Tisħiħ tal-kapaċità tal-forzi tas-sigurtà interna fin-Niġer u l-Mali: il-progress huwa limitat u miexi bil-mod

Sommarju eżekuttiv

I

In-nuqqas ta’ sigurtà fir-reġjun tas-Saħel fl-Afrika tal-Punent għandu impatt negattiv kemm fuq l-iżvilupp tal-pajjiżi tiegħu, kif ukoll fuq l-interessi tal-Unjoni Ewropea (UE). Il-Politika ta’ Sigurtà u ta’ Difiża Komuni (PSDK) hija strument tal-UE maħsub biex jindirizza l-isfidi li jirriżultaw mill-kunflitti armati, l-instabbiltà politika, it-terroriżmu, il-kriminalità organizzata u l-migrazzjoni illegali. Taħt il-PSDK, l-UE tmexxi Missjonijiet ċivili fin-Niġer u fil-Mali li jipprovdu taħriġ, pariri u tagħmir sabiex tissaħħaħ il-kapaċità tal-forzi nazzjonali responsabbli għas-sigurtà interna.

II

Is-Servizz Ewropew għall-Azzjoni Esterna (SEAE) stabbilixxa Missjonijiet tal-UE għat-Tisħiħ tal-Kapaċità (EUCAP Sahel) fin-Niġer (2012) u fil-Mali (2014) f’isem l-Istati Membri tal-UE u jippjana u jiġġestixxi l-operazzjonijiet tagħhom, filwaqt li l-Kummissjoni timmaniġġja l-baġits tagħhom, iffinanzjati mill-UE (EUR 69.46 miljun għan-Niġer għall-perjodu mill-2012 sal-2017 u EUR 66.48 miljun għall-Mali għall-perjodu mill-2014 sal-2017). Kull Missjoni għandha l-Kap tal-Missjoni tagħha stess, li huwa responsabbli għall-operazzjonijiet fil-pajjiż ikkonċernat. Aktar minn nofs il-persunal assenjat għall-Missjonijiet ġie ssekondat u mħallas mill-Istati Membri tal-UE. Il-bqija tal-persunal jitħallas mill-baġits tal-Missjonijiet.

III

Aħna eżaminajna kif il-Missjonijiet EUCAP Sahel ġew stabbiliti u mmaniġġjati, kif operaw, u jekk kellhomx suċċess fit-tisħiħ tal-kapaċità tal-forzi responsabbli għas-sigurtà interna fin-Niġer u l-Mali. Intervistajna l-persunal tas-SEAE, tal-Kummissjoni, taż-żewġ Missjonijiet EUCAP Sahel, tal-awtoritajiet nazzjonali u tal-forzi tas-sigurtà interna (FSI) fin-Niġer u fil-Mali, kif ukoll firxa ta’ partijiet ikkonċernati.

IV

Ikkonkludejna li l-Missjonijiet ikkontribwew għat-tisħiħ tal-kapaċità tal-forzi responsabbli għas-sigurtà interna, iżda dak il-progress tnaqqas minħabba l-kuntest diffiċli li huma kellhom jaħdmu fih u minħabba ineffiċjenzi operazzjonali. Aħna sibna li l-persunal tal-Missjoni ma kienx irċieva gwida prattika adegwata u, fil-każ tal-Missjoni EUCAP Sahel Niger, il-persunal ma kienx irċeiva taħriġ qabel l-istazzjonar. Is-SEAE u l-Kummissjoni ma pprovdewx biżżejjed appoġġ u f’xi każijiet applikaw proċeduri li ma kinux adatti għall-kundizzjonijiet tax-xogħol fuq il-post.

V

Iż-żewġ Missjonijiet kellhom għadd kbir ta’ postijiet vakanti. Bħala medja tliet kwarti tal-postijiet biss kienu okkupati. Il-proċeduri ta’ reklutaġġ kienu jieħdu l-ħin u ħafna drabi ma kinux ikunu ta’ suċċess. L-issekondar tal-persunal tal-Istati Membri tal-UE ġeneralment ma jdumx aktar minn sentejn. Il-Missjonijiet EUCAP Sahel jirċievu baġits annwali u l-mandat tagħhom huwa ta’ sentejn. Dan kollu jnaqqas l-effiċjenza operazzjonali tal-Missjonijiet minħabba li ma jinkoraġġix li jsir ippjanar fuq terminu medju jew fuq terminu twil. Fl-istess waqt, anki jekk il-Missjonijiet mhumiex maħsuba li jsiru korpi permanenti fil-pajjiżi ospitanti, attwalment ma hemmx pjan ċar lejn strateġija ta’ ħruġ.

VI

Aħna sibna li l-Missjonijiet indirizzaw is-sostenibbiltà fl-attivitajiet tagħhom, iżda ma tantx kellhom suċċess. Dan kien parzjalment dovut, minn naħa, għan-nuqqas ta’ sjieda mill-pajjiżi ospitanti, u min-naħa l-oħra, minħabba l-fatt li l-Missjonijiet ma ddedikawx riżorsi adegwati biex jiżguraw is-sostenibbiltà u jagħmlu segwitu fuq l-applikazzjoni prattika u l-użu tat-taħriġ mogħti u t-tagħmir fornut.

VII

Il-Missjonijiet kellhom indikaturi tal-prestazzjoni dgħajfa u matul il-perjodu awditjat ma sorveljawx u ma evalwawx adegwatament il-kisba tal-kompiti tagħhom. Il-valutazzjonijiet tal-impatt tas-SEAE ma kinux marbuta mal-monitoraġġ u mal-evalwazzjoni.

VIII

Aħna osservajna li l-Missjonijiet kellhom rwol importanti fit-tisħiħ tal-kapaċità tal-forzi responsabbli għas-sigurtà interna fin-Niġer u fil-Mali, kif ukoll fl-appoġġ ta’ attivitajiet oħra tal-UE u tal-Istati Membri tagħha. Id-donaturi l-oħra, l-Istati Membri tal-UE, l-awtoritajiet nazzjonali u l-benefiċjarji tal-appoġġ tal-EUCAP fin-Niġer u fil-Mali taw valutazzjoni kumplessiva pożittiva tal-attivitajiet tal-Missjonijiet EUCAP Sahel.

IX

Aħna nagħmlu r-rakkomandazzjonijiet li ġejjin lis-SEAE u lill-Kummissjoni:

• li jieħdu miżuri biex itejbu l-effiċjenza operazzjonali tal-Missjonijiet;
• li jtejbu r-rata ta’ okkupanza tal-postijiet għall-persunal fil-Missjonijiet;
• li jistabbilixxu mandati u baġits li jaqblu mal-operazzjonijiet u li jipprevedu strateġija ta’ ħruġ;
• li jżidu l-fokus fuq is-sostenibbiltà;
• li jtejbu l-indikaturi, il-monitoraġġ u l-evalwazzjoni.

Introduzzjoni

In-Niġer u l-Mali fir-reġjun tas-Saħel

01

In-Niġer u l-Mali huma stati fl-Afrika tal-Punent li jinsabu f’sitwazzjoni fraġli. Dawn huma demokraziji parlamentari reċenti b’ekonomiji dgħajfa u amministrazzjonijiet pubbliċi li għadhom qed jiżviluppaw. Filwaqt li ġew elenkati fil-187 u fil-175 post mill-188 pajjiż elenkat fl-Indiċi tal-Iżvilupp tal-Bniedem għall-2016, il-popolazzjonijiet tagħhom huma fost l-ifqar fid-dinja. In-Niġer u l-Mali huma s-sitt u t-tmien l-akbar pajjiżi fl-Afrika u jinsabu fil-parti tan-Nofsinhar tad-deżert tas-Saħara. Ħafna migranti jgħaddu minn dawn iż-żewġ pajjiżi fi triqthom lejn id-destinazzjoni finali tagħhom.

02

Minkejja ftehim ta’ paċi ffirmat f’Ġunju 2015 u l-preżenza ta’ forzi barranin għaż-żamma tal-paċi, il-gruppi estremisti xorta għadhom attivi fit-Tramuntana tal-Mali, u l-forzi tas-sigurtà nazzjonali għandhom quddiemhom għadd ta’ sfidi. L-għadd ta’ vittmi u attakki terroristiċi għadu għoli. Is sigurtà tan-Niġer hija mhedda min-nuqqas ta’ stabbiltà fil-pajjiżi tal-viċinat, jiġifieri il-Libja, fin-Niġerja u fil-Mali. Il-gvern għandu quddiemu sfidi bħall-ġlieda kontra t-traffikanti tal-bnedmin u attivitajiet oħra illegali.

03

F’Marzu 2011, l-UE adottat Strateġija għas-Sigurtà u l-Iżvilupp fir-reġjun tas-Saħel, fuq il-bażi tal-premessa li l-iżvilupp u s-sigurtà jappoġġaw lil xulxin b’mod reċiproku u l-problemi li r-reġjun tas-Saħel qed jiffaċċja jeħtieġu tweġiba reġjonali. Fl-2014, in-Niġer, il-Mali, il-Mauritania, iċ-Chad u l-Burkina Faso, qablu li joħolqu organizzazzjoni reġjonali, il-“Grupp ta’ Ħamsa” (G5), biex isaħħu l-kooperazzjoni fir-rigward tal-iżvilupp u s-sigurtà fir-reġjun tas-Saħel (ara l-Mappa). L-UE tappoġġa din l-inizjattiva fl-oqsma ta’ interess komuni bħas-sigurtà, il-kontroll tal-migrazzjoni, il-ġlieda kontra t-terroriżmu, is-sitwazzjoni umanitarja u l-iżvilupp.

Missjonijiet Ċivili tal-PSDK

04

Il-Politika ta’ Sigurtà u ta’ Difiża Komuni (PSDK) tal-UE tiddetermina l-istrutturi u l-kapaċitajiet ta’ ġestjoni tal-kriżijiet u tad-difiża tal-Unjoni, u tikkostitwixxi parti kbira mill-Politika Estera u ta' Sigurtà Komuni (PESK)¹. Il-PSDK, li hija koperta mill-Artikoli 42 sa 46 tat-Trattat dwar l-Unjoni Ewropea, irriżultat fl-iskjerament ta’ Missjonijiet² barra mill-UE bil-għan li jiżguraw iż-żamma tal-paċi, il-prevenzjoni ta’ kunflitti u t-tisħiħ tas-sigurtà internazzjonali f’konformità mal-prinċipji tal-Karta tan-Nazzjonijiet Uniti.

05

Mill-2003 ’l hawn³, l-UE wettqet 22 Missjoni ċivili tal-PSDK f’pajjiżi terzi madwar id-dinja. L-għaxar Missjonijiet, li għadhom għaddejjin fi Frar 2018, jiffukaw l-aktar fuq il-bini tal-kapaċitajiet tal-istat tad-dritt u t-tisħiħ tiegħu fl-istati ospitanti. Il-maġġoranza tagħhom jipprovdu appoġġ fl-oqsma tar-riforma tas-settur tas-sigurtà u l-governza tajba, pereżempju, il-EULEX⁴ Kosovo⁵ u EUPOL⁶ Afghanistan⁷. Oħrajn jittrattaw ukoll il-ġlieda kontra l-kriminalità organizzata, il-ġlieda kontra t-terroriżmu u l-ġestjoni tal-fruntieri (il-Missjoni EUCAP Sahel Mali), u aktar reċentement, il-ġestjoni tal-migrazzjoni illegali (il-Missjoni EUCAP Sahel Niger). Attwalment, l-UE qed tmexxi wkoll sitt Operazzjonijiet militari, li huma ffinanzjati direttament mill-Istati Membri tal-UE u mhux mill-baġit tal-UE. Ara l-Anness I għal ħarsa ġenerali tal-Missjonijiet u l-Operazzjonijiet militari tal-PSDK.

