lill-persunal kollu tal-Kummissjoni. Madankollu, l-ebda waħda minnhom ma ġiet inkluża fid-dokument finali. Il-Kummissjoni ddikjarat li dan kien minħabba li d-dokument kien SWD, li ma jimpenjax lill-Kummissjoni, la legalment u lanqas politikament.

32

Id-dokument dwar l-impenn strateġiku għall-2016-2019 jirrikjedi li d-DĠ JUST ifassal rapporti interni ta’ implimentazzjoni u jippubblika rapporti ta’ progress ta’ kull sena. L-ebda wieħed minn dawn id-dokumenti ma ppermetta li l-implimentazzjoni tal-integrazzjoni tal-perspettiva tal-ġeneri tiġi mmonitorjata. Minflok ir-rapporti interni ta’ implimentazzjoni, id-DĠ JUST fassal tabelli interni. Iżda ma vvalidax l-informazzjoni miġbura, u lanqas ma ċċirkolaha lil hinn mis-sħubija ta’ grupp interservizzi dwar l-ugwaljanza bejn il-ġeneri (“l-ISG”) magħmul minn rappreżentanti tad-direttorati ġenerali. Ir-rapporti ta’ progress annwali dwar l-ugwaljanza bejn il-ġeneri – “Reports on Equality between Women and Men in the EU” – kienu jinkludu informazzjoni fattwali li nġabret minn diversi DĠ, b’mod partikolari dwar azzjonijiet immirati. Il-Kummissjoni qieset dawn ir-rapporti annwali bħala għodda għall-komunikazzjoni maċ-ċittadini u mas-soċjetà ċivili, aktar milli bħala għodda ta’ monitoraġġ.

33

Hija ma mmonitorjatx il-progress kumplessiv tagħha dwar l-integrazzjoni tal-perspettiva tal-ġeneri. Il-Kunsill u l-EIGE fasslu sett ta’ indikaturi biex jimmonitorjaw regolarment l-implimentazzjoni tal-impenji tal-UE għall-integrazzjoni tal-perspettiva tal-ġeneri skont id-Dikjarazzjoni u l-Pjattaforma ta’ Azzjoni ta’ Beijing. Dan is-sett ta’ indikaturi kien imfassal għall-Istati Membri biss. L-Eurostat identifika sett ta’ indikaturi biex jiġi ttraċċat il-progress tal-UE lejn l-ilħuq tal-SDGs, u jirrapporta dwarhom kull sena. Madankollu, dak is-sett ta’ indikaturi ma jinkludix l-indikatur speċifiku li n-NU tissuġġerixxi għall-monitoraġġ tal-integrazzjoni tal-perspettiva tal-ġeneri skont l-SDG 5.

L-Istrateġija l-ġdida dwar l-Ugwaljanza bejn il-Ġeneri għall-2020-2025 żiedet l-impenn tal-Kummissjoni għall-integrazzjoni tal-perspettiva tal-ġeneri, iżda hemm azzjonijiet speċifiċi li għadhom neqsin

34

F’Marzu 2020, il-kulleġġ tal-Kummissarji għall-perjodu 2019-2024 żied l-impenn tal-Kummissjoni għall-integrazzjoni tal-perspettiva tal-ġeneri billi adotta l-Istrateġija dwar l-Ugwaljanza bejn il-Ġeneri għall-2020-2025 f’Komunikazzjoni tal-Kummissjoni²⁴. Ara l-Figura 6.

35

L-Istrateġija dwar l-Ugwaljanza bejn il-Ġeneri għall-2020-2025 tiddikjara li l-Kummissjoni se “ssaħħaħ l-integrazzjoni tal-perspettiva tal-ġeneri billi b’mod sistematiku tinkludi perspettiva ta’ ugwaljanza bejn il-ġeneri fl-istadji kollha tat-tfassil ta’ politika fl-oqsma interni u esterni kollha ta’ politika tal-UE”. Madankollu, bħad-dokument dwar l-impenn strateġiku għall-2016-2019 (il-paragrafu 30), hija ma tinkludix azzjonijiet speċifiċi mmirati biex l-ugwaljanza bejn il-ġeneri tittieħed inkunsiderazzjoni b’mod sistematiku fl-oqsma kollha ta’ politika tal-UE.

Il-qafas istituzzjonali tal-Kummissjoni qed jissaħħaħ, iżda għadu ma jappoġġax bis-sħiħ l-implimentazzjoni tal-integrazzjoni tal-perspettiva tal-ġeneri

36

Ivvalutajna jekk il-Kummissjoni kellhiex qafas istituzzjonali xieraq għall-appoġġ tal-integrazzjoni tal-perspettiva tal-ġeneri. Aħna użajna l-kriterji stabbiliti fil-Figura 4.

Il-Kummissjoni 2014-2019 ma stabbilietx il-mekkaniżmi meħtieġa għall-implimentazzjoni u l-monitoraġġ tal-integrazzjoni tal-perspettiva tal-ġeneri

37

Mill-2010 ’l hawn, l-unità tal-Kummissjoni responsabbli għal kwistjonijiet marbuta mal-ugwaljanza bejn il-ġeneri kienet tagħmel parti mid-DĠ JUST. Madankollu, il-mandat tal-Kummissarju għall-Ġustizzja, il-Konsumaturi u l-Ugwaljanza bejn il-Ġeneri għall-perjodu 2014-2019 ma kienx jinkludi t-tmexxija u l-monitoraġġ tal-integrazzjoni tal-perspettiva tal-ġeneri fil-Kummissjoni kollha bħala objettiv. Lanqas l-integrazzjoni tal-perspettiva tal-ġeneri ma kienet objettiv fil-pjanijiet strateġiċi u dawk ta’ ġestjoni tad-DĠ JUST bejn l-2016 u l-2020. Dan jikkuntrasta mal-perjodu 2009-2014, meta l-mandat tal-Kummissarju responsabbli għal dan il-qasam ta’ politika kien jinkludi objettiv li jirreferi għall-integrazzjoni tal-perspettiva tal-ġeneri, u d-DĠ JUST kellu wkoll l-objettiv speċifiku li jtejjeb l-integrazzjoni tal-perspettiva tal-ġeneri.

38

Mid-DĠ l-oħra tal-Kummissjoni, il-pjan strateġiku tad-DĠ DEVCO biss kellu objettivi rigward l-inkorporazzjoni tal-ugwaljanza bejn il-ġeneri fil-qasam ta’ politika tiegħu. Ara l-Kaxxa 1. Il-mandat tal-Kummissarju għall-Baġit għall-perjodu 2014-2019 u l-objettivi tad-DĠ BUDG ma kienu jinkludu l-ebda referenza għall-integrazzjoni tal-perspettiva tal-ġeneri fil-baġit tal-UE. Is-Segretarjat Ġenerali ma ttrattax l-integrazzjoni tal-perspettiva tal-ġeneri bħala objettiv għall-koordinazzjoni tal-politika.

39

Id-DĠ ma kellhom l-ebda rekwiżit li jinnominaw membri tal-persunal jew unitajiet biex jappoġġaw l-integrazzjoni tal-perspettiva tal-ġeneri fil-livell tal-politika. Id-DĠ li kellhom membri tal-persunal, unità jew settur espliċitament responsabbli għal kwistjonijiet marbuta mal-ugwaljanza bejn il-ġeneri kienu verament ftit, għalkemm il-maġġoranza tad-DĠ kellhom membri tal-persunal li kienu inkarigati mill-parteċipazzjoni fl-ISG immexxi mid-DĠ JUST. L-evalwazzjoni tad-dokument dwar l-impenn strateġiku għall-2016-2019, li twettqet għall-Kummissjoni fl-2019, irrakkomandat li l-uffiċjali għolja jsiru responsabbli għat-tmexxija ta’ kwistjonijiet marbuta mal-ugwaljanza bejn il-ġeneri u jikkollaboraw mad-DĠ JUST.

40

Il-Kummissjoni ma talbitx lid-DĠ tagħha biex jadottaw pjan ta’ implimentazzjoni għall-integrazzjoni tal-perspettiva tal-ġeneri. Minflok, fl-2015, il-Kummissarju għall-Ġustizzja, il-Konsumaturi u l-Ugwaljanza bejn il-Ġeneri kiteb lill-Kummissarji l-oħra kollha fejn staqsa kif kienu se jippjanaw li jieħdu inkunsiderazzjoni l-ugwaljanza bejn il-ġeneri fil-portafolli tagħhom.

41

Id-dokument dwar l-impenn strateġiku għall-2016-2019 assenja lill-ISG ir-rwol ta’ monitoraġġ u tmexxija tal-integrazzjoni tal-perspettiva tal-ġeneri fil-Kummissjoni kollha. Iżda l-ISG ma kellu l-ebda awtorità biex jagħmel dan b’mod effettiv. Ftit mill-membri tal-ISG kienu formalment responsabbli għall-ugwaljanza bejn il-ġeneri fi ħdan id-DĠ tagħhom. L-evalwazzjoni li twettqet għall-Kummissjoni fl-2019 irrakkomandat li tittejjeb il-koordinazzjoni bejn id-direttorati ġenerali fi ħdan l-ISG, biex l-ugwaljanza bejn il-ġeneri tiġi inkorporata b’mod aktar koerenti fit-tfassil tal-politika.

42

Id-dokument dwar l-impenn strateġiku għall-2016-2019 iddikjara wkoll li jenħtieġ li l-ISG iqis li joħroġ rapport fl-2017 dwar l-integrazzjoni tal-perspettiva tal-ġeneri fi ħdan il-Kummissjoni. Huwa ma għamilx dan. L-evalwazzjoni li twettqet għall-Kummissjoni fl-2019 ikkonkludiet li din kienet lakuna sinifikanti u rrakkomandat li jkun tajjeb li tali rapport tabilħaqq jitfassal. Il-Kummissjoni għadha ma tatx segwitu għal dan.

Il-Kummissjoni 2014-2019 ma pprovdietx lid-DĠ taħriġ jew għarfien espert suffiċjenti biex jimplimentaw l-integrazzjoni tal-perspettiva tal-ġeneri b’mod effettiv

43

Il-Kummissjoni ma kellha l-ebda strateġija għal taħriġ dwar l-integrazzjoni tal-perspettiva tal-ġeneri. Kors wieħed ta’ taħriġ introduttorju u mhux obbligatorju biss kien disponibbli. Kienu verament ftit id-DĠ – u l-ebda wieħed minn dawk li awditjajna – li offrew taħriġ dwar l-ugwaljanza bejn il-ġeneri relatat mal-oqsma ta’ politika tagħhom. Biex jiffaċilita l-kondiviżjoni tal-informazzjoni u tal-prattiki internament, fl-2014 id-DĠ JUST waqqaf sit tal-intranet għall-integrazzjoni tal-perspettiva tal-ġeneri. Iżda ma aġġornahx regolarment.

44

L-EIGE jfassal għodod biex jintużaw mill-awtoritajiet pubbliċi f’diversi livelli, inkluż fil-livell tal-UE (il-paragrafu 13). Huwa żviluppa linji gwida u settijiet ta’ għodod dwar l-integrazzjoni tal-perspettiva tal-ġeneri²⁵, li jinkludu gwida dwar l-analiżi tal-ġeneru u l-valutazzjoni tal-impatt fir-rigward tal-ġeneri, l-ibbaġitjar skont il-ġeneru, u t-taħriġ dwar l-ugwaljanza bejn il-ġeneri. Fir-rapport speċjali tagħna dwar l-aġenziji tal-UE²⁶, aħna rrakkomandajna li l-Kummissjoni “tiżgura li l-kompetenza teknika u potenzjal ieħor tal-aġenziji jintużaw konsistentement”.

45

Aħna sibna li l-Kummissjoni ftit li xejn kienet għamlet użu mill-għodod u mill-għarfien espert tal-EIGE dwar l-integrazzjoni tal-perspettiva tal-ġeneri, b’mod partikolari fir-rigward tal-ibbaġitjar skont il-ġeneru. Pereżempju, fl-2019, l-EIGE żviluppa sett ta’ għodod għall-ibbaġitjar skont il-ġeneru fil-Fondi SIE għall-perjodu 2021-2027. Is-sett ta’ għodod kien jinkludi sistema għat-traċċar tal-fondi allokati għall-ugwaljanza bejn il-ġeneri, li kienet ġiet ittestjata minn bosta Stati Membri. Filwaqt li l-Kummissjoni laqgħet is-sett ta’ għodod, hija rrakkomandat bil-qawwa lill-EIGE biex ma jippubblikax is-sistema ta’ traċċar flimkien mal-bqija tas-sett ta’ għodod²⁷. Fl-istess ħin li l-EIGE kien qed jiżviluppa din l-għodda, il-Kummissjoni waqqfet sottogrupp dwar it-traċċar tal-infiq relatat mal-ġeneri, mingħajr l-involviment tal-EIGE.

Il-Kummissjoni 2019-2024 iċċarat ir-rwoli u r-responsabbiltajiet relatati mal-integrazzjoni tal-ugwaljanza

46

Skont il-Kummissjoni 2019-2024, il-Kummissarju għall-Ugwaljanza mhuwiex responsabbli biss għall-ġeneri, iżda għat-tipi kollha ta’ ugwaljanza. Inħolqot Task Force għall-Ugwaljanza biex tappoġġa lill-Kummissarju u tiffaċilita l-integrazzjoni ta’ azzjonijiet ta’ ugwaljanza fir-rigward ta’ sitt raġunijiet ta’ diskriminazzjoni: sess, razza jew oriġini etnika, reliġjon jew twemmin, diżabbiltà, età u orjentazzjoni sesswali. It-Task Force hija ppreseduta u mmexxija mis-Segretarjat Ġenerali. Id-DĠ kollha ġew mistiedna jaħtru koordinatur tal-ugwaljanza.

47

It-Task Force hija responsabbli għall-implimentazzjoni tal-integrazzjoni tal-ugwaljanza fi ħdan il-Kummissjoni. Fi Frar 2021, it-Task Force ħarġet gwida dwar l-integrazzjoni tal-ugwaljanza għad-DĠ kollha għal meta jfasslu, jimplimentaw u jevalwaw il-politiki u l-programmi tal-UE. Il-programm ta’ ħidma tagħha għall-2020 jirrikjedi wkoll li tfassal strateġija għal taħriġ dwar l-integrazzjoni tal-ugwaljanza. L-EIGE mhuwiex parti mit-Task Force, u ma kellu l-ebda kuntatt regolari magħha matul iż-żmien meta wettaqna l-awditu.

48

L-arranġamenti ġodda jagħtu rwol ċentrali lis-Segretarjat Ġenerali, li ħa l-impenn li jiżgura li l-ugwaljanza tittieħed inkunsiderazzjoni fit-tfassil tal-politika. Id-DĠ BUDG huwa d-dipartiment ċentrali tal-Kummissjoni inkarigat mill-ġestjoni tal-baġit tal-UE matul iċ-ċiklu annwali u pluriennali kollu. Il-kompiti tiegħu jinkludu t-tmexxija tal-ippjanar baġitarju strateġiku u tal-proċess baġitarju annwali, kif ukoll ir-rappurtar dwar l-implimentazzjoni tal-baġit²⁸. Għalhekk huwa jista’ jkollu rwol ewlieni fir-rigward tal-integrazzjoni tal-perspettiva tal-ġeneri fl-ibbaġitjar tal-UE. Madankollu, huwa ma ġiex assenjat responsabbiltajiet li huma importanti b’mod komparabbli.

Iċ-ċiklu baġitarju tal-UE ma ħax inkunsiderazzjoni l-ugwaljanza bejn il-ġeneri b’mod adegwat

49

F’din it-taqsima niffukaw fuq jekk il-Kummissjoni kinitx ħadet inkunsiderazzjoni l-ugwaljanza bejn il-ġeneri fiċ-ċiklu baġitarju eżistenti tal-UE. Aħna nsegwu l-erba’ azzjonijiet li jintwerew fil-Figura 7.

Il-Kummissjoni ftit li xejn tat attenzjoni għall-analiżi tal-ġeneru tal-politiki u l-programmi li eżaminajna

50

Is-sett ta’ għodod tal-2018 tal-OECD jiddeskrivi l-karatteristiċi prinċipali ta’ analiżi xierqa tal-ġeneru. Huwa jenfasizza l-importanza ta’ analiżi tal-ġeneru bbażata fuq l-evidenza fil-fażijiet kollha taċ-ċiklu ta’ politika. Huwa jiffoka partikolarment fuq il-valutazzjonijiet tal-ħtiġijiet tal-ġeneri u l-valutazzjonijiet tal-impatt fir-rigward tal-ġeneri (il-paragrafu 06).

51

Peress li l-baġits annwali tal-UE huma bbażati fuq QFP ta’ seba’ snin, huwa importanti li l-ugwaljanza bejn il-ġeneri tittieħed inkunsiderazzjoni fit-tfassil ta’ dan il-QFP. Il-proposta leġiżlattiva globali għall-QFP hija akkumpanjata minn proposti settorjali li jkopru l-programmi prinċipali ta’ finanzjament mill-UE. Skont l-aġenda tal-Kummissjoni għal regolamentazzjoni aħjar, dawn il-proposti huma suġġetti għal valutazzjonijiet tal-impatt.

52

Aħna vvalutajna jekk il-proposti settorjali li jkopru l-programmi ta’ finanzjament tal-UE li awditjajna taħt il-QFP 2014-2020 u l-QFP 2021-2027 kienx fihom analiżi tal-ġeneru fi ħdan it-tmien valutazzjonijiet tal-impatt tagħhom. Ivverifikajna wkoll jekk il-proposti leġiżlattivi globali għall-oqfsa finanzjarji pluriennali u għall-pjan Next Generation EU kinux jinkludu rekwiżit għall-integrazzjoni tal-perspettiva tal-ġeneri.

53

Il-Kummissjoni għandha linji gwida fis-seħħ għall-valutazzjoni tal-impatt ekonomiku, soċjali u ambjentali potenzjali tal-proposti leġiżlattivi meta jitwettqu l-valutazzjonijiet tal-impatt. Il-linji gwida applikabbli għall-QFP 2014-2020²⁹ fihom gwida dwar l-identifikazzjoni u l-valutazzjoni tal-impatt tal-leġiżlazzjoni proposta dwar l-ugwaljanza bejn il-ġeneri. Il-valutazzjonijiet tal-impatt li rrieżaminajna ma kien fihom l-ebda valutazzjoni ta’ dan it-tip. Huma kien fihom ftit referenzi għall-ugwaljanza bejn il-ġeneri, u ma kinux jikkostitwixxu analiżi xierqa tal-ġeneru (il-paragrafu 06).

54

Il-linji gwida tal-valutazzjoni tal-impatt tal-Kummissjoni għall-QFP 2021-2027³⁰ jirrakkomandaw li jenħtieġ li l-ugwaljanza bejn il-ġeneri tittieħed inkunsiderazzjoni fit-tfassil tal-politika, għalkemm dan għandu jkun biss meta jkun “proporzjonat” li jsir hekk. Mit-tmien valutazzjonijiet tal-impatt li analizzajna, il-valutazzjoni tal-impatt tal-FSE+ kien fiha analiżi tal-ġeneru li kienet limitata, u l-valutazzjoni tal-impatt tal-PAK kienet tipprovdi deskrizzjoni qasira tas-sitwazzjoni tan-nisa fiż-żoni rurali. L-ebda waħda mill-valutazzjonijiet tal-impatt l-oħra ma kien fiha xi spjegazzjoni għalfejn ma kienx ikun “proporzjonat” li titwettaq waħda. Analiżi mill-korp tal-Kummissjoni inkarigat mill-valutazzjoni tal-kwalità tal-valutazzjonijiet tal-impatt (il-Bord tal-Iskrutinju Regolatorju) tikkonferma kemm huwa rari li jsiru referenzi għall-ugwaljanza bejn il-ġeneri fil-valutazzjonijiet tal-impatt. Fl-2017 u l-2018, mill-129 valutazzjoni tal-impatt li ġew skrutinizzati mill-Bord, 6 biss kienu jagħmlu xi referenza għall-ugwaljanza bejn il-ġeneri.

55

Il-proposti leġiżlattivi globali tal-Kummissjoni għaż-żewġ QFP semmew l-integrazzjoni tal-perspettiva tal-ġeneri jew l-“ugwaljanza” f’termini ġenerali biss, u b’rabta biss mal-qasam ta’ politika tal-ġustizzja. Il-proposta għall-istrument Next Generation EU tinkludi referenza waħda li tenfasizza l-importanza ta’ miżuri għall-ugwaljanza bejn il-ġeneri. Hija tidentifika xi wħud mill-impatti tal-kriżi tal-COVID-19 fuq in-nisa. Pereżempju, tosserva li l-kriżi kienet partikolarment diffiċli għall-ġenituri waħedhom, li 85 % minnhom huma nisa.

56

Aħna nosservaw li hemm impenn biex l-ugwaljanza bejn il-ġeneri tittieħed inkunsiderazzjoni taħt il-Faċilità għall-Irkupru u r-Reżiljenza, li hija l-akbar parti tal-istrument Next Generation EU. Se jkunu meħtieġa pjanijiet nazzjonali għall-irkupru u r-reżiljenza biex jispjegaw kif il-miżuri proposti huma mistennija jikkontribwixxu għall-ugwaljanza bejn il-ġeneri u l-opportunitajiet indaqs għal kulħadd, kif ukoll għall-integrazzjoni ta’ dawn l-objettivi. Il-valutazzjoni tal-Kummissjoni ta’ dawn il-pjanijiet se tkopri wkoll il-kontribut tagħhom għar-reżiljenza soċjali tal-Istati Membri, u jekk dawn jimmitigawx l-effetti soċjali tal-kriżi tal-COVID-19 b’mod effettiv. Fuq il-bażi ta’ din il-valutazzjoni, il-Kunsill jiddeċiedi jekk japprovax dawn il-pjanijiet. Ir-rapport ta’ implimentazzjoni tal-Kummissjoni dwar il-Faċilità għall-Irkupru u r-Reżiljenza, li għandu jiġi ppreżentat f’nofs l-2022, se jinkludi valutazzjoni ta’ kif il-pjanijiet għall-irkupru u r-reżiljenza tal-Istati Membri għenu biex jiġu indirizzati l-inugwaljanzi bejn in-nisa u l-irġiel. Madankollu, kif osservajna fl-Opinjoni tagħna dwar il-Faċilità għall-Irkupru u r-Reżiljenza³¹, in-nuqqas ta’ indikaturi komuni se jagħmilha diffiċli biex ir-riżultati, inklużi dawk rigward l-ugwaljanza bejn il-ġeneri, jiġu mmonitorjati u jingħataw segwitu.

57

Biex tkun tista’ ssir analiżi xierqa tal-ġeneru, u biex ikunu jistgħu jiġu żviluppati politiki adatti bbażati fuq l-evidenza, dawk li jfasslu l-politika jrid ikollhom aċċess għal statistika li tirrifletti b’mod preċiż id-differenzi u l-inugwaljanzi bejn il-ġeneri. Statistika bħal din tgħin biex jiġi ttraċċat l-impatt tal-politiki, tiżvela fejn jista’ jsir aktar biex jitneħħew id-disparitajiet bejn il-ġeneri³², u tippermetti li jitkejlu d-differenzi bejn in-nisa u l-irġiel f’termini ta’ dimensjonijiet soċjali u ekonomiċi varji³³.

58

Għalhekk analizzajna d-disponibbiltà tad-data u tal-istatistika abbażi ta’ data ripartita bejn in-nisa u l-irġiel (jew “diżaggregata skont is-sessi”). L-uffiċċju tal-istatistika tal-UE, l-Eurostat, jipproduċi data diżaggregata skont is-sessi minn bejn wieħed u ieħor żewġ terzi tal-2 786 sett ta’ data disponibbli dwar l-oqsma prinċipali tal-politika soċjali tal-UE³⁴. Huwa jipprovdi wkoll informazzjoni diżaggregata skont is-sessi dwar ċerti oqsma ta’ politika oħra tal-UE, iżda mhux dwar kollha: pereżempju, ma teżisti l-ebda informazzjoni diżaggregata skont is-sessi rigward l-għedud ta’ passiġġieri tat-trasport. Il-Kummissjoni għandha wkoll portal li jipprovdi aċċess pubbliku għad-data li tiġi ppubblikata mill-istituzzjonijiet u l-korpi tal-Unjoni Ewropea³⁵. Mill-15 749 sett ta’ data disponibbli fuq il-portal, madwar kwart jappartjenu għal “Popolazzjoni u soċjetà”, dominju li huwa direttament rilevanti għall-istatistika dwar il-ġeneru. Bejn wieħed u ieħor, nofshom huma ripartiti skont is-sessi. L-EIGE jipproduċi statistika dwar il-ġeneru, inkluż Indiċi tal-Ugwaljanza bejn il-Ġeneri (il-paragrafu 04). Il-Bażi ta’ Data tal-EIGE tal-Istatistika dwar il-Ġeneri fiha data dwar 1 888 indikatur.

59

Meħuda flimkien, dawn is-sorsi jipprovdu aċċess għal ammont kbir ta’ data diżaggregata skont is-sessi. Iżda fil-Fondi li rrieżaminajna ftit li xejn sibna evidenza li tissuġġerixxi li l-Kummissjoni kienet użatha b’mod sistematiku fl-analiżijiet tal-ġeneru. Mill-valutazzjonijiet tal-impatt li rrieżaminajna għaż-żewġ QFP, waħda biss (għall-FSE+³⁶) kien fiha referenza waħda għad-differenzi relatati mal-ġeneri, u dan jissuġġerixxi li kienet intużat data diżaggregata skont is-sessi.

Il-Kummissjoni stabbiliet ftit objettivi li huma espliċitament relatati mal-ġeneri

60

Skont is-sett ta’ għodod tal-2018 tal-OECD, jenħtieġ li l-gvernijiet jistabbilixxu objettivi ta’ prestazzjoni relatati mal-ġeneri f’oqsma ta’ politika differenti biex ikunu jistgħu jittraċċaw il-progress lejn il-miri tal-ugwaljanza bejn il-ġeneri. Ir-Regolament Finanzjarju li jirregola l-baġit ġenerali tal-UE ma fih l-ebda rekwiżit speċifiku dwar objettivi relatati mal-ġeneri, iżda tabilħaqq jinkludi rekwiżit ġenerali biex jiġu stabbiliti objettivi tal-programmi.

61

L-objettivi tal-programmi huma elenkati fid-“dikjarazzjonijiet tal-programmi”. Dawn huma rapporti mehmuża mal-abbozz ta’ baġit ta’ kull sena li jipprovdu informazzjoni dwar il-progress li jkun sar fi snin preċedenti lejn l-ilħuq tal-objettivi ta’ programm. Aħna vvalutajna jekk id-dikjarazzjonijiet tal-programmi li jakkumpanjaw l-abbozzi tal-baġits annwali għall-QFP 2014-2020 kinux jirriflettu l-użu ta’ objettivi relatati mal-ġeneri fl-oqsma ta’ politika kollha. Għall-QFP 2021-2027, eżaminajna proposti leġiżlattivi għall-programmi biex naċċertaw jekk dawn jinkorporawx objettivi relatati mal-ġeneri.

62

Mit-58 programm ta’ nfiq fil-QFP 2014-2020, 4 – il-programm ta’ Drittijiet, Ugwaljanza u Ċittadinanza (REC), il-Fond Soċjali Ewropew (FSE), Erasmus+ u l-programm għas-Saħħa – inkludew referenzi espliċiti għall-promozzjoni tal-ugwaljanza bejn il-ġeneri bħala wieħed mill-objettivi tagħhom. Il-proposti tal-Kummissjoni għall-programm REC (li sar il-programm dwar “iċ-Ċittadini, l-Ugwaljanza, id-Drittijiet u l-Valuri”) u għall-FSE+ kienu l-uniċi programmi tal-QFP 2021-2027 li inkludew objettivi b’referenzi espliċiti għall-ugwaljanza bejn il-ġeneri.

Il-Kummissjoni ma mmonitorjatx b’mod effettiv il-kontribuzzjoni tal-baġit tal-UE għall-kisba tal-ugwaljanza bejn il-ġeneri

63

Fis-sett ta’ għodod tagħha tal-2018, l-OECD tiddikjara li l-mekkaniżmi ta’ monitoraġġ jippermettu li l-progress jiġi vvalutat, li t-teħid ta’ deċiżjonijiet jittejjeb, u li l-programmi u r-riżorsi jiġu aġġustati biex jinkiseb impatt akbar. Ir-Regolament Finanzjarju tal-UE jistipula li jenħtieġ li l-ilħuq tal-objettivi jiġi mmonitorjat bl-użu ta’ indikaturi tal-prestazzjoni.

64

Il-Kummissjoni tippubblika data dwar l-indikaturi tal-prestazzjoni fid-dikjarazzjonijiet tal-programmi. Dawn l-indikaturi huma stabbiliti fil-leġiżlazzjoni li fuqha huma bbażati l-programmi, jew f’leġiżlazzjoni sekondarja relatata. Aħna vvalutajna jekk id-dikjarazzjonijiet tal-programmi fil-QFP 2014-2020 kinux jinkludu indikaturi għall-monitoraġġ tal-ilħuq tal-objettivi relatati mal-ġeneri.

65

Id-dikjarazzjonijiet tal-programmi ppubblikati fl-2020, li jkopru t-58 programm ta’ nfiq, kien fihom aktar minn 1 000 indikatur. Minn dawn, 29 indikatur minn 5 programmi kienu relatati mal-ugwaljanza bejn il-ġeneri. Dawn l-indikaturi jkejlu l-bidliet relatati mal-ġeneri matul iż-żmien – pereżempju, id-differenza bejn il-ġeneri fil-pagi. Minnhom, 19 kienu bbażati wkoll fuq data diżaggregata skont is-sessi – pereżempju, ir-rata ta’ impjieg skont is-sessi. Dawn il-programmi jirrappreżentaw 21.7 % tal-ammont totali tal-QFP 2014-2020. Ara l-Figura 8. Fil-proposti tal-Kummissjoni għall-QFP 2021-2027, mid-29 indikatur relatat mal-ġeneri li identifikajna, 10 biss kienu nżammu.

Il-Kummissjoni ftit li xejn għamlet disponibbli informazzjoni dwar l-impatt kumplessiv tal-baġit tal-UE fuq l-ugwaljanza bejn il-ġeneri

66

L-għoti ta’ informazzjoni lill-pubbliku dwar l-impatt tal-baġit fuq l-ugwaljanza bejn il-ġeneri jappoġġa s-sorveljanza sistematika, u l-obbligu ta’ rendikont³⁷. Dan jista’ jinkludi li l-fondi allokati għall-objettivi tal-ugwaljanza bejn il-ġeneri u li jintużaw għalihom, kif ukoll ir-rappurtar dwar il-prestazzjoni tal-programmi, isiru pubbliċi. Dan jiffaċilita l-iskrutinju parlamentari. Ara l-Kaxxa 2.

67

Iż-żewġ rapporti ewlenin tal-Kummissjoni dwar il-prestazzjoni tal-baġit tal-UE huma d-dikjarazzjonijiet tal-programmi mehmuża mal-abbozz tal-baġit annwali, u r-rapport annwali dwar il-ġestjoni u l-prestazzjoni (AMPR) ippreżentat għall-proċedura annwali ta’ kwittanza. Aħna vvalutajna jekk il-Kummissjoni kinitx irrappurtat dwar l-impatt kumplessiv tal-baġit tal-UE u tal-programmi ta’ finanzjament tagħha fuq l-ugwaljanza bejn il-ġeneri f’dawn iż-żewġ rapporti.

Il-Kummissjoni kienet żiedet l-ammont ta’ informazzjoni relatata mal-ġeneri li takkumpanja l-abbozz tal-baġit tal-UE, iżda ppreżentata b’mod frammentat

68

Xi wħud mid-dikjarazzjonijiet tal-programmi jinkludu taqsima li tirrapporta dwar l-integrazzjoni tal-perspettiva tal-ġeneri. Mit-58 dikjarazzjoni tal-programm ippubblikati fl-2016, l-ewwel sena li fiha ġiet inkluża din l-informazzjoni, 20 kellhom taqsima bħal din; fid-dikjarazzjonijiet tal-programmi ppubblikati fl-2020, dan l-għadd żdied għal 34³⁸. Dan ifisser li 59 % tad-dikjarazzjonijiet tal-programmi għall-programmi ta’ nfiq, li jirrappreżentaw 88 % tal-QFP 2014-2020, issa fihom informazzjoni kwantitattiva jew kwalitattiva relatata mal-ġeneri.

69

Madankollu, aħna sibna dgħufijiet f’din l-informazzjoni. Mill-34 dikjarazzjoni tal-programm ippubblikati fl-2020, li tabilħaqq kien fihom informazzjoni relatata mal-ġeneri, kienu biss 10 (29 %) li pprovdew stimi finanzjarji dwar il-kontribuzzjoni tal-baġit tal-UE għall-ugwaljanza bejn il-ġeneri. Dawn kienu jinkludu programmi taħt il-FSE u l-FEŻR, iżda mhux il-FAEG, il-FAEŻR jew Erasmus+. Madankollu, peress li ma hemm l-ebda sistema komuni għat-traċċar tal-fondi allokati u użati għall-ugwaljanza bejn il-ġeneri taħt il-baġit tal-UE, id-DĠ kienu użaw metodi differenti biex jistmaw il-kontribuzzjoni tal-programmi tagħhom għall-ugwaljanza bejn il-ġeneri. Dan għamilha impossibbli li tiġi kkalkulata kontribuzzjoni totali fil-baġit tal-UE kollu kemm hu. Il-Kummissjoni tittraċċa l-allokazzjoni u l-użu tal-fondi fuq politiki trażversali oħra. Ara l-Kaxxa 3. B’kuntrast ma’ dan, ma kien hemm l-ebda sistema bħal din fis-seħħ għall-ugwaljanza bejn il-ġeneri.

70

Il-Figura 9 tiġbor fil-qosor l-informazzjoni relatata mal-ġeneri ppreżentata fid-dikjarazzjonijiet tal-programmi, inklużi l-objettivi (il-paragrafu 62), l-indikaturi (il-paragrafu 65), u l-istimi finanzjarji relatati mal-ġeneri (il-paragrafu 69).

71

Fl-Istrateġija dwar l-Ugwaljanza bejn il-Ġeneri għall-2020-2025, il-Kummissjoni tieħu l-impenn li “tqis” tkejjel l-infiq relatat mal-ugwaljanza bejn il-ġeneri fil-livell tal-programm fil-QFP 2021-2027. F’Novembru 2020, il-Kummissjoni, il-Kunsill u l-Parlament Ewropew qablu li jenħtieġ li l-Kummissjoni tiżviluppa metodu għall-kejl tal-infiq rilevanti fil-livell tal-programm fil-QFP 2021-2027. Skont dan il-ftehim interistituzzjonali, il-Kummissjoni se timplimenta dan il-metodu, għal ċerti programmi mmaniġġjati b’mod ċentrali bħala test tal-fattibbiltà tiegħu, sa Jannar 2023⁴². Dan ifisser li, fit-terminu medju, il-Kummissjoni mhux se tkun tista’ turi l-ammont ta’ fondi li jintużaw fil-programmi kollha ta’ finanzjament tal-UE biex tiġi appoġġata l-ugwaljanza bejn il-ġeneri.

L-AMPR ftit li xejn kellu informazzjoni dwar ir-riżultati rigward l-ugwaljanza bejn il-ġeneri

72

L-AMPR huwa parti mill-pakkett integrat tal-Kummissjoni ta’ rappurtar finanzjarju u ta’ obbligu ta’ rendikont⁴³. Huwa input ewlieni għall-proċedura annwali ta’ kwittanza. It-Taqsima 1 tal-AMPR tivvaluta l-progress li sar lejn l-ilħuq tal-objettivi ta’ politika. Fir-rapport tagħna dwar il-prestazzjoni tal-baġit tal-UE⁴⁴, aħna ġbidna l-attenzjoni għall-informazzjoni limitata magħmula disponibbli li tirrigwarda l-kontribut tal-programmi ta’ nfiq tal-UE għall-ugwaljanza bejn il-ġeneri.

73

Minn meta ġie ppubblikat l-ewwel AMPR⁴⁵ fl-2016, il-Kummissjoni qatt ma rrappurtat speċifikament dwar l-ugwaljanza bejn il-ġeneri bħala prijorità orizzontali. Lanqas ma pprovdiet xi analiżi f’taqsimiet individwali. B’kuntrast ma’ dan, l-AMPR tabilħaqq jinkludi rappurtar dwar l-infiq fuq prijoritajiet orizzontali oħra. Fl-AMPR tal-2019⁴⁶, il-Kummissjoni ddikjarat li l-objettivi ta’ politika orizzontali kienu jeħtieġu li jiġu integrati aħjar fil-baġit kollu, b’mod partikolari għan-nefqa relatata mal-klima, għall-protezzjoni tal-bijodiversità, u għall-SDGs. L-ugwaljanza bejn il-ġeneri ma ssemmiet bl-ebda mod fl-AMPR.

L-istabbiliment ta’ rekwiżiti legali fid-dettall iffaċilita l-inkorporazzjoni tal-ugwaljanza bejn il-ġeneri fil-programmi

74

Fl-aħħar taqsima tar-rapport, aħna niffukaw fuq programmi individwali u nivvalutaw jekk il-Kummissjoni kinitx ħadet inkunsiderazzjoni l-ugwaljanza bejn il-ġeneri fil-FSE, il-FEŻR u l-FAEŻR, il-FAEG u Erasmus+. Aħna analizzajna jekk kinux twettqu xi analiżijiet tal-ġeneru, u jekk kinux ġew stabbiliti objettivi relatati mal-ġeneri. L-għan tagħna kien li nidentifikaw jekk il-Kummissjoni kinitx kapaċi turi r-riżultati tal-programmi rigward l-ugwaljanza bejn il-ġeneri.

75

Aħna ffukajna fuq dawn il-ħames Fondi mhux biss minħabba s-sinifikat finanzjarju tagħhom fi ħdan il-QFP, iżda wkoll minħabba li dawn għandhom il-potenzjal li jistimulaw it-tkabbir ekonomiku u jikkontribwixxu għall-ugwaljanza bejn il-ġeneri (il-paragrafu 02). Il-FSE jappoġġa proġetti fl-oqsma tal-impjiegi, l-inklużjoni soċjali, l-edukazzjoni u t-taħriġ fl-UE kollha. Il-FEŻR għandu l-għan li jippromwovi żvilupp ibbilanċjat fir-reġjuni differenti tal-UE. Il-FAEŻR jiffoka fuq l-isfidi partikolari li qed jiffaċċjaw iż-żoni rurali tal-UE. Il-FAEG għandu l-għan li jiżgura l-introjtu tal-bdiewa permezz ta’ pagamenti diretti. U Erasmus+ jipprovdi finanzjament mill-UE biex jappoġġa l-edukazzjoni u t-taħriġ bil-għan li jippromwovi t-tkabbir.

Il-Fondi SIE għandhom potenzjal sinifikanti li jikkontribwixxu għall-ugwaljanza bejn il-ġeneri, iżda ftit li xejn sibna informazzjoni dwar ir-riżultati għall-perjodu tal-QFP 2014-2020

76

Aktar minn nofs il-finanzjament mill-UE jitwassal permezz tal-ħames Fondi SIE. Dawn il-Fondi huma mmaniġġjati b’mod konġunt mill-Kummissjoni u mill-Istati Membri. Aħna awditjajna l-FSE, il-FEŻR u l-FAEŻR, fi Spanja u fir-Rumanija. Ix-xogħol tagħna kopra l-ftehimiet ta’ sħubija ta’ dawn iż-2 pajjiżi, u 12 mill-programmi tagħhom.

77

Ir-rekwiżiti legali li jikkonċernaw l-ugwaljanza bejn il-ġeneri jvarjaw minn Regolament wieħed speċifiku għal ieħor tal-Fondi SIE. Iżda r-Regolament dwar Dispożizzjonijiet Komuni (RDK)⁴⁷ jistabbilixxi dispożizzjonijiet komuni għall-Fondi SIE fil-QFP 2014-2020. L-Artikolu 7 ta’ dan ir-Regolament jiddikjara li l-Istati Membri u l-Kummissjoni jridu jiżguraw li l-ugwaljanza bejn l-irġiel u n-nisa tiġi promossa, u li l-ugwaljanza bejn il-ġeneri tittieħed inkunsiderazzjoni, matul it-tħejjija, l-implimentazzjoni, il-monitoraġġ u l-evalwazzjoni tal-programmi kollha. Huwa jirrikjedi attivitajiet fl-oqsma kollha biex tinkiseb l-ugwaljanza bejn il-ġeneri billi jintużaw għodod bħal evalwazzjonijiet ex ante u kundizzjonalitajiet ex ante, kumitati ta’ monitoraġġ, kif ukoll proċeduri u kriterji tal-għażla.

78

Il-proposta tal-Kummissjoni għall-RDK il-ġdid għall-QFP 2021-2027 inizjalment ma kien fiha l-ebda dispożizzjoni analoga għal dawk tal-Artikolu 7 tal-RDK 2014-2020. Wara r-reviżjonijiet inizjali, dispożizzjonijiet simili reġgħu ddaħħlu f’verżjoni sussegwenti tad-dokument. L-RDK il-ġdid jirrikjedi wkoll li l-Istati Membri jkollhom fis-seħħ qafas strateġiku nazzjonali dwar l-ugwaljanza bejn il-ġeneri bħala kundizzjoni biex isir użu mill-Fondi SIE meta jsir investiment fit-titjib tal-bilanċ bejn il-ġeneri fis-suq tax-xogħol, il-bilanċ bejn ix-xogħol u l-ħajja privata, jew l-infrastruttura tal-kura tat-tfal.

L-ugwaljanza bejn il-ġeneri tqieset matul it-tħejjija tal-programmi li eżaminajna

79

Għall-programmi li eżaminajna fi Spanja u fir-Rumanija, sibna li l-obbligu li titqies l-ugwaljanza bejn il-ġeneri kien ġie rrispettat aktar ta’ spiss matul il-fażi ta’ tħejjija milli matul il-fażijiet ta’ implimentazzjoni u ta’ monitoraġġ. Il-programmi kollha kien fihom analiżi tal-ġeneru, u l-ugwaljanza bejn il-ġeneri kienet ittieħdet inkunsiderazzjoni fit-tfassil tagħhom, f’diversi livelli. Barra minn hekk, iż-żewġ Stati Membri kienu wettqu evalwazzjonijiet ex ante ta’ jekk il-miżuri ppjanati kinux probabbli li jirnexxu fil-promozzjoni tal-ugwaljanza bejn il-ġeneri. Aħna sibna għadd ta’ eżempji fejn l-analiżijiet tal-ġeneru kienu ġew inċentivati fil-proċeduri tal-għażla. Ara l-Kaxxa 4.

L-objettivi relatati mal-ġeneri rarament tqiesu fil-programmi li eżaminajna, u ftit li xejn kien hemm informazzjoni disponibbli dwar l-impatt tagħhom fuq l-ugwaljanza bejn il-ġeneri

80

Il-programmi jridu jikkonformaw mal-objettivi ġenerali stabbiliti kemm fil-leġiżlazzjoni speċifika li tirregola l-Fondi li jiffinanzjawhom, kif ukoll fl-RDK. L-Istati Membri jistgħu jinkorporaw l-objettivi proprji tagħhom li huma relatati mal-ġeneri. Spanja, iżda mhux ir-Rumanija, kienet inkludiet objettivi u indikaturi speċifiċi relatati mal-ġeneri għal xi wħud mill-prijoritajiet ta’ investiment taħt il-FSE. Il-Fondi l-oħra li rrieżaminajna ma kien fihom l-ebda objettiv ta’ dan it-tip li kien relatat mal-ġeneri.

81

L-RDK jirrikjedi li kull Stat Membru jippreżenta rapport annwali ta’ implimentazzjoni għal kull programm. Huwa jispeċifika ulterjorment li r-rapporti tal-2016 u tal-2018 irid ikun fihom valutazzjoni tal-azzjoni meħuda biex jiġu promossi l-ugwaljanza bejn il-ġeneri u n-nondiskriminazzjoni.

82

Ir-rapporti għall-programmi kollha magħżula kienu jinkludu taqsima b’data – l-aktar ta’ spiss din kienet kwalitattiva, iżda xi drabi kienet kwantitattiva – dwar azzjoni speċifika meħuda biex tiġi promossa l-ugwaljanza bejn il-ġeneri, u dwar l-arranġamenti fis-seħħ biex jiġi żgurat li l-ugwaljanza bejn il-ġeneri tittieħed inkunsiderazzjoni. Iżda r-rapporti ma kienx fihom informazzjoni dwar ir-riżultati jew l-impatti.

83

Abbażi ta’ dawn ir-rapporti, il-Kummissjoni ppubblikat ukoll rapporti dwar l-implimentazzjoni tal-Fondi SIE fl-2017 u fl-2019. Fl-2018, hija ppubblikat ukoll rapport sommarju ta’ implimentazzjoni li jkopri l-implimentazzjoni tal-programmi taħt il-Fondi SIE mill-2014 sal-2017. Madankollu, dawn ir-rapporti ftit li xejn kien fihom informazzjoni relatata mal-ugwaljanza bejn il-ġeneri.

84

Il-Pjattaforma tad-Data Miftuħa tal-Kummissjoni għall-Fondi SIE tipprovdi data dwar il-parteċipanti f’attivitajiet iffinanzjati. Iżda din id-data ma fiha l-ebda referenza għas-sess. B’konsegwenza ta’ dan, ma hemm l-ebda data konsolidata diżaggregata skont is-sessi li hija disponibbli għall-pubbliku dwar kwalunkwe wieħed mill-indikaturi komuni għal kwalunkwe wieħed mill-Fondi SIE.

Il-pagamenti diretti li ngħataw lill-bdiewa taħt il-FAEG ma kinux iqisu l-kwistjonijiet marbuta mal-ġeneru

85

Il-politika agrikola komuni (PAK) tirrappreżenta aktar minn terz tal-finanzjament mill-UE. Il-FAEG jirrappreżenta madwar tliet kwarti tal-PAK, u jintuża prinċipalment biex jipprovdi appoġġ għall-introjtu lill-bdiewa permezz ta’ pagamenti diretti. Huwa l-akbar programm uniku taħt il-baġit tal-UE, u jirrappreżenta aktar minn EUR 300 biljun fil-QFP 2014-2020.

Ir-Regolament dwar Pagamenti Diretti ma jiħux inkunsiderazzjoni l-ugwaljanza bejn il-ġeneri, u jillimita l-kapaċità tal-Istati Membri li jagħmlu dan

86

Ir-Regolament dwar Pagamenti Diretti 2014-2020 ma jinkludix rekwiżiti legali li jikkonċernaw l-integrazzjoni tal-perspettiva tal-ġeneri jew l-ugwaljanza bejn il-ġeneri. Fl-Opinjoni tagħna rigward il-proposti tal-Kummissjoni għall-PAK għall-perjodu wara l-2020⁴⁸, aħna indikajna li Stat Membru li jkun imħasseb, pereżempju, dwar l-impatt tal-pagamenti diretti fuq il-ġeneru se jkollu “ftit opzjonijiet” biex ibiddel il-mod kif is-sussidji jiġu distribwiti, minħabba li t-tfassil tal-pagamenti diretti fil-biċċa l-kbira se jiġi stabbilit mil-leġiżlazzjoni proposta tal-UE.

87

Aħna sibna eżempji ta’ dan il-punt fi tnejn mill-erba’ studji tal-każijiet imwettqa mill-espert tagħna (il-paragrafu 19). L-Andalusija (Spanja) tapplika l-ibbaġitjar skont il-ġeneru fil-baġit reġjonali tagħha. Hija tuża madwar 90 % tal-programmi tagħha biex tippromwovi l-ugwaljanza bejn il-ġeneri. Madankollu, il-Fond Agrikolu ta’ Garanzija tal-Andalusija huwa eskluż, minħabba li s-sistema ta’ pagamenti diretti ma tħalli l-ebda lok għal azzjoni pożittiva fir-rigward tan-nisa⁴⁹. L-Iżvezja tapplika l-ibbaġitjar skont il-ġeneru, u għandha data bażi li turi l-inugwaljanzi fis-settur tal-agrikoltura. Iżda l-awtoritajiet Żvediżi spjegaw li, minħabba li jimplimentaw il-politika aktar milli jfassluha, u peress li l-ibbaġitjar skont il-ġeneru mhuwiex obbligatorju skont ir-Regolament dwar Pagamenti Diretti, huma ma jistgħux jużawh biex jikkoreġu l-inugwaljanzi.

Lakuni fid-data u nuqqas ta’ analiżi tal-ġeneru jġibu magħhom ir-riskju li jiġu perpetwati l-inugwaljanzi bejn il-ġeneri

88

Ir-reviżjonijiet tal-PAK jiġu analizzati fil-valutazzjonijiet tal-impatt, bil-għan li ma jiġux aggravati l-inugwaljanzi bejn il-bdiewa skont l-età, id-daqs tal-azjenda agrikola jew tar-reġjun fl-UE. Ma tingħata l-ebda kunsiderazzjoni espliċita għad-differenzi bejn il-bdiewa rġiel u nisa. Fl-Opinjoni tagħna dwar il-PAK għall-perjodu wara l-2020 (il-paragrafu 86), aħna osservajna li l-Kummissjoni kienet qieset l-ugwaljanza bejn il-ġeneri b’rabta mal-SDGs fil-valutazzjoni tal-impatt tagħha, iżda li dan kien deher li ftit li xejn kellu impatt fuq il-proposta.

89

Fl-Opinjoni tagħna, aħna kkritikajna wkoll in-nuqqas ta’ informazzjoni preċiża dwar l-introjtu tal-unitajiet domestiċi tal-bdiewa u n-nuqqas ta’ kwalunkwe rekwiżit għall-Istati Membri biex jikkumpilaw statistika dwar l-introjtu disponibbli tal-azjendi agrikoli. In-nuqqas ta’ disponibbiltà ta’ tali statistika ripartita skont is-sessi hija wkoll lakuna kbira fid-data meta jiġu analizzati l-effetti tal-pagamenti diretti fuq l-ugwaljanza bejn il-ġeneri.

90

Lakuna kbira oħra fid-data hija n-nuqqas ta’ statistika ripartita skont is-sessi dwar ir-riċevituri ta’ pagamenti diretti. Ir-Regolament dwar il-FAEG ma jinkludi l-ebda rekwiżit biex tiġi pprovduta tali statistika. Il-Kummissjoni ma kellhiex data preċiża dwar il-proporzjonijiet tal-pagamenti li jingħataw lin-nisa u lill-irġiel. Madankollu, fl-istudju tal-każ imwettaq mill-espert tagħna ġie osservat li l-Bord Żvediż tal-Agrikoltura għandu data li tindika li, fl-2019, 16 % tal-applikanti fl-Iżvezja kienu nisa, iżda kienu rċevew biss 7 % tal-appoġġ għall-pagamenti. U fl-Irlanda, skont l-Assoċjazzjoni tal-Bdiewa Irlandiżi, fl-2019 in-nisa kellhom is-sjieda ta’ 10 % tal-art eliġibbli u rċevew biss 8 % tal-pagamenti⁵⁰. Peress li l-pagamenti diretti huma pagamenti bbażati fuq l-erja li jiġu indirizzati lill-bdiewa b’art li tkun għad-dispożizzjoni tagħhom għal attività agrikola (“azjendi”), hemm bosta fatturi li jistgħu jispjegaw dawn iċ-ċifri.

91

Studju li ġie kkummissjonat mill-Parlament Ewropew fl-2019⁵¹ osserva li l-bdiewa nisa għandhom sinifikattivament inqas aċċess għall-art u għal assi produttivi oħra, kif ukoll kontroll fuqhom u sjieda tagħhom, meta mqabbla mal-kontropartijiet tagħhom li huma rġiel. Skont il-Kumitat tal-Organizzazzjonijiet Agrikoli Professjonali⁵², huwa diffiċli għan-nisa li jkollhom aċċess għal self. L-Eurostat ma għandux informazzjoni diżaggregata skont is-sessi dwar is-sjieda tal-azjendi agrikoli, iżda jipproduċi data dwar id-detenturi tal-azjendi agrikoli. Id-detenturi jistgħu jkunu s-sidien tal-azjenda agrikola, iżda jistgħu wkoll jikruha, ikunu d-detenturi tal-kirja, jew ikunu l-fiduċjarji. Fl-2016, id-data pprovduta mill-Eurostat turi li madwar 30 % biss tad-detenturi tal-azjendi agrikoli fl-Ewropa kienu nisa⁵³.

92

Id-data pprovduta mill-Eurostat turi wkoll li n-nisa għandhom it-tendenza li jkollhom azjendi iżgħar: fl-2016, in-nisa kellhom biss 16 % tal-azjendi akbar, meta mqabbla ma’ 35 % tal-azjendi iżgħar⁵⁴. Fl-2017, il-Kummissjoni stmat li l-output għal kull azjenda kien ħafna inqas għal bdiewa nisa (ftit inqas minn EUR 12 000 fl-2013) milli għal bdiewa rġiel (kważi EUR 40 000). Hija stmat ukoll li l-art ikkontrollata mill-bdiewa nisa kienet ħafna inqas (12 %) minn dik ikkontrollata mill-irġiel (61 %, il-bqija hija miżmuma minn kumpaniji)⁵⁵. Fl-Opinjoni tagħna dwar il-PAK għall-perjodu wara l-2020, aħna osservajna li ċ-ċifri tal-Kummissjoni “jissuġġerixxu li l-irġiel jirċievu madwar tlieta minn kull ħamsa ta’ tali sussidji [jiġifieri appoġġ għall-introjtu lill-bdiewa], filwaqt li n-nisa jirċievu wieħed minn kull tmienja, u l-kumpaniji jirċievu l-bqija”.

93

Dan kollu ta’ hawn fuq jissuġġerixxi li hemm ħtieġa ċara għal analiżi tal-ġeneru fir-rigward tal-appoġġ għall-introjtu mħallas lill-bdiewa permezz ta’ pagamenti diretti, inklużi d-distribuzzjoni tal-introjtu u r-relazzjoni tiegħu mas-sjieda tal-art, l-art eliġibbli, u r-riċevituri tal-pagamenti. Dan se jirrikjedi li tinġabar u tiġi disseminata data usa’ dwar in-nisa fil-biedja. Fl-2017 il-Parlament Ewropew⁵⁶ kien diġà appella lill-Kummissjoni u lill-Istati Membri biex ikejlu l-kontribut tan-nisa għall-introjtu rurali u biex jidentifikaw ir-rwoli tan-nisa fl-agrikoltura. Huwa enfasizza wkoll il-ħtieġa li l-Istati Membri jipprovdu statistika aġġornata dwar is-sjieda tal-art fost in-nisa.

Il-Kummissjoni ma ħaditx inkunsiderazzjoni l-ugwaljanza bejn il-ġeneri fl-aspetti kollha ta’ Erasmus+

94

Erasmus+ huwa l-programm tal-UE li jappoġġa l-edukazzjoni, it-taħriġ, iż-żgħażagħ u l-isport. Il-komponent tal-mobbiltà tal-programm jagħti lill-istudenti u lill-persunal tat-tagħlim l-opportunità li jiksbu ħiliet billi jistudjaw, jaħdmu u jagħmlu volontarjat barra minn pajjiżhom.

95

Il-premessi tar-Regolament li jirregola l-Erasmus+ fil-QFP 2014-2020 jiddikjaraw li l-objettivi tal-programm jinkludu l-promozzjoni tal-ugwaljanza bejn l-irġiel u n-nisa. Għalkemm fit-test prinċipali tar-Regolament ma hemm l-ebda rekwiżit legali vinkolanti dwar l-integrazzjoni tal-perspettiva tal-ġeneri jew il-ġbir ta’ data diżaggregata skont is-sessi, l-Anness I fih rekwiżit biex tinġabar data diżaggregata skont is-sessi għall-2 indikaturi mill-25 indikatur ewlieni tal-programm.

96

Il-proposta leġiżlattiva għall-programm Erasmus+ fil-QFP 2021-2027 inizjalment ma kien fiha l-ebda dispożizzjoni legali dwar l-integrazzjoni tal-perspettiva tal-ġeneri u lanqas ma kienet tirrikjedi li tinġabar xi data diżaggregata skont is-sessi. Madankollu, il-Parlament Ewropew ippropona emenda⁵⁷ li tirrikjedi li l-indikaturi kwantitattivi kollha għal Erasmus+ jiġu ripartiti skont is-sessi.

Il-Kummissjoni ftit li xejn tat kunsiderazzjoni għall-ugwaljanza bejn il-ġeneri matul it-tħejjija tal-programm

97

Il-valutazzjoni tal-impatt imwettqa mill-Kummissjoni għall-programm Erasmus+ fil-QFP 2014-2020 ħadet inkunsiderazzjoni l-ugwaljanza bejn il-ġeneri, iżda b’mod limitat biss. Din sempliċiment kien fiha tabella b’deskrizzjoni tal-impatti mistennija ta’ kull proposta ta’ politika fuq l-ugwaljanza bejn il-ġeneri, iżda mingħajr kwalunkwe analiżi xierqa tal-ħtiġijiet tal-ġeneri u tal-impatti fuq il-ġeneri.

98

Fil-valutazzjoni tal-impatt għall-QFP 2021-2027, l-ugwaljanza bejn il-ġeneri ġiet enfasizzata bħala waħda mill-kwistjonijiet li jkunu jeħtieġu jiġu indirizzati mill-programm Erasmus+. L-ugwaljanza bejn il-ġeneri ġiet enfasizzata wkoll bħala sfida fil-konsultazzjoni pubblika miftuħa tal-2017 dwar il-futur ta’ Erasmus+. Għaldaqstant kien hemm ħtieġa identifikata b’mod ċar li l-ugwaljanza bejn il-ġeneri tittieħed inkunsiderazzjoni fil-programm Erasmus+. Madankollu, fil-proposta leġiżlattiva l-Kummissjoni pproponiet biss li jenħtieġ li l-ugwaljanza bejn il-ġeneri tiġi promossa b’mod attiv f’qasam uniku tal-programm Erasmus+, dak tal-“Isport”.

99

Il-Kummissjoni għandha d-data meħtieġa biex twettaq analiżi tal-ġeneru jew evalwazzjoni tal-bilanċ bejn il-ġeneri, inkluż skont il-qasam ta’ studju, tal-programm Erasmus. Madankollu, ir-Rapport Annwali 2019 ta’ Erasmus+ ma fihx informazzjoni dwar l-impatt fuq il-ġeneru jew ir-riżultati rigward il-ġeneru, jew kwalunkwe data diżaggregata skont is-sessi. Isiru referenzi għall-għadd totali ta’ studenti jew parteċipanti. Iżda dawn l-għedud mhumiex ripartiti skont is-sessi.

100

Fid-dikjarazzjonijiet tal-programmi ippubblikati fl-2020, il-Kummissjoni ddikjarat li l-bilanċ bejn il-ġeneri tal-parteċipanti ta’ Erasmus+ sa dak il-punt kien “eċċellenti”, mingħajr ma pprovdiet l-ebda ċifra. Hija waslet għal din il-konklużjoni minkejja studju tal-2019, li wkoll kien twettaq mill-Kummissjoni⁵⁸, li jindika l-eżistenza ta’ disparità sinifikanti bejn il-ġeneri f’Erasmus+, fejn sab li jipparteċipaw aktar nisa milli rġiel. Id-data l-aktar reċenti disponibbli mill-Kummissjoni⁵⁹ turi li fil-perjodu 2014-2018 kien hemm differenzi sinifikanti bejn il-ġeneri fost l-oqsma ta’ studju. Pereżempju, fil-qasam tal-IT, kien hemm madwar darbtejn u nofs aktar parteċipanti rġiel milli nisa, filwaqt li fis-suġġetti tal-arti u l-istudji umanistiċi, kien hemm ħafna aktar parteċipanti nisa. Dan jissuġġerixxi li hemm ħtieġa li l-ġeneru jittieħed inkunsiderazzjoni fl-ippjanar tal-programm Erasmus+, u li jitwettqu analiżijiet wiesgħa li jmorru lil hinn mill-għadd kumplessiv ta’ parteċipanti, ripartiti skont l-oqsma speċifiċi.

Konklużjonijiet u rakkomandazzjonijiet

101

B’mod ġenerali, l-integrazzjoni tal-perspettiva tal-ġeneri għadha ma ġietx applikata fil-baġit kollu tal-UE. Il-qafas għall-appoġġ tal-integrazzjoni tal-perspettiva tal-ġeneri fil-baġit kollu tal-UE għadu mhuwiex kompletament fis-seħħ. Sibna li ċ-ċiklu baġitarju tal-UE ma kienx jieħu inkunsiderazzjoni l-ugwaljanza bejn il-ġeneri b’mod adegwat. Aħna nikkonkludu li l-Kummissjoni għadha ma ssodisfatx l-impenn tagħha għall-integrazzjoni tal-perspettiva tal-ġeneri fil-baġit tal-UE.

102

B’mod aktar speċifiku, sibna li l-istrateġija tal-Kummissjoni dwar l-ugwaljanza bejn il-ġeneri ma kinitx tippromwovi suffiċjentement l-użu tal-integrazzjoni tal-perspettiva tal-ġeneri. Għall-perjodu 2016-2019, il-Kummissjoni ssostitwiet l-istrateġija preċedenti tagħha dwar l-ugwaljanza bejn il-ġeneri b’dokument mhux vinkolanti li ma kienx jinkludi pjan għall-implimentazzjoni u l-monitoraġġ tal-integrazzjoni tal-perspettiva tal-ġeneri. L-Istrateġija l-ġdida dwar l-Ugwaljanza bejn il-Ġeneri għall-2020-2025 żiedet l-impenn tal-Kummissjoni għall-integrazzjoni tal-perspettiva tal-ġeneri, iżda l-prerekwiżiti fundamentali u azzjonijiet speċifiċi għadhom neqsin (il-paragrafi 25 sa 35).

103

Aħna sibna li l-qafas istituzzjonali tal-Kummissjoni qed jissaħħaħ, iżda għadu ma jappoġġax bis-sħiħ l-implimentazzjoni tal-integrazzjoni tal-perspettiva tal-ġeneri Il-Kummissjoni 2014-2019 ma stabbilietx il-mekkaniżmi meħtieġa għall-implimentazzjoni u l-monitoraġġ tal-integrazzjoni tal-perspettiva tal-ġeneri. Hija ma pprovdietx lid-DĠ taħriġ jew għarfien espert suffiċjenti biex jimplimentaw l-integrazzjoni tal-perspettiva tal-ġeneri b’mod effettiv. Il-Kummissjoni 2019-2024 iċċarat ir-rwoli u r-responsabbiltajiet relatati mal-integrazzjoni tal-ugwaljanza. L-arranġamenti ġodda jagħtu rwol ċentrali lis-Segretarjat Ġenerali, li ħa l-impenn li jiżgura li l-ugwaljanza tittieħed inkunsiderazzjoni fit-tfassil tal-politika. Iżda d-DĠ BUDG, li huwa inkarigat mill-ġestjoni tal-baġit tal-UE u li jista’ jkollu rwol ewlieni fir-rigward tal-integrazzjoni tal-perspettiva tal-ġeneri fl-ibbaġitjar tal-UE, ma ġiex assenjat responsabbiltajiet li huma importanti b’mod komparabbli. Il-Kummissjoni qed tippjana li tiżviluppa strateġija għal taħriġ dwar l-integrazzjoni tal-ugwaljanza (il-paragrafi 36 sa 48).

Rakkomandazzjoni 1 – Tisħiħ tal-qafas istituzzjonali tal-Kummissjoni

Biex il-qafas istituzzjonali għall-appoġġ tal-integrazzjoni tal-perspettiva tal-ġeneri jissaħħaħ, u biex l-impenn tagħha għall-integrazzjoni tal-perspettiva tal-ġeneri jiġi kkonkretizzat f’azzjonijiet speċifiċi, jenħtieġ li l-Kummissjoni:

1. tiċċara r-rwoli rigward l-integrazzjoni tal-perspettiva tal-ġeneri fl-oqsma kollha ta’ politika, tinnomina membri tal-persunal f’kull DĠ, u tfassal pjanijiet għall-implimentazzjoni tal-integrazzjoni tal-perspettiva tal-ġeneri f’kull qasam ta’ politika;
2. tiżgura li d-DĠ BUDG imexxi, jikkoordina u jimmonitorja l-integrazzjoni tal-perspettiva tal-ġeneri fil-baġit tal-UE (jiġifieri l-ibbaġitjar skont il-ġeneru) b’mod effettiv;
3. tagħmel disponibbli taħriġ dwar l-integrazzjoni tal-perspettiva tal-ġeneri għall-persunal kollu; u
4. tiżgura li d-DĠ jikkondividu informazzjoni u prattiki u jagħmlu użu konsistenti mill-għodod u mill-għarfien espert disponibbli meta jkunu qed jimplimentaw l-integrazzjoni tal-perspettiva tal-ġeneri, inklużi dawk tal-EIGE.

Data mmirata għall-implimentazzjoni: sa Diċembru 2021.

104

Sibna li ċ-ċiklu baġitarju tal-UE ma kienx jieħu inkunsiderazzjoni l-ugwaljanza bejn il-ġeneri b’mod adegwat. Il-Kummissjoni ftit li xejn tat attenzjoni għall-analiżi tal-ġeneru tal-politiki u l-programmi li eżaminajna. Mit-tmien valutazzjonijiet tal-impatt li rrieżaminajna, il-FSE+ kien fih analiżi tal-ġeneru li kienet limitata, u l-valutazzjoni tal-impatt tal-PAK kienet tipprovdi deskrizzjoni qasira tas-sitwazzjoni tan-nisa fiż-żoni rurali. Aħna sibna li l-linji gwida tal-Kummissjoni għall-valutazzjoni tal-impatt ekonomiku, soċjali u ambjentali potenzjali tal-proposti leġiżlattivi ma kinux speċifiċi b’mod suffiċjenti, u ma kinux jiżguraw li l-ugwaljanza bejn il-ġeneri tittieħed inkunsiderazzjoni b’mod xieraq. Fil-fehma tagħna, l-użu tal-analiżijiet tal-ġeneru huwa kruċjali biex jinkiseb progress lejn l-ugwaljanza bejn il-ġeneri (il-paragrafi 50 sa 55).

Rakkomandazzjoni 2 – Titwettaq analiżi tal-ġeneru

Biex tinkorpora aħjar l-ugwaljanza bejn il-ġeneri fiċ-ċiklu baġitarju tal-UE, jenħtieġ li l-Kummissjoni:

1. taġġorna l-linji gwida tagħha għal regolamentazzjoni aħjar għall-valutazzjoni tal-impatt ekonomiku, soċjali u ambjentali potenzjali tal-proposti leġiżlattivi biex issaħħaħ l-analiżi tal-impatti fuq il-ġeneri; u

Data mmirata għall-implimentazzjoni: sa Diċembru 2021.

2. twettaq analiżijiet tal-ġeneru fir-rigward tal-ħtiġijiet u l-impatti għal programmi u strumenti ta’ finanzjament tal-UE, u tirrapporta dwar ir-riżultati ta’ dawn l-analiżijiet, jew tispjega r-raġunijiet għalfejn ma wettqithomx, fil-valutazzjonijiet tal-impatt, fl-evalwazzjonijiet jew fir-rappurtar dwar il-prestazzjoni.

Data mmirata għall-implimentazzjoni: minn Jannar 2022.

105

B’mod ġenerali, fil-Fondi li rrieżaminajna ftit li xejn sibna evidenza li tissuġġerixxi li l-Kummissjoni kienet użat data diżaggregata skont is-sessi b’mod sistematiku fl-analiżi tal-ġeneru (il-paragrafi 57 sa 59). Għall-programmi awditjati, sibna li ma hemm l-ebda data konsolidata diżaggregata skont is-sessi li hija disponibbli għall-pubbliku dwar kwalunkwe wieħed mill-indikaturi komuni għal kwalunkwe wieħed mill-Fondi SIE (il-paragrafu 84). Aħna sibna lakuni kbar fid-data f’dak li jirrigwarda l-biedja, minħabba n-nuqqas ta’ statistika ripartita skont is-sessi dwar id-distribuzzjoni tal-introjtu tal-azjendi agrikoli, is-sjieda tal-art u r-riċevituri ta’ pagamenti diretti taħt il-FAEG (il-paragrafi 89 sa 93). Barra minn hekk, fir-rappurtar għal Erasmus+, isiru referenzi għall-għadd totali ta’ studenti jew parteċipanti, iżda dawn l-għedud ma jiġux ripartiti skont is-sessi, minkejja li din l-informazzjoni tkun disponibbli (il-paragrafu 99).

Rakkomandazzjoni 3 – Tinġabar u tiġi analizzata d-data diżaggregata skont is-sessi

Biex tipprovdi bażi aħjar għall-analiżijiet tal-ġeneru, u biex tippermetti li jitkejlu d-differenzi fis-sitwazzjoni tan-nisa u l-irġiel u li l-impatti tal-integrazzjoni tal-perspettiva tal-ġeneri jiġu mmonitorjati u rrappurtati, jenħtieġ li l-Kummissjoni:

1. b’mod sistematiku, tiġbor u tanalizza d-data diżaggregata skont is-sessi eżistenti għall-programmi ta’ finanzjament tal-UE li jkunu taħt ġestjoni diretta, kif ukoll tirrapporta dwarha;
2. b’mod sistematiku, tikkonsolida u tanalizza l-informazzjoni pprovduta mill-Istati Membri f’konformità mar-rekwiżiti legali tal-programmi ta’ finanzjament tal-UE taħt ġestjoni kondiviża, kif ukoll tirrapporta dwarha; u
3. tinkludi, fil-proposti leġiżlattivi li jmiss, ir-rekwiżit li tinġabar u tiġi rrappurtata b’mod sistematiku data diżaggregata skont is-sessi għall-programmi ta’ finanzjament tal-UE.

Data mmirata għall-implimentazzjoni: minn Jannar 2022.

106

Aħna sibna li l-Kummissjoni stabbiliet ftit objettivi li huma espliċitament relatati mal-ġeneri. Mit-58 programm ta’ nfiq fil-QFP 2014-2020, 4 biss kellhom referenzi espliċiti għall-promozzjoni tal-ugwaljanza bejn il-ġeneri bħala wieħed mill-objettivi tagħhom. Fil-proposti leġiżlattivi tal-Kummissjoni għall-QFP 2021-2027, żewġ programmi biss kienu jinkludu objettivi b’referenzi espliċiti għall-ugwaljanza bejn il-ġeneri (il-paragrafi 60 sa 62).

107

Il-Kummissjoni ma mmonitorjatx b’mod effettiv il-kontribuzzjoni tal-baġit tal-UE għall-kisba tal-ugwaljanza bejn il-ġeneri. Minn aktar minn 1 000 indikatur fid-dikjarazzjonijiet tal-programmi ppubblikati fl-2020, aħna sibna 29 indikatur relatat mal-ġeneri minn 5 programmi. Mill-ħames programmi li rrieżaminajna, il-FEŻR u Erasmus+ biss kellhom xi indikaturi relatati mal-ġeneri. Huwa probabbli li l-QFP 2021-2027 se jkollu saħansitra inqas indikaturi ta’ dan it-tip, peress li 10 biss minn dawk li sibna kienu nżammu fil-leġiżlazzjoni proposta (il-paragrafi 63 sa 65). Madankollu, f’oqsma fejn ir-rekwiżiti legali ġew stabbiliti fid-dettall, dan iffaċilita l-inkorporazzjoni tal-ugwaljanza bejn il-ġeneri fil-programmi (il-paragrafi 74 sa 100).

Rakkomandazzjoni 4 – Jintużaw objettivi u indikaturi relatati mal-ġeneri

Biex tittieħed inkunsiderazzjoni aħjar il-prijorità orizzontali tal-ugwaljanza bejn il-ġeneri fil-baġit kollu tal-UE, u biex il-progress li jkun sar ikun jista’ jiġi mmonitorjat, jenħtieġ li l-Kummissjoni:

1. għall-programmi u l-istrumenti ta’ finanzjament tal-UE għall-perjodu 2021-2027, tidentifika u tuża data eżistenti rilevanti dwar l-ugwaljanza bejn il-ġeneri, inklużi indikaturi li għalihom ikun hemm disponibbli data diżaggregata skont is-sessi;
2. għal proposti leġiżlattivi futuri, tinkludi objettivi u indikaturi tal-prestazzjoni relatati mal-ġeneri skont ir-riżultati tal-analiżijiet tal-ġeneru.

Data mmirata għall-implimentazzjoni: minn Jannar 2022.

108

Fiż-żewġ rapporti ewlenin dwar il-prestazzjoni tal-baġit tal-UE: id-dikjarazzjonijiet tal-programmi mehmuża mal-abbozzi tal-baġits ta’ kull sena, u l-AMPR maħruġ għall-kwittanza, il-Kummissjoni ftit li xejn għamlet disponibbli informazzjoni dwar l-impatt kumplessiv tal-baġit tal-UE fuq l-ugwaljanza bejn il-ġeneri. Ma kien hemm l-ebda sistema komuni fis-seħħ għat-traċċar tal-fondi allokati mid-direttorati ġenerali għall-appoġġ tal-ugwaljanza bejn il-ġeneri, u għalhekk id-DĠ BUDG ma setax jasal għal stima kumplessiva ta’ sinifikat tal-kontribuzzjoni tal-baġit tal-UE għall-ugwaljanza bejn il-ġeneri. Aħna nosservaw li f’Novembru 2020 il-Kummissjoni, il-Kunsill u l-Parlament Ewropew qablu li jenħtieġ li l-Kummissjoni tiżviluppa metodu għall-kejl tal-infiq rilevanti fil-livell tal-programm fil-QFP 2021-2027. Skont dan il-ftehim, il-Kummissjoni se timplimenta dan il-metodu, għal ċerti programmi mmaniġġjati b’mod ċentrali bħala test tal-fattibbiltà tiegħu, sa Jannar 2023. Aħna osservajna wkoll li l-Kummissjoni kienet ipproponiet li talloka fondi għal xi wħud mill-kwistjonijiet marbuta mal-politika orizzontali tagħha, iżda mhux għall-ugwaljanza bejn il-ġeneri (il-paragrafi 66 sa 73).

Rakkomandazzjoni 5 – Isir titjib fir-rappurtar dwar l-ugwaljanza bejn il-ġeneri

Biex ittejjeb l-obbligu ta’ rendikont u t-trasparenza baġitarja, u biex tiżgura li tkun disponibbli informazzjoni affidabbli dwar il-fondi allokati u użati fuq l-ugwaljanza bejn il-ġeneri fil-livell tal-programm fil-QFP 2021-2027, jenħtieġ li l-Kummissjoni:

1. tiżviluppa sistema robusta għat-traċċar tal-fondi li jiġu allokati u użati għall-appoġġ tal-ugwaljanza bejn il-ġeneri, li tista’ tiġi applikata għall-programmi ta’ finanzjament kollha tal-UE, inkluża l-Faċilità għall-Irkupru u r-Reżiljenza;

Data mmirata għall-implimentazzjoni: sa Diċembru 2022.

2. tirrapporta kull sena, fl-AMPR u fl-abbozz ta’ baġit, dwar ir-riżultati miksuba f’termini ta’ ugwaljanza bejn il-ġeneri, u dwar l-ammont ta’ fondi allokati u użati għall-appoġġ tal-ugwaljanza bejn il-ġeneri fil-programmi kollha ta’ finanzjament tal-UE, inkluża l-Faċilità għall-Irkupru u r-Reżiljenza; u

Data mmirata għall-implimentazzjoni: progressivament, minn Jannar 2024 sakemm tinkiseb kopertura sħiħa tal-programmi ta’ finanzjament kollha tal-UE.

3. tanalizza x-xerqien li perċentwal tal-baġit tal-UE jiġi propost biex jintuża għall-appoġġ tal-ugwaljanza bejn il-ġeneri.

Data mmirata għall-implimentazzjoni: meta jitħejjew il-proposti għal wara l-2027.

109

Aħna nosservaw li hemm impenn biex l-ugwaljanza bejn il-ġeneri tittieħed inkunsiderazzjoni taħt il-Faċilità għall-Irkupru u r-Reżiljenza, li hija l-akbar parti tal-istrument Next Generation EU. Se jkunu meħtieġa pjanijiet nazzjonali għall-irkupru u r-reżiljenza biex jispjegaw kif il-miżuri proposti huma mistennija jikkontribwixxu għall-ugwaljanza bejn il-ġeneri u l-opportunitajiet indaqs għal kulħadd, kif ukoll għall-integrazzjoni ta’ dawn l-objettivi. Madankollu, in-nuqqas ta’ indikaturi komuni se jagħmilha diffiċli biex ir-riżultati, inklużi dawk rigward l-ugwaljanza bejn il-ġeneri, jiġu mmonitorjati u jingħataw segwitu (il-paragrafu 56).

Rakkomandazzjoni 6 – Jiġi vvalutat jekk il-Faċilità għall-Irkupru u r-Reżiljenza tindirizzax l-ugwaljanza bejn il-ġeneri, u jiġi rrappurtat dwar dan

Jenħtieġ li l-Kummissjoni tivvaluta l-miżuri proposti inklużi fil-pjanijiet għall-irkupru u r-reżiljenza tal-Istati Membri u, sussegwentement, tirrapporta dwar jekk dawn ikkontribwewx għall-ugwaljanza bejn il-ġeneri.

Data mmirata għall-implimentazzjoni: minn Mejju 2021.

Dan ir-Rapport ġie adottat mill-Awla V, immexxija mis-Sur Tony Murphy, Membru tal-Qorti tal-Awdituri, fil-Lussemburgu fl-4 ta’ Mejju 2021.

Abbrevjazzjonijiet

AMPR: Rapport annwali dwar il-ġestjoni u l-prestazzjoni

DĠ AGRI: Id-Direttorat Ġenerali tal-Kummissjoni Ewropea għall-Agrikoltura u l-Iżvilupp Rurali

DĠ BUDG: Id-Direttorat Ġenerali tal-Kummissjoni Ewropea għall-Baġit

DĠ DEVCO: Id-Direttorat Ġenerali tal-Kummissjoni Ewropea għall-Kooperazzjoni Internazzjonali u l-Iżvilupp

DĠ EAC: Id-Direttorat Ġenerali tal-Kummissjoni Ewropea għall-Edukazzjoni, iż-Żgħażagħ, l-Isport u l-Kultura

DĠ EMPL: Id-Direttorat Ġenerali tal-Impjiegi, l-Affarijiet Soċjali u l-Inklużjoni tal-Kummissjoni Ewropea

DĠ JUST: Id-Direttorat Ġenerali tal-Kummissjoni Ewropea għall-Ġustizzja u l-Konsumaturi

DĠ REGIO: Id-Direttorat Ġenerali tal-Kummissjoni Ewropea għall-Politika Reġjonali u Urbana

EIGE: L-Istitut Ewropew għall-Ugwaljanza bejn is-Sessi

Eurostat: L-Uffiċċju tal-Istatistika tal-Unjoni Ewropea

FAEG: Il-Fond Agrikolu Ewropew ta’ Garanzija

FAEŻR: Il-Fond Agrikolu Ewropew għall-Iżvilupp Rurali

FEŻR: Il-Fond Ewropew għall-Iżvilupp Reġjonali

FSE: Il-Fond Soċjali Ewropew

FSE+: Il-Fond Soċjali Ewropew Plus

Il-Fondi SIE: Il-Fondi Strutturali u ta’ Investiment Ewropej

ISG: Grupp interservizzi dwar l-ugwaljanza bejn il-ġeneri

OECD: L-Organizzazzjoni għall-Kooperazzjoni u l-Iżvilupp Ekonomiċi

QFP: Qafas finanzjarju pluriennali

REC: Drittijiet, Ugwaljanza u Ċittadinanza

SDGs: Għanijiet ta’ Żvilupp Sostenibbli

SWD: Dokument ta’ ħidma awtonomu tal-persunal

Glossarju

Analiżi tal-ġeneru: Eżaminar tad-differenzi fil-kundizzjonijiet u fil-ħtiġijiet bejn in-nisa u l-irġiel (valutazzjoni tal-ħtiġijiet tal-ġeneri) u l-konsegwenzi (probabbli) ta’ politika jew programm fuq in-nisa u l-irġiel (valutazzjoni tal-impatt fir-rigward tal-ġeneri).

Data diżaggregata skont is-sessi: Data miġbura u ttabulata separatament għan-nisa u l-irġiel, li tippermetti li jiġu kkalkulati d-differenzi bejn in-nisa u l-irġiel, f’termini ta’ dimensjonijiet soċjali u ekonomiċi varji.

Erasmus+: Programm tal-UE li jappoġġa l-edukazzjoni, it-taħriġ, iż-żgħażagħ u l-isport fl-Ewropa, prinċipalment billi jagħti lill-istudenti universitarji l-opportunità li jistudjaw u jiksbu esperjenza barra minn pajjiżhom.

Ġeneru: Kunċett soċjali u kulturali li jimmarka distinzjoni bejn l-attributi tan-nisa u tal-irġiel, kif ukoll tal-bniet u tas-subien, u għaldaqstant jipperċepixxi li n-nisa u l-irġiel għandhom ċerti rwoli u responsabbiltajiet separati.

Ġestjoni kondiviża: Metodu ta’ kif il-baġit tal-UE jintefaq fejn, għall-kuntrarju ta’ dak li jseħħ f’ġestjoni diretta, il-Kummissjoni tiddelega lill-Istati Membri iżda tibqa’ finalment responsabbli hi.

Ibbaġitjar skont il-ġeneru: L-applikazzjoni tal-integrazzjoni tal-perspettiva tal-ġeneri fil-livelli kollha tal-proċess baġitarju.

Il-Fond Agrikolu Ewropew għall-Iżvilupp Rurali: Fond tal-UE għall-finanzjament tal-kontribuzzjoni mill-UE għall-programmi tal-iżvilupp rurali.

Il-Fond Agrikolu Ewropew ta’ Garanzija: Fond tal-UE għall-finanzjament ta’ pagamenti diretti favur il-bdiewa u favur miżuri li jirregolaw jew jappoġġaw is-swieq agrikoli.

Il-Fond Ewropew għall-Iżvilupp Reġjonali: Fond tal-UE li jsaħħaħ il-koeżjoni ekonomika u soċjali fl-UE billi jiffinanzja investimenti li jnaqqsu l-iżbilanċi bejn ir-reġjuni.

Il-Fond Soċjali Ewropew: Fond tal-UE għall-ħolqien ta’ opportunitajiet edukattivi u ta’ impjieg kif ukoll għat-titjib tas-sitwazzjoni ta’ persuni li jinsabu f’riskju ta’ faqar.

Il-Fondi Strutturali u ta’ Investiment Ewropej: Il-ħames fondi prinċipali tal-UE li flimkien jipprovdu appoġġ għall-iżvilupp ekonomiku fl-UE kollha: il-Fond Ewropew għall-Iżvilupp Reġjonali, il-Fond Soċjali Ewropew, il-Fond ta’ Koeżjoni, il-Fond Agrikolu Ewropew għall-Iżvilupp Rurali, u l-Fond Ewropew għall-Affarijiet Marittimi u s-Sajd.

Indikaturi relatati mal-ġeneri: Kejl li juri bidliet fir-relazzjonijiet bejn in-nisa u l-irġiel fi ħdan dominju partikolari.

Integrazzjoni tal-perspettiva tal-ġeneri: Il-kwistjonijiet marbuta mal-ugwaljanza bejn il-ġeneri jitqiesu b’mod sistematiku fl-istadji kollha fiċ-ċiklu tal-ħajja tal-politiki, l-istrumenti, il-programmi u l-fondi.

Kwittanza: Deċiżjoni annwali li tittieħed mill-Parlament Ewropew u li permezz tagħha l-Kummissjoni tingħata l-approvazzjoni finali għall-mod kif ikun ġie implimentat il-baġit.

Pagamenti diretti: Pagament ta’ appoġġ għall-agrikoltura li jsir direttament lill-bdiewa.

Qafas finanzjarju pluriennali: Il-pjan ta’ nfiq tal-UE li jistabbilixxi, ġeneralment għal perjodu ta’ seba’ snin, il-prijoritajiet (fuq il-bażi tal-objettivi ta’ politika) u l-limiti massimi. Huwa jipprovdi l-istruttura li fi ħdanha jiġu stabbiliti l-baġits annwali tal-UE, u jillimita l-ammont li jintefaq għal kull kategorija ta’ nfiq.

Rapport annwali dwar il-ġestjoni u l-prestazzjoni: Rapport li l-Kummissjoni tħejji kull sena dwar il-ġestjoni tagħha tal-baġit tal-UE u tar-riżultati miksuba.

Regolament dwar Dispożizzjonijiet Komuni: Ir-regolament li jistabbilixxi r-regoli li japplikaw għall-ħames Fondi Strutturali u ta’ Investiment Ewropej kollha kemm huma.

Regolamentazzjoni aħjar: Kunċett li jiggwida t-tfassil tal-liġijiet u tal-politika tal-UE, abbażi tal-prinċipji li jenħtieġ li r-regolamentazzjoni tilħaq l-objettivi tagħha bi spiża minima u tkun imfassla b’mod trasparenti u bbażat fuq l-evidenza bl-involviment taċ-ċittadini u tal-partijiet ikkonċernati.

Riċevitur: Persuna fiżika jew ġuridika li tirċievi għotja jew selfa mill-baġit tal-UE jew li essenzjalment tibbenefika minn attività ffinanzjata mill-UE.

Ugwaljanza bejn il-ġeneri: Il-prinċipju li n-nisa u l-irġiel, kif ukoll il-bniet u s-subien, għandu jkollhom l-istess drittijiet, libertajiet u opportunitajiet.

Valutazzjoni tal-impatt: Analiżi tal-effetti probabbli (ex ante) jew reali (ex post) ta’ inizjattiva ta’ politika jew ta’ tip ieħor ta’ azzjoni.

Tim tal-awditjar:

Ir-rapporti speċjali tal-QEA jippreżentaw ir-riżultati tal-awditi li twettaq ta’ politiki u programmi tal-UE, jew ta’ suġġetti relatati mal-ġestjoni minn oqsma baġitarji speċifiċi. Il-QEA tagħżel u tfassal dawn il-kompiti tal-awditjar bil-għan li tħalli impatt massimu b’kunsiderazzjoni tar-riskji għall-prestazzjoni jew għall-konformità, il-livell ta’ introjtu jew ta’ nfiq involut, l-iżviluppi futuri u l-interess politiku u pubbliku.

Dan l-awditu tal-prestazzjoni twettaq mill-Awla V tal-Awditjar, Finanzjament u amministrazzjoni tal-UE, li hija mmexxija minn Tony Murphy, Membru tal-QEA. L-awditu tmexxa minn Eva Lindström, Membru tal-QEA, li ngħatat appoġġ minn Katharina Bryan, Kap tal-Kabinett; Johan Stalhammar, Attaché tal-Kabinett; Karin Andersson, Assistenta tal-Kabinett; Amanda Ramer, Trainee tal-Kabinett; Margit Spindelegger, Maniġer Prinċipali; Elisa Gómez, Kap Konġunt tal-Kompitu; Rogelio Abarquero Grossi, Kap Konġunt tal-Kompitu; Giuseppe Diana u Marilena Elena Friguras, Awdituri; Quirino Mealha, Espert Nazzjonali Sekondat; Joniada Goçaj u Thomas Hebenstreit, Trainees; Jesús Nieto Muñoz ipprovda appoġġ illustrattiv; Richard Moore pprovda appoġġ lingwistiku; Emanuele Fossati u Danilo De Pascalis ipprovdew appoġġ fl-IT; Bogomil Kovachev ipprovda appoġġ statistiku; Valérie Tempez‑Erasmi u Manuela Magliocca pprovdew assistenza segretarjali.

Noti finali

¹ Pereżempju: McKinsey Global Institute, How advancing women’s equality can add $12 trillion to global growth, Settembru 2015; il-Forum Ekonomiku Dinji, Global Gender Gap Report 2020, Diċembru 2019; l-FMI, Gender Inequality and Economic Growth: Evidence from Industry-Level Data, Lulju 2020; l-FMI, Women, Work, and the Economy: Macroeconomic Gains from Gender Equity, Diċembru 2013; Åsa Löfström, l-Università ta’ Umeå, Gender equality, economic growth and employment.

² COM(2020) 152 final.

³ L-EIGE, Economic Benefits of Gender Equality in the European Union.

⁴ Il-Kummissjoni Ewropea, Economic sectors at risk due to COVID-19 disruptions: will men and women in the EU be affected similarly?, 2020; il-Kummissjoni Ewropea, The impact of sex and gender in the COVID-19 pandemic, 2020.

⁵ Ir-Riżoluzzjoni tal-Parlament Ewropew tal-21 ta’ Jannar 2021: Il-perspettiva tal-ġeneru fil-kriżi tal-COVID-19 u fil-perjodu ta’ wara l-kriżi.

⁶ Pereżempju: il-Parlament Ewropew, Backlash in Gender Equality and Women’s and Girls’ Rights, Ġunju 2018; UN Women, Democratic backsliding and the backlash against women’s rights: Understanding the current challenges for feminist politics; l-EIGE, Beijing + 25: the fifth review of the implementation of the Beijing Platform for Action in the EU Member States, 2020.

⁷ COM(2020) 152 final: Unjoni ta’ Ugwaljanza: Strateġija dwar l-Ugwaljanza Bejn il-Ġeneri għall-2020-2025.

⁸ L-EIGE, Gender Equality Index. View countries. Edizzjoni 2020.

⁹ SWD(2019) 101 final: 2019 report on equality between women and men in the EU.

¹⁰ L-OECD, Toolkit for Mainstreaming and Implementing Gender Equality, 2018.

¹¹ Dan ir-rapport juża t-terminu “data diżaggregata skont is-sessi” billi nirreferu għal data ripartita bejn in-nisa u l-irġiel.

¹² Ir-Riżoluzzjoni leġiżlattiva tal-Parlament Ewropew tad-19 ta’ Novembru 2013 dwar l-abbozz ta’ regolament tal-Kunsill li jistabbilixxi l-qafas finanzjarju pluriennali għas-snin 2014-2020.

¹³ Il-Konklużjonijiet tal-Kunsill Ewropew, 17-21 ta’ Lulju 2020.

¹⁴ COM(96) 67 final.

¹⁵ Il-mandat tal-Kummissjoni 2014-2019 kien mill-1 ta’ Novembru 2014 sat-30 ta’ Novembru 2019.

¹⁶ Il-Kummissjoni 2019-2024 bdiet il-mandat tagħha fl-1 ta’ Diċembru 2019.

¹⁷ Ir-Rapport Speċjali Nru 02/2021 tal-QEA: Għajnuna umanitarja li tingħata mill-UE għall-edukazzjoni: tgħin lit-tfal fil-bżonn, iżda jenħtieġ li tkun fuq żmien itwal u tilħaq aktar bniet.

¹⁸ SWD(2015) 278 final.

¹⁹ Pereżempju, l-istrateġija tas-Suq Uniku għall-prodotti u s-servizzi (COM(2015) 550 final).

²⁰ Evaluation of the strengths and weaknesses of the Strategic Engagement for Gender Equality 2016–2019, ikkummissjonata mid-DĠ JUST fl-2019.

²¹ Minuti tal-laqgħa tal-Forum ta’ Esperti tal-EIGE tat-3 u tal-4 ta’ April 2019.

²² SEC(2010) 1079.

²³ Id-DĠ JUST, Visions for gender equality, 2015; il-Kumitat Konsultattiv dwar l-opportunitajiet indaqs bejn in-nisa u l-irġiel, Opinion on Gender Equality in the EU in the 21st century: remaining challenges and priorities, 2014; id-DĠ JUST, Report on the Forum on the future of gender equality in the EU, 2015.

²⁴ COM(2020) 152 final.

²⁵ L-EIGE, Gender mainstreaming.

²⁶ Ir-Rapport Speċjali Nru 22/2020 tal-QEA: Il-futur tal-aġenziji tal-UE – Potenzjal għal aktar flessibbiltà u kooperazzjoni

²⁷ Minuti tat-33 Bord tat-Tmexxija tal-EIGE ta’ Novembru 2019.

²⁸ Id-DĠ Baġit, Pjan Strateġiku 2020-2024.

²⁹ SEC(2009) 92.

³⁰ SWD(2017) 350 final.

³¹ L-Opinjoni Nru 6/2020 tal-QEA dwar il-Proposta għal Regolament tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill li jistabbilixxi Faċilità għall-Irkupru u r-Reżiljenza.

³² In-NU, Integrating a Gender Perspective into Statistics, 2016.

³³ L-EIGE, Glossary and thesaurus.

³⁴ Bażi ta’ data tal-Eurostat, 17/3/2021.

³⁵ Portal tad-Data Miftuħa tal-UE, 17/3/2021.

³⁶ SWD(2018) 289 final.

³⁷ L-OECD, Designing and Implementing gender budgeting. A path to action, 2019.

³⁸ Flimkien ma’ oħra għal strument speċjali.

³⁹ OECD DAC Rio Markers for Climate. Handbook.

⁴⁰ Ir-Rapport Analitiku Nru 01/2020 tal-QEA: Insegwiment tal-infiq fuq il-klima fil-baġit tal-UE.

⁴¹ Ir-Rapport Speċjali Nru 31/2016 tal-QEA: Infiq ta’ mill-inqas euro wieħed minn kull ħamsa mill-baġit tal-UE fuq l-azzjoni klimatika: qed isir xogħol ambizzjuż, iżda hemm riskju serju li ma jkunx suffiċjenti.

⁴² Ftehim interistituzzjonali bejn il-Parlament Ewropew, il-Kunsill u l-Kummissjoni dwar dixxiplina baġitarja, dwar kooperazzjoni f’materji baġitarji u dwar ġestjoni finanzjarja tajba, kif ukoll dwar riżorsi proprji ġodda, inkluż pjan direzzjonali għall-introduzzjoni ta’ riżorsi proprji ġodda.

⁴³ L-Artikolu 318 tat-TFUE u l-Artikolu 247(1)(e) tar-Regolament Finanzjarju.

⁴⁴ Il-QEA, Rapport tal-Qorti Ewropea tal-Awdituri dwar il-prestazzjoni tal-baġit tal-UE – Status fi tmiem l-2019.

⁴⁵ COM(2016) 446 final: Ir-Rapport Annwali 2015 dwar il-Ġestjoni u l-Prestazzjoni għall-Baġit tal-UE.

⁴⁶ COM(2020) 265 final.

⁴⁷ Ir-Regolament (UE) Nru 1303/2013.

⁴⁸ L-Opinjoni Nru 7/2018 tal-QEA rigward il-proposti tal-Kummissjoni għal regolamenti relatati mal-Politika Agrikola Komuni għall-perjodu wara l-2020.

⁴⁹ Rapport dwar l-impatt fir-rigward tal-ġeneri tal-Baġit 2020 tal-Komunità Awtonoma ta’ Andalusija, Ottubru 2019.

⁵⁰ IFA Diversity Strategy Towards 2025, Ottubru 2019.

⁵¹ Il-Parlament Ewropew, The professional status of rural women in the EU, 2019.

⁵² Il-Kumitat tal-Organizzazzjonijiet Agrikoli Professjonali, Challenges and opportunities in achieving gender equality and the empowerment of rural women and girls, 2017.

⁵³ Farm indicators by agricultural area, type of farm, standard output, sex and age of the manager and NUTS 2 regions, estratt f’Diċembru 2020.

⁵⁴ Id-daqs ekonomiku huwa bbażat fuq l-output standard f’euro: azjendi żgħar < EUR 8 000; azjendi akbar ≥ EUR 25 000.

⁵⁵ L-aħbarijiet tal-Kummissjoni Ewropea, Future of CAP: Where are all the women?, 2017.

⁵⁶ Ir-Riżoluzzjoni tal-Parlament Ewropew tal-4 ta’ April 2017: In-nisa u r-rwol tagħhom fiż-żoni rurali.

⁵⁷ Ir-Riżoluzzjoni leġiżlattiva tal-Parlament Ewropew tat-28 ta’ Marzu 2019 dwar il-proposta għal regolament tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill li jistabbilixxi “Erasmus”: Emenda 170.

⁵⁸ Il-Kummissjoni Ewropea, Erasmus+ higher education impact study, 2019.

⁵⁹ Portal tad-Data Miftuħa tal-UE, Erasmus mobility statistics 2014-2018.

⁶⁰ Il-Ftehim Interistituzzjonali bejn il-Parlament Ewropew, il-Kunsill tal-Unjoni Ewropea u l-Kummissjoni Ewropea dwar dixxiplina baġitarja, dwar kooperazzjoni f’materji baġitarji u dwar ġestjoni finanzjarja tajba, kif ukoll dwar riżorsi proprji ġodda, inkluż pjan direzzjonali lejn l-introduzzjoni ta’ riżorsi proprji ġodda

⁶¹ https://europa.eu/!Cg88wR

Kronoloġija

Avveniment	Data
Il-Memorandum ta’ Ppjanar tal-Awditjar (APM) jiġi adottat / L-awditu jinbeda	13.12.2019
L-abbozz ta’ rapport jintbagħat uffiċjalment lill-Kummissjoni (jew lill-entità l-oħra awditjata)	10.3.2021
Ir-rapport finali jiġi adottat wara l-proċedura kontradittorja	4.5.2021
Ir-risposti uffiċjali tal-Kummissjoni (jew tal-entità l-oħra awditjata) jaslu bil-lingwi kollha	1.6.2021

Kuntatt

IL-QORTI EWROPEA TAL-AWDITURI
12, rue Alcide De Gasperi
1615 Luxembourg
LUXEMBOURG

Tel. +352 4398-1
Mistoqsijiet: eca.europa.eu/mt/Pages/ContactForm.aspx
Sit web: eca.europa.eu
Twitter: @EUAuditors

Ħafna informazzjoni addizzjonali dwar l-Unjoni Ewropea hija disponibbli fuq l-Internet.
Jista’ jsir aċċess għaliha permezz tas-server Europa (http://europa.eu).

Il-Lussemburgu: L-Uffiċċju tal-Pubblikazzjonijiet tal-Unjoni Ewropea, 2021

PDF	ISBN 978-92-847-6006-0	ISSN 1977-5741	doi:10.2865/095024	QJ-AB-21-009-MT-N
HTML	ISBN 978-92-847-6068-8	ISSN 1977-5741	doi:10.2865/334192	QJ-AB-21-009-MT-Q

DRITTIJIET TAL-AWTUR

© L-Unjoni Ewropea, 2021.

Il-politika tal-Qorti Ewropea tal-Awdituri (QEA) dwar l-użu mill-ġdid hija implimentata bid-Deċiżjoni Nru 6-2019 tal-Qorti Ewropea tal-Awdituri dwar il-politika tad-data miftuħa u l-użu mill-ġdid ta’ dokumenti.

Sakemm ma jkunx indikat mod ieħor (eż. f’avviżi individwali dwar id-drittijiet tal-awtur), il-kontenut tad-dokumenti tal-QEA, li huwa proprjetà tal-UE, huwa liċenzjat taħt il-liċenzja Creative Commons Attribution 4.0 International (CC BY 4.0). Dan ifisser li l-użu mill-ġdid huwa awtorizzat, dment li l-awturi jingħataw kreditu xieraq u li l-bidliet jiġu indikati. Il-persuni li jużaw mill-ġdid dan il-kontenut ma jistgħux ibiddlu s-sinifikat jew il-messaġġ oriġinali tad-dokumenti. Il-QEA ma għandhiex tkun responsabbli għal kwalunkwe konsegwenza relatata mal-użu mill-ġdid.

Inti meħtieġ tikseb drittijiet addizzjonali ċari jekk kontenut speċifiku juri individwi privati identifikabbli, eż. f’ritratti li jkun fihom il-membri tal-persunal tal-QEA, jew jekk ikun jinkludi xogħlijiet ta’ parti terza. Fejn ikun inkiseb permess, tali permess għandu jikkanċella u jissostitwixxi l-permess ġenerali msemmi hawn fuq u għandu jindika b’mod ċar kwalunkwe restrizzjoni dwar l-użu.

Biex tuża jew tirriproduċi kontenut li ma jkunx proprjetà tal-UE, inti jista’ jkun li jkollok titlob il-permess direttament mingħand id-detenturi tad-drittijiet tal-awtur:

Il-Figuri 4, 6 u 7: Ikoni magħmulin minn Pixel perfect minn fuq https://flaticon.com.

Software jew dokumenti li jkunu koperti mid-drittijiet ta’ proprjetà industrijali, bħal privattivi, trademarks, disinji rreġistrati, logos u ismijiet, huma esklużi mill-politika tal-QEA dwar l-użu mill-ġdid u inti ma għandekx il-liċenzja biex tużahom.

Il-familja ta’ Siti Web istituzzjonali tal-Unjoni Ewropea, fi ħdan id-dominju europa.eu, tipprovdi links għal siti ta’ partijiet terzi. Peress li l-QEA ma għandha l-ebda kontroll fuqhom, inti mħeġġeġ biex tirrieżamina l-politiki tagħhom dwar il-privatezza u dwar id-drittijiet tal-awtur.

Użu tal-logo tal-Qorti Ewropea tal-Awdituri

Ma jistax isir użu mil-logo tal-Qorti Ewropea tal-Awdituri mingħajr ma jinkiseb il-kunsens tagħha minn qabel.

Kif tikkuntattja lill-UE

Personalment
Madwar l-Unjoni Ewropea kollha hemm mijiet ta’ ċentri ta’ informazzjoni tal-Europe Direct. Tista’ ssib l-indirizz tal-eqreb ċentru għalik f'dan is-sit: https://europa.eu/european-union/contact_mt

Bit-telefown jew bil-posta elettronika
Europe Direct huwa servizz li jwieġeb il-mistoqsijiet tiegħek dwar l-Unjoni Ewropea. Tista’ tikkuntattja dan is-servizz:

• bit-telefown bla ħlas: 00 800 6 7 8 9 10 11 (ċerti operaturi jafu jimponu ħlas għal dawn it-telefonati),
• fuq dan in-numru standard: +32 22999696, jew
• bil-posta elettronika permezz: https://europa.eu/european-union/contact_mt

Kif issib tagħrif dwar l-UE

Onlajn
L-informazzjoni dwar l-Unjoni Ewropea bil-lingwi uffiċjali kollha tal-UE hija disponibbli fuq is-sit web Europa fuq: https://europa.eu/european-union/index_mt

Pubblikazzjonijiet tal-UE
Tista’ tniżżel mill-internet jew tordna l-pubblikazzjonijiet tal-UE, li xi wħud minnhom huma bla ħlas u xi oħrajn bil-ħlas, minn: https://op.europa.eu/mt/publications. Kopji multipli ta’ pubblikazzjonijiet bla ħlas tista’ tiksibhom billi tikkuntattja lil Europe Direct jew liċ-ċentru tal-informazzjoni lokali tiegħek (ara https://europa.eu/european-union/contact_mt).

Il-liġi tal-UE u dokumenti relatati
Għal aċċess għall-informazzjoni legali tal-UE, inkluż il-liġijiet kollha tal-UE mill-1952 ’l hawn, fil-verżjonijiet lingwistiċi uffiċjali kollha, żur is-sit EUR-Lex hawnhekk: http://eur-lex.europa.eu

Dejta Miftuħa mill-UE
Il-portal tad-Dejta Miftuħa mill-UE (https://copenhagenizeindex.eu/) jipprovdi aċċess għal settijiet tad-dejta mill-UE. Id-dejta tista’ titniżżel mill-internet u tintuża mill-ġdid bla ħlas, kemm għal skopijiet kummerċjali kif ukoll mhux kummerċjali.