L-azzjonijiet tal-Kummissjoni u tal-Istati Membri fl-aħħar snin tal-programmi għall-perjodu 2007-2013 indirizzaw l-assorbiment baxx iżda ma kinux iffukati biżżejjed fuq ir-riżultati

Sommarju eżekuttiv

Dwar l-Assorbiment

I

L-għan tal-politika ta’ Koeżjoni huwa li tnaqqas l-iżbilanċi tal-iżvilupp li jeżistu bejn ir-reġjuni differenti fl-Unjoni Ewropea. Hija tirrappreżenta madwar terz tal-baġit tal-UE, u tiġi implimentata permezz tal-Programmi Operazzjonali (PO). Il-fondi jsiru disponibbli fil-bidu ta’ perjodu ta’ programmazzjoni pluriennali. Il-kapaċità ta’ assorbiment tirreferi għall-abbiltà ta’ Stat Membru li jonfoq ir-riżorsi finanzjarji li jkun ġie allokat b’mod effiċjenti u effettiv. L-Istati Membri jassorbu l-finanzjament meta jirċievu pagament mill-baġit tal-UE bħala kofinanzjament għal proġetti eliġibbli. Biex il-fokus jibqa’ fuq il-kisba ta’ riżultati effettivi, huwa kruċjali li l-Istati Membri jevitaw sitwazzjoni fejn ikun jeħtieġ li jiġi assorbit ammont sinifikanti ta’ fondi fi tmiem il-perjodu ta' programmazzjoni, peress li l-għaġla biex jiġu assorbiti l-fondi tista’ twassal biex ma jitqiesx biżżejjed il-valur għall-flus. B’hekk, filwaqt li l-assorbiment huwa importanti biex jinkisbu l-objettivi ta' politika, mhuwiex tir fih innifsu.

Kif wettaqna l-awditu

II

Aħna eżaminajna jekk l-azzjonijiet tal-Kummissjoni u tal-Istati Membri kinux effettivi fl-assorbiment tal-finanzjament mill-FEŻR, mill-FSE u mill-FK matul il-perjodu ta' programmazzjoni 2007-2013. Aħna wettaqna żjarat tal-awditjar f’erba’ Stati Membri: ir-Repubblika Ċeka, l-Ungerija, l-Italja u r-Rumanija. L-awditu kopra l-perjodu ta’ programmazzjoni 