06

Ir-Rappreżentant Għoli tal-Unjoni għall-Affarijiet Barranin u l-Politika ta' Sigurtà/Viċi President tal-Kummissjoni Ewropea (RGħ/VP) hija responsabbli għall-Missjonijiet ċivili tal-PSDK. Taħt l-awtorità tagħha, is-SEAE jimmaniġġja x-xogħol li jsir fil-kuntest tal-Missjonijiet u s-servizz tal-Istrumenti tal-Politika Barranija (FPI) tal-Kummissjoni Ewropea jimmaniġġja l-baġits tagħhom. Id-Direttorat għall-Maniġġjar ta' Kriżijiet u l-Ippjanar (CMPD) fi ħdan is-SEAE jwettaq l-ippjanar politiku u strateġiku tal-Missjonijiet u jiżviluppa Kunċetti ta' Maniġġjar ta' Kriżi (CMCs) għal Missjonijiet ġodda tal-PSDK. L-unità tas-SEAE responsabbli għall-istabbiliment u l-manutenzjoni tal-Missjonijiet hija l-istruttura tal-Kapaċità Ċivili tal-Ippjanar u t-Tmexxija (CPCC), li d-direttur tagħha huwa wkoll il-Kmandant ta’ Operazzjonijiet Ċivili.

07

L-Istati Membri tal-UE jiddeċiedu li jistabbilixxu u jtemmu Missjonijiet ċivili tal-PSDK permezz tal-Kunsill. Huma jistabbilixxu l-objettivi u l-mandati tal-Missjonijiet, japprovaw il-pjanijiet ta’ ħidma tagħhom u jiddeċiedu jekk iġeddux il-mandati u għal kemm żmien. Flimkien mal-Parlament Ewropew, il-Kunsill jistabbilixxi wkoll il-baġits tal-Missjonijiet. Il-Kaxxa 1 tippreżenta l-proċedura li tibda mill-identifikazzjoni ta’ kriżi u li twassal għall-istabbiliment tal-Missjonijiet u l-Figura 1 turi kif jiġu ppjanati.

08

Is-CPCC tippjana u tfassal il-kuntest tax-xogħol tal-Missjonijiet u tiddefinixxi l-attivitajiet u l-indikaturi tal-prestazzjoni. Hija tipprovdi wkoll input lill-FPI rigward il-baġits tal-Missjonijiet u tappoġġa lis-CMPD fit-tħejjija ta’ analiżijiet strateġiċi perjodiċi tal-progress. Fil-kwartieri ġenerali tagħha fi Brussell, is-CPCC għandha 68 membru tal-persunal. Kap tal-Missjoni jieħu l-kmand fil-livell operazzjonali fuq il-post. Ħafna mill-membri tal-persunal tal-Missjonijiet huma ssekondati mill-Istati Membri tal-UE. Il-pajjiżi ta’ oriġini jħallsu s-salarji tal-persunal li jibagħtu, filwaqt li l-baġit tal-Missjoni tal-UE jiffinanzja indennizz ta’ kuljum addizzjonali u primjum tar-riskju. Il-membri tal-persunal ikkuntrattati jiġu impjegati direttament mill-Missjonijiet u fil-biċċa l-kbira jaħdmu fl-oqsma tal-finanzi, tal-loġistika, tas-sigurtà u tal-amministrazzjoni.

Missjonijiet EUCAP Sahel fin-Niġer u fil-Mali

09

L-UE tuża Missjonijiet ċivili u Operazzjonijiet militari⁸ tal-PSDK, kif ukoll strumenti oħra tal-UE⁹ biex timplimenta l-Istrateġija tagħha għas-Saħel. L-UE stabbiliet il-Missjonijiet fin-Niġer u fil-Mali biex tirreaġixxi għat-theddid għall-iżvilupp u għas-sigurtà interna tas-Saħel, kif ukoll għas-sigurtà tal-UE. L-għan kien li tgħin biex tissaħħaħ il-kapaċità tal-forzi nazzjonali responsabbli għas-sigurtà interna billi tipprovdi taħriġ, konsulenza u tagħmir. Il-persunal taż-żewġ Missjonijiet EUCAP Sahel jipprovdu dan l-appoġġ fil-funzjoni mhux eżekuttiva tiegħu¹⁰. Huma jsaħħu l-kapaċità tal-forzi tas-sigurtà interna (il-pulizija, il-ġendarmerija, il-gwardja nazzjonali) fil-pajjiżi ospitanti. Fin-Niġer, dan jinkludi l-armata sakemm ir-rwol tagħha jirrigwarda s-sigurtà interna.

10

Il-Kunsill stabbilixxa l-Missjoni EUCAP Sahel Niger fl-2012 “sabiex tappoġġa l-iżvilupp tal-kapaċità tal-atturi tas-sigurtà tan-Niġer biex jikkumbattu t-terroriżmu u l-kriminalità organizzata”¹¹. Fl-2015, l-Istati Membri tal-UE espandew il-mandat tal-Missjoni biex jinkludi l-assistenza lin-Niġer biex jeżerċita kontroll u jiġġieled kontra l-migrazzjoni irregolari, kif ukoll jiġbor l-informazzjoni f’dan ir-rigward. L-uffiċċju prinċipali u l-maġġoranza tal-169 post għall-persunal¹² tal-Missjoni jinsabu fil-belt kapitali, Niamey. Fl-2016, il-Missjoni fetħet uffiċċju lokali f’Agadez fid-deżert tas-Saħara. L-attivitajiet prinċipali tal-Missjoni huma:

• li tipprovdi taħriġ f’setturi ewlenin inklużi l-forensika, l-intervent tattiku u tekniku, u tgħallem lill-persunal fil-forzi tas-sigurtà interna (FSI) biex ikunu jistgħu jagħtu taħriġ huma stess;
• li tagħti konsulenza lill-FSI dwar kif ifasslu u jorganizzaw il-korsijiet;
• li tgħin lill-FSI biex jaħdmu flimkien (interoperabbiltà) u biex jikkoordinaw xogħolhom;
• li tipprovdi tagħmir bħal mapep għal żoni remoti, softwer tar-riżorsi umani, vetturi għal kull art, kittijiet forensiċi tal-pulizija u garaxxijiet mobbli;
• li tappoġġa r-reviżjoni tal-liġi Niġerina dwar il-migrazzjoni irregolari u l-kriminalità organizzata assoċjata.

11

Fl-2014, il-Kunsill stabbilixxa l-Missjoni EUCAP Sahel Mali biex “l-awtoritajiet Maljani jkunu jistgħu jerġgħu jistabbilixxu u jżommu l-ordni kostituzzjonali u demokratiku u l-kondizzjonijiet għal paċi dejjiema fil-Mali, u li jerġgħu jistabbilixxu u jżommu l-awtorità u l-leġittimità tal-Istat fuq it-territorju kollu tal-Mali permezz tal-instawrazzjoni mill-ġdid effikaċi tal-amministrazzjoni tiegħu”¹³. Il-194 post għall-persunal¹⁴ assenjati għall-Missjoni jinsabu fil-belt kapitali Bamako. Dawn li ġejjin huma wħud mill-attivitajiet tal-Missjoni:

• ir-riforma tal-politika u t-tisħiħ tal-kapaċitajiet biex jiġu żviluppati l-ħiliet ta’ ġestjoni tal-fruntieri;
• ir-reviżjoni ta’ kurrikuli tat-taħriġ u l-forniment ta’ taħriġ dwar il-ġestjoni operazzjonali u dik tar-riżorsi umani, l-etika professjonali, l-ordni pubbliku, it-tekniki ta’ intelligence, l-intervent professjonali, il-pulizija kriminali, il-ġlieda kontra t-terroriżmu u d-drittijiet tal-bniedem u l-ugwaljanza bejn is-sessi;
• it-tnedija ta’ skwadri mobbli tat-taħriġ u tal-valutazzjoni biex jilħqu reġjuni remoti.

12

L-Anness II juri l-mandat u l-objettivi assenjati għaż-żewġ Missjonijiet EUCAP Sahel mill-Kunsill. It-Tabella 1 tipprovdi ħarsa ġenerali tal-karatteristiċi ewlenin tal-Missjonijiet.

Tabella 1

Similaritajiet u differenzi: Il-Missjoni EUCAP Sahel Niger u l-Missjoni EUCAP Sahel Mali

	In-Niġer u l-Mali	In-Niġer	Il-Mali
Bidu tal-operazzjonijiet		2012	2014
Durata tal-mandat	Sentejn li huma rinnovabbli
Benefiċjarji prinċipali	Forzi tas-Sigurtà Interna: -Pulizija -Ġendarmerija -Gwardja Nazzjonali	Kif ukoll il-Forzi Armati Niġerini fir-rigward tas-sigurtà interna
Kwartieri ġenerali	Il-Belt kapitali	Niamey	Bamako
Uffiċċju lokali		Agadez
Postijiet għall-persunal disponibbli		169	194
Sfidi ta’ sigurtà li huma l-fokus prinċipali tal-EUCAP	-Preżenza ta’ gruppi terroristiċi -Fruntieri mhux sikuri -Migrazzjoni irregolari -Espansjoni tar-radikalizzazzjoni	-Ritorn ta’ ċittadini Niġerini mil-Libja -Disponibbiltà ta’ armi -Netwerks illegali tat-traffikar u tal-kuntrabandu -Boko Haram/terroristi pentiti	-Stat dgħajjef u nuqqas ta’ kontroll ta’ xi partijiet mit-territorju Maljan -Preżenza ta’ traffikanti -Korruzzjoni -Kriminalità organizzata -Nuqqas ta’ fiduċja bejn il-popolazzjoni u l-FSI

13

Il-Kunsill approva EUR 69.46 miljun għall-Missjoni EUCAP Sahel Niger bejn Lulju 2012 u Lulju 2017 u EUR 66.48 miljun għall-Missjoni EUCAP Sahel Mali bejn April 2014 u Jannar 2017. Minn dan l-ammont, kull Missjoni nefqet 53 % fuq l-ispejjeż għall-persunal u 19 % (in-Niġer) u 24 % (il-Mali) fuq l-ispejjeż operazzjonali, bħall-kera, l-assigurazzjoni, l-ispejjeż tas-sigurtà u l-karozzi (ara l-Graff 1). Il-Missjonijiet użaw rispettivament 77 %¹⁵ u 67 %¹⁶ minn dawn il-baġits akkumulati.

Żviluppi reċenti

14

Mill-2015 ’l hawn, b’rispons għall-bdil fl-ambjent tas-sigurtà, il-kompiti tal-Missjonijiet ċivili tal-PSDK saru dejjem aktar varjati. Pereżempju, huma ffukaw l-aktar fuq it-tisħiħ tal-kapaċitajiet relatati mal-ġlieda kontra t-terroriżmu, u żiedu l-attivitajiet relatati mal-ġbir u l-iskambju ta’ informazzjoni fil-qasam tal-migrazzjoni. Meta fl-2016 ir-RGħ/VP ippreżentat l-“Istrateġija Globali għall-Politika Estera u ta' Sigurtà tal-Unjoni Ewropea”, enfasizzat l-importanza ewlenija tat-tisħiħ tal-kapaċitajiet ċivili f’pajjiżi terzi¹⁷.

15

Fil-Pjan ta’ Implimentazzjoni dwar is-Sigurtà u d-Difiża¹⁸, ir-RGħ/VP talbet lill-Istati Membri tal-UE biex jaqblu biex jilħqu ftehim dwar l-analiżi tal-istrutturi u tal-kapaċitajiet għall-ippjanar u l-kondotta tal-Missjonijiet tal-PSDK¹⁹. F’Novembru 2017, il-Kunsill stedinha biex tippreżenta l-passi li jmiss għall-iżvilupp tal-kapaċitajiet ċivili sabiex sal-2018 jintlaħaq ftehim għal Patt dwar id-dimensjoni ċivili tal-PSDK^{20 21}. Dan huwa t-tielet pass minn proċess ta’ tliet stadji li jibda b’Dokument Kunċettwali li jħares ’il quddiem, li huwa segwit mill-Pjan ta’ Żvilupp tal-Kapaċitajiet Ċivili u li, fil-Patt, jippermetti lill-partijiet ikkonċernati kollha (primarjament l-Istati Membri tal-UE) biex jimpenjaw ruħhom għall-proċess tat-tisħiħ tal-Missjonijiet ċivili tal-PSDK.

16

Il-Kunsill stieden lir-RGħ/VP biex tistabbilixxi “kapaċità bażika ta' rispons” sa Mejju 2018²², magħmula minn “Pjattaforma ta' Sostenn għall-Missjonijiet imsaħħa²³ kif ukoll minn riżorsi li jitqiegħdu f'Missjonijiet eżistenti.” Iż-żieda fl-importanza tal-Missjonijiet ċivili tal-PSDK irriżultat fl-allokazzjoni ta’ riżorsi addizzjonali għas-SEAE mill-2018 biex jissaħħaħ l-appoġġ għall-Missjonijiet ċivili tal-PSDK.

Ambitu u approċċ tal-awditjar

17

Dan l-awditu kopra ż-żewġ Missjonijiet ċivili tal-PSDK stabbiliti mill-UE biex isaħħu l-kapaċità tal-forzi responsabbli għas-sigurtà interna fin-Niġer u l-Mali²⁴. Aħna staqsejna l-mistoqsijiet li ġejjin:

• Il-Missjonijiet EUCAP Sahel ġew ippjanati u implimentati b’mod korrett mis-SEAE?
• Il-Missjonijiet EUCAP Sahel saħħew il-kapaċità tal-forzi tas-sigurtà fin-Niġer u l-Mali?

18

L-awditu kopra l-perjodu mill-istabbiliment tal-Missjonijiet u inkluda ż-żjarat li saru fin-Niġer u l-Mali f’Settembru 2017.

19

Aħna bdejna xogħolna billi analizzajna l-istrateġiji, il-politiki, il-pjanijiet u r-rapporti ta’ implimentazzjoni. Wara dan, iltqajna mal-persunal responsabbli għall-immaniġġjar tal-Missjonijiet minn Brussell: is-CPCC u s-CMPD tas-SEAE, kif ukoll id-Direttorat Ġenerali tal-Kummissjoni għall-Kooperazzjoni Internazzjonali u l-Iżvilupp u l-FPI. Intervistajna wkoll rappreżentanti tal-Kumitat għall-Aspetti Ċivili tal-Maniġġjar ta’ Kriżijiet (CIVCOM) minn erba’ Stati Membri tal-UE²⁵, ir-Rappreżentant Speċjali tal-Unjoni Ewropea għas-Saħel u l-eks Kap tal-Missjoni EUCAP Sahel Niger.

20

Aħna żorna kemm in-Niġer kif ukoll il-Mali, fejn intervistajna persunal miż-żewġ Missjonijiet (inklużi dawk fl-uffiċċju lokali f’Agadez, in-Niġer), rappreżentanti tal-awtoritajiet nazzjonali u tal-forzi tas-sigurtà interna. Iltqajna wkoll mad-Delegazzjonijiet rispettivi tal-UE u r-rappreżentazzjonijiet ta’ erba’ Stati Membri tal-UE²⁶ kemm fin-Niġer kif ukoll fil-Mali, kif ukoll dawk tal-Istati Uniti, tal-Ġappun u tal-Kanada. Intervistajna organizzazzjonijet u donaturi internazzjonali involuti fis-settur tas-sigurtà, bħall-Missjoni Multidimensjonali Integrata tan-Nazzjonijiet Uniti għall-Istabbilizzazzjoni fil-Mali (MINUSMA), il-Missjoni ta’ Taħriġ tal-Unjoni Ewropea fil-Mali, CiviPol, Expertise France, Deutsche Gesellschaft für Internationale Zusammenarbeit (GIZ) u l-Organizzazzjoni Internazzjonali għall-Migrazzjoni.

21

Aħna analizzajna dokumenti u wettaqna kontrolli, fuq il-post, ta’ 46 kors ta’ taħriġ minn total ta’ 446 li ngħataw fin-Niġer u ta’ 16-il kors ta’ taħriġ minn total ta’ 135 li ngħataw fil-Mali, ta’ 12-il proġett li ġew stabbiliti biex jinxtara tagħmir jew biex jiġu rinnovati l-kmamar tat-taħriġ tal-FSI fin-Niġer u ta’ 9 proġetti fil-Mali. Analizzajna wkoll ix-xogħol imwettaq mill-persunal tal-Missjonijiet li jipprovdi servizzi ta’ konsulenza fil-pajjiżi ospitanti.

Osservazzjonijiet

Ir-rispons tal-UE fir-rigward tal-ħtiġijiet ta’ tisħiħ tal-kapaċitajiet tal-forzi tas-sigurtà ġie affettwat minn ineffiċjenzi operazzjonali

22

Aħna eżaminajna kif il-Kunsill, is-SEAE, il-Kummissjoni u l-persunal fin-Niġer u l-Mali waqqfu, immaniġġjaw u operaw iż-żewġ Missjonijiet. Aħna eżaminajna jekk is-SEAE:

1. ħax inkunsiderazzjoni t-tagħlimiet meħuda minn missjonijiet tal-PSDK preċedenti;
2. allokax biżżejjed riżorsi umani u loġistiċi lill-Missjonijiet;
3. ipprovdiex gwida prattika u taħriġ suffiċjenti lill-persunal tal-Missjoni qabel l-istazzjonar;
4. segwiex proċeduri amministrattivi adatti;
5. ippjanax il-Missjonijiet b’mod xieraq.

Is-SEAE għamel użu mit-tagħlimiet meħuda mill-Missjoni EUCAP Sahel Niger meta stabbilixxa l-Missjoni EUCAP Sahel Mali

23

Qabel l-istabbiliment tal-Missjonijiet, is-SEAE u l-Kummissjoni żaru n-Niġer u l-Mali biex jivvalutaw il-ħtiġijiet fir-rigward tat-tisħiħ tal-kapaċitajiet tal-forzi tas-sigurtà interna. Il-valutazzjoni tal-ħtiġijiet tan-Niġer bdiet f’Jannar 2012 u sa Marzu 2012 is-SEAE kkompleta proposta dettaljata fil-forma ta’ Kunċett ta’ Maniġġjar ta’ Kriżi. Fl-ewwel 18-il xahar il-Missjoni esperjenzat problemi loġistiċi u operazzjonali, dovuti parzjalment għall-għaġla li biha ġiet stabbilita (ara l-Kaxxa 2).

24

Is-SEAE stabbilixxa l-Missjoni EUCAP Sahel fil-Mali bħala entità legali fl-2014²⁸, u dan ippermetta li l-Missjoni l-ġdida tevita ħafna mill-problemi li l-Missjoni EUCAP Sahel Niger kellha tiffaċċja. Filwaqt li silet mill-esperjenza tiegħu fin-Niġer, is-SEAE żgura li:

• il-persunal irċieva privileġġi mogħtija lid-diplomatiċi hekk kif ġiet stabbilita l-Missjoni, u
• il-Kunsill approva baġit inizjali għall-istabbiliment tal-Missjoni biex jiġi impjegat il-persunal amministrattiv u tas-sigurtà u biex it-tagħmir jinxtara qabel il-bidu tal-operazzjonijiet.

Nuqqas ta’ taħriġ u appoġġ qabel l-istazzjonar mill-kwartieri ġenerali tas-SEAE wasslu għal dewmien

25

Aħna sibna li ħafna mill-persunal responsabbli biex jidentifika proġetti u jħejji speċifikazzjonijiet tekniċi ma kienx infurmat biżżejjed dwar il-proċeduri u r-regoli tal-UE qabel ma wasal għall-Missjonijiet fin-Niġer u l-Mali. Dan wassal għal dewmien fil-proċeduri ta' akkwist u għal kuntratti kkanċellati.

26

Fin-Niġer, pereżempju, dan ma kienx limitat għall-fażi tal-istabbiliment (ara l-Kaxxa 2), iżda kompla fis-snin sussegwenti tal-operazzjoni tal-Missjoni. Fil-każ tas-sitt proġetti awditjati, it-tagħmir mixtri wasal wara t-tmiem tal-korsijiet ta’ taħriġ li għalihom kien maħsub. F’ħames każijiet oħra, il-persunal li kien iddefinixxa l-ħtiġijiet tat-tagħmir jew li kien fassal l-ispeċifikazzjonijiet għal kuntratt kien diġà telaq meta waslu l-oġġetti. Il-persunal il-ġdid irreklutat kellu jieħu f’idejh il-proġetti u l-proċeduri mingħajr ma kellu t-taħriġ neċessarju, u dan wassal għal dewmien fl-implimentazzjoni tal-operazzjonijiet tal-Missjoni.

27

B’rikonoxximent tad-dgħufijiet osservati fl-istabbiliment tal-Missjonijiet tal-PSDK, is-SEAE u l-Kummissjoni fit-tweġiba tagħhom għar-rapport tagħna dwar EUPOL Afghanistan iddikjaraw li huma se jiżviluppaw “ċentru għas-servizzi kondiviżi għall-missjonijiet kollha tal-PSDK” u jottimizzaw “l-użu tal-maħżen tal-PSDK għall-maniġġjar tal-assi ta’ missjonijiet li għadhom għaddejjin”. Dan ma kienx fis-seħħ fi żmien l-awditu tagħna. Madankollu, fit-13 ta’ Novembru 2017 il-Kunsill approva l-istabbiliment ta’ Pjattaforma ta’ Sostenn għall-Missjonijiet imsaħħa li għandha titlesta sa Mejju 2018. Din il-Pjattaforma se tippermetti li l-Missjonijiet ċivili ġodda tal-PSDK ikollhom għad-dispożizzjoni tagħhom “assi skjerabbli rapidament u elementi ta' ppjanar mill-Istati Membri, kif ukoll, fejn ikun maqbul, timijiet speċjalizzati u formazzjonijiet multinazzjonali bħall-Forza tal-Ġendarmerija Ewropea”. Is-SEAE qed iħejji wkoll biex jistabbilixxi maħżen ċentrali biex iżomm stokk ċentralizzat ta’ oġġetti għal distribuzzjoni rapida u b’hekk jitnaqqas l-għadd ta’ proċeduri ta’ akkwist imwettqa minn Missjonijiet eżistenti.

Regoli u proċeduri tal-Kummissjoni mhumiex adattati għall-kundizzjonijiet fin-Niġer u fil-Mali

28

Il-Kummissjoni ppermettiet lill-persunal tal-Missjoni fin-Niġer u fil-Mali li japplika proċeduri ta' akkwist flessibbli²⁹ minħabba l-kuntest diffiċli li fih kellu jopera³⁰. Għalkemm dawn il-proċeduri ġew użati, il-persunal tal-Missjonijiet li kien responsabbli għall-akkwist qies li r-regoli tal-FPI ħafna drabi ġew applikati b’mod li ma kienx adatt għall-kundizzjonijiet tax-xogħol tal-pajjiżi mingħajr kosta tal-Afrika tal-Punent. B'mod partikolari:

• Il-perjodu baġitajru ta’ sena għamilha diffiċli li l-kuntratti jitħejjew u jitlestew sal-iskadenzi regolatorji b’kont meħud tal-għadd insuffiċjenti ta’ fornituri lokali u taż-żminijiet twal tal-konsenji. Barra minn hekk, ir-rekwiżit (applikat biss mill-2017 ’l hawn) li t-tagħmir jingħata lill-benefiċjarju matul is-sena baġitarja kien tefa’ pressjoni addizzjonali fuq il-Missjonijiet, speċjalment fin-Niġer, fejn it-tagħmir ħafna drabi jkun destinat għal reġjuni fejn mhux faċli li jiġi organizzat trasport lejn dawk it-territorji.
• Applikazzjoni stretta tar-regoli u tal-proċeduri mill-FPI kienet irriżultat fil-kanċellazzjoni ta’ kuntratti minħabba ineżattezzi żgħar fl-ispeċifikazzjonijiet tat-tagħmir, jew infiq baġitarju li jkun kemxejn akbar milli ppjanat.
• Ir-rekwiżit li jiġu raggruppati elementi simili (kemm għall-Missjonijiet kif ukoll għall-benefiċjarji) f’kuntratt uniku kkawża dewmien minħabba nuqqas fil-frekwenza tax-xiri.
• L-obbligu li jintużaw il-kuntratti qafas tal-Kummissjoni wassal għal problemi. F’każ partikolari, il-Missjoni EUCAP Sahel Niger ordnat it-tagħmir iżda l-limitu massimu tax-xiri tal-kuntratt qafas kien intlaħaq. B’riżultat ta’ dan, il-Missjoni kellha tniedi proċeduri ta' akkwist għal dawn l-oġġetti fil-livell lokali. F’każijiet oħra, il-provvisti ta’ tagħmir mixtri taħt il-kuntratt qafas ma setgħux jiġu akkwistati fil-livell lokali.

29

Il-Missjonijiet EUCAP Sahel jirrikjedu l-awtorizzazzjoni preliminari tal-Kummissjoni għal xiri ta’ aktar minn EUR 20 000. Dan il-proċess idum aktar milli meta l-Missjonijiet jagħmlu x-xiri direttament. Il-Kummissjoni aċċettat ir-rakkomandazzjoni fir-Rapport Annwali 2013 tal-QEA li jenħtieġ li l-FPI jakkredita l-Missjonijiet ċivili kollha tal-PSDK skont il-“valutazzjoni fuq sitt pilastri”³¹. Dan ifisser li ladarba l-Missjonijiet ikunu saħħew is-sistemi tagħhom biex jissodisfaw ir-rekwiżiti tal-assessuri, il-Kapijiet tal-Missjonijiet jirċievu setgħat delegati biex jawtorizzaw ix-xiri, filwaqt li l-Kummissjoni tkompli twettaq kontrolli a posterori. Ftit wara ż-żjara tagħna lill-Missjonijiet, it-tnejn li huma bdew għaddejjin mill-proċess ta’ valutazzjoni fuq sitt pilastri³².

Nuqqas ta’ gwida mill-kwartieri ġenerali tas-SEAE rriżulta fi proċeduri dgħajfa

30

Aħna eżaminajna l-gwida li l-Missjonijiet kellhom għad-dispożizzjoni u sibna li din ma kinitx adegwata peress li kienet tirrigwarda prinċipalment il-proċeduri amministrattivi³³. Din ma tantx kienet tinkludi gwida operazzjonali, b’eżempji ta’ prattika tajba, jew mudelli standard minn Missjonijiet ċivili tal-PSDK preċedenti, li setgħu jintużaw għat-taħriġ tal-persunal il-ġdid reklutat. Kull Missjoni EUCAP Sahel iddedikat ammont konsiderevoli ta’ ħin u ta’ riżorsi fuq id-definizzjoni u l-istabbiliment tal-proċeduri tagħha stess, li fuq il-pjan operazzjonali mhux dejjem kienu effiċjenti.

L-Istati Membri tal-UE ma pprovdewx biżżejjed persunal biex jimtlew il-postijiet disponibbli

31

L-aktar riżorsa importanti tal-Missjonijiet EUCAP Sahel hija l-persunal tagħhom, kemm dak issekondat u mħallas mill-Istati Membri tal-UE kif ukoll dak ikkuntrattat lokalment mill-Missjonijiet u ffinanzjat mill-baġit tal-UE. Il-Missjonijiet esperjenzaw problemi b’mod konsistenti biex jimlew il-postijiet vakanti għal persunal issekondat. Is-SEAE jistieden lill-Istati Membri tal-UE biex jipprovdu l-kandidati għall-issekondar permezz ta’ sejħiet għal kontribuzzjonijiet, li l-organizzazzjoni tagħhom tirrikjedi ħafna ħin u flus. Bejn l-2012 u l-2016 għall-Missjoni EUCAP Sahel Niger saru 24 sejħa għal kontribuzzjonijiet u bejn l-2014 u l-2016 għall-Missjoni EUCAP Sahel Mali saru 14. Dawn is-sejħiet għal kontribuzzjonijiet wasslu biex imtlew biss nofs il-postijiet battala ppubblikati għan-Niġer, u żewġ terzi biss għall-Mali (ara t-Tabelli 2 u 3). Is-CIVCOM jiddeċiedi liema postijiet jiġu ppubblikati esklussivament għall-persunal issekondat u liema jkunu miftuħin ukoll għall-persunal ikkuntrattat. Dan tal-aħħar jista’ biss jiġi reklutat f’postijiet għall-persunal issekondat jekk wara żewġ sejħiet għal kontribuzzjonijiet konsekuttivi ma jkunx hemm kandidati ssekondati li jkunu adatti.

Tabella 2

Il-Missjoni EUCAP Sahel Niger: riżultati ta’ sejħiet għal kontribuzzjonijiet (2012-2016)

EUCAP Sahel Niger	Sejħiet għal Kontribuzzjonijiet Ordinarji		Sejħiet għal Kontribuzzjonijiet Straordinarji
Għadd totali ta’ postijiet ippubblikati	276		59
Ippubblikati bħala “Ssekondati”	132	48 %	20	34 %
Ippubblikati bħala “Ssekondati/Ikkuntrattati”	144	52 %	39	66 %
Postijiet Mimlija	163	59 %	29	49 %
Postijiet Mhux mimlija	113	41 %	30	51 %
Postijiet li għalihom ma waslet l-ebda applikazzjoni	33	12 %	9	15 %
Postijiet li għalihom waslet applikazzjoni waħda biss	71	26 %	9	15 %

Sors: il-Missjoni EUCAP Sahel Niger.

Tabella 3

Il-Missjoni EUCAP Sahel Mali: riżultati ta’ sejħiet għal kontribuzzjonijiet (2014-2016)

EUCAP Sahel Mali	Sejħiet għal Kontribuzzjonijiet Ordinarji		Sejħiet għal Kontribuzzjonijiet Straordinarji
Għadd totali ta’ postijiet ippubblikati	198		21
Ippubblikati bħala “Ssekondati”	127	64 %	5	24 %
Ippubblikati bħala “Ssekondati/Ikkuntrattati”	71	36 %	16	76 %
Postijiet Mimlija	139	70 %	14	67 %
Postijiet Mhux mimlija	59	30 %	7	33 %
Postijiet li għalihom ma waslet l-ebda applikazzjoni	7	4 %	0	0 %
Postijiet li għalihom waslet applikazzjoni waħda biss	26	13 %	1	5 %

Sors: il-Missjoni EUCAP Sahel Mali.

32

Id-diffikultajiet iffaċċjati mill-Missjonijiet fin-Niġer u l-Mali fil-kisba ta’ persunal issekondat minn Stati Membri tal-UE huma simili għal dawk iffaċċjati minn Missjonijiet ċivili tal-PSDK preċedenti³⁴. Ir-raġunijiet jinkludu l-fatt li l-kwalifiki u l-livell ta’ għarfien espert meħtieġa minn dan il-persunal huma għoljin, u jeħtieġ li jkunu kapaċi jaħdmu bil-Franċiż³⁵. Il-kandidati potenzjali għandhom jikkunsidraw ukoll il-kundizzjonijiet prekarji tas-sikurezza u tal-għajxien. Fl-aħħar nett, il-ġestjoni tal-persunal tal-Missjonijiet ċivili tal-PSDK mhux dejjem għandha prijorità għolja għall-Istati Membri tal-UE. B’riżultat ta’ dan, ir-rata ta’ okkupazzjoni tal-postijiet għall-persunal fil-Missjonijiet EUCAP Sahel fin-Niġer u fil-Mali kellha medja ta’ 72 % u ta’ 77 % rispettivament fil-perjodi rilevanti.

33

It-tul ta’ żmien tal-issekondar tal-persunal minn Stati Membri tal-UE bħala medja huwa ta’ sentejn iżda għal ċerti Stati Membri tal-UE dan huwa limitat għal sena biss. Għaldaqstant, l-individwi ma għandhomx żmien biżżejjed biex jibnu għarfien suffiċjenti tad-diversi proċeduri u kundizzjonijiet tax-xogħol. Aħna sibna li minbarra l-perjodu qasir tal-issekondar, ir-rata għolja ta’ postijiet vakanti kellha impatt negattiv fuq il-punt sa fejn il-Missjonijiet kienu jwettqu l-attivitajiet tagħhom (ara l-Kaxxa 3).

L-inċertezza fir-rigward tat-tul ta’ żmien tal-Missjonijiet għamlitha diffiċli li tiġi ppjanata strateġija ta' ħruġ

34

Fuq il-bażi tal-proposta tas-SEAE (ara l-paragrafu 7), il-Kunsill stabbilixxa ż-żewġ Missjonijiet fir-reġjun tas-Saħel biex isaħħaħ il-kapaċitajiet tal-forzi responsabbli għas-sigurtà interna. Id-deċiżjonijiet tal-Kunsill iddefinixxew l-objettivi tax-xogħol tal-Missjonijiet, iżda ma taw l-ebda indikazzjoni ta’ kemm il-Missjonijiet jistgħu jdumu. Attwalment dawn joperaw f’mandati ta’ sentejn, li huma rinnovabbli. Is-SEAE huwa meħtieġ jipprepara strateġija ta' ħruġ għal meta l-Istati Membri tal-UE jiddeċiedu li jtemmu l-Missjonijiet. Huwa ddeskriva wkoll l-istat finali tal-Missjonijiet. Madankollu, ma stipulax pjan iddettaljat biex tintlaħaq tranżizzjoni jew strateġija ta’ ħruġ.

35

Il-partijiet ikkonċernati³⁸ li intervistajna kienu tal-opinjoni li l-Missjonijiet se jibqgħu jeżistu għal mill-inqas perjodu medju sabiex jiksbu l-objettivi stabbiliti għalihom. Aktar ċertezza rigward it-tul ta’ żmien tal-Missjonijiet tippermetti li dawn itejbu l-mod kif jiġu mmaniġġjati u kif jippjanaw l-operazzjonijiet. Dan jagħmilha aktar faċli li titfassal strateġija ta' ħruġ sinifikattiva.

Il-Missjonijiet EUCAP Sahel saħħew il-kapaċità tal-forzi tas-sigurtà, iżda r-riżultati ma kinux sostenibbli

36

Aħna eżaminajna kif il-Missjonijiet EUCAP Sahel fin-Niġer u fil-Mali wettqu l-attivitajiet ppjanati, kif kisbu r-riżultati, u kif għamlu l-monitoraġġ u l-evalwazzjoni tagħhom, u jekk ir-riżultati kinux sostenibbli. Aħna eżaminajna:

1. jekk il-Missjonijiet kinux saħħew il-kapaċità tal-forzi tas-sigurtà interna;
2. jekk ir-riżultati tal-Missjonijiet kinux sostenibbli;
3. jekk l-indikaturi għall-monitoraġġ tar-riżultati tal-Missjonijiet kinux xierqa;
4. jekk il-proċeduri ta’ monitoraġġ u ta’ evalwazzjoni fi ħdan il-Missjonijiet kinux iffukati fuq l-impatt;
5. x’kienet il-perċezzjoni tal-partijiet ikkonċernati l-oħra fiż-żewġ pajjiżi fir-rigward tal-prestazzjoni tal-Missjonijiet.

Billi li ħadmu f’kuntest diffiċli, il-Missjonijiet saħħew il-kapaċità tal-forzi tas-sigurtà, għalkemm dan seħħ bil-mod

37

Il-ħtiġijiet ta’ tisħiħ tal-kapaċità tal-forzi responsabbli għas-sigurtà interna kemm fin-Niġer kif ukoll fil-Mali huma konsiderevoli. Il-Missjonijiet EUCAP Sahel jipprovdu taħriġ, tagħmir, pariri u jeżerċitaw funzjoni ta’ koordinazzjoni fuq il-forzi tas-sigurtà interna permezz ta’ firxa ta’ kompiti u attivitajiet. L-UE tipprovdi wkoll appoġġ lis-settur tas-sigurtà interna permezz ta’ strumenti bħall-Fond Ewropew għall-Iżvilupp u l-Fond Fiduċjarju tal-UE għall-Afrika.

38

Il-persunal tal-EUCAP għandu diffikultajiet konsiderevoli minħabba l-fatt li jgħix u jaħdem f’pajjiżi li jinsabu fuq il-fruntieri tad-deżert tas-Saħara fejn l-infrastruttura hija fqira u l-amministrazzjonijiet huma dgħajfa. L-ivvjaġġar huwa kkumplikat u l-persunal irid ikun viġilanti b’mod kostanti kontra t-theddid ta’ attakki terroristiċi. Fin-Niġer ċerti reġjuni tal-fruntiera huma wisq insiguri biex wieħed iżurhom, u l-aċċess għaċ-ċentru u t-Tramuntana tal-Mali huwa kompletament ipprojbit.

39

Biex jilħqu l-objettivi tagħhom, il-Missjonijiet iwettqu attivitajiet li fil-biċċa l-kbira tagħhom jinsabu għaddejjin u mġedda minn mandat tal-Kunsill għall-ieħor u minn sena finanzjarja għall-oħra. Aħna qabbilna l-mod li bih il-Missjonijiet wettqu l-attivitajiet ippjanati mar-riżultati rrappurtati u kkonfermati f’intervisti li għamilna fin-Niġer u fil-Mali. Ara l-Annessi III u IV għal dettalji dwar is-sejbiet tagħna. F’ċerti każijiet, il-Missjonijiet għamlu progress tajjeb, bħal fir-rigward tal-forniment ta’ taħriġ relatat mal-ġlieda kontra t-terroriżmu u l-kriminalità organizzata fin-Niġer. F’każijiet oħra, il-progress li sar kien ftit jew ma kien hemm l-ebda progress, bħal fil-każ tal-istabbiliment ta’ servizzi ta’ kontroll intern u ta’ awditjar intern fl-FSI fil-Mali.

Korsijiet ta' taħriġ

40

Aħna eżaminajna kampjun tal-korsijiet ta' taħriġ għal kull waħda mill-Missjonijiet. Il-benefiċjarji prinċipali tal-korsijiet kienu l-pulizija, il-ġendermerija u l-gwardja nazzjonali. Il-korsijiet ta’ taħriġ koprew oqsma bħat-tekniki ta’ arrest, l-immaniġġjar tal-post tar-reat, l-analiżi tal-evidenza forensika, l-investigazzjoni kriminali, il-manutenzjoni tal-vetturi u d-detezzjoni ta’ migranti irregolari. Fin-Niġer, il-maġistrati, il-pulizija muniċipali u l-forzi armati (ara l-Kaxxa 4) ukoll attendew korsijiet, pereżempju dawk li jikkonċernaw id-drittijiet tal-bniedem.

41

Aħna sibna li t-taħriġ ipprovdut indirizza oqsma ewlenin li fihom il-kapaċitajiet tal-forzi tas-sigurtà kienu limitati u li dan kien konformi mal-objettivi tal-Missjonijiet EUCAP Sahel. Madankollu, minħabba proċeduri amministrattivi dgħajfa, il-persunal tal-Missjoni EUCAP Sahel Niger ma setax jipprovdielna d-dokumentazzjoni kollha relatata mal-korsijiet ta' taħriġ li awditjajna fin-Niġer. Għal nofs il-korsijiet ta' taħriġ ma setax jipprovdi l-provi ta’ attendenza u l-formoli tal-evalwazzjoni tal-korsijiet ikkompletati mill-parteċipanti. Għalkemm il-maġġoranza tal-korsijiet ta' taħriġ ingħataw f’Niamey, il-ħarrieġa rrappurtaw biss dwar dawk li ngħataw fir-reġjuni. Id-data dwar fejn jaħdmu l-parteċipanti ma kinitx kompluta u ma sar l-ebda kontroll mill-Missjoni biex jiġi vverifikat jekk dawn kinux ġew imħarrġa preċedentement. Il-prestazzjoni tal-Missjoni EUCAP Sahel Mali kienet tajba fil-maġġoranza ta’ dawn l-aspetti (ara l-Kaxxa 5).

Forniment ta’ tagħmir

42

L-ammonti bbaġitjati għax-xiri ta’ tagħmir u ta’ servizzi għall-Missjoni u għall-benefiċjarji kienu ta’ EUR 3.3 miljun għall-Missjoni EUCAP Sahel Niger u ta’ EUR 2.9 miljun għall-Missjoni EUCAP Sahel Mali (ċifri tal-2016/17). Ix-xiri sar biex jgħin l-attivitajiet tal-Missjonijiet, pereżempju, korsijiet ta' taħriġ, u ġie raggruppat fi proġetti. Eżempji jinkludu vetturi, tagħmir ta’ detezzjoni, kompjuters u printers, ġeneraturi, ir-rinnovazzjoni ta’ ċentri ta’ taħriġ u dawk operazzjonali, u l-kostruzzjoni u t-tagħmir ta’ garaxxijiet mobbli. Ara l-Kaxxa 6 għal eżempju ta’ proġett utli appoġġat minn taħriġ li, minkejja li kien hemm kumplikazzjonijiet matul l-implimentazzjoni, kien ta’ suċċess.

43

Aħna eżaminajna kampjun ta’ proġetti (ara l-paragrafu 21) u sibna li huma indirizzaw oqsma ewlenin li fihom il-kapaċitajiet tal-forzi tas-sigurtà kienu limitati u li dawn kienu konformi mal-objettivi tal-Missjonijiet EUCAP Sahel. Parzjalment minħabba d-diffikultajiet irrappurtati fil-paragrafu 28, għal 7 mill-21 proġett eżaminati, damu biex jiġu implimentati. Kien hemm ukoll problemi li jaffettwaw is-sostenibbiltà, pereżempju l-fatt li ma saritx manutenzjoni fuq it-tagħmir ipprovdut, ma saritx tiswija meta dan kien bil-ħsara, jew li nxtraw oġġetti konsumabbli sabiex jiġi żgurat li jkun jista’ jintuża.

Pariri

44

Wieħed mill-kompiti prinċipali tal-Missjonijiet huwa li jagħtu pariri lill-ministeri u lill-FSI tal-pajjiżi ospitanti. Fin-Niġer, il-Missjoni ħatret konsulenti għall-Ministeri tal-Intern u l-Ġustizzja, ikkomplementati mid-disponibbiltà kostanti tal-persunal tal-Missjoni f’oqsma oħra. Il-Missjoni EUCAP Sahel Mali pprovdiet konsulenti li kienu integrati fil-ministeri nazzjonali ewlenin u fl-FSI.

45

Objettiv ewlieni taż-żewġ Missjonijiet kien li jħeġġu lill-FSI biex jaħdmu flimkien mill-qrib fil-ġlieda kontra t-terroriżmu u l-kriminalità organizzata (“interoperabbiltà”). Fil-Mali, għalkemm it-tliet FSI kienu jiltaqgħu kull ġimgħa, huma ma kinux jippermettu li l-persunal tal-EUCAP ikun preżenti. Dan illimita l-input tal-persunal tal-EUCAP. Fin-Niġer, minkejja l-investiment ta’ riżorsi sinifikanti favur it-titjib tal-interoperabbiltà, il-Missjoni ma rnexxiliex twettaq ċerti kompiti bħal pereżempju li tħeġġeġ il-kondiviżjoni ta’ informazzjoni bejn il-forzi tas-sigurtà, u eventwalment irrinunzjat li tagħmel dan.

46

Mill-2012 ’l hawn, wieħed mill-objettivi primarji tal-Missjoni EUCAP Sahel Niger kien li tassisti lill-awtoritajiet Niġerini fit-tħejjija ta’ Strateġija ta’ Sigurtà Nazzjonali. Ħames snin wara, l-aktar minħabba li kienet kundizzjoni biex jirċievu l-appoġġ baġitarju³⁹, l-awtoritajiet Niġerini adottaw Strateġija ta’ Sigurtà Interna Nazzjonali. Fin-nuqqas ta’ strateġija nazzjonali globali li tittratta wkoll is-sigurtà esterna (il-kontroll tal-fruntieri, eċċ), l-impatt ta’ strateġija ta' sigurtà interna huwa limitat.

47

Il-persunal tal-Missjoni ħadem ħafna wkoll biex jiġbor flimkien lill-forzi tas-sigurtà interna billi jistabbilixxi tmien centres opérationnels régionaux (CORs). Dawn huma korpi temporanji maħsuba biex jiġbru flimkien kemm lill-membri tal-gvernijiet reġjonali u lill-forzi tas-sigurtà Niġerini kif ukoll lill-korpi responsabbli għall-protezzjoni ċivili, it-tifi tan-nar, il-protezzjoni ambjentali u d-dwana sabiex jittrattaw il-kriżijiet li jirriżultaw minn attakki terroristiċi, il-kriminalità organizzata u d-diżastri naturali. Il-COR f’Niamey jaħdem tajjeb u jipprovdi eżempju ta’ prattika tajba. Madankollu, il-CORs ma għandhomx status li jippermetti li jkollhom persunal assenjat lilhom, jew baġit li jiġi allokat għall-infiq imġarrab matul il-kriżijiet, eż. għax-xiri ta’ fjuwil għall-vetturi. Il-Missjoni għenet ukoll biex jissaħħu s-Centres Opérationnels de Gendarmerie (COGs)⁴⁰ f’Niamey, Agadez u Zinder. La l-CORs u lanqas is-COGs ma kienu qed joperaw kif xieraq fiż-żmien tal-awditu tagħna. Pereżempju, in-netwerk tar-radju ma kienx qed jaħdem – il-ftit komunikazzjoni li kien hemm kienet qed issir permezz ta’ telefowns ċellulari.

48

Iż-żewġ Missjonijiet wettqu attivitajiet biex isaħħu l-immaniġġjar tar-riżorsi umani fl-FSI. Pereżempju fin-Niġer, il-GIZ introduċiet sistemi ta’ informazzjoni għall-pulizija u l-Missjoni EUCAP Sahel Niger assistiet iż-żewġ forzi l-oħra. Fil-Mali, il-konsulenti tal-Missjoni u tal-Ambaxxata tal-Istati Uniti abbozzaw id-deskrizzjonijiet tal-funzjonijiet. Kompiti oħra rriżultaw li kellhom inqas suċċess. Pereżempju, sa issa l-awtoritajiet nazzjonali rrifjutaw li jinkludu d-data dwar it-trasferimenti tal-persunal u l-promozzjonijiet fis-sistemi ta’ informazzjoni l-ġodda. Iż-żewġ Missjonijiet ipproponew ukoll li joħolqu dipartimenti ta’ taħriġ, jeżaminaw il-kurrikuli tat-taħriġ u jfasslu l-pjanijiet tat-taħriġ annwali fi ħdan l-FSI. Dan ħadem sew fil-Mali. Fin-Niġer il-progress kien limitat, għalkemm fl-2017 il-forza tal-pulizija fasslet l-ewwel pjan tat-taħriġ tagħha.

Iż-żewġ Missjonijiet indirizzaw is-sostenibbiltà, iżda bi ftit suċċess

49

Peress li ż-żewġ Missjonijiet EUCAP Sahel jipprovdu appoġġ lin-Niġer u lill-Mali għal żmien limitat biss, l-indirizzar ta’ kif l-attivitajiet tagħhom jistgħu jsiru sostenibbli huwa ta’ importanza ewlenija⁴¹. Iż-żewġ Missjonijiet għamlu dan billi taw korsijiet dwar kif jiġi mħarreġ il-persunal l-ieħor, billi għenu jfasslu pjanijiet tat-taħriġ u jfasslu korsijiet ta' taħriġ, introduċew sistemi ta’ mmaniġġjar tar-riżorsi umani, ħolqu deskrizzjonijiet tal-funzjonijiet u ħeġġu l-FSI biex jaħdmu flimkien b’mod strutturat. Fin-Niġer, il-Missjoni ppjanat ukoll li tappoġġa lill-awtoritajiet nazzjonali biex iħejju Strateġija ta’ Sigurtà Nazzjonali, tagħti pariri lill-persunal tal-FSI fl-attivitajiet ta’ Mentoraġġ, Monitoraġġ u Konsulenza (MMA) u tipprovdi garaxxijiet mobbli lill-forzi kif ukoll taħriġ dwar kif jużawhom. Għalkemm is-SEAE rrapporta kisbiet f’dawn l-oqsma⁴², aħna sibna li l-Missjonijiet ma rnexxilhomx jagħmlu l-attivitajiet tagħhom sostenibbli.

50

Iż-żewġ Missjonijiet organizzaw korsijiet tat-tip ħarreġ lil min iħarreġ għall-forzi tas-sigurtà. Fin-Niġer, f’erba’ snin, il-Missjoni stabbiliet grupp ta’ ħarrieġa Niġerini fl-FSI kollha. Madankollu, anki jekk il-persunal tal-FSI kien beda jipprovdi t-taħriġ huwa stess, il-persunal tal-Missjoni kompla jagħmel dan ukoll. Mill-2014, il-Missjoni ffukat fuq l-MMA, bl-għan li titnaqqas id-dipendenza tal-FSI fuq il-ħarrieġa tal-EUCAP. L-idea kienet li l-Missjoni tiġi assenjata mentor biex isegwi u jappoġġa lill-ħarrieġa tal-FSI li huwa jkun ħarreġ. Madankollu, dan ma ħadimx sew fil-prattika: l-esperti tal-Missjoni pprovdew pariri fuq talba, iżda ma kellhom l-ebda proċedura li permezz tagħha setgħu jsegwu jew jipprovdu appoġġ sistematiku lill-ħarrieġa individwali. L-evidenza li rajna kienet turi li 20 individwu biss kienu bbenefikaw minn dawn il-pariri matul il-perjodu ta’ tliet snin sa Marzu 2017. Fl-ebda pajjiż l-FSI ma kienu awtonomi f’xi qasam ta’ taħriġ.

51

Ir-rata ta’ progress tal-attivitajiet li jippromwovu s-sostenibbiltà ħafna drabi kienet tiddependi fuq il-punt sa fejn l-awtoritajiet fil-pajjiżi ospitanti jkunu qablu li dawn kienu ta’ prijorità. Pereżempju, l-awtoritajiet nazzjonali fin-Niġer u fil-Mali ma taw l-ebda rikonoxximent uffiċjali jew kumpens finanzjarju lill-persunal tal-FSI li saru ħarrieġa. Dan ifisser li ftit kien hemm inċentiv biex il-persunal imħarreġ mill-EUCAP iħarreġ persunal ieħor minħabba l-fatt li seta’ jaqla’ aktar billi jaħdem f’unità operazzjonali. Iż-żewġ Missjonijiet għenu fl-abbozzar ta’ leġiżlazzjoni biex il-ħarrieġa jingħataw status separat, iżda l-ebda pajjiż ospitanti ma kien adotattaha fiż-żmien tal-awditu.

52

In-nuqqas li tiġi żgurata s-sostenibbiltà ta’ ħafna attivitajiet kien parzjalment dovut għan-nuqqas ta’ sjieda mill-awtoritajiet nazzjonali u l-FSI. Minkejja l-fehma pożittiva tagħhom dwar il-EUCAP, il-gvernijiet Niġerini u Maljani mhux dejjem kienu lesti li jadottaw leġiżlazzjoni xierqa u jadottaw uħud mir-riformi meħtieġa biex jiġu sostnuti r-riżultati tat-tisħiħ tal-kapaċità. Is-sitwazzjoni fil-Mali iggravat minħabba n-nuqqas ta’ stabbiltà politika u nuqqasijiet organizzazzjonali fil-livell tal-gvern. Dan xekkel l-isforzi tal-Missjonijiet biex jagħmlu r-riżultati tal-attivitajiet tagħhom sostenibbli.

53

Il-Missjonijiet kienu responsabbli wkoll għall-prestazzjoni dgħajfa tagħhom stess fl-iżgurar tas-sostenibbiltà. Pereżempju, l-ebda Missjoni ma vverifikat is-suċċess tal-appoġġ ipprovdut permezz ta’ kontroll ex post fuq l-użu li sar mill-għarfien miksub fil-korsijiet ta' taħriġ jew fuq it-tagħmir riċevut (għal eżempju ara l-Kaxxa 7). Matul il-perjodu awditjat, il-Missjonijiet ma ġabrux informazzjoni dwar jekk wara l-korsijiet il-persunal tal-FSI kompliex jaħdem fil-qasam li għalih kien ġie mħarreġ jew ma vvalutawx jekk it-trainees kinux fehmu u bdewx japplikaw l-għarfien miksub matul it-taħriġ. Dan kien il-każ għat-tipi kollha ta’ parteċipanti, inklużi dawk imħarrġa biex ikunu ħarrieġa. Fl-aħħar tal-2017, il-Missjoni fil-Mali għamlet l-ewwel pass billi kitbet lill-FSI Maljani biex tipproponi segwitu fuq il-korsijiet ta' taħriġ mogħtija mill-EUCAP biex tivvaluta l-impatt tagħhom u tislet tagħlimiet għall-korsijiet ta' taħriġ futuri.

54

Wara li ħolqu l-CORs, il-Missjonijiet kellhom l-għan li jagħmluhom sostenibbli. Madankollu, huma ma rnexxilhomx minħabba n-nuqqas ta’ strateġija ta’ sigurtà nazzjonali, u r-rotazzjoni għolja ta’ persunal fi ħdan l-FSI u fi ħdan il-Missjoni. Pereżempju, huma la wettqu l-korsijiet maħsuba biex jgħallmu lill-persunal tal-FSI biex iħarreġ lill-oħrajn u lanqas ħolqu ċentru nazzjonali ta' koordinazzjoni biex jintegraw il-CORs kollha jew fasslu pjanijiet nazzjonali ta’ emerġenza u ta’ intervenzjoni.

Is-SEAE ma stabbiliex indikaturi xierqa għall-monitoraġġ tar-riżultati tal-Missjonijiet

55

Aħna eżaminajna r-rapporti li, kull sitt xhur il-Missjonijiet jibagħtu lis-SEAE, li jirreġistraw il-progress li sar biex jiġu kkompletati l-kompiti u jinkisbu l-objettivi fir-rigward tal-indikaturi stabbiliti fl-OPLANs. Ħafna mill-“indikaturi” deċiżi għall-Missjoni EUCAP Sahel Niger sempliċiment elenkaw l-attivitajiet stabbiliti għal kull kompitu u b’hekk ma rrispettawx l-indikaturi RACER⁴³ u ma kinux bażi xierqa għall-kejl tal-progress. L-unika eċċezzjoni għal dan tikkonċerna l-indikaturi għall-ħames objettiv li huwa relatat mal-ġlieda kontra l-migrazzjoni irregolari, li ġie miżjud mal-mandat tal-Missjoni fl-2015. Dawn kienu aħjar għax kienu jiddefinixxu l-outputs ta’ mira għal kull kompitu. L-indikaturi stabbiliti għall-Missjoni EUCAP Sahel Mali wkoll speċifikaw l-outputs mistennija. Madankollu, ma kinux robusti biżżejjed biex jintużaw biex ikejlu l-progress minħabba li ma kien hemm l-ebda mira kwantifikata stabbilita⁴⁴.

56

L-ebda wieħed mill-indikaturi użati fil-Missjonijiet EUCAP Sahel ma semma r-rilevanza tal-kompiti għat-twettiq tal-objettivi⁴⁵. Barra minn hekk, ma kien hemm l-ebda indikatur li fuqu tista’ tiġi bbażata valutazzjoni tal-eżiti jew l-impatt tal-kompiti.

Il-monitoraġġ u l-evalwazzjoni tal-attivitajiet tal-Missjonijiet ma kinux adegwati u ma ffukawx fuq l-impatt

57

Il-Missjoni EUCAP Sahel Niger ma kellhiex proċeduri fis-seħħ biex tiddokumenta u timmonitorja sistematikament l-ippjanar u l-implimentazzjoni tal-attivitajiet tagħha. Kien biss matul l-2017, filwaqt li kien għaddej l-awditu, li l-Missjoni fin-Niġer ħadet il-passi biex tissimplifika l-MIP sabiex tiffaċilita l-monitoraġġ tal-progress kumplessiv. Hija żviluppat skedi ta’ proġetti u ppjanat li żżomm reġistri sistematiċi tat-trainees li kienu diġà attendew il-korsijiet, kif ukoll li tagħmel monitoraġġ tal-listi tal-preżenza u tiġbor u tivvaluta l-evalwazzjonijiet tal-korsijiet tal-parteċipanti. Il-Missjoni EUCAP Sahel Mali ħolqot proċeduri xierqa għad-dokumentazzjoni u l-monitoraġġ ta’ attivitajiet u ta’ outputs matul l-ewwel mandat tagħha.

58

Is-SEAE tirrikjedi li l-Missjonijiet jipprovdu l-informazzjoni li ġejja:

• rapporti ta’ kull ġimgħa u ta’ kull xahar b’informazzjoni dwar l-implimentazzjoni tal-baġit, ir-riżorsi umani u l-avvenimenti ġenerali li jkunu ġraw;
• rapporti ta’ kull sitt xhur biex jitqabbel il-progress li sar fil-kompiti mal-linja bażi stabbilita fl-OPLAN kif ukoll mal-progress irrappurtat fir-rapporti preċedenti ta’ kull sitt xhur;
• madwar sitt xhur qabel it-tmiem ta’ kull mandat, jipprovdu analiżijiet strateġiċi tas-sitwazzjoni tas-sigurtà fil-pajjiż, l-involviment tal-UE u ta’ partijiet ikkonċernati oħra, ir-riżultati tal-Missjonijiet u l-approċċ futur tagħhom;
• rapporti speċjali dwar suġġetti speċifiċi.

59

Aħna analizzajna dawn id-dokumenti u osservajna li:

• ir-rappurtar fuq l-outputs mhuwiex marbut b’mod ċar ma’ indikaturi u ma’ punti ta’ riferiment stabbiliti minn qabel, u
• is-SEAE u l-Missjonijiet ma vvalutawx sistematikament l-impatt tal-attivitajiet tal-Missjonijiet.

60

L-ebda Missjoni ma operat sistemi tajbin għall-evalwazzjoni tal-attivitajiet matul il-perjodu awditjat. Matul it-tieni mandat tagħha, il-Missjoni fil-Mali żviluppat sistema ta’ evalwazzjoni li tiffoka aktar fuq l-outputs, l-eżiti, l-impatt, is-sostenibbiltà u l-effiċjenza. Peress li din is-sistema ġiet implimentata reċentement, kien għadu kmieni wisq biex jiġu vvalutati r-riżultati tagħha. Il-Missjoni fin-Niġer irreklutat persunal biex jibda fuq xogħol ta’ evalwazzjoni f’Mejju 2017. Barra minn hekk, l-ebda waħda mill-Missjonijiet EUCAP Sahel ma kienet soġġetta għal evalwazzjoni esterna indipendenti.

Il-partijiet ikkonċernati u l-benefiċjarji kellhom fehma pożittiva tal-attivitajiet tal-Missjoni u tar-rwol ta’ koordinazzjoni tagħhom

61

Aħna intervistajna l-benefiċjarji tat-taħriġ, tal-pariri u tat-tagħmir tal-Missjonijiet EUCAP Sahel, kif ukoll diversi partijiet ikkonċernati fil-qasam tas-sigurtà interna fin-Niġer u fil-Mali. Il-valutazzjoni kumplessiva tal-attivitajiet imwettqa mill-Missjonijiet EUCAP Sahel kienet pożittiva. Il-partijiet ikkonċernati u l-benefiċjarji apprezzaw id-disponibbiltà tal-persunal tal-Missjonijiet biex jagħti pariri jew jipprovdi servizzi li ma kinux disponibbli minn sorsi nazzjonali. Fin-Niġer, il-forzi tas-sigurtà u r-rappreżentanti tal-gvern enfasizzaw il-valur tal-preżenza fuq terminu itwal tal-Missjonijiet EUCAP Sahel meta mqabbla ma’ dik ta’ ħafna donaturi oħra. Iż-żewġ Missjonijiet ipprovdew ukoll informazzjoni u pariri relatati mal-appoġġ li jingħata minn strumenti oħra tal-UE u l-attivitajiet usa’ tal-UE u l-Istati Membri tagħha. Pereżempju, il-Missjonijiet ikkontribwew għat-tfassil tal-Fond Fiduċjarju tal-UE għal proġetti fl-Afrika, ġabru informazzjoni dwar flussi migratorji, u mmappjaw l-attivitajiet tal-UE marbuta mal-migrazzjoni.

62

Id-donaturi u l-partijiet ikkonċernati l-oħra fin-Niġer u fil-Mali enfasizzaw ir-rwol importanti li għandhom iż-żewġ Missjonijiet EUCAP Sahel fil-koordinazzjoni tal-attivitajiet fis-settur tas-sigurtà. Iż-żewġ Missjonijiet stabbilew korpi biex itejbu l-koordinazzjoni mal-awtoritajiet nazzjonali, li inizjalment esperjenzaw problemi iżda b’mod ġenerali kienu ta’ suċċess. Huma stabbilew ukoll mekkaniżmi għall-koordinazzjoni u l-kooperazzjoni ma’ donaturi u partijiet ikkonċernati oħra. Fil-Mali, dan inkluda mmappjar formali tad-donaturi, li jagħti d-dettalji kollha tal-proġetti proposti (iżda li għadhom mhux iffinanzjati), ippjanati, li jinsabu għaddejjin u kkompletati fis-settur tas-sigurtà fil-Mali.

Konklużjonijiet u rakkomandazzjonijiet

63

Il-Kunsill ħoloq il-Missjoni EUCAP Sahel Niger u l-Missjoni EUCAP Sahel Mali biex jindirizza l-kapaċità dgħajfa tal-forzi responsabbli għas-sigurtà interna. Filwaqt li ħadmu f’kuntest diffikultuż, iż-żewġ Missjonijiet ikkontribwew għat-tisħiħ tal-kapaċità, iżda kull waħda ltaqgħet ma’ diffikultajiet, li naqqsu l-effiċjenza u s-sostenibbiltà tal-operazzjonijiet tagħhom.

64

Fiż-żewġ pajjiżi, il-persunal tal-Missjonijiet ma kellux aċċess għal gwida u għal taħriġ operazzjonali adegwati. Kull Missjoni EUCAP Sahel iddedikat ammont konsiderevoli ta’ ħin u ta’ riżorsi fuq l-istabbiliment tas-sistemi u tal-proċeduri tagħha stess, li ħafna drabi ma kinux adattati għall-kundizzjonijiet lokali. Is-SEAE u l-Kummissjoni, responsabbli għall-immaniġġjar tal-Missjonijiet ċivili tal-PSDK, ma pprovdewx biżżejjed appoġġ u f’xi każijiet applikaw proċeduri li ma kinux adatti għall-kundizzjonijiet tax-xogħol fuq il-post (ara l-paragrafi 25 sa 30).

Rakkomandazzjoni 1 – Jittieħdu miżuri biex tittejjeb l-effiċjenza operazzjonali tal-Missjonijiet

Jenħtieġ li s-SEAE:

• jipprovdi lill-Missjonijiet bi gwida prattika dwar il-proċeduri operazzjonali, b’mudelli standard li jistgħu jiġu adattati għaċ-ċirkostanzi lokali, b’eżempji tal-aħjar prattika minn Missjonijiet u taħriġ preċedenti;

Jenħtieġ li l-Kummissjoni:

• tagħmel tranżizzjoni lejn id-delegazzjoni tas-setgħat fir-rigward ta’ awtorizzazzjoni ta’ xiri lill-Kap tal-Missjoni, soġġett għal kontrolli ex post mill-Kummissjoni;

Jenħtieġ li s-SEAE u l-Kummissjoni:

• itejbu l-appoġġ lill-Missjonijiet billi jipprovdu tagħmir mill-maħżen komuni u jespandu r-rwol tal-Pjattaforma ta’ Sostenn għall-Missjonijiet.

Data Mmirata: Tmiem l-2018.

65

L-aktar riżorsa importanti tal-Missjonijiet hija l-persunal tagħhom, iżda bħala medja tliet kwarti tal-postijiet biss kienu okkupati. Il-proċeduri ta’ reklutaġġ kienu jieħdu l-ħin u ħafna drabi ma kinux ikunu ta’ suċċess. Il-postijiet li kienu l-aktar diffiċli biex jimtlew kienu dawk riżervati għal persunal issekondat minn Stati Membri tal-UE (ara l-paragrafi 31 sa 33).

Rakkomandazzjoni 2 – Titjieb ir-rata ta’ okkupanza tal-postijiet għall-persunal fil-Missjonijiet

Jenħtieġ li s-SEAE jsib soluzzjonijiet li jippermettu li l-postijiet vakanti tal-Missjoni jimtlew malajr u b’mod effiċjenti, pereżempju billi jipproponi perjodi ta’ ssekondar li jkunu itwal għall-persunal tal-Istati Membri tal-UE fi ħdan il-Missjonijiet, filwaqt li juża aktar il-persunal ikkuntrattat u jħejji sejħiet għal kontribuzzjonijiet ġenerali li jistgħu jintużaw biex jitħejjew il-listi ta’ riserva ta’ persunal potenzjali biex jitħaffef l-assenjar meta jkun hemm postijiet vakanti.

Data Mmirata: Tmiem l-2018.

66

Il-mandati ta’ sentejn tal-Missjonijiet iħeġġu l-ippjanar fuq terminu qasir u l-baġits annwali ħafna drabi jikkontribwixxu sabiex iċ-ċiklu ta’ akkwist ta’ tagħmir u ta’ servizzi jitqassar sa tali punt li ma jkunx maniġġabbli. Partijiet ikkonċernati oħra fis-Saħel u l-benefiċjarji tal-appoġġ iqisu li l-ambitu tal-kompiti fin-Niġer u fil-Mali jfisser li l-Missjonijiet huma meħtieġa għat-terminu medju sa dak twil. Fl-istess waqt, anki jekk il-Missjonijiet mhumiex intiżi sabiex isiru korpi permanenti fil-pajjiżi ospitanti, is-SEAE ma ppreveda l-ebda strateġija ta’ ħruġ ċara (ara l-paragrafi 34 u 35).

Rakkomandazzjoni 3 – Jiġu stabbiliti mandati u baġits li jaqblu mal-operazzjonijiet u li jipprevedu għal strateġija ta’ ħruġ

Jenħtieġ li s-SEAE jipproponi mandati għall-Missjonijiet li jippermettulhom jilħqu l-objettivi tagħhom, u jiddefinixxu pjan aktar ċar lejn strateġija ta' ħruġ.

Jenħtieġ li l-Kummissjoni tistabbilixxi perjodi baġitarji li jaqblu man-neċessitajiet operazzjonali.

Data Mmirata: Tmiem l-2019.

67

Il-Missjonijiet EUCAP Sahel saħħew il-kapaċità tal-forzi tas-sigurtà interna permezz tal-korsijiet ta' taħriġ, it-tagħmir u l-pariri li pprovdew. Iż-żewġ Missjonijiet ħadmu biex jagħmlu l-attivitajiet tagħhom sostenibbli, iżda ma tantx kellhom suċċess. Dan kien parzjalment dovut għan-nuqqas ta’ sjieda jew rieda politika fil-pajjiżi ospitanti, u parzjalment għaliex il-Missjonijiet ma ddedikawx riżorsi adegwati biex jiżguraw is-sostenibbiltà u jagħtu segwitu għall-applikazzjoni prattika u l-użu tat-taħriġ mogħti u t-tagħmir fornut (ara l-paragrafi 37 sa 54).

Rakkomandazzjoni 4 – Jiżdied il-fokus fuq is-sostenibbiltà

Jenħtieġ li l-Missjonijiet jiffukaw ir-riżorsi biex l-attivitajiet isiru sostenibbli, billi jirtiraw, kif ikun xieraq, minn attivitajiet ta’ suċċess hekk kif ikun fattibbli biex jinkoraġġixxu l-awtonomija fl-FSI u jevitaw dipendenza żejda, u minflok jiffukaw fuq il-provvediment ta’ appoġġ u sostenn, u billi jagħtu segwitu għall-użu li jsir mit-taħriġ mogħti u t-tagħmir pprovdut.

Data Mmirata: Tmiem l-2018.

68

Fl-ilħuq tal-objettivi tagħhom il-Missjonijiet għamlu biss progress limitat li miexi bil-mod. Madankollu, l-indikaturi definiti għall-kejl tal-progress tal-Missjonijiet ma kinux adegwati. Ħafna mill-indikaturi mfassla għan-Niġer ma setgħux jintużaw biex jitkejjel il-progress minħabba li kienu jelenkaw biss l-attivitajiet stabbiliti għall-kompiti. L-indikaturi għall-Mali kienu aħjar, iżda ma kinux jinkludu miri kwantifikati. L-indikaturi ma pprovdewx bażi tajba għall-kejl tal-effettività tal-kompiti jew tal-kontribuzzjoni li saret biex jinkisbu l-objettivi (ara l-paragrafi 55 u 56).

69

Matul il-perjodu awditjat, l-ebda Missjoni ma operat sistemi tajbin għall-evalwazzjoni tal-attivitajiet jew ġiet suġġetta għal evalwazzjoni esterna indipendenti (ara l-paragrafi 57 sa 60).

Rakkomandazzjoni 5 – Jitjiebu l-indikaturi, il-monitoraġġ u l-evalwazzjoni

Jenħtieġ li s-SEAE:

• jistabbilixxi indikaturi RACER (Rilevanti, Aċċettati, Kredibbli, Faċli u Robusti) li jiffukaw fuq l-outputs kwantifikati u fuq l-eżiti tal-attivitajiet tal-Missjonijiet u li huma marbuta mar-rilevanza tal-mandati tal-Missjonijiet;
• jistabbilixxi punti ta’ riferiment immirati li jistgħu jiġu stabbiliti biex juru l-progress li sar biex jinkisbu l-objettivi;
• jipprovdi gwida u taħriġ lill-Missjonijiet dwar il-monitoraġġ u l-evalwazzjoni;
• iwettaq evalwazzjonijiet esterni tal-Missjonijiet u valutazzjonijiet aktar komprensivi tal-impatt tagħhom.

Data Mmirata: Tmiem l-2018.

Dan ir-Rapport ġie adottat mill-Awla III, immexxija mis-Sur Karel PINXTEN, Membru tal-Qorti tal-Awdituri, fil-Lussemburgu, fil-laqgħa tagħha tal-24 ta’ April 2018.

Glossarju u abbrevjazzjonijiet

CIVCOM: Kumitat għall-Aspetti Ċivili tal-Maniġġjar ta’ Kriżijiet: korp konsultattiv stabbilit mill-Kunsill li jipprovdi tagħrif, jagħmel rakkomandazzjonijiet u jagħti pariri dwar l-aspetti ċivili tal-maniġġjar ta' kriżijiet.

CMC: Kunċett ta’ Maniġġjar ta’ Kriżi: l-iskop tas-CMC huwa li janalizza u jipproponi l-possibbiltajiet previsti fil-PSDK, jiddeskrivi l-għanijiet u l-objettivi tagħhom, u jiddetermina l-miri u l-ambitu possibbli ta’ Missjoni tal-PSDK, tal-UE.

CMPD: Direttorat għall-Maniġġjar ta' Kriżijiet u l-Ippjanar: id-dipartiment fi ħdan is-SEAE responsabbli għall-ippjanar strateġiku u tal-politika ta’ Missjonijiet ċivili tal-PSDK. Ir-rwol tas-CMPD huwa li jiżgura l-koerenza u l-effettività tal-Missjonijiet u jiżviluppa sħubijiet, politiki, kunċetti u kapaċitajiet fil-qafas tal-PSDK. Huwa inkarigat mill-ippjanar strateġiku ta’ Missjonijiet ġodda tal-PSDK u mit-twettiq ta’ analiżijiet strateġiċi ta’ Missjonijiet eżistenti tal-PSDK.

COG: Centres Opérationnels de Gendarmerie (fin-Niġer): korpi permanenti stabbiliti biex jissorveljaw dak li jkun qed jiġri fir-reġjun, jipprovdu riżorsi lill-pattulji, jiġbru informazzjoni, jgħadduha lill-awtoritajiet rilevanti u jirreaġixxu f’sitwazzjonijiet ta’ kriżi.

CONOPS: Kunċett tal-Operazzjonijiet. Dan huwa dokument ta’ ppjanar li jistabbilixxi mandat ta’ Missjoni u jikkonkretizza l-intenzjoni politika fi gwida billi jindika liema azzjoni hija meħtieġa biex titwettaq il-Missjoni.

COR: Centres Opérationnels Régionaux (fin-Niġer); korpi temporanji maħsuba biex ilaqqgħu flimkien il-membri tal-Provinċji u tal-Forzi Niġerini tad-Difiża u s-Sigurtà, u l-korpi responsabbli għall-protezzjoni ċivili, it-tifi tan-nar, il-protezzjoni ambjentali u d-dwana sabiex jittrattaw il-kriżijiet li jirriżultaw minn attakki terroristiċi, kriminalità organizzata u diżastri naturali.

CPCC: Kapaċità Ċivili tal-Ippjanar u t-Tmexxija: id-dipartiment fi ħdan is-SEAE li jippjana, jidderieġi, jikkoordina, jagħti parir, jappoġġa, jissorvelja u janalizza l-Missjonijiet ċivili tal-PSDK. Is-CPCC tabbozza d-dokumenti ewlenin tat-tfassil u tal-ippjanar għall-Missjonijiet: jiġifieri CONOPS u OPLAN.

EUCAP: Tisħiħ tal-Kapaċità tal-Unjoni Ewropea

EUTM: Missjoni ta' Taħriġ tal-Unjoni Ewropea: missjoni ta’ taħriġ militari multinazzjonali bil-kwartieri ġenerali tagħha f’Bamako, il-Mali, li tħarreġ u tagħti parir lill-forza militari tal-Mali.

FPI: Servizz tal-Istrumenti tal-Politika Barranija. Il-kompitu ewlieni tal-FPI huwa li jimplimenta għadd ta’ azzjonijiet tal-politika barranija tal-UE. L-FPI jimmaniġġja l-operazzjonijiet u l-finanzjament tagħhom. Huwa dipartiment tal-Kummissjoni Ewropea li jaħdem mill-qrib mas-SEAE.

FSI: Forzi tas-Sigurtà Interna: pulizija, ġendarmerija u gwardja nazzjonali.

GIZ: Deutsche Gesellschaft für Internationale Zusammenarbeit GmbH (Korporazzjoni Ġermaniża għall-Kooperazzjoni Internazzjonali)

KPS: Kumitat Politiku u ta' Sigurtà. Dan il-Kumitat jissorvelja s-sitwazzjoni internazzjonali, jirrakkomanda approċċi strateġiċi u għażliet ta’ politika lill-Kunsill, jipprovdi gwida lis-CIVCOM u jiżgura l-kontroll politiku fuq l-operazzjonijiet ta’ mmaniġġjar ta’ kriżijiet u d-direzzjoni strateġika tagħhom. Il-KPS huwa magħmul minn ambaxxaturi tal-Istati Membri tal-UE bbażati fi Brussell u huwa presedut minn rappreżentanti tas-Servizz Ewropew għall-Azzjoni Esterna.

MINUSMA: Missjoni Multidimensjonali Integrata tan-Nazzjonijiet Uniti għall-Istabbilizzazzjoni fil-Mali, li tiffoka fuq doveri, bħall-iżgurar tas-sigurtà, l-istabbilizzazzjoni u l-protezzjoni tal-popolazzjoni ċivili; l-appoġġ tad-djalogu politiku nazzjonali u r-rikonċiljazzjoni nazzjonali; u l-assistenza fl-istabbiliment mill-ġdid tal-awtorità tal-Istat, il-bini mill-ġdid tas-settur tas-sigurtà, kif ukoll il-promozzjoni u l-protezzjoni tad-drittijiet tal-bniedem fil-pajjiż.

MIP: Pjan ta’ Implimentazzjoni tal-Missjoni. Dan jipprovdi l-attivitajiet u l-proġetti li jkunu jridu jitwettqu biex Missjoni tkun tista’ tikkompleta l-kompiti tagħha.

MMA: Mentoraġġ, monitoraġġ u konsulenza. Mentoraġġ: trasferiment strutturat ta’ għarfien bejn mentor u mentee f’konformità ma’ pjan. Monitoraġġ: osservazzjoni, valutazzjoni u rappurtar dwar il-prestazzjoni tal-mentee fir-rigward tal-għoti ta’ korsijiet ta’ taħriġ fl-FSI. Konsulenza: appoġġ mogħti bil-għan li l-mentees ikunu jistgħu jipprovdu korsijiet ta' taħriġ b’mod awtonomu.

OPLAN: Pjan Operazzjonali. Dan jistabbilixxi l-objettivi u l-kompiti ta’ Missjoni.

PESK: Politika Estera u ta' Sigurtà Komuni

PSDK: Politika ta’ Sigurtà u ta’ Difiża Komuni

QEA: Il-Qorti Ewropea tal-Awdituri

RGħ/VP: Rappreżentant Għoli tal-Unjoni għall-Affarijiet Barranin u l-Politika ta' Sigurtà/Viċi President tal-Kummissjoni Ewropea

SEAE: Is-Servizz Ewropew għall-Azzjoni Esterna, li huwa s-servizz diplomatiku tal-Unjoni Ewropea. Huwa jgħin lill-kap tal-affarijiet barranin tal-UE – ir-Rappreżentant Għoli għall-Affarijiet Barranin u l-Politika ta’ Sigurtà – timplimenta l-Politika Estera u ta’ Sigurtà Komuni tal-Unjoni.

UE: L-Unjoni Ewropea

RAP: Regoli tal-Applikazzjoni. Ir-Regolament ta’ Delega tal-Kummissjoni (UE) Nru 1268/2012 tad-29 ta’ Ottubru 2012 dwar ir-regoli tal-applikazzjoni tar-Regolament (UE, Euratom) Nru 966/2012 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill dwar ir-regoli finanzjarji applikabbli għall-baġit ġenerali tal-Unjoni ("ir-Regoli tal-Applikazzjoni tar-Regolament Finanzjarju"), kif emendat.

Tim tal-awditjar

Ir-rapporti speċjali tal-QEA jippreżentaw ir-riżultati tal-awditi li twettaq ta’ politiki u programmi tal-UE, jew ta’ suġġetti relatati mal-ġestjoni minn oqsma speċifiċi tal-baġit tal-UE. Il-QEA tagħżel u tfassal dawn il-kompiti tal-awditjar biex timmassimizza l-impatt tagħhom billi tqis ir-riskji għall-prestazzjoni jew għall-konformità, il-livell ta’ introjtu jew ta’ nfiq involut, l-iżviluppi li jkunu għad iridu jseħħu u l-interess politiku u pubbliku.

Dan l-awditu tal-prestazzjoni twettaq mill-Awla III tal-Awditjar, Azzjoni esterna/Sigurtà u ġustizzja, li hija mmexxija minn Karel Pinxten, Membru tal-QEA. L-awditu tmexxa minn Bettina Jakobsen, Membru tal-QEA, li ngħatat appoġġ minn Katja Mattfolk, Kap tal-Kabinett u Kim Storup, Attaché tal-Kabinett; Beatrix Lesiewicz, Maniġer Prinċipali; Kim Hublé, Kap tal-Kompitu u Torielle Perreur-Lloyd, Awditur.

Kuntatt

IL-QORTI EWROPEA TAL-AWDITURI
12, rue Alcide De Gasperi
1615 Luxembourg
LUXEMBOURG

Tel. +352 4398-1
Mistoqsijiet: eca.europa.eu/mt/Pages/ContactForm.aspx
Sit web: eca.europa.eu
Twitter: @EUAuditors

Ħafna informazzjoni addizzjonali dwar l-Unjoni Ewropea hija disponibbli fuq l-Internet.
Jista’ jsir aċċess għaliha permezz tas-server Europa (http://europa.eu).

Il-Lussemburgu: L-Uffiċċju tal-Pubblikazzjonijiet tal-Unjoni Ewropea, 2018

PDF	ISBN 978-92-872-9676-4	ISSN 1977-5741	doi:10.2865/156129	QJ-AB-18-012-MT-N
HTML	ISBN 978-92-872-6441-1	ISSN 1977-5741	doi:10.2865/107475	QJ-AB-18-012-MT-Q

© L-Unjoni Ewropea, 2018

Għal kull użu jew riproduzzjoni ta’ ritratti jew materjal ieħor li ma jaqax taħt id-drittijiet tal-awtur tal-Unjoni Ewropea, irid jintalab il-permess direttament mingħand id-detenturi tad-drittijiet tal-awtur.

KIF TIKKUNTATTJA LILL-UE

Personalment
Madwar l-Unjoni Ewropea kollha hemm mijiet ta’ ċentri ta’ informazzjoni tal-Europe Direct. Tista’ ssib l-indirizz tal-eqreb ċentru għalik f’dan is-sit: https://europa.eu/european-union/contact_mt

Bit-telefown jew bil-posta elettronika
Europe Direct huwa servizz li jwieġeb il-mistoqsijiet tiegħek dwar l-Unjoni Ewropea. Tista’ tikkuntattja dan is-servizz:

• bit-telefown bla ħlas: 00 800 6 7 8 9 10 11 (ċerti operaturi jafu jimponu ħlas għal dawn it-telefonati),
• fuq dan in-numru standard: +32 22999696, jew
• bil-posta elettronika permezz: https://europa.eu/european-union/contact_mt

KIF ISSIB TAGĦRIF DWAR L-UE

Onlajn
L-informazzjoni dwar l-Unjoni Ewropea bil-lingwi uffiċjali kollha tal-UE hija disponibbli fuq is-sit web Europa fuq: https://europa.eu/european-union/index_mt

Pubblikazzjonijiet tal-UE
Tista’ tniżżel mill-internet jew tordna l-pubblikazzjonijiet tal-UE, li xi wħud minnhom huma bla ħlas u xi oħrajn bil-ħlas, mill-EU Bookshop fl-indirizz li ġej: https://op.europa.eu/mt/web/general-publications/publications. Kopji multipli ta’ pubblikazzjonijiet bla ħlas tista’ tiksibhom billi tikkuntattja lil Europe Direct jew liċ-ċentru tal-informazzjoni lokali tiegħek (ara http://europa.eu/contact).

Il-liġi tal-UE u dokumenti relatati
Għal aċċess għall-informazzjoni legali tal-UE, inkluż il-liġijiet kollha tal-UE mill-1951 ’l hawn, fil-verżjonijiet lingwistiċi uffiċjali kollha, żur is-sit EUR-Lex hawnhekk: http://eur-lex.europa.eu/homepage.html?locale=mt

Dejta Miftuħa mill-UE
Il-portal tad-Dejta Miftuħa mill-UE (http://data.europa.eu/euodp) jipprovdi aċċess għal settijiet tad-dejta mill-UE. Id-dejta tista’ titniżżel mill-internet u tintuża mill-ġdid bla ħlas, kemm għal skopijiet kummerċjali kif ukoll mhux kummerċjali.