Statistika Ewropea Potenzjal għal aktar titjib tal-kwalità

Sommarju eżekuttiv

I L-istatistika uffiċjali hija ben pubbliku li għandu l-għan li jiddeskrivi l-fenomeni ekonomiċi, demografiċi, soċjali u ambjentali. Hija essenzjali għall-appoġġ tat-teħid ta’ deċiżjonijiet ibbażat fuq l-evidenza li jsir minn politiċi u mexxejja tan-negozju, iżda wkoll minn individwi u unitajiet domestiċi. Għall-UE, l-istatistika hija meħtieġa fl-oqsma kollha – mit-tfassil, l-implimentazzjoni, il-monitoraġġ u l-evalwazzjoni ta’ politiki tal-UE, sal-ġbir u l-allokazzjoni ta’ fondi tal-UE, u l-kwalità għolja hija kruċjali. Din titħaddem permezz tal-kriterji li ġejjin: rilevanza; preċiżjoni; kumparabbiltà u koerenza; tempestività u puntwalità: u aċċessibbiltà u ċarezza.

II Fl-2012, aħna ppubblikajna rapport speċjali dwar il-kwalità tal-istatistika Ewropea. Wara l-2016, aħna sibna li xi titjib miftiehem ma kienx ġie implimentat bis-sħiħ. Peress li kien hemm ukoll żviluppi reċenti fl-istatistika Ewropea, iddeċidejna li nwettqu awditu ġdid dwar l-istess suġġett. L-għan huwa li s-sejbiet u r-rakkomandazzjonijiet tagħna jikkontribwixxu għall-effettività tal-proċessi ta’ ġestjoni tal-kwalità tal-Eurostat u b’hekk jgħinu fit-titjib tal-affidabbiltà tal-istatistika Ewropea.

III F’dan l-awditu, ivvalutajna jekk il-Kummissjoni tipprevedix b’mod effettiv statistika Ewropea ta’ kwalità għolja. Biex inwieġbu din il-mistoqsija, eżaminajna jekk il-Kummissjoni għandhiex strateġija komprensiva u programmi effettivi (EUR 489 miljun allokati fil-perjodu 2013-2020) għall-produzzjoni tal-istatistika. Ivvalutajna wkoll jekk l-Eurostat jipprovdix appoġġ xieraq, jekk stabbiliex valutazzjoni robusta tal-kwalità tad-data, u jekk jiżgurax li l-utenti kollha jkollhom aċċess trasparenti u ndaqs. Għal dan, għażilna attivitajiet tal-istatistika fi tliet oqsma tematiċi (ix-xogħol, in-negozji u s-saħħa), u vverifikajna jekk ix-xogħol ta’ valutazzjoni mwettaq mill-Eurostat żgurax il-kwalità għall-ġabriet ta’ data tal-perjodu 2017-2020. Fl-aħħar nett, eżaminajna jekk il-potenzjal ta’ evalwazzjonijiet bejn il-pari għall-iżgurar tal-kwalità tal-istatistika Ewropea ġiex sfruttat bis-sħiħ.

IV Il-konklużjoni ġenerali tagħna hija li l-Kummissjoni tipprovdi statistika li b’mod ġenerali tkun ta’ kwalità suffiċjenti għal dawk li jfasslu l-politika, għan-negozji u għaċ-ċittadini. Madankollu, għad għandhom jiġu indirizzati xi dgħufijiet.

V L-istrateġiji tal-istatistika tal-Eurostat jirriflettu l-prijoritajiet stabbiliti fi programmi suċċessivi, iżda dawn ma rnexxilhomx ikejlu xi progress kien sar. Il-Kumitat Konsultattiv Ewropew tal-Istatistika, li huwa l-korp rappreżentattiv prinċipali għall-utenti, ma jirrappreżentax b’mod effettiv l-utenti kollha, bħall-opinjonijiet kollettivi tal-komunità akkademika u tar-riċerka. Barra minn hekk, il-ħtiġijiet tal-utenti mhumiex issodisfati bis-sħiħ, minħabba li hemm lakuni fid-data fl-oqsma awditjati.

VI Minkejja finanzjament akbar permezz tal-programm Ewropew tal-istatistika, il-produzzjoni ta’ statistika Ewropea regolari għadha sserraħ parzjalment fuq finanzjament minn dipartimenti oħra tal-Kummissjoni. Xi wħud mit-13-il proġett iffinanzjati mill-UE li aħna analizzajna ma pprovdewx valur miżjud permezz ta’ fokus fuq l-innovazzjoni, iżda sempliċement iffinanzjaw attivitajiet obbligatorji.

VII L-appoġġ mill-Eurostat għall-Istati Membri huwa fil-biċċa l-kbira xieraq. Madankollu, is-setgħat ta’ verifikazzjoni li għandu l-Eurostat huma limitati fl-oqsma li eżaminajna. Aħna sibna wkoll li r-rapporti tal-kwalità li jintbagħtu mill-Istati Membri mhumiex armonizzati bejn u fi ħdan il-proċessi statistiċi, u ma fihomx l-istess livell ta’ dettall. Barra minn hekk, l-Eurostat ma jwettaqx valutazzjonijiet fil-fond tad-dimensjonijiet kollha tal-kwalità, bħall-kumparabbiltà u l-koerenza. L-istatistika dwar is-saħħa u n-negozju hija affettwata wkoll mit-tempestività, billi xi settijiet ta’ data jistgħu jintbagħtu sa 24 xahar wara s-sena ta’ referenza.

VIII L-Eurostat żviluppa kalendarju ta’ rilaxx, li huwa nieqes minn dettalji suffiċjenti. Huwa ma għandux politika ta’ reviżjonijiet ġenerali, ma jiddiskrevix ir-regoli li jirregolaw aċċess għar-rilaxx qabel il-ħin bis-sħiħ fuq is-sit web tiegħu, u lanqas ma jippubblika lista komprensiva ta’ utenti li ngħataw aċċess privileġġat.

IX Għalkemm tjieb it-tfassil tal-eżerċizzju ta’ evalwazzjoni bejn il-pari mwettaq mis-Sistema Ewropea tal-Istatistika, il-frekwenza u l-kopertura tas-sistemi nazzjonali tal-istatistika għadhom mhux xierqa biex jiżguraw titjib kontinwu fil-kwalità. Barra minn hekk, il-Kummissjoni u l-Istati Membri indirizzaw parzjalment biss ir-rakkomandazzjonijiet ewlenin tal-evalwazzjoni bejn il-pari tal-perjodu 2013-2015 dwar it-tisħiħ tal-indipendenza u l-imparzjalità.

X B’riżultat tal-awditu li wettaqna, aħna nirrakkomandaw li l-Kummissjoni:

• tissodisfa aħjar il-ħtiġijiet tal-utenti billi lill-Kumitat Konsultattiv Ewropew tal-Istatistika tagħmlu aktar inklużiv;
• ikollha l-għan li ssaħħaħ l-indipendenza finanzjarja tal-programm Ewropew tal-istatistika u tipprijoritizza proġetti innovattivi;
• ittejjeb ir-rapporti tal-kwalità tal-Istati Membri u l-valutazzjoni tal-kwalità tal-istatistika Ewropea;
• tqis mill-ġdid il-prattika attwali tar-rilaxx qabel tal-istatistika qabel il-ħin; u
• tivvaluta l-fattibbiltà li jitqawwa l-mandat tal-Bord Konsultattiv Ewropew għall-Governanza tal-Istatistika.

Introduzzjoni

L-għarfien huwa setgħa: Ir-rwol tal-istatistika uffiċjali

01 L-istatistika uffiċjali hija element indispensabbli fis-sistema ta’ informazzjoni ta’ soċjetà demokratika, li sservi lill-gvern, lill-ekonomija u lill-pubbliku b’data dwar is-sitwazzjoni ekonomika, demografika, soċjali u ambjentali¹. Bħala ben pubbliku, din tiġi żviluppata, prodotta u disseminata minn awtoritajiet nazzjonali tal-istatistika u minn organizzazzjonijiet internazzjonali. L-istatistika Ewropea uffiċjali tkopri l-UE nnifisha, l-Istati Membri u r-reġjuni tagħha, u pajjiżi tal-Assoċjazzjoni Ewropea tal-Kummerċ Ħieles (EFTA).

02 Statistika Ewropea ta’ kwalità għolja hija importanti biex tgħin lil dawk li jfasslu l-politika jfasslu u jimmonitorjaw politiki ekonomiċi, demografiċi, soċjali u ambjentali favur it-tkabbir u l-iżvilupp sostenibbli. Din hija kruċjali wkoll għall-ġbir u l-allokazzjoni tal-fondi tal-UE u hija essenzjali għal negozji, riċerkaturi u l-pubbliku ġenerali. Il-pandemija tal-COVID-19 uriet li hemm ħtieġa urġenti ta’ data f’ħin kważi reali mwassla minn sistemi tal-istatistika veloċi, flessibbli u aktar kkoordinati (ara l-Anness I).

03 Il-kwalità hija kunċett multidimensjonali, iżda definizzjoni sempliċi hija “adegwata għall-użu”. Fil-kuntest tal-istatistika Ewropea, il-kwalità titħaddem permezz tal-kriterji li ġejjin: rilevanza; preċiżjoni; kumparabbiltà u koerenza; tempestività u puntwalità; u aċċessibbiltà u ċarezza (ara t-Tabella 1). Dawn id-dimensjonijiet huma interrelatati u hemm kompromessi bejn xi wħud minnhom.

Il-qafas legali għall-produzzjoni tal-istatistika Ewropea

04 Il-qafas legali tal-UE evolva maż-żmien, fil-biċċa l-kbira b’rispons għall-ħtiġijiet tal-istituzzjonijiet tal-UE. It-Trattat dwar il-Funzjonament tal-Unjoni Ewropea² jiddikjara li l-produzzjoni tal-istatistika “għandh [t]irrispetta l-imparzjalità, l-affidabbiltà, l-oġġettività, l-indipendenza xjentifika, il-proporzjonalità tal-ispiża mar-riżultat u l-kunfidenzjalità statistika; ma għandhomx joħolqu piż żejjed fuq l-operaturi ekonomiċi”.

05 Ir-Regolament dwar l-Istatistika Ewropea³ jistabbilixxi s-Sistema Ewropea tal-Istatistika (ESS) bħala sħubija bejn l-Eurostat (direttorat ġenerali tal-Kummissjoni u l-Uffiċċju tal-Istatistika tal-UE) u l-istituti nazzjonali tal-istatistika (NSIs) u awtoritajiet nazzjonali oħra (ONAs) responsabbli f’kull Stat Membru għall-iżvilupp, għall-produzzjoni u għad-disseminazzjoni tal-istatistika Ewropea. Is-sħubija tinkludi wkoll l-awtoritajiet tal-istatistika tal-pajjiżi tal-EFTA.

06 Ir-Regolament ikompli jiddefinixxi aktar kif l-ESS għandha tiġi organizzata, jiddeskrivi d-dmirijiet prinċipali tas-sħab tagħha, u jipprovdi qafas għall-iżvilupp, għall-produzzjoni u għad-disseminazzjoni tal-istatistika Ewropea bbażata fuq prinċipji statistiċi komuni. Huwa jipprovdi wkoll il-bażi legali għat-tħejjija ta’ programmi Ewropej tal-istatistika (ESPs, minn hawn ’il quddiem “programmi”), li jiddefinixxu l-oqsma u l-objettivi prinċipali għall-iżvilupp, għall-produzzjoni u għad-disseminazzjoni tal-istatistika Ewropea għal perjodu li jikkorrispondi għal dak tal-qafas finanzjarju pluriennali. Minn ammont totali ta’ EUR 489 miljun, il-programm preċedenti (2013-2020) ipprovda EUR 193 miljun f’għotjiet lil pajjiżi tal-ESS (u EUR 181 miljun addizzjonali ġew ipprovduti bħala krediti sottodelegati minn direttorati ġenerali (DĠ) oħra). Il-programm attwali (2021-2027) ippjana nefqa ta’ EUR 552 miljun⁴, li tinkludi EUR 74 miljun f’approprjazzjonijiet ta’ impenn għall-2021⁵. Attwalment, il-Kummissjoni qed tqis il-possibbiltà li tirrevedi r-regolament, biex tiffoka fuq sorsi ta’ data, teknoloġiji u informazzjoni ġodda, kif ukoll il-kondiviżjoni tad-data u risponsi statistiċi f’każ ta’ kriżi.

07 Il-prinċipji tal-istatistika stabbiliti fir-regolament huma elaborati f’aktar dettall fil-Kodiċi ta’ Prattika tal-Istatistika Ewropea (CoP), li l-għan tiegħu huwa li jiżgura fiduċja pubblika fl-istatistika Ewropea ⁶. Il-Kodiċi ġie rivedut l-aħħar fl-2017 (ara l-Figura 1)

Governanza tas-Sistema Ewropea tal-Istatistika

08 Ir-responsabbiltà għall-ġbir tad-data meħtieġa biex tiġi ġġenerata l-istatistika Ewropea għall-użu pubbliku (mill-UE u mill-Istati Membri) hija taż-żewġ sistemi tal-istatistika b’oqfsa legali separati li jirriflettu strutturi differenti ta’ governanza. Dawn huma s-Sistema Ewropea tal-Istatistika (ESS)⁷ u s-Sistema Ewropea ta’ Banek Ċentrali (SEBĊ)⁸.

09 L-ESS hija ggwidata mill-Kumitat tas-Sistema Ewropea tal-Istatistika, li huwa ppresedut mill-Eurostat u magħmul minn rappreżentanti tal-istituti nazzjonali tal-istatistika membri. Il-Kumitat jipprovdi lill-ESS bi gwida professjonali dwar l-iżvilupp, il-produzzjoni u d-disseminazzjoni tal-istatistika. Huwa responsabbli wkoll għall-Kodiċi ta’ Prattika tal-Istatistika Ewropea.

10 L-Eurostat jopera bħala l-awtorità tal-istatistika tal-UE. Ir-rwol tiegħu huwa li jmexxi l-armonizzazzjoni tal-istatistika b’kooperazzjoni mill-qrib mal-awtoritajiet nazzjonali tal-istatistika. Il-funzjoni primarja tiegħu huwa li jipproċessa u jippubblika informazzjoni statistika kumparabbli fil-livell Ewropew billi jivvaluta l-kwalità tad-data ppreżentata mill-Istati Membri.

11 L-ESS hija assistita mill-Kumitat Konsultattiv Ewropew tal-Istatistika⁹ (minn hawn ’il quddiem imsejjaħ “il-Kumitat Konsultattiv”), u l-attivitajiet tagħha rigward l-implimentazzjoni tal-Kodiċi ta’ Prattika tal-Istatistika Ewropea jiġu sorveljati mill-Bord Konsultattiv Ewropew għall-Governanza tal-Istatistika (ESGAB) ¹⁰, li huwa korp ta’ esperti indipendenti tal-istatistika (ara l-Figura 2).

Ambitu u approċċ tal-awditjar

12 L-objettiv ġenerali ta’ dan l-awditu kien li jivvaluta jekk il-Kummissjoni tipprevedix b’mod effettiv statistika Ewropea ta’ kwalità għolja. F’dan id-dokument, nirreferu għall-Eurostat meta nirrappurtaw dwar oqsma li l-Uffiċċju tal-Istatistika tal-UE għandu r-responsabbiltà assoluta tagħhom.

13 Biex inwieġbu l-mistoqsija tal-awditjar, ivvalutajna jekk:

• il-Kummissjoni għandhiex strateġija komprensiva u programmi effettivi għall-produzzjoni ta’ statistika ta’ kwalità għolja;
• l-Eurostat jipprovdix appoġġ xieraq, stabbiliex valutazzjoni robusta tal-kwalità tad-data li huwa jirċievi u, meta jkun qed jiddissemina l-istatistika Ewropea, jiżgurax li l-utenti kollha jkollhom aċċess trasparenti u ndaqs; u
• l-evalwazzjonijiet bejn il-pari ġewx sfruttati bis-sħiħ biex jiżguraw u jtejbu aktar il-kwalità tal-istatistika.

14 Fl-2012, ippubblikajna rapport speċjali dwar il-kwalità tal-istatistika Ewropea¹¹. F’segwitu fl-2016, sibna li xi wħud mir-rakkomandazzjonijiet kienu għadhom ma ġewx implimentati bis-sħiħ. Għal din ir-raġuni, u minħabba żviluppi reċenti fl-istatistika Ewropea, iddeċidejna li nwettqu awditu ġdid dwar l-istess suġġett. Għalhekk, eżaminajna xi progress sar minn Jannar 2013 sa Diċembru 2021. L-għan huwa li s-sejbiet u r-rakkomandazzjonijiet tagħna jikkontribwixxu għall-effettività tal-proċessi ta’ ġestjoni tal-kwalità tal-Eurostat u b’hekk jgħinu fit-titjib tal-kwalità tal-istatistika Ewropea.

15 Għażilna tliet oqsma tematiċi (ix-xogħol, in-negozji u s-saħħa), u vverifikajna jekk ix-xogħol ta’ valutazzjoni mwettaq mill-Eurostat żgurax statistika ta’ kwalità għolja li jiffoka fuq il-ġabriet ta’ data tal-perjodu 2017-2020 f’konformità mal-kriterji tal-kwalità stabbiliti mir-Regolament Nru 223/2009. Aħna ffukajna l-analiżi tagħna fuq l-attivitajiet tal-istatistika li ġejjin (ara l-Anness II):

• l-istħarriġ dwar il-Forza tax-Xogħol tal-UE (LFS);
• l-istatistika strutturali tan-negozju;
• is-saħħa, li tikkonsisti f’“nefqa fuq is-saħħa”, “affarijiet tas-saħħa mhux relatati man-nefqa” u “kawżi tal-mewt”.

16 Aħna eżaminajna d-dimensjonijiet kollha tal-kwalità (ara l-paragrafu 03) fl-Istati Membri kkampjunati (il-Kroazja, l-Italja, Ċipru, il-Litwanja u l-Finlandja). Fir-rigward tat-tempestività, il-puntwalità u l-kompletezza, koprejna l-Istati Membri kollha tal-UE minħabba dokumentazzjoni faċilment disponibbli. Aħna għażilna l-kampjun bl-użu ta’ sitt kriterji biex niżguraw ir-rilevanza, il-materjalità, il-kopertura ġeografika wiesgħa u taħlita tajba ta’ sistemi differenti tal-istatistika, jiġifieri bbażati fuq stħarriġiet jew data amministrattiva.

17 Ix-xogħol tal-awditjar tagħna kopra wkoll il-kontributi li kienu saru minn dipartimenti oħra tal-Kummissjoni (id-DĠ tal-Impjiegi, l-Affarijiet Soċjali u l-Inklużjoni (EMPL), id-DĠ Suq Intern, Industrija, Intraprenditorija u SMEs (GROW), id-DĠ Saħħa u Sikurezza Alimentari (SANTE), u mill-Bord Konsultattiv Ewropew għall-Governanza tal-Istatistika (ESGAB) u l-Kumitat Konsultattiv, għall-produzzjoni ta’ statistika Ewropea. Ma ħarisniex lejn il-kwalità tad-data mibgħuta mill-Istati Membri, l-istatistika Ewropea prodotta mis-SEBĊ, u lanqas l-isfruttament ta’ sorsi ta’ data ġodda.

18 Ibbażajna x-xogħol tagħna fuq kriterji minn diversi sorsi, bħal prinċipji miftiehma għall-istatistika uffiċjali, il-linji gwida ta’ implimentazzjoni korrispondenti, u l-aħjar prattika internazzjonali (ara l-Anness III).

19 Minbarra li eżaminajna d-data u l-istatistika, ħarisna wkoll lejn leġiżlazzjoni, linji gwida internazzjonali u rakkomandazzjonijiet relevanti, kif ukoll dokumenti pprovduti mill-Kummissjoni u mill-Istati Membri magħżula – inklużi r-risposti tagħhom għall-kwestjonarji dettaljati li jkopru l-ambitu tal-awditjar kollu. Irrieżaminajna kampjun ta’ 13-il għotja li kienu rilevanti għat-tliet oqsma tematiċi (ara l-Anness IV), immaniġġjati mill-Eurostat taħt il-programm tal-perjodu 2013-2020. Dawk l-għotjiet jirrigwardaw proġetti li huma implimentati minn istituti nazzjonali tal-istatistika jew minn awtoritajiet nazzjonali oħra fil-ħames Stati Membri tagħna.

20 Intervistajna persunal mill-Kummissjoni, miċ-Ċentru Ewropew għall-Prevenzjoni u l-Kontroll tal-Mard, minn istituti nazzjonali tal-istatistika u awtoritajiet nazzjonali oħra fil-ħames Stati Membri, kif ukoll minn tliet organizzazzjonijiet internazzjonali (l-ILO, l-OECD u l-WHO). Osservajna wkoll laqgħat tal-Kumitat tal-ESS, u intervistajna membri attwali u preċedenti tal-korpi ta’ governanza tal-ESS (l-ESGAB u l-Kumitat Konsultattiv), l-Uffiċċju tal-Istatistika tal-EFTA, il-Federazzjoni ta’ Soċjetajiet Ewropej ta’ Statistika Nazzjonali, is-Soċjetà Rjali tal-Istatistika, u esperti fl-istatistika tax-xogħol, tan-negozju u tas-saħħa. Minħabba s-sitwazzjoni tal-COVID-19, wettaqna l-intervisti kollha b’vidjokonferenza biss.

Osservazzjonijiet

L-istrateġija u l-programmi ssodisfaw l-aspettattivi, iżda ma kienx hemm enfasi suffiċjenti fuq l-innovazzjoni u ma ġewx issodisfati l-ħtiġijiet kollha tal-utenti

21 Il-Kummissjoni prinċipalment timplimenta l-prijoritajiet strateġiċi tagħha permezz ta’ programmi suċċessivi, li jenħtieġ li jkunu maħsuba biex jirrispondu għall-ħtiġijiet tal-utenti tal-istatistika Ewropea u, fejn meħtieġ, irrieżaminati biex jieħdu kont ta’ kwalunkwe bidla mhux mistennija (ara l-Figura 3). Fit-taqsimiet li ġejjin, neżaminaw jekk:

1. il-programmi tal-istatistika tal-Kummissjoni u l-pjanijiet strateġiċi tal-Eurostat humiex imfassla tajjeb, humiex komprensivi u jiġux immonitorjati b’mod effettiv;
2. il-programmi jissodisfawx il-ħtiġijiet tal-utenti; u
3. il-programmi jipprovdux valur għall-flus permezz ta’ għotjiet lis-sistemi nazzjonali tal-istatistika.

Il-pjanijiet u l-programmi strateġiċi ssodisfaw l-aspettattivi istituzzjonali fil-biċċa l-kbira, iżda ma rnexxilhomx ikejlu l-progress

22 Aħna eżaminajna l-programm għall-perjodu 2013-2020 u l-pjanijiet strateġiċi tal-Eurostat għall-perjodi 2016-2020 u 2020-2024, il-programmi ta’ ħidma annwali tal-istatistika mill-2013 ’il hawn, u d-dokumentazzjoni dwar il-monitoraġġ u l-evalwazzjoni tal-programmi. Eżaminajna wkoll il-programm attwali fi ħdan il-Programm tas-Suq Uniku tal-UE għall-perjodu 2021-2027, il-mekkaniżmu li ntuża għall-istabbiliment tal-prijoritajiet matul il-perjodu 2013-2020, u s-sustanza tat-taħditiet fi ħdan l-ESS matul l-2019 biex dawn il-prijoritajiet jiġu modifikati għall-perjodu 2021-2027.

23 Sibna li l-programm tal-perjodu 2013-2020 kien imfassal l-aktar biex jissodisfa l-aspettattivi u l-ħtiġijiet tal-utenti istituzzjonali tal-istatistika Ewropea u kien jinkludi qafas ta’ monitoraġġ. Madankollu l-Kummissjoni qieset, wara, li xi wħud mill-KPIs li ntużaw fil-bidu biex ikejlu l-effettività tal-programm ma kinux marbuta mal-objettivi tal-programm jew ma kinux kapaċi juru l-impatt tal-finanzjament mogħti mill-UE. Dawn il-KPIs ġew sostitwiti b’oħrajn (ara l-Figura 4). Din is-sostituzzjoni u l-bidliet fil-metodoloġija li ntużat fl-istħarriġ ta’ sodisfazzjon tal-utent ma ppermettewx li jitkejjel xi progress kien inkiseb matul il-perjodu sħiħ ta’ tmien snin.

Il-ħtiġijiet tal-utenti mhumiex issodisfati b’mod suffiċjenti u għadhom jeżistu lakuni fid-data

24 Biex tiġi żgurata r-rilevanza tal-istatistika, din tal-aħħar trid tiġi ġġenerata l-ewwel u qabel kollox bl-utenti fiċ-ċentru. Il-produzzjoni tagħha mhijiex tir fiha nnifisha; anzi, din trid isservi lil dawk li jużaw id-data għat-titjib tal-politika u l-eżiti. B’dan l-objettiv, jenħtieġ li l-Eurostat jikkonsulta t-tipi kollha ta’ utenti biex jidentifika l-ħtiġijiet li jridu jiġu indirizzati mill-ippjanar strateġiku. Bħala l-korp rappreżentattiv prinċipali għall-utenti, jenħtieġ li l-Kumitat Konsultattiv jassisti billi jiżgura li r-rekwiżiti tagħhom jittieħdu inkunsiderazzjoni fil-proċess tal-ippjanar tal-programm u jistabbilixxi relazzjonijiet ma’ kunsilli nazzjonali tal-utenti tal-istatistika¹² (ara l-Figura 5).

25 L-Eurostat jidentifika l-ħtiġijiet tal-utenti permezz ta’ għadd ta’ kanali. Pereżempju, huwa jorganizza seduti annwali għall-konsultazzjoni ma’ dipartimenti oħra tal-Kummissjoni, jorganizza stħarriġ biannwali ta’ sodisfazzjon tal-utent, u jwettaq konsultazzjonijiet okkażjonali u inqas rappreżentattivi dwar prodotti speċifiċi (eż. id-Dashboard Ewropew tal-Istatistika tal-Irkupru).

26 Il-Kumitat Konsultattiv jagħti preċedenza lill-ħtiġijiet li joriġinaw mill-politiki u l-inizjattivi tal-UE. Barra minn hekk, it-12-il membru maħtura mill-Kummissjoni jipparteċipaw fil-kapaċità personali tagħhom aktar milli jirrappreżentaw lill-assoċjazzjonijiet xjentifiċi, lill-universitajiet u lill-istituti ta’ riċerka minn fejn jiġu huma¹³; b’riżultat ta’ dan, huma ma jiżgurawx tassew perspettiva kollettiva. Mhumiex involuti utenti u partijiet ikkonċernati ewlenin oħra bħas-soċjetà ċivili, organizzazzjonijiet nongovernattivi li jirrappreżentaw gruppi vulnerabbli u marġinalizzati, u organizzazzjonijiet internazzjonali.

27 Mindu ġie stabbilit, il-Kumitat Konsultattiv ma għamilx progress sinifikanti lejn l-istabbiliment ta’ relazzjonijiet ma’ utenti tal-istatistika nazzjonali. Tabilħaqq, kien biss fl-2021 li huwa għaqqad ħarsa ġenerali lejn 23 kunsill tal-utenti nazzjonali tal-istatistika u għamel pjanijiet biex iqawwi l-kooperazzjoni tiegħu magħhom. Barra minn hekk, waqt ix-xogħol tagħna sibna evidenza li l-attivitajiet tal-kunsill Taljan tal-utenti kienu ġew sospiżi, u li għadu ma kien hemm l-ebda kunsill operazzjonali fil-Kroazja.

28 L-awditu li wettaqna identifika lakuni fl-istatistika dwar “affarijiet tas-saħħa mhux relatati man-nefqa” u l-morbidità. Statistika dwar affarijiet tas-saħħa mhux relatati man-nefqa, bħal riżorsi u attivitajiet fil-qasam tal-kura tas-saħħa, huma volontarji u s-settijiet ta’ data għadhom mhumiex kompleti, għaliex mhux l-Istati Membri kollha jippreżentaw id-data miftiehma kollha lill-Eurostat. Se jiġi adottat abbozz ta’ regolament ta’ implimentazzjoni li jiddefinixxi lista minima ta’ rekwiżiti, u l-ewwel trażmissjoni tad-data hija mistennija li sseħħ fl-2023. Dment li ċerti Stati Membri ma jingħatawx derogi, il-kwalità (bil-kompletezza inkluża) hija mistennija li titjieb. L-istatistika dwar il-morbidità ilha għaddejja minn żvilupp aktar minn 10 snin, u għadha ma ġietx finalizzata.

29 Lakuna importanti oħra li sibna rirrigwarda d-definizzjoni li l-UE tagħti tal-SMEs, li l-Eurostat ma japplikax b’mod korrett minħabba diffikultajiet fil-ksib tad-data finanzjarja kollha f’xi Stati Membri. Il-klassifikazzjoni tal-SMEs fl-istatistika Ewropea hija bbażata biss fuq l-għadd ta’ impjegati (inqas minn 250 persuna) u tinjora l-kriterji finanzjarji (fatturat annwali u total tal-karta tal-bilanċi).

Il-finanzjament tal-istatistika tal-UE ma jinkisibx b’mod xieraq u ma jipprijoritizzax proġetti innovattivi b’mod suffiċjenti

30 Jenħtieġ li l-Kummissjoni tindirizza l-ħtiġijiet ewlenin tal-utenti u tikkomplementa l-finanzjament nazzjonali billi tipprovdi sistemi nazzjonali tal-istatistika b’riżorsi finanzjarji adegwati, kif ġie rakkomandat mil-linji gwida internazzjonali (ara l-Anness III). Il-finanzjament tal-programm jiġi allokat permezz ta’ programmi ta’ ħidma annwali, li jiġu prodotti u adottati mill-Kummissjoni u jkopru finanzjament permezz ta’ għotjiet, akkwist u ftehimiet oħra. Il-qafas finanzjarju pluriennali tal-perjodu 2021-2027 jinkludi EUR 552 miljun għall-programm – madwar EUR 78 miljun kull sena (+29 % meta mqabbel mal-medja annwali għall-perjodu 2013-2020). Il-kontribuzzjoni annwali tal-UE għall-ESS tirrappreżenta 2.4 % tal-ispiża totali stmata għall-produzzjoni tal-istatistika uffiċjali (madwar EUR 3 biljun fl-2020 skont stħarriġ ta’ valutazzjoni tal-ispiża mwettaq mill-Eurostat¹⁴).

31 L-għotjiet huma l-mezz l-aktar użat u stabbilit bl-aħjar mod biex jiġi stimulat l-iżvilupp ta’ statistika ġdida b’rispons għall-ħtiġijiet li jiġu identifikati minn utenti istituzzjonali. Dawn huma mmexxija mid-domanda u jiffinanzjaw madwar 70 % tal-ispejjeż tal-proġett għall-iżvilupp ta’ attivitajiet tal-istatistika bħalma huma l-ħolqien ta’ moduli ta’ sħarriġ ġodda, ġbir ta’ data wiċċ imb wiċċ u intervisti bit-telefon.

32 L-Eurostat jimmaniġġja wkoll għotjiet iffinanzjati minn dipartimenti oħra tal-Kummissjoni (eż. id-DĠ EMPL u d-DĠ SANTE) lil hinn mill-programm (ara l-Figura 6). L-għan ta’ dawn l-għotjiet, bħal dawk li huma ffinanzjati taħt il-programm, huwa li jistimulaw l-iżvilupp tal-istatistika biex il-ħtiġijiet speċifiċi tad-DĠ jiġu ssodisfati – għalkemm xi kultant iservu wkoll lil attivitajiet tal-istatistika li diġà huma obbligatorji. F’dan il-kuntest, fl-2012, aħna rrakkomandajna dan li ġej: “Sabiex tikseb implimentazzjoni sħiħa tal-Kodiċi ta’ Prattika tal-Istatistika Ewropea l-Kummissjoni għandha: (e) […] tneħħi l-mekkaniżmu tal-krediti operazzjonali sottodelegati għall-produzzjoni tal-istatistika”. Aħna nqisu li l-arranġament attwali, li permezz tiegħu l-Eurostat iserraħ finanzjarjament fuq DĠ oħra, mhuwiex allinjat bis-sħiħ mar-rakkomandazzjonijiet internazzjonali u l-aħjar prattika dwar provvista adegwata tar-riżorsi, u ma jippromwovix indipendenza istituzzjonali.

33 Aħna sibna li l-għotjiet tal-UE jkopru ħtiġijiet istituzzjonali fil-biċċa l-kbira, u li għadd sinifikanti minnhom jiffinanzjaw attivitajiet obbligatorji tal-istatistika, u xi drabi, ikopru l-ispejjeż regolari tal-persunal tas-sistemi nazzjonali tal-istatistika. Ftit li xejn hemm għotjiet li jiffinanzjaw proġetti innovattivi (eż. studji pilota fuq l-istatistika dwar il-morbidità) b’valur miżjud konsiderevoli li, kieku, ma jiġux iffinanzjati fil-livell nazzjonali.

34 Il-proġetti ffinanzjati jeħtieġ li jiġu vvalutati sabiex jiġi vverifikat jekk dawn jilħqux l-objettivi tagħhom u jekk jipprovdux benefiċċji li jikkorrispondu għar-riżorsi li qed jiġu investiti. Għalkemm l-għotjiet individwali ġew ivvalutati, b’mod ġenerali ma kienx hemm ġustifikazzjoni tal-valutazzjoni kwalitattiva tar-riżultati, u dan iġib miegħu r-riskju li l-ambitu għas-segwitu jiġi limitat u li s-sostenibbiltà tar-riżultati titnaqqas.

L-Eurostat jipprovdi appoġġ xieraq lis-sistemi nazzjonali tal-istatistika, iżda għad hemm dgħufijiet fil-valutazzjoni u d-disseminazzjoni

35 Il-kompitu tal-Eurostat huwa li jkun hemm żvilupp, produzzjoni u disseminazzjoni tal-istatistika Ewropea¹⁵. Għal dan il-fini, huwa jipprovdi appoġġ lill-istituti nazzjonali tal-istatistika, jivvaluta l-kwalità tad-data li tasal mill-Istati Membri skont il-kriterji stabbiliti (ara l-paragrafu 03), u mbagħad jikkonsolida u jippubblika. Il-kriterji tal-kwalità “rilevanza” u “aċċessibbiltà u ċarezza” huma indirizzati fil-paragrafi 24-29 u 59-69, rispettivament.

36 Jenħtieġ li l-Eurostat ikollu sistema effettiva ta’ ġestjoni tal-kwalità, bi proċeduri bil-miktub għall-valutazzjoni tal-kwalità ta’ kull qasam tematiku¹⁶ (ara l-Figura 7)

37 Fit-taqsimiet li ġejjin, aħna neżaminaw jekk l-Eurostat:

1. ipprovdiex appoġġ xieraq lill-istituti nazzjonali tal-istatistika;
2. iwettaqx valutazzjoni robusta tal-kwalità tad-data li tasal; u
3. meta jiddessemina l-istatistika, jiżgurax li l-utenti kollha jkollhom aċċess trasparenti u ndaqs.

L-Eurostat jipprovdi appoġġ xieraq lis-sistemi nazzjonali tal-istatistika

38 Fir-rwol tiegħu bħala koordinatur għat-titjib tal-kwalità tal-istatistika Ewropea, jenħtieġ li l-Eurostat jipprovdi appoġġ f’waqtu u xieraq lill-Istati Membri u jiżviluppa networks kollaborattivi biex jippromwovi l-kondiviżjoni tal-għarfien¹⁷. Mid-dokumenti disponibbli aħna sibna li l-appoġġ li l-Eurostat jagħti lill-Istati Membri s-soltu jkun xieraq u f’waqtu. Pereżempju, il-bidu tal-pandemija tal-COVID-19 ħoloq domanda bla preċedent mill-gvernijiet, mill-media u mill-pubbliku fl-intier tiegħu għal statistika rapida u affidabbli f’diversi dominji (ara l-Anness I). Ftit taż-żmien wara t-tifqigħa tal-pandemija, l-Eurostat ħareġ linji gwida u noti metodoloġiċi dwar il-produzzjoni ta’ settijiet ta’ data bħal-LFS.

39 Madankollu, l-Eurostat ma għandux proċeduri interni bil-miktub għall-provvista ta’ appoġġ, b’mod partikolari fir-rigward tal-iskeda ta’ żmien. Aħna sibna eżempji ta’ problemi metodoloġiċi kumplessi li ħadu żmien twil biex jiġu solvuti. Pereżempju, il-problema ta’ kif għandha tiġi trattata d-data dwar kura fit-tul (distinzjoni bejn kura soċjali u kura tas-saħħa) ilha teżisti mill-implimentazzjoni tas-Sistema tal-Kontijiet tas-Saħħa tal-2011 fl-2015¹⁸. Il-problema tolqot il-kompletezza u l-kumparabbiltà tad-data f’dak il-qasam. Task force bdiet taħdem fuq din il-problema fi Frar 2022, u hija mistennija li twassal rapport sa tmiem l-2023.

Ir-rappurtar tal-kwalità li jitwettaq mill-Istati Membri mhuwiex armonizzat u dokumentat bis-sħiħ

40 Il-Manwal tal-ESS jipprovdi linji gwida għat-tħejjija, mis-sħab tal-ESS, ta’ rapporti tal-kwalità għall-produtturi u għall-utenti dwar il-firxa sħiħa ta’ proċessi u outputs statistiċi. Għal kull sett ta’ data statistiku, jenħtieġ li dawn ir-rapporti jiġu armonizzati bejn u fi ħdan il-proċessi statistiċi sabiex tiġi żgurata l-konformità mal-linji gwida għall-aċċertament li informazzjoni essenzjali dwar il-proċessi ta’ ġbir u validazzjoni ta’ data tkun disponibbli għall-utenti u l-produtturi.

41 Aħna eżaminajna jekk ir-rapporti tal-kwalità mibgħuta mill-Istati Membri fit-tliet oqsma tematiċi koperti mill-awditu li wettaqna kinux konformi mal-Manwal tal-ESS u kinux jinkludu informazzjoni li kienet kemm xierqa kif ukoll armonizzata biex tippermetti valutazzjoni u fehim xierqa tal-outputs statistiċi korrispondenti.

42 Ir-regolament settorjali jirrikjedu li l-Istati Membri jibagħtu rapporti tal-kwalità u metadata lill-Eurostat f’intervalli sa ħames snin. Intervall twil bejn żewġ rapporti jkabbar ir-riskju li d-deskrizzjonijiet ta’ sorsi u metodi jkunu nbidlu bejn żewġ settijiet ta’ data. Barra minn hekk, wieħed mill-ħames Stati Membri fil-kampjun tagħna (il-Kroazja) għadu ma bagħatx ir-rapport tal-kwalità mistenni tiegħu għad-data dwar “kawżi tal-mewt”. Ma hemm l-ebda rekwiżit legali li jiġi ppreżentat rapport tal-kwalità għad-data dwar affarijiet tas-saħħa mhux relatati man-nefqa; madankollu, l-Istati Membri huma mistennija jibagħtu fajl ta’ metadata, u dan mhuwiex konformi mal-istruttura tar-rapporti tal-kwalità.

43 Hemm differenzi fir-rappurtar bejn, u anke fi ħdan, attivitajiet tal-istatistika. Il-livell ta’ dettall ivarja bejn l-Istati Membri fil-kampjun tagħna; xi wħud ma jipprovdux informazzjoni li hija suffiċjenti għal fehim u valutazzjoni xierqa tal-kwalità tad-data. Barra minn hekk, bl-eċċezzjoni tal-“kawżi tal-mewt”, l-istruttura tar-rapporti tal-kwalità ma ssegwix il-linji gwida. Dawn l-inkonsistenzi jirriżultaw f’informazzjoni mhux kompleta li tista’ tħawwad lill-utenti.

Il-valutazzjoni tal-kwalità mwettqa mill-Eurostat ma żguratx bis-sħiħ l-affidabbiltà tad-data

44 L-Eurostat għandu s-setgħa legali li jwettaq xogħol ta’ verifikazzjoni fuq il-post fl-Istati Membri f’dominji tal-istatistika bħall-proċedura ta’ defiċit eċċessiv u d-dħul nazzjonali gross. Huwa ma għandux setgħat kumparabbli fit-tliet oqsma koperti mill-awditu li wettaqna. Peress li l-kontribuzzjonijiet tal-UE permezz ta’ għadd ta’ strumenti ta’ finanzjament, bħall-Fond ġdid ta’ Rkupru u Reżiljenza, jiġu kkalkulati abbażi tal-istatistika Ewropea fejn l-Eurostat ma għandu l-ebda setgħa ta’ verifikazzjoni (eż. ix-xogħol u l-popolazzjoni) u għalhekk ma jistax jiżgura l-affidabbiltà, hemm riskju li kwalunkwe allokazzjoni ta’ fondi tal-UE bbażata fuq din id-data tista’ ma tkunx preċiża.

45 L-Eurostat żviluppa proċeduri bil-miktub għall-validazzjoni tad-data f’kull wieħed mill-oqsma tematiċi li eżaminajna. Madankollu, dawn il-proċeduri ma jinkludux verifikazzjonijiet aktar fil-fond tal-kwalità tad-data fl-Istati Membri, bħalma huma dawk li jsiru fuq il-post.

46 L-Eurostat żviluppa wkoll manwali tal-utenti u linji gwida dwar il-monitoraġġ tal-konformità mal-leġiżlazzjoni tal-istatistika tal-UE. Aspett wieħed nieqes minn dawn il-linji gwida huwa skeda ta’ żmien għall-azzjoni tiegħu stess jekk isib li Stat Membru ma jkunx konformi mad-dati ta’ skadenza stabbiliti fir-regoli.

47 L-Eurostat juża firxa ta’ għodod tat-IT biex iwettaq tal-verifiki tal-validazzjoni (ta’ kwistjonijiet bħalma huma l-loġika, il-plawżibbiltà, il-konsistenza, ir-rati ta’ reviżjoni u r-rati annwali tal-bidla). Xi wħud minn dawn il-verifiki huma inkorporati fil-fajls li jinkludu l-kwestjonarju li l-Istati Membri jridu jimlew biex ikunu jistgħu jaqbdu u jikkoreġu kwalunkwe żball qabel ma jibagħtuhom. Ladarba jkunu saru l-validazzjonijiet, l-Istati Membri jirċievu rapport tal-validazzjoni biex jiġi approvat; hemmhekk biss jistgħu jiddisseminaw id-data tagħhom b’mod aktar mifrux.

48 L-Eurostat, l-OECD u l-WHO jiġbru u jaqsmu l-validazzjonijiet ta’ data dwar in-“nefqa fuq is-saħħa” u l-“affarijiet tas-saħħa mhux relatati man-nefqa” bejniethom, u japplikaw il-verifiki b’mod identiku. Il-validazzjoni tad-data dwar l-LFS, il-“kawżi tal-mewt” u n-“nefqa fuq is-saħħa” hija simili għall-Istati Membri kollha. Madankollu, il-valutazzjonijiet finali tal-kwalità għal kull Stat Membru mhumiex strutturati, u ma jiddokumentawx jew ma jipproponux soluzzjonijiet għall-problemi kollha misjuba. Għall-oqsma tematiċi l-oħra (“affarijiet tas-saħħa mhux relatati man-nefqa” u statistika strutturali tan-negozju) aħna rċevejna fajls tad-data, iżda mhux valutazzjonijiet finali tal-kwalità. Aħna sibna li l-Eurostat kien konxju minn problemi bil-kwalità tad-data li toriġina mix-xogħol tal-validazzjoni tiegħu jew mill-informazzjoni pprovduta mill-Istati Membri. Xi problemi bil-kwalità tad-data jieħdu żmien twil biex jiġu solvuti (ara, pereżempju, id-diskussjoni rigward data dwar kura fit-tul fil-paragrafu 39).

49 Matul il-perjodu kopert mill-awditu li wettaqna, aħna sibna dgħufijiet fir-rigward tal-preċiżjoni tad-data fit-tliet oqsma awditjati (ara l-Kaxxa 1).

50 Aħna eżaminajna jekk l-Eurostat analizzax il-konformità mal-oqfsa kunċettwali u l-grad tal-kumparabbiltà u tal-koerenza tad-data, u sibna dgħufijiet fl-oqsma tematiċi kollha koperti mill-awditu li wettaqna (ara l-Kaxxa 2).

51 Sibna wkoll li d-data dwar il-“kawżi tal-mewt” tippreżenta differenzi sinifikanti, u dan jindika li, minkejja għadd ta’ linji gwida dwar l-armonizzazzjoni, mhijiex kodifikata bl-istess mod fl-Istati Membri kollha. Il-Figura 8 turi l-kumparabbiltà fqira tad-data dwar il-“kawżi tal-mewt” għad-dimenzja: din turi differenzi sinifikanti fil-mod ta’ kif l-Istati Membri jikkodifikaw id-dimenzja, li hija waħda mill-aktar mardiet għaljin¹⁹ u t-tieni kawża ewlenija tal-mewt f’pajjiżi b’introjtu għoli²⁰. Barra minn hekk, għalkemm il-marda tal-Alzheimer globalment tirrappreżenta 60-70 % tal-każijiet kollha ta’ dimenzja²¹, is-sehem tagħha taħt il-kategorija “dimenzja” f’“kawżi tal-mewt” kien ivarja fl-2018 minn 3.4 % f’Malta sa 99.9 % fir-Rumanija. Sibna wkoll disparitajiet għoljin fis-sehem ta’ mwiet minħabba mard respiratorju bħall-pulmonite u l-influwenza.

52 Id-disparitajiet fl-eżiti fil-qasam tas-saħħa jistgħu jiġu attribwiti mhux biss għal differenzi fis-sistemi tal-kura tas-saħħa jew fil-kundizzjonijiet tas-saħħa tal-popolazzjoni, iżda wkoll għall-prattiki ta’ kodifikazzjoni nazzjonali u/jew awtomatizzati, li jaf iwasslu għal data mhux kumparabbli.

53 Fl-istatistika, it-tempestività u l-puntwalità huma importanti għal teħid ta’ deċiżjonijiet effettiv. Għat-tliet oqsma awditjati, ir-regolamenti settorjali jagħtu perjodi ta’ referenza u dati speċifiċi li l-Istati Membri jridu jżommu magħhom biex jippreżentaw data u rapporti tal-kwalità/fajls tal-metadata lill-Eurostat (ara l-Figura 9). Ħafna Stati Membri jippreżentaw data biss jekk u kif meħtieġ mir-regolamenti.

54 Kif jidher fil-Figura 9, l-istatistika f’xi oqsma jaf tiġi ppreżentata sa 24 xahar wara l-perjodu ta’ referenza, u dan il-fatt inaqqas il-benefiċċju tagħha għall-utenti. Fl-2018, l-2019 u l-2020, sitt, disa’ u tmien Stati Membri biss rispettivament bagħtu b’mod volontarju data dwar in-nefqa fuq is-saħħa fi żmien erba’ xhur minn tmiem is-sena ta’ referenza, u dan jikkorrispondi għal data aktar f’waqtha. Barra minn hekk, meta jitfaċċaw ħtiġijiet ġodda, l-ESS ma għandhiex il-flessibbiltà proċedurali meħtieġa biex tirrispondi b’mod rapidu b’settijiet ta’ data ġodda. Dan sar evidenti b’mod partikolari f’rabta mal-COVID-19, li għaliha d-data ma kinitx disponibbli fil-pront għall-istatistika dwar is-saħħa u n-negozju. Fir-rigward tad-data dwar il-kawżi tal-mewt inpartikolari, kien meħtieġ li jinstabu modi alternattivi għall-kalkolu tar-rati tal-imwiet, jiġifieri li tiġi organizzata ġabra ta’ data fuq bażi volontarja dwar imwiet fil-ġimgħa biex ikun hemm lok għal kalkolu tal-mortalità eċċessiva ta’ kull xahar (ara l-Anness V).

55 Aħna osservajna nuqqasijiet fil-puntwalità fl-oqsma kollha tal-istatistika koperti mill-awditu li wettaqna. Dewmien fit-twassil tad-data li hija diġà skaduta jrendi l-proċess kollu kemm hu ineffettiv mil-perspettiva li jiġu indirizzati l-ħtiġijiet tal-utenti. L-informazzjoni disponibbli dwar id-dati reali tal-preżentazzjonijiet mill-Istati Membri jipprovdu evidenza tad-dewmien fl-LFS u l-istatistika tas-saħħa b’rabta mad-dati ta’ skadenza legali. Eżempji ta’ dewmien fl-istatistika tas-saħħa huma pprovduti fil-Kaxxa 3. L-ebda informazzjoni ta’ dan it-tip ma kienet disponibbli għall-istatistika strutturali tan-negozju, u b’hekk ma stajniex nivvalutaw is-sitwazzjoni f’dak il-qasam.

56 Meta jkun qed jagħmel kumpilazzjoni tal-aggregati tal-UE, jenħtieġ li l-Eurostat jistma d-data tal-Istati Membri fejn meħtieġ. Aħna sibna li ta’ spiss l-Istati Membri ma kinux jipprovdu data għat-tliet oqsma tematiċi fl-awditu li wettaqna, jew li huma rrappurtaw tard. Fejn dan ikun il-każ (pereżempju affarijiet tas-saħħa mhux relatati man-nefqa, u statistika strutturali tan-negozju), l-Eurostat uża stimi bl-iskop li jikseb aggregat tal-UE. Eċċezzjoni waħda kienet l-aggregat tal-UE dwar “kawżi tal-mewt” għall-2018, li ma kienx prodott għaliex l-Eurostat ma għamilx stima għal Franza (ara l-Kaxxa 3).

Informazzjoni armonizzata u l-indikaturi tal-monitoraġġ huma nieqsa mir-rappurtar lill-Parlament u lill-Kunsill

57 Fl-aħħar nett, il-Kummissjoni hija meħtieġa tirrapporta lill-Parlament u lill-Kunsill dwar il-kwalità tal-istatistika li hija tiddissemina, kull tliet snin, bl-eċċezzjoni tal-istatistika tas-saħħa. Aħna analizzajna ż-żewġ rapporti l-aktar reċenti li ntbagħtu, li kienu jirrigwardaw l-LFS u l-istatistika strutturali tan-negozju. Sibna li l-livell ta’ dettall kien differenti fiż-żewġ rapporti u l-informazzjoni ma kinitx suffiċjenti biex tinkiseb stampa ċara tad-dgħufijiet li kienu jeżistu (ara l-Kaxxa 4).

58 L-ebda wieħed mir-rapporti ma uża indikaturi dettaljati ta’ monitoraġġ biex juri l-progress tal-LFS u r-regolamenti dwar l-istatistika strutturali tan-negozju. Indikaturi xierqa huma meħtieġa għal kull output tal-istatistika biex jippermettu monitoraġġ xieraq tal-implimentazzjoni tar-regolament u l-kumpilazzjoni ta’ informazzjoni armonizzata dwar il-kwalità tad-data.

Il-proċeduri ta’ disseminazzjoni mhumiex armonizzati b’mod suffiċjenti

59 Biex jiġu żgurati l-aċċessibbiltà u ċ-ċarezza fid-disseminazzjoni tal-istatistika, jenħtieġ li l-Eurostat, fost l-oħrajn, ikollu proċeduri bil-miktub stabbiliti xierqa, b’politika ta’ rilaxx u kalendarju ta’ rilaxx²². Jenħtieġ li l-politika ta’ rilaxx tiddistingwi bejn tipi differenti ta’ pubblikazzjonijiet u ripartizzjonijiet, u jenħtieġ li l-kalendarju ta’ rilaxx u l-politika u l-kalendarju ta’ reviżjoni jsiru disponibbli għall-pubbliku bil-quddiem.

60 Id-dokumenti li eżaminajna juru li l-Eurostat stabbilixxa sett ta’ għodod u proċeduri, bħal regoli editorjali, li huwa japplika għall-proċess ta’ disseminazzjoni. Madankollu, ma hemmx regoli li jistabbilixxu skeda ta’ żmien mill-ġbir sal-pubblikazzjoni tad-data mill-Eurostat, inkluż l-istabbiliment ta’ rekwiżit għall-pubblikazzjoni kollha tad-data tal-Istati Membri fl-istess data. Minn nofs l-2021 ’il hawn, l-Eurostat żviluppa u ppubblika kalendarju ta’ rilaxx annwali għal prodotti ewlenin skont is-CoP.

61 Aħna vverifikajna d-dati ta’ pubblikazzjoni tal-LFS u d-data dwar in-nefqa fuq is-saħħa, li kienu l-uniċi fajls disponibbli għalina. Matul il-perjodu 2018-2020, mhux id-data kollha tal-LFS tal-Istati Membri ġiet disseminata fl-istess data mill-Eurostat. L-istess kien japplika għad-data dwar in-nefqa fuq is-saħħa, għaliex xi wħud mill-Istati Membri (ara l-paragrafu 54 u l-Kaxxa 3) ippreżentaw id-data tard u rrispondew tard għall-mistoqsijiet tal-Eurostat waqt il-proċess ta’ validazzjoni. Dewmien fid-disseminazzjoni tawwal il-perjodu bejn is-sena ta’ referenza u d-data tal-pubblikazzjoni.

62 Skont is-CoP, l-Eurostat żviluppa u ppubblika kalendarju ta’ rilaxx annwali għal prodotti ewlenin għall-2022. Madankollu, fir-rigward tat-tliet oqsma tematiċi fl-awditu li wettaqna, ċerti dettalji (indikaturi, ripartizzjoni skont il-livell ta’ klassifikazzjoni, perjodi ta’ referenza, elementi li għaddejjin minn reviżjoni, eċċ.) ma jiġux ippubblikati.

63 Skop wieħed ta’ politika u kalendarju ta’ reviżjonijiet huwa li l-utenti jiġu infurmati dwar l-impatt prevedibbli tal-bidliet ippjanati fuq il-kumparabbiltà, u b’hekk jgħammruhom aħjar għall-previżjoni u l-immaniġġjar tal-waqfiet fis-serje kronoloġika (ara l-Anness III). Aħna sibna li l-Eurostat aġġorna d-data kif bdew jidħlu l-preżentazzjonijiet u fejn kienu meħtieġa reviżjonijiet u tiswijiet. L-Eurostat ma għandux politika ta’ reviżjonijiet ġenerali, iżda ġew żviluppati politiki speċifiċi għal oqsma bħall-istatistika tan-negozju. F’oqsma oħrajn, bħal “nefqa fuq is-saħħa” u “kawżi tal-mewt” id-data tiġi riveduta iżda mhijiex suġġetta għal politika komuni; ir-reviżjonijiet jiddependu mill-politika ta’ kull Stat Membru.

Aċċess għar-rilaxx qabel il-ħin jista’ jikkomprometti l-ugwaljanza u jippermetti rivelazzjonijiet ta’ informazzjoni

64 Sabiex tinbena l-fiduċja fl-istatistika uffiċjali, kemm il-qafas legali tal-UE kif ukoll il-prinċipji tal-istatistika internazzjonali jistipulaw li l-utenti kollha jridu jiġu trattati b’mod indaqs²³. Il-linji gwida internazzjonali rilevanti huma saħansitra aktar espliċiti, fis-sens li huma jirreferu wkoll għal aċċess simultanju (ara l-Anness III).

65 Fl-evalwazzjoni bejn il-pari tal-2014, l-ESGAB qies li kien hemm każ b’saħħtu għal projbizzjoni sħiħa fuq ir-rilaxx qabel il-ħin u rrakkomanda investigazzjoni sħiħa tal-impatt ta’ azzjoni ta’ dan it-tip (ara l-Anness VI: l-2014/11). Minn dak iż-żmien ’il hawn, l-ESGAB ifformula erba’ rakkomandazzjonijiet oħra dwar, fost l-oħrajn, tnaqqis fil-frekwenza u l-għadd tal-istatistika suġġetta għal rilaxx qabel il-ħin u dwar l-armonizzazzjoni u t-trasparenza ta’ prattiki ta’ rilaxx qabel il-ħin fost is-sħab tal-ESS (l-2015/5, 2015/6, l-2015/7, l-2018/1²⁴). Aħna osservajna li l-Eurostat għamel xi progress fl-implimentazzjoni ta’ dawn ir-rakkomandazzjonijiet. Fl-2021, l-ESGAB talab lill-Eurostat iwettaq rieżaminar kritiku tal-prattika tiegħu li jirrilaxxa l-istatistika qabel il-ħin fi ħdan il-Kummissjoni (ara l-Anness VI: l-2021/4). B’rispons għal dan, l-Eurostat qabel li jagħti ħarsa ġenerali lejn is-sitwazzjoni attwali tal-memoranda ta’ qbil li kienu jeżistu mad-dipartiment l-oħra tal-Kummissjoni.

66 Aċċess għar-rilaxx qabel il-ħin huwa ġustifikat fil-livell tal-ESS abbażi tas-CoP²⁵. L-Eurostat jipprovdi aċċess għar-rilaxx qabel il-ħin għal ċerta data ewlenija lill-maniġment superjuri tiegħu stess, lid-DĠ Affarijiet Ekonomiċi u Finanzjarji, lid-DĠ EMPL u l-BĊE, kif ukoll lill-media. Aġenziji akkreditati tal-aħbarijiet jirċievu stqarrijiet għall-istampa bil-quddiem taħt embargo permezz ta’ mezzi elettroniċi²⁶. B’kuntrast ma’ dan, l-istitut nazzjonali tal-istatistika Taljan jipprovdi aċċess għar-rilaxx qabel il-ħin biss matul laqgħa għall-ġurnalisti mingħajr kuntatt minn barra (is-sistema “lock-up”)²⁷. Aħna nqisu li l-arranġament tal-Eurostat ma jiżgurax l-assenza ta’ rivelazzjonijiet ta’ data.

67 Aċċess għar-rilaxx qabel il-ħin għal data makroekonomika tal-UE toħloq ir-riskju ta’ approfittar ekonomiku minn dawk li jiksbu aċċess bikri (ara l-Kaxxa 5). L-għażla ta’ aċċess għar-rilaxx qabel il-ħin tista’ toħloq opportunitajiet għal benefiċċju ekonomiku li jista’ joħloq distorsjoni serja tas-swieq.

68 Għall-iskopijiet ta’ trasparenza, l-aħjar prattika internazzjonali tirrakkomanda li l-istqarrijiet għall-istampa jkunu akkumpanjati minn lista ta’ aċċess għar-rilaxx qabel il-ħin. Madankollu, is-sit web tal-Eurostat ma jipprovdix informazzjoni komprensiva dwar l-utenti u l-postijiet deżinjati kollha li jibbenefikaw mill-aċċess għar-rilaxx qabel il-ħin.

69 Fl-ESS, mill-inqas 10 pajjiżi (Iċ-Ċekja, id-Danimarka, il-Kroazja, l-Italja, il-Polonja, is-Slovenja, il-Finlandja, l-Iżvezja, l-Iżlanda u n-Norveġja) abolixxew il-prattika li jiġi pprovdut aċċess għar-rilaxx qabel il-ħin lill-gvernijiet u/jew lill-media. Il-prattiki ta’ rilaxx qabel il-ħin fi ħdan l-ESS, għalhekk, jibqgħu mhux armonizzati (ara l-paragrafu 65).

Il-potenzjal tal-evalwazzjonijiet bejn il-pari biex iwasslu titjib ma ġiex sfruttat bis-sħiħ

70 L-evalwazzjonijiet bejn il-pari jintużaw mill-Eurostat u mis-sistemi nazzjonali tal-istatistika biex tiġi vvalutata l-konformità kumplessiva mas-CoP, li huwa l-pedament tal-qafas tal-kwalità komuni għall-ESS. Is-sistemi nazzjonali tal-istatistika jiġu evalwati bejn il-pari minn tim ta’ esperti, u l-ESGAB iwettaq l-evalwazzjoni bejn il-pari fir-rigward tal-Eurostat. Minn mindu s-CoP ġie adottat għall-ewwel darba fl-2005, l-ESS organizzat tliet ċikli ta’ evalwazzjonijiet bejn il-pari awtoregolati; li jfisser li d-deċiżjonijiet li jikkonċernawhom jittieħdu internament mill-Kumitat tal-ESS (ara l-Figura 2). Fit-taqsimiet li ġejjin, neżaminaw jekk:

1. il-Kummissjoni implimentatx b’mod effettiv ir-rakkomandazzjonijiet tat-tieni evalwazzjoni bejn il-pari;
2. il-monitoraġġ mill-Eurostat tal-progress li sar mis-sistemi nazzjonali tal-istatistika għall-implimentazzjoni tar-rakkomandazzjonijiet tat-tieni evalwazzjoni bejn il-pari kienx effettiv; u
3. it-tfassil tat-tielet ċiklu ta’ evalwazzjonijiet bejn il-pari tas-sistemi nazzjonali tal-istatistika huwiex adegwat għall-użu.

Il-Kummissjoni għamlet progress tajjeb fil-biċċa l-kbira mir-rakkomandazzjonijiet tal-evalwazzjonijiet bejn il-pari

71 Biex jiġi żgurat li r-rakkomandazzjonijiet tal-ESGAB ikollhom impatt massimu, huwa importanti li l-Kummissjoni timplimentahom fil-pront u bis-sħiħ kemm jista’ jkun. Jekk dan ma jsirx, jenħtieġ li hija tipprovdi ġustifikazzjoni xierqa f’konformità mal-linji gwida internazzjonali tal-istatistika, mar-rakkomandazzjonijiet u mal-aħjar prattiki.

72 Fl-2014, l-ESGAB wettaq it-tieni evalwazzjoni bejn il-pari tal-Eurostat u ħareġ 16-il rakkomandazzjoni li jindirizzaw 6 oqsma prinċipali: il-leġiżlazzjoni li fuqha huma bbażati l-proċeduri għall-ħatra u s-sensja tal-maniġment superjuri; l-arkitettura tal-leġiżlazzjoni tal-istatistika; il-koerenza tal-istatistika Ewropea; id-disseminazzjoni; il-komunikazzjoni u l-utenti; u l-koordinazzjoni (ara l-Anness VI). B’rispons għal dan, l-Eurostat żviluppa pjan ta’ implimentazzjoni li fih 20 azzjoni ta’ titjib²⁸.

73 Aħna sibna li l-Kummissjoni għamlet progress tajjeb fil-maġġoranza tar-rakkomandazzjonijiet tal-evalwazzjonijiet bejn il-pari, b’mod partikolari dawk rigward l-arkitettura leġiżlattiva, kif ukoll rigward il-komunikazzjoni u l-utenti. Madankollu, xi rakkomandazzjonijiet ewlenin fl-oqsma tal-indipendenza u l-imparzjalità (leġiżlazzjoni dwar il-ħatra u s-sensja tal-maniġment superjuri; u aċċess għar-rilaxx qabel il-ħin – ara l-paragrafi 64-69) ma ġewx aċċettati u/jew ma ġewx indirizzati b’mod effettiv²⁹.

74 Fl-evalwazzjoni bejn il-pari tal-2014, l-ESGAB ħareġ erba’ rakkomandazzjoniiet li jindirizzaw il-firxa sħiħa tal-leġiżlazzjoni tal-UE dwar ir-reklutaġġ, il-ħatra u s-sensja tal-maniġment superjuri tal-Eurostat (ara l-Anness V: l-2014/1 - l-2014/4). Madankollu, l-Eurostat ma aċċettax dawn ir-rakkomandazzjonijiet u ma ppropona l-ebda azzjoni ta’ titjib korrispondenti. L-Eurostat iddikjara li r-rakkomandazzjonijiet jew marru lil hinn mis-CoP (l-2014/1, l-2014/2 u l-2014/4) jew inkella ġew indirizzati b’mod suffiċjenti fil-qafas legali tal-UE (l-2014/3). Fl-evalwazzjoni bejn il-pari li kien imiss (l-2021), l-ESGAB tenna għadd ta’ rakkomandazzjonijiet li kien għamel f’dan il-qasam (ara l-Anness VI: l-2021/1 u l-2021/2), li kienu għadhom ma ġewx aċċettati.

75 Fl-2012, aħna rrakkomandajna wkoll dan li ġej³⁰: “Sabiex tikseb implimentazzjoni sħiħa tal-Kodiċi ta’ Prattika tal-Istatistika Ewropea l-Kummissjoni għandha: […] (d) ittejjeb l-indipendenza professjonali tal-Kap Statistiku tal-Unjoni Ewropea billi taħtru/taħtarha għal mandat ta’ żmien fiss wara li tkun irċeviet opinjoni favorevoli mill-ESGAB u awtorizzazzjoni mill-Parlament Ewropew u mill-Kunsill.” Minkejja l-appoġġ mill-Parlament Ewropew, ir-rakkomandazzjoni tagħna ma ġietx implimentata, billi l-Kummissjoni qieset li l-qafas legali eżistenti kien xieraq u s-salvagwardji neċessarji kienu diġà stabbiliti.

Il-valutazzjoni li l-Eurostat wettqet rigward l-implimentazzjoni, mill-Istati Membri, tal-azzjonijiet ta’ titjib tal-evalwazzjonijiet bejn il-pari hija bbażata fuq il-fiduċja reċiproka fost l-awtoritajiet tal-istatistika

76 Ir-rwol ta’ koordinazzjoni tal-Eurostat jinkludi l-monitoraġġ effettiv tar-rakkomandazzjonijiet li saru lill-Istati Membri b’riżultat tal-evalwazzjonijiet bejn il-pari esperti. Wara t-tieni evalwazzjoni bejn il-pari (2013-2015), l-Eurostat uża kwestjonarji annwali għall-monitoraġġ tal-implimentazzjoni mill-istituti nazzjonali tal-istatistika rigward azzjonijiet ta’ titjib miftiehma (2016-2019). Bħala prinċipju ġenerali, l-eżerċizzju ta’ monitoraġġ kollu kemm hu kien fil-biċċa l-kbira bbażat fuq il-fiduċja, peress li azzjonijiet ta’ titjib ġew implimentati taħt ir-responsabbiltà tal-istituti nazzjonali tal-istatistika, li kellhom jiżguraw li kienu xierqa, kompleti u dokumentati b’mod adegwat. Kien biss għall-aħħar ċiklu ta’ monitoraġġ, fl-2019, li l-Eurostat għamel sforz biex jivverifika l-progress irrappurtat billi bagħat talbiet ta’ kjarifika lill-Istati Membri.

77 Il-Figura 10 turi l-progress tal-istituti nazzjonali tal-istatistika matul iż-żmien lejn l-ikkompletar tal-azzjonijiet ta’ titjib li rriżultaw mit-tieni evalwazzjoni bejn il-pari. Skont ir-rapport ta’ monitoraġġ l-aktar reċenti disponibbli, 155 minn 910 azzjonijiet identifikati (17 %) kienu għadhom mhux kompleti fi tmiem l-2019 (ara l-Anness VII għal ripartizzjoni dettaljata).

78 Aħna sibna li l-implimentazzjoni tal-azzjonijiet ta’ titjib kienet imfixkla meta din kienet tiddependi minn korpi ’l barra mill-istitut nazzjonali tal-istatistika, jew meta r-rieda u/jew l-appoġġ politiċi kienu nieqsa. Azzjonijiet ta’ dan it-tip tipikament kienu jinvolvu bidliet leġiżlattivi (eż. dwar il-ħatra u s-sensja tal-kapijiet tal-istituti nazzjonali tal-istatistika, l-aċċess għal data amministrattiva, il-ħolqien ta’ korpi ta’ sorveljanza) iżda xi wħud kienu jikkonċernaw riżorsi umani jew finanzjarji jew saħansitra żvilupp fl-IT.

79 Fl-Italja u l-Finlandja, il-proċess leġiżlattiv waqaf, u hemm azzjonijiet li għadhom ma ġewx ikkompletati wara perjodu ta’ aktar minn seba’ snin wara t-tieni evalwazzjoni bejn il-pari. Fil-Kroazja u Ċipru, il-bidliet leġiżlattivi meħtieġa saru wara dewmien konsiderevoli ta’ madwar ħames snin. Rappreżentanti għolja ta’ partijiet ikkonċernati ewlenin (ministeri, parlament) ma kinux involuti kmieni biżżejjed fil-proċess ta’ evalwazzjoni bejn il-pari biex tiġi ffaċilitata l-implimentazzjoni ta’ azzjonijiet ewlenin rigward kwistjonijiet ta’ stabbiliment istituzzjonali u governanza (indipendenza professjonali).

80 Minbarra l-indipendenza professjonali, għall-implimentazzjoni tal-programmi tal-istatistika tagħhom, l-awtoritajiet nazzjonali tal-istatistika jeħtieġu riżorsi umani, finanzjarji u tekniċi adegwati (ara l-Anness III). Aħna eżaminajna r-rapporti annwali tal-ESGAB, l-evalwazzjonijiet bejn il-pari tal-Istati Membri u l-informazzjoni dwar ir-riżorsi, u staqsejna lill-ħames pajjiżi fil-kampjun tagħna u partijiet ikkonċernati oħra għall-fehmiet tagħhom dwar il-governanza fis-sistemi nazzjonali tal-istatistika.

81 Sibna li l-indipendenza professjonali għad mhux dejjem tiġi garantita, speċjalment fil-każ tal-ħatra u s-sensja tal-kapijiet ta’ istituti nazzjonali tal-istatistika. Billi awtoritajiet nazzjonali oħra s-soltu jkunu parti minn ministeru, l-indipendenza tagħhom tkun saħansitra aktar inċerta. L-osservazzjoni tagħna tikkorrobora s-sejba tal-Eurostat li 25 minn 72 azzjoni ta’ titjib (35 %) rigward l-indipendenza professjonali kienu għadhom ma ġewx ikkompletati f’Diċembru 2019 (ara l-Anness VII).

82 Xi wħud mill-istituti nazzjonali tal-istatistika qasmu magħna t-tħassib tagħhom dwar id-dipendenza finanzjarja tagħhom, u semmew l-insuffiċjenza tar-riżorsi tagħhom fid-dawl tat-talba dejjem tikber għal statistika ġdida u l-ħtieġa għal investiment teknoloġiku sinifikanti. F’dan ir-rigward, f’Novembru 2021, il-Kunsill irrikonoxxa li kemm l-Eurostat kif ukoll is-sistemi nazzjonali jridu jingħataw riżorsi umani u finanzjarji adegwati biex ikunu jistgħu jaħdmu aktar b’sorsi ta’ data ġodda u teknoloġija diġitali ġdida³¹.

It-tfassil ta’ evalwazzjonijiet bejn il-pari tjieb maż-żmien, iżda għad hemm nuqqasijiet importanti

83 L-objettiv tal-evalwazzjonijiet bejn il-pari huwa li tiġi vvalutata l-konformità tas-sħab tal-ESS mal-prinċipji tas-CoP, li huwa l-pedament tal-qafas ta’ kwalità komuni stabbilit biex tiġi żgurata l-kwalità tal-istatistika Ewropea. B’kuntrast ma’ dan, il-biċċa l-kbira mis-sistemi mhux Ewropej tal-istatistika l-aktar avvanzati jiġu awtovvalutati biss. Lil hinn mill-konformità, skop ieħor huwa li jiġu pprovduti rakkomandazzjonijiet li jgħinu lill-awtoritajiet tal-istatistika jtejbu u jiżviluppaw is-sistemi tal-istatistika tagħhom. Il-Figura 11 tippreżenta l-istadji ewlenin tal-evalwazzjonijiet bejn il-pari.

84 It-Tabella 2 turi kif elementi ewlenin tat-tfassil tal-evalwazzjonijiet bejn il-pari evolvew maż-żmien. L-ewwel evalwazzjoni bejn il-pari (2005-2007) prinċipalment kellha l-għan li toħloq sensibilizzazzjoni dwar is-CoP u kienet eżerċizzju introduttorju għall-parteċipanti kollha. Madankollu, din kellha dgħufijiet sinifikanti³². It-tieni ċiklu (2013-2015) ittejjeb f’termini ta’ tfassil, kien jinkludi esperti esterni u kiseb rikonoxximent internazzjonali akbar. It-tielet ċiklu (2021-2023) implimenta wkoll xi rakkomandazzjonijiet ulterjuri tal-ESGAB. L-Istati Membri fil-kampjun tagħna kienu sodisfatti b’mod ġenerali bl-input tal-Eurostat fil-proċess ta’ tfassil u saħqu li huma kienu involuti mill-bidu fit-tfassil tal-metodoloġija.

85 Waqt il-laqgħat tagħna mal-partijiet ikkonċernati, aħna sibna li hemm kunsens dwar il-fatt li l-evalwazzjonijiet bejn il-pari jeħtieġ li jitwettqu ta’ spiss biżżejjed biex ikun hemm lok għal titjib kontinwu fil-kwalità fl-ESS. Il-perjodu medju bejn it-2 u t-3 ċiklu se jkun ta’ 7.5 snin, u se jkun kważi 10 snin għas-Slovakkja. B’dan l-intervall latenti, mhuwiex possibbli li jinqabdu b’mod xieraq l-effetti tal-bidliet bħall-avvanzi teknoloġiċi u sorsi ta’ data ġodda li għalihom l-ESS teħtieġ tibqa’ attenta u adattabbli.

86 Biex l-evalwazzjonijiet bejn il-pari jkunu komprensivi u ġusti għall-pajjiżi kollha, huma jeħtieġu wkoll jevalwaw il-karatteristiċi kritiċi ta’ kull sistema nazzjonali tal-istatistika fl-intier tagħha. Madankollu, il-metodoloġija tal-2020 kienet tipprevedi massimu ta’ sitt awtoritajiet parteċipanti nazzjonali oħra għal kull pajjiż, u dan huwa soll arbitrarju li ma jiħux kont tal-grad ta’ kemm il-produzzjoni tal-istatistika Ewropea hija deċentralizzata fi ħdan pajjiż (ara l-Anness VIII). Barra minn hekk, il-metodoloġija rakkomandata kienet vaga u suġġettiva, u ma applikatx kriterji tal-għażla kumparabbli għall-pajjiżi kollha. Minbarra dan, awtoritajiet parteċipanti nazzjonali oħra jintgħażlu minn istituti nazzjonali tal-istatistika minflok fil-livell tal-UE, kif kienu jeħtieġu l-kredibbiltà u l-konsistenza tal-eżerċizzju. La l-ESGAB u lanqas xi esperti ta’ evalwazzjoni bejn il-pari ma kellhom dritt ta’ opinjoni fl-għażla tal-awtoritajiet nazzjonali oħra.

87 Ħafna istituti nazzjonali tal-istatistika llimitaw l-għadd ta’ awtoritajiet nazzjonali oħra għal tlieta. Dan huwa soll arbitrarju ieħor, li jġib miegħu r-riskju li jiġu esklużi awtoritajiet nazzjonali ewlenin oħra għall-istatistika Ewropea. Istitut nazzjonali tal-istatistika saħansitra ddikjara b’mod espliċitu li l-punt tat-tluq tiegħu kien li jagħżel tliet awtoritajiet nazzjonali oħra biss. Billi ħa dan l-approċċ, huwa ma inkludiex l-awtorità nazzjonali oħra responsabbli għal data dwar il-“kawżi tal-mewt” – korp li f’sentejn konsekuttivi naqas milli jippreżenta d-data meħtieġa lill-Eurostat.

88 L-ESGAB ġiet stabbilit biex itejjeb l-indipendenza, l-integrità u l-obbligu ta’ rendikont tal-Eurostat u tal-ESS³³ biex jirrispondu għal dgħufijiet f’sistemi nazzjonali³⁴. Madankollu, ir-rwol tal-ESGAB huwa limitat li jipprovdi lill-Parlament u lill-Kunsill rapport annwali li jinkludi l-valutazzjoni indipendenti tiegħu tal-implimentazzjoni tas-CoP fl-ESS fl-intier tagħha, b’enfasi fuq l-Eurostat aktar milli fuq is-sistemi nazzjonali tal-istatistika. Fl-2012 aħna rrakkomandajna l-iżvilupp ta’ funzjoni superviżorja billi tiġi estiża l-missjoni tal-ESGAB³⁵. Għalkemm ġiet aċċettata, ir-rakkomandazzjoni ma ġietx implimentata b’mod effettiv.

89 Attwalment , in-natura “awtoregolata” tal-evalwazzjonijiet bejn il-pari tal-ESS tfisser li t-tfassil tagħhom (it-twaqqit, l-ambitu, l-approċċ, il-proċedura tal-għażla għal awtoritajiet nazzjonali oħra, u l-kompożizzjoni u l-għażla ta’ timijiet esperti) jintlaħaq qbil dwaru permezz ta’ konsultazzjoni fost sħab li jirrappreżentaw firxa ta’ perspettivi nazzjonali aktar milli perspettivi usa’ tal-UE. Minkejja l-indipendenza tiegħu mill-interessi nazzjonali, l-ESGAB ma jiddeċidix dwar aspetti ta’ tfassil ewlenin.

Konklużjonijiet u rakkomandazzjonijiet

90 Il-konklużjoni kumplessiva tagħna hija li l-Kummissjoni tipprovdi statistika Ewropea li b’mod ġenerali tkun ta’ kwalità suffiċjenti għal dawk li jfasslu l-politika, għan-negozji u għaċ-ċittadini. Madankollu, għad għandhom jiġu indirizzati xi dgħufijiet.

91 Il-pjanijiet strateġiċi tal-Eurostat prinċipalment jirriflettu l-prijoritajiet istituzzjonali stabbiliti fi programmi Ewropea tal-istatistika suċċessivi. Madankollu, dawn jonqsu milli jkejlu l-progress lejn l-issodisfar tal-objettivi (ara l-paragrafi 22-23).

92 Fil-kompożizzjoni attwali tiegħu, il-Kumitat Konsultattiv Ewropew tal-Istatistika, li huwa l-korp rappreżentattiv prinċipali għall-utenti, ma jirrappreżentax b’mod effettiv l-utenti kollha, bħal organizzazzjonijiet internazzjonali u l-opinjonijiet kollettivi tal-komunità akkademika u tar-riċerka. Barra minn hekk, il-Kumitat Konsultattiv Ewropew tal-Istatistika ma għamilx progress sinifikanti fir-relazzjonijiet tiegħu mal-kunsilli nazzjonali tal-utenti. Il-ħtiġijiet tal-utenti mhumiex issodisfati bis-sħiħ, minħabba li hemm lakuni fid-data fl-oqsma awditjati. Il-programm Ewropew tal-istatistika mhux dejjem ipprijoritizza l-azzjoni biex jiġu indirizzati dawn il-lakuni sabiex titjieb ir-rilevanza tal-istatistika Ewropea, u l-Eurostat ma japplikax id-definizzjoni ta’ SME b’mod korrett (ara l-paragrafi 24-29).

Rakkomandazzjoni 1 – Jiġu ssodisfati aħjar il-ħtiġijiet tal-utenti

Sabiex tissodisfa aħjar il-ħtiġijiet tal-utenti jenħtieġ li, lill-Kumitat Konsultattiv Ewropew tal-Istatistika, il-Kummissjoni tagħmlu aktar inklużiv, permezz ta’ rappreżentanza bbilanċjata u effettiva tal-utenti kollha, assistita minn esperti f’dominji speċifiċi.

Data mmirata għall-implimentazzjoni: l-2023

93 Minkejja finanzjament akbar permezz tal-programm Ewropew tal-istatistika, il-produzzjoni ta’ statistika Ewropea għadha sserraħ parzjalment fuq finanzjament minn dipartimenti oħra tal-Kummissjoni. Il-finanzjament ipprovdut ikopri fil-biċċa l-kbira l-ħtiġijiet istituzzjonali. Għalkemm xi ftit għotjiet tal-UE jiffinanzjaw proġetti innovattivi, għadd sinifikanti minnhom tassew jiffinanzjaw attivitajiet obbligatorji tal-istatistika; għalhekk il-valur miżjud li l-programm Ewropew tal-istatistika jista’ jwassal għall-faċilitazzjoni ta’ proġetti innovattivi huwa limitat. Għalkemm għotjiet individwali ġew ivvalutati, b’mod ġenerali ma kienx hemm ġustifikazzjoni tal-valutazzjoni kwalitattiva tar-riżultati, u dan iġib miegħu r-riskju li l-ambitu għas-segwitu jiġi limitat u li s-sostenibbiltà tar-riżultati titnaqqas (ara l-paragrafi 30-34).

Rakkomandazzjoni 2 – Jiġi mmirat it-tisħiħ tal-indipendenza finanzjarja tal-programm Ewropew tal-istatistika, u jiġu prijoritizzati proġetti innovattivi

Jenħtieġ li l-Kummissjoni:

1. tivvaluta l-fattibbiltà li l-programm Ewropew tal-istatistika li jmiss iserraħ inqas fuq bosta sorsi ta’ finanzjament; u
2. tipprijoritizza proġetti innovattivi b’valur miżjud tal-UE ċar.

Data mmirata għall-implimentazzjoni: l-2024

94 L-Eurostat għandu sistema ta’ ġestjoni tal-kwalità xierqa fis-seħħ. L-appoġġ li huwa jagħti lill-Istati Membri huwa fil-biċċa l-kbira xieraq. Madankollu, ma hemm l-ebda linja gwida li tistabbilixxi qafas għall-provvista ta’ appoġġ, u l-problemi metodoloġiċi kumplessi jistgħu jieħdu żmien twil biex jiġu solvuti. Dan jolqot diversi dimensjonijiet ta’ kwalità tad-data, inkluża l-kumparabbiltà (ara l-paragrafi 35-39).

95 Aħna sibna li r-rapporti tal-kwalità li jitwettqu mill-Istati Membri mhux dejjem jikkonformaw mal-linji gwida, u mhumiex armonizzati bejn u fi ħdan il-proċessi statistiċi. Il-livell ta’ dettall ivarja bejn l-Istati Membri, u dan jagħmilha diffiċli li l-kwalità tad-data tinftiehem u tiġi vvalutata b’mod xieraq. Il-frekwenza tar-rappurtar tal-kwalità tvarja bejn l-attivitajiet tal-istatistika, u r-rappurtar mhuwiex obbligatorju għalihom kollha. Dawn id-dgħufijiet jirriżultaw f’informazzjoni mhux kompleta għall-utenti (ara l-paragrafi 40-43).

96 L-Eurostat ma ngħatax is-setgħa li jwettaq xogħol ta’ verifikazzjoni fuq il-post fit-tliet oqsma li aħna awditjana. Huwa jivvalida d-data li tiġi ppreżentata mill-Istati Membri, iżda mhux dejjem jiddokumenta r-riżultat tal-valutazzjonijiet tiegħu b’mod xieraq. Huwa ma jwettaqx valuazzjonijiet fil-fond tad-dimensjonijiet tal-kwalità kollha, bħall-kumparabbiltà u l-koerenza. Ara l-paragrafi 44-52).

97 It-tempestività hija ta’ tħassib għall-istatistika tas-saħħa u n-negozju b’mod partikolari, billi xi settijiet ta’ data jistgħu jiġu ppreżentati minn 14 sa 24 xahar wara s-sena ta’ referenza. Minħabba n-nuqqas ta’ data f’ħin reali għal “kawżi tal-mewt”, ir-rati ta’ mortalità tal-COVID-19 jiġu stmati b’mezzi alternattivi. Id-dewmien fit-twassil tad-data jrendi l-proċess kollu kemm hu ineffettiv għall-utenti. L-Eurostat għandu linji gwida għall-valutazzjoni tal-konformità mar-regolamenti, iżda dawn ma jistabbilux skeda ta’ żmien. L-ESS ma għandhiex il-flessibbiltà li tirrispondi malajr. F’każ ta’ lakuni fid-data dwar il-“kawżi tal-mewt” fil-livell nazzjonali, l-Eurostat ma għamilx stimi, u b’hekk l-ebda aggregat tal-UE mhuwa disponibbli (ara l-paragrafi 53-56).

98 Fejn meħtieġ mil-leġiżlazzjoni, il-Kummissjoni tippreżenta rapporti lill-Parlament Ewropew u lill-Kunsill dwar il-kwalità tal-istatistika. Madankollu, dawn ma jipprovdux stampa ċara tad-dgħufijiet li jeżistu, u ma għandhomx indikaturi tal-monitoraġġ dettaljati li bihom jistgħu juru l-progress fir-rigward tar-regolamenti. Xi regolamenti settorjali ewlenin, pereżempju dwar is-saħħa, ma jeħtigux il-preżentazzjoni ta’ dawn ir-rapporti (ara l-paragrafi 57-58).

Rakkomandazzjoni 3 – Jittejbu r-rapporti tal-kwalità li jitwettqu mill-Istati Membri u l-valutazzjoni tal-kwalità tal-istatistika Ewropea

Jenħtieġ li l-Kummissjoni:

1. tiżgura li r-rapporti tal-kwalità li tirċievi mill-Istati Membri jkunu bbażati fuq standards komuni u jkun fihom informazzjoni kompleta u kumparabbli; u
2. twettaq valutazzjonijiet aktar bir-reqqa u dokumentati aħjar fl-oqsma tal-istatistika tax-xogħol, tan-negozju u tas-saħħa sabiex issaħħaħ il-preċiżjoni, it-tempestività u l-puntwalità, il-kumparabbiltà u l-koerenza tad-data.

Data mmirata għall-implimentazzjoni: l-2024

99 Għalkemm l-Eurostat żviluppa kalendarju ta’ rilaxx għad-disseminazzjoni tal-istatistika, il-kalendarju huwa nieqes minn ċerti dettalji. Barra minn hekk, l-Eurostat għad ma għandux politika ta’ reviżjonijiet ġenerali, u ma jirrilaxxax id-data tal-istħarriġ dwar il-forza tax-xogħol u l-infiq fuq is-saħħa tal-Istati Membri kollha fl-istess data (ara l-paragrafi 59-63).

100 L-Eurostat jipprovdi lil xi dipartimenti tal-Kummissjoni u kanali tal-media b’aċċess għar-rilaxx ta’ data qabel il-ħin li jista’ joħloq opportunitajiet għall-benefiċċju ekonomiku u rivelazzjonijiet. Id-dispożizzjonijiet għar-rilaxx ta’ data qabel il-ħin mhumiex deskritti bis-sħiħ fuq is-sit web tal-Eurostat, u l-ebda lista tal-utenti b’aċċess privileġġat mhija ppubblikata (ara l-paragrafi 64-69).

Rakkomandazzjoni 4 – Titqies mill-ġdid il-prattika attwali ta’ rilaxx tal-istatistika qabel il-ħin

Jenħtieġ li l-Kummissjoni:

1. tivvaluta bir-reqqa n-neċessità u l-valur miżjur tal-għoti tal-aċċess għar-rilaxx qabel il-ħin; u
2. jekk dan jinżamm, tippubblika informazzjoni kumprensiva dwar l-aċċess għar-rilaxx qabel il-ħin u tqawwi s-salvagwardji tagħha kontra rivelazzjonijiet potenzjali.

Data mmirata għall-implimentazzjoni: l-2023

101 Il-Kummissjoni għamlet progress tajjeb bil-biċċa l-kbira mir-rakkomandazzjonijiet tal-evalwazzjonijiet bejn il-pari, bħal dawk rigward l-arkitettura leġiżlattiva, u l-komunikazzjoni u l-utenti. Madankollu, hija ma applikatx xi rakkomandazzjonijiet ewlenin fuq l-indipendenza u l-imparzjalità (ara l-paragrafi 70-75).

102 Il-valutazzjoni li l-Eurostat wettqet rigward l-implimentazzjoni, mill-Istati Membri, tal-azzjonijiet ta’ titjib tal-evalwazzjonijiet bejn il-pari hija bbażata fuq il-fiduċja reċiproka fost l-awtoritajiet tal-istatistika. L-implimentazzjoni ta’ xi azzjonijiet ta’ titjib ġiet imfixkla għaliex dawn kienu jiddependu minn korpi ’l barra mill-istitut nazzjonali tal-istatistika u l-appoġġ politiku kien nieqes. Azzjonijiet ta’ titjib ewlenin, bħall-emendar tal-leġiżlazzjoni tal-istatistika nazzjonali, ġew implimentati b’mod parzjali biss. Barra minn hekk, l-indipendenza professjonali għadha mhijiex karatteristika tal-Istati Membri kollha, b’mod partikolari fil-livell ta’ awtoritajiet nazzjonali oħra (ara l-paragrafi 76-82).

103 It-tfassil tal-għodda tal-evalwazzjoni bejn il-pari li ntużat għall-valutazzjoni tal-konformità tal-Eurostat u tal-ESS mas-CoP tjieb minn mindu ntuża għall-ewwel darba. Madankollu, l-evalwazzjonijiet bejn il-pari mhumiex frekwenti biżżejjed biex jippermettu titjib tal-kwalità kontinwu, u mhumiex dejjem komprensivi fil-kopertura tagħhom tas-sistemi nazzjonali tal-istatistika. Minkejja l-indipendenza tiegħu mill-interessi nazzjonali, il-Bord Konsultattiv Ewropew għall-Governanza tal-Istatistika għandu rwol limitat fit-tfassil tal-evalwazzjonijiet bejn il-pari (ara l-paragrafi 83-89).

Rakkomandazzjoni 5 – Tiġi vvalutata l-fattibbiltà li jitqawwa l-mandat tal-Bord Konsultattiv Ewropew għall-Governanza tal-Istatistika

Jenħtieġ li l-Kummissjoni tivvaluta l-fattibbiltà u x-xerqien tal-estensjoni tal-mandat attwali tal-Bord Konsultattiv Ewropew għall-Governanza tal-Istatistika biex jinkludi d-deċiżjoni dwar l-elementi tat-tfassil kollha ewlenin tal-eżerċizzju tal-evalwazzjoni bejn il-pari.

Data mmirata għall-implimentazzjoni: l-2023

Dan ir-Rapport ġie adottat mill-Awla IV, immexxija mis-Sur Mihails Kozlovs, Membru tal-Qorti tal-Awdituri, fil-Lussemburgu fil-laqgħa tagħha tas-26 ta’ Ottubru 2022.

Annessi

Anness I – Statistika uffiċjali fil-kuntest tal-kriżi tal-COVID-19

Il-COVID-19 ħoloq sfidi sinifikanti għas-sistemi tal-istatistika, u poġġa lill-awtoritajiet responsabbli minn operazzjonijiet ta’ statistika taħt pressjoni konsiderevoli. L-isfida kienet l-aktar akuta fir-rigward tal-iżgurar tat-twassil f’waqtu tal-istatistika tas-saħħa pubblika u l-provvista ta’ informazzjoni adegwata dwar is-“settur reali” tal-ekonomija, b’mod speċifiku l-unitajiet domestiċi u l-SMEs.

Fil-bidu, il-pandemija fixklet il-flussi tad-data li waslu min-negozji u mill-unitajiet domestiċi, u kkawżat problemi għall-istatistika uffiċjali. Metodi tradizzjonali ta’ ġbir ta’ data wiċċ imb wiċċ ma kinux fattibbli aktar, u xi stħarriġiet saru impossibbli u kellhom jiġu posposti. Il-COVID-19 ħoloq ukoll sfida għall-istandards eżistenti f’termini ta’ interpretazzjoni u adegwatezza. B’riżultat ta’ dan, l-istatistika uffiċjali kellha taġġusta malajr għall-kundizzjonijiet li kienu qed jinbidlu. Metodi ta’ ġbir ta’ data alternattivi, bħal telefonati, applikazzjonijiet tal-internet, jew big data bdew jintużaw ħafna. Madankollu, din it-tranżizzjoni tista’ tolqot il-kwalità u l-kumparabbiltà tad-data. Fil-bidu, dawk li jfasslu l-politika u l-media ssodisfaw id-domanda għal data epidemjoloġika globali kważi f’ħin reali permezz ta’ dashboards, bħal dawk żviluppati mill-Università Johns Hopkins, li kienu joperaw b’mod indipendenti minn sistemi ta’ statistika uffiċjali. Aktar tard, il-WHO u l-ECDC ħolqu d-dashboards tagħhom stess, u b’hekk eliminaw il-lakuni iżda kien hemm problemi ta’ kumparabbiltà.

Skont l-ESGAB, l-ESS irrispondiet b’mod pożittiv għall-kriżi tal-COVID-19. Anke jekk diversi fażijiet ta’ produzzjoni ta’ data tal-istatistika ġew milquta severament mill-pandemija, il-pajjiżi tal-ESS u l-Eurostat irnexxielhom ikomplu jipproduċu indikaturi ewlenin mingħajr interruzzjoni. Sabiex jiġu żgurati l-kwalità u l-kumparabbiltà kontinwi tal-istatistika fl-ambjent il-ġdid, l-Eurostat ippubblika aktar minn 30 linja gwida li jindirizzaw problemi metodoloġiċi ġenerali u settorjali. L-Eurostat ħoloq ukoll taqsima dedikata fuq is-sit web tiegħu li tipprovdi lill-utenti bl-aktar informazzjoni reċenti. Huwa pprovda lista ta’ settijiet ta’ data tal-COVID-19 u nieda d-dashboard Ewropew tal-Istatistika tal-Irkupru, li bħalissa jinkludi 27 indikatur relevanti għall-irkupru dwar suġġetti ta’ saħħa, soċjali, ekonomiċi, ta’ negozju u ambjentali. Fl-aħħar nett, l-Eurostat introduċa diversi indikaturi ġodda speċifiċi għall-kriżi (eż. imwiet fil-ġimgħa u mortalità eċċessiva ta’ kull xahar) sabiex jivvaluta aħjar l-effetti tal-pandemija. F’Novembru 2020, il-kapijiet tal-NSIs u l-Eurostat qablu dwar rispons ikkoordinat għal kriżijiet futuri li jaffettwaw lill-ESS, magħruf bħala l-“Memorandum ta’ Wiesbaden”, li jista’ jiffaċilità approċċ konġunt għal kriżijiet futuri.

Anness II – Attivitajiet magħżula tal-istatistika

Anness III – Eżempji ta’ linji gwida dwar l-istatistika, rakkomandazzjonijiet u l-aħjar prattiki fil-livell internazzjonali

Anness IV – Lista ta’ proġetti magħżula għall-awditu

Anness V – It-tiftix ta’ alternattivi għal data dwar l-imwiet bil-COVID-19 li tkun aktar f’waqtha

L-ewwel imwiet fl-Ewropa mill-COVID-19 ġew ikkonfermati fi Frar 2020. Madankollu, ma hemm l-ebda ħsieb li tiġi ppubblikata statistika Ewropea kompleta ta’ “kawżi tal-mewt” għall-2020 qabel l-2023 (ara l-Figura 10). Sabiex ġew indirizzati l-ħtiġijiet ta’ informazzjoni waqt il-pandemija, inġabru żewġ settijiet ta’ data f’ħin kważi reali: l-għadd ta’ mwiet bil-COVID-19 kuljum, u mwiet bħala avvenimenti essenzjali demografiċi kull ġimgħa.

Għadd ta’ mwiet bil-COVID-19: Iċ-Ċentru Ewropew għall-Prevenzjoni u l-Kontroll tal-Mard (ECDC) jippubblika l-għadd ta’ mwiet bil-COVID-19 fl-Ewropa minn sorsi bħall-ministeri tas-saħħa u istituti tas-saħħa pubblika. Il-WHO u l-Università Johns Hopkins jippubblikaw l-istess statistika globalment. Madankollu, minħabba differenzi nazzjonali fil-klassifika ta’ “kawżi tal-mewt”, kif ukoll diversi problemi ta’ kopertura kemm insuffiċjenti kif ukoll eċċessiva, id-data tista’ tvarja b’mod sostanzjali u tikkomplika l-paraguni tal-pajjiżi. Pereżempju, fil-bidu tal-pandemija, il-Belġju rreġistra l-imwiet kollha fejn il-COVID-19 kien possibbilment involut bħala li verament kien minħabba fih mingħajr ħtieġa ta’ testijiet fil-laboratorju. Għall-kuntrarju ta’ dan, l-Italja talbet riżultat minn test pożittiv għal imwiet li kienu attribwiti għall-COVID-19, u Ċipru uża kombinament taż-żewġ approċċi.

Imwiet u mortalità eċċessiva: Dan il-metodu, li għalih huma responsabbli l-istituti nazzjonali tal-istatistika, huwa meqjus mill-esperti li huwa miżura aktar xierqa tal-impatt totali tal-pandemija fuq l-imwiet, għalkemm ma jiħux inkunsiderazzjoni l-bidliet demografiċi reċenti bħax-xjuħija tal-popolazzjonijiet. Huwa jirreġistra mwiet bil-COVID-19 li ma ġewx identifikati u rrappurtati tajjeb, kif ukoll imwiet minn kawżi oħra li huma attribwibbli għall-kundizzjonijiet tal-pandemija inġenerali. L-ESS introduċiet il-ġbir ta’ data dwar imwiet kull ġimgħa f’April 2020 u bdiet tippubblika l-mortalità eċċessiva f’Diċembru 2020. L-NSIs baqgħu jibagħtu data dwar imwiet kull ġimgħa lill-Eurostat fuq bażi volontarja.

It-tabella ta’ hawn taħt turi d-data għall-2020 u l-2021 fl-UE u l-pajjiżi tal-EFTA, ikkalkulata bl-użu taż-żewġ metodoloġiji. Ir-rata tal-mewt eċċessiva hija madwar 34 % ogħla miċ-ċifri tal-ECDC għall-imwiet bil-COVID-19.

Anness VI – Rakkomandazzjonijiet tal-ESGAB, l-2014 u l-2021

Anness VII – Sommarju tal-azzjonijiet ta’ titjib tal-istitut nazzjonali tal-istatistika – status fil-31 ta’ Diċembru 2019

Anness VIII – Kopertura tas-Sistemi Nazzjonali tal-Istatistika fit-tielet ċiklu tal-evalwazzjonijiet bejn il-pari

Abbrevjazzjonijiet

ANO: awtorità nazzjonali oħra

BĊE: Il-Bank Ċentrali Ewropew

CoD: kawżi tal-mewt

CoP: Kodiċi ta’ Prattika tal-Istatistika Ewropea

DĠ EMPL: Id-Direttorat Ġenerali tal-Impjiegi, l-Affarijiet Soċjali u l-Inklużjoni tal-Kummissjoni

DĠ GROW: Id-Direttorat Ġenerali għas-Suq Intern, l-Industrija, l-Intraprenditorija u l-SMEs tal-Kummissjoni

DĠ SANTE: Id-Direttorat Ġenerali għas-Saħħa u s-Sikurezza Alimentari tal-Kummissjoni

ECDC: Iċ-Ċentru Ewropew għall-Prevenzjoni u l-Kontroll tal-Mard

EFTA: L-Assoċjazzjoni Ewropea tal-Kummerċ Ħieles

ESP: Programm Ewropew tal-istatistika

ESS: Sistema Ewropea tal-Istatistika

ILO: Organizzazzjoni Internazzjonali tax-Xogħol

LFS: Stħarriġ dwar il-forza tax-xogħol

NSI: uffiċċju nazzjonali tal-istatistika

OECD: Organizzazzjoni għall-Kooperazzjoni u l-Iżvilupp Ekonomiċi

SBS: Statistika Strutturali tan-Negozju

SMEs: intrapriżi żgħar u medji

WHO: Organizzazzjoni Dinjija tas-Saħħa

Glossarju

Data: Sett ta’ valuri għal varjabbli kwalitattivi jew kwantitattivi, bħal fatti jew kejl, li minnhom tista’ tiġi ġġenerata l-informazzjoni.

Imparzjalità: Prinċipju fejn l-istatistika trid tiġi żviluppata, prodotta u disseminata b’mod newtrali, u b’tali mod li l-utenti kollha jingħataw trattament indaqs.

Indikatur ewlieni tal-prestazzjoni: Miżura kwantifikabbli li turi l-prestazzjoni meta mqabbla mal-objettivi ewlenin.

Intrapriżi żgħar u medji: Definizzjoni skont id-daqs, li tiġi applikata għal kumpaniji u għal organizzazzjonijiet oħra, fuq il-bażi tal-għadd ta’ impjegati u ta’ ċerti kriterji finanzjarji. Intrapriżi żgħar ikollhom inqas minn 50 impjegat, u fatturat jew total tal-karta tal-bilanċ li ma jaqbiżx l-EUR 10 miljun. L-intrapriżi ta’ daqs medju jkollhom inqas minn 250 impjegat, u fatturat mhux ogħla minn EUR 50 miljun jew total tal-karta tal-bilanċ mhux ogħla minn EUR 43 miljun.

Kawża tal-mewt: Il-marda jew il-korriment li bdew is-sekwenza ta’ avvenimenti relatati mal-mard li wasslu għall-mewt b’mod dirett, jew iċ-ċirkustanzi tal-aċċident jew vjolenza li pproduċew korriment fatali.

Lakuna fid-data: Nuqqas ta’disponibbiltà ta’ data meħtieġa għal skop speċifiku.

Metadata: Data li tiddefinixxi u tiddeskrivi data oħra.

Microdata: Data dwar persuna, unità domestika, negozju jew organizzazzjoni individwali.

Morbidità: Il-kundizzjoni li wieħed ikun marid.

Mortalità eċċessiva: Għadd ta’ mwiet mill-kawżi kollha, imkejla waqt kriżi, ikbar minn dawk li setgħu jiġu osservati taħt kundizzjonijiet “normali”.

Persuna qiegħda: Persuna qiegħda ta’ 15 jew 16-il sena sa 74 sena, mingħajr xogħol waqt il-ġimgħa ta’ referenza, li tkun disponibbli biex tibda taħdem fil-ġimagħtejn li jmiss (jew li diġà sabet xogħol fejn se tibda fit-tliet xhur li jmiss) u li tkun fittxet b’mod attiv impjieg f’xi żmien waqt l-erba’ ġimgħat preċedenti.

Rata tal-mewt standardizzata: Ir-rata tal-mewt ta’ popolazzjoni aġġustata f’konformità mad-distribuzzjoni tal-età standard għat-titjib tal-kumparabbiltà matul iż-żmien u bejn komunitajiet differenti.

Sistema tal-Kontijiet tas-Saħħa: Il-qafas ekonomiku standard għall-kontabbiltà tas-saħħa fil-pajjiżi tal-ESS, bl-użu ta’ regoli kontabilistiċi li huma kumpatibbli b’mod metodoloġiku mas-sistema tal-kontijiet nazzjonali għall-produzzjoni ta’ kontijiet kumprensivi, konsistenti u kumparabbli fil-livell internazzjonali li jissodisfaw il-ħtiġijiet ewlenin tal-utenti.

Soċjetà ċivili: Il-parti tas-soċjetà, distinta mill-gvern u min-negozju, li tikkonsisti f’assoċjazzjonijiet u gruppi oħrajn li jirrappreżentaw interessi kondiviżi fid-dominju pubbliku.

Utent istituzzjonali tal-istatistika: Organizzazzjoni nazzjonali jew internazzjonali, bħal gvern nazzjonali jew bank ċentrali nazzjonali, jew inkella istituzzjoni, korp jew dipartiment tal-UE.

Żball standard relattiv: Miżura ta’ akkuratezza statistika ta’ stima. Żbalji standard relattivi iżgħar huma indikazzjoni ta’ riżultati aktar affidabbli, u żbalji standard relattivi ikbar huwa indikazzjoni ta’ riżultati inqas affidabbli.

Risposti tal-Kummissjoni

https://www.eca.europa.eu/mt/Pages/DocItem.aspx?did=62590

Kronoloġija

https://www.eca.europa.eu/mt/Pages/DocItem.aspx?did=62590

Tim tal-awditjar

Ir-rapporti speċjali tal-QEA jippreżentaw ir-riżultati tal-awditi li twettaq ta’ politiki u programmi tal-UE, jew ta’ suġġetti relatati mal-ġestjoni minn oqsma baġitarji speċifiċi. Il-QEA tagħżel u tfassal dawn il-kompiti tal-awditjar biex timmassimizza l-impatt tagħhom billi tqis ir-riskji għall-prestazzjoni jew għall-konformità, il-livell ta’ introjtu jew ta’ nfiq involut, l-iżviluppi futuri u l-interess politiku u pubbliku.

Dan l-awditu tal-prestazzjoni twettaq mill-Awla IV tal-Awditjar, Regolamentazzjoni tas-swieq u ekonomija kompetittiva, li hija mmexxija minn Mihails Kozlovs, Membru tal-QEA. L-awditu tmexxa minn Ildikó Gáll-Pelcz, Membru tal-QEA, li ngħatat appoġġ minn Claudia Kinga Bara, Kap tal-Kabinett u Zsolt Varga, Attaché tal-Kabinett; Sabine Hiernaux-Fritsch, Maniġer Prinċipali; Athanasios Koustoulidis, Kap tal-Kompitu; Maria Isabel Quintela u Ezio Guglielmi, Awdituri. Thomas Everett ipprovda appoġġ lingwistiku.

Noti finali

¹ Il-Kunsill Ekonomiku u Soċjali tan-Nazzjonijiet Uniti, Resolution adopted by the Economic and Social Council on 24 July 2013: 2013/21 - Fundamental Principles of Official Statistics, 2013.

² L-Artikolu 338 TFUE.

³ Ir-Regolament (KE) Nru 223/2009 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tal-11 ta’ Marzu 2009 (ĠU L 87, 31.3.2009), emendat l-aħħar mir-Regolament (UE) 2015/759.

⁴ L-Artikolu 4.2 tar-Regolament (UE) Nru 2021/690 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tat-28 ta’ April 2021.

⁵ L-Artikolu 03 02 05 “Produzzjoni u disseminazzjoni ta’ statistika ta’ kwalità għolja dwar l-Ewropa” tal-Baġit 2021 approvat, disponibbli fuq https://eur-lex.europa.eu/legal-content/MT/TXT/PDF/?uri=CELEX:32021B0417&qid=1663242885328&from=en

⁶ L-Artikolu 11 tar-Regolament (KE) Nru 223/2009.

⁷ Kif deskritt fl-Artikolu 4 tar-Regolament Nru 223/2009.

⁸ Il-funzjoni tal-istatistika tas-SEBĊ hija bbażata fuq l-Artikolu 5 tal-Istatut tas-SEBĊ u l-BĊE.

⁹ Stabbilit bid-Deċiżjoni Nru 234/2008/KE tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill.

¹⁰ Stabbilit bid-Deċiżjoni Nru 235/2008/KE tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill.

¹¹ Ir-Rapport Speċjali 12/2012 tal-QEA: “Il-Kummissjoni u l-Eurostat tejbu l-proċess tal-produzzjoni ta’ statistika Ewropea affidabbli u kredibbli?”

¹² Ara l-Artikoli 1 u 3 tad-Deċiżjoni Nru 234/2008/KE tal-11 ta’ Marzu 2008.

¹³ Ara l-Artikolu 4 tad-Deċiżjoni Nru 234/2008/KE tal-11 ta’ Marzu 2008.

¹⁴ L-Eurostat, Support for the Final Evaluation of the European Statistical Programme 2013-2020, Lulju 2021, p. 43.

¹⁵ L-Artikolu 6 tar-Regolament (UE) Nru 223/2009.

¹⁶ Id-Deċiżjoni tal-Kummissjoni 2012/504/UE u l-Kodiċi ta’ Prattika tal-Istatistika Ewropea.

¹⁷ L-Artikoli 6.3, 7, 15 u 18 tar-Regolament (UE) Nru 223/2009, id-Deċiżjoni tal-Kummissjoni 2012/504/UE.

¹⁸ Ir-Regolament tal-Kummissjoni (UE) 2015/359 li jimplimenta r-Regolament (KE) Nru 1338/2008.

¹⁹ El-Hayek, Y., Tip of the Iceberg: Assessing the Global Socioeconomic Costs of Alzheimer’s Disease and Related Dementias and Strategic Implications for Stakeholders, Journal of Alzheimer’s Disease, 70, 2019, pp. 323-341.

²⁰ Il-WHO, The top 10 ‘causes of death’, id-9 ta’ Diċembru 2020.

²¹ Il-WHO, Dementia: Key facts, it-2 ta’ Settembru 2021.

²² Kif ġie elaborat fis-CoP 2017.

²³ L-Artikoli 2 u 18(1) tar-Regolament Nru 223/2009, kif emendat; l-Artikolu 6(2) tad-Deċiżjoni tal-Kummissjoni tal-2012 dwar l-Eurostat u prinċipji kodifikati tan-NU (United Nations Fundamental Principles of Official Statistics u Principles Governing International Statistical Activities).

²⁴ ESGAB’s Annual Report 2015 u Opinion of the ESGAB concerning the implementation of the Commission’s commitment on confidence (2018).

²⁵ Il-Prinċipju 6: “L-utenti kollha jkollhom aċċess għall-istqarrijiet tal-istatistika fl-istess ħin. Kwalunkwe aċċess privileġġat lil utent estern għal materjal li jkun għadu ma ġiex rilaxxat ikun limitat, ġustifikat kif dovut, ikkontrollat u pubbliċizzat”.

²⁶ Protocol on impartial access to Eurostat data for users, Jannar 2014.

²⁷ ISTAT, Embargo: a policy for transmitting correct information.

²⁸ ESGAB’s recommendations and Eurostat’s improvement actions in response to the recommendations.

²⁹ Ir-Rapport Annwali tal-ESGAB tal-2021.

³⁰ Ir-Rapport Speċjali 12/2012 tal-QEA:

³¹ Il-Konklużjonijiet tal-Kunsill dwar l-istatistika tal-UE kif approvati mill-Kunsill ECOFIN, id-9 ta’ Novembru 2012.

³² Ara r-Rapport Speċjali 12/2012 tal-QEA: “Il-Kummissjoni u l-Eurostat tejbu l-proċess tal-produzzjoni ta’ statistika Ewropea affidabbli u kredibbli?” u r-Rapport Annwali 2011 tal-ESGAB.

³³ Stabbilit bid-Deċiżjoni Nru 235/2008/KE tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill.

³⁴ COM(2005) 217 final u W. Radermacher (2011), European Statistics: People Count.

³⁵ Ir-Rapport Speċjali 12/2012 tal-QEA: “Il-Kummissjoni u l-Eurostat tejbu l-proċess tal-produzzjoni ta’ statistika Ewropea affidabbli u kredibbli?”

Kuntatt

IL-QORTI EWROPEA TAL-AWDITURI
12, rue Alcide De Gasperi
1615 Luxembourg
LUXEMBOURG

Tel. +352 4398-1
Mistoqsijiet: eca.europa.eu/mt/Pages/ContactForm.aspx
Sit web: eca.europa.eu
Twitter: @EUAuditors

Ħafna informazzjoni addizzjonali dwar l-Unjoni Ewropea hija disponibbli fuq l-Internet.
Jista’ jsir aċċess għaliha permezz tas-server Europa (https://europa.eu).

Il-Lussemburgu: L-Uffiċċju tal-Pubblikazzjonijiet tal-Unjoni Ewropea, 2022

PDF	ISBN 978-92-847-9047-0	ISSN 1977-5741	doi:10.2865/609868	QJ-AB-22-023-MT-N
HTML	ISBN 978-92-847-9073-9	ISSN 1977-5741	doi:10.2865/209927	QJ-AB-22-023-MT-Q

DRITT TAL-AWTUR

© L-Unjoni Ewropea, 2022

Il-politika tal-Qorti Ewropea tal-Awdituri (QEA) dwar l-użu mill-ġdid hija stabbilita fid-Deċiżjoni Nru 6-2019 tal-QEA dwar il-politika tad-data miftuħa u l-użu mill-ġdid ta’ dokumenti.

Sakemm ma jkunx indikat mod ieħor (eż. f’avviżi individwali dwar id-drittijiet tal-awtur), il-kontenut tal-QEA, li huwa proprjetà tal-UE, huwa liċenzjat taħt il-liċenzja Creative Commons Attribution 4.0 International (CC BY 4.0). Għalhekk, bħala regola ġenerali, l-użu mill-ġdid huwa awtorizzat dment li jingħata kreditu xieraq u li kwalunkwe bidla tiġi indikata. Il-persuni li jużaw mill-ġdid dan il-kontenut ma jistgħux ibiddlu s-sinifikat jew il-messaġġ oriġinali tad-dokumenti. Il-QEA ma għandhiex tkun responsabbli għal kwalunkwe konsegwenza relatata mal-użu mill-ġdid.

Irid jinkiseb permess addizzjonali jekk kontenut speċifiku juri individwi privati identifikabbli, eż. f’ritratti li jkun fihom il-membri tal-persunal tal-QEA, jew jekk ikun jinkludi xogħlijiet ta’ parti terza.

Fejn ikun inkiseb tali permess, dan għandu jikkanċella u jissostitwixxi l-permess ġenerali msemmi hawn fuq u għandu jindika b’mod ċar kwalunkwe restrizzjoni dwar l-użu.

Biex tuża jew tirriproduċi kontenut li ma jkunx proprjetà tal-UE, jista’ jkun meħtieġ li titlob il-permess direttament mingħand id-detenturi tad-drittijiet tal-awtur:

Figura 2 – Ikoni: Dawn il-figuri tfasslu bl-użu ta’ riżorsi minn Flaticon.com. © Freepik Company S.L. Id-drittijiet kollha huma riżervati.

Software jew dokumenti li jkunu koperti mid-drittijiet ta’ proprjetà industrijali, bħal privattivi, trademarks, disinji rreġistrati, logos u ismijiet, huma esklużi mill-politika tal-QEA dwar l-użu mill-ġdid.

Il-familja ta’ siti web istituzzjonali tal-Unjoni Ewropea, fi ħdan id-dominju europa.eu, tipprovdi links għal siti ta’ partijiet terzi. Peress li l-QEA ma għandha l-ebda kontroll fuqhom, dawn, inti mħeġġeġ biex tirrieżamina l-politiki tagħhom dwar il-privatezza u dwar id-drittijiet tal-awtur.

Użu tal-logo tal-QEA

Ma jistax isir użu mil-logo tal-QEA mingħajr ma jinkiseb il-kunsens tagħha minn qabel.

KIF TIKKUNTATTJA LILL-UE

Personalment
Madwar l-Unjoni Ewropea kollha hemm mijiet ta’ ċentri tal-Europe Direct. Tista’ ssib l-­indirizz tal-eqreb ċentru għalik online (european-union.europa.eu/contact-eu/meet-us_mt).

Bit-telefown jew bil-miktub
Europe Direct huwa servizz li jwieġeb il-mistoqsijiet tiegħek dwar l-Unjoni Ewropea. Tista’ tikkuntattja lil dan is-servizz:

• bit-telefown bla ħlas: 00 800 6 7 8 9 10 11 (ċerti operaturi jafu jimponu ħlas għal dawn it-telefonati),
• fuq dan in-numru standard: +32 22999696,
• permezz ta’ din il-formola:european-union.europa.eu/contact-eu/write-us_mt.

KIF ISSIB TAGĦRIF DWAR L-UE

Online
L-informazzjoni dwar l-Unjoni Ewropea bil-lingwi uffiċjali kollha tal-UE hija disponibbli fuq is-sit web Europa (european-union.europa.eu).

Pubblikazzjonijiet tal-UE
Tista’ tara jew tordna l-pubblikazzjonijiet tal-UE minn op.europa.eu/mt/publications. Kopji multipli ta’ pubblikazzjonijiet bla ħlas tista’ tiksibhom billi tikkuntattja lil Europe Direct jew liċ-ċentru tad-dokumentazzjoni lokali tiegħek (european-union.europa.eu/contact-eu/meet-us_mt).

Il-liġi tal-UE u dokumenti relatati
Għal aċċess għall-informazzjoni legali tal-UE, inkluż il-liġijiet kollha tal-UE mill-1951 ’l hawn, fil-verżjonijiet lingwistiċi uffiċjali kollha, żur is-sit EUR-Lex (eur-lex.europa.eu).

Data miftuħa tal-UE
Il-portal data.europa.eu jagħti aċċess għal settijiet tad-data miftuħa mill-istituzzjonijiet, il-korpi u l-aġenziji tal-UE. Dawn jistgħu jitniżżlu u jerġgħu jintużaw mingħajr ħlas, għal skopijiet kummerċjali u mhux kummerċjali. Il-portal jagħti aċċess ukoll għal għadd kbir ta’ settijiet tad-data mill-pajjiżi Ewropej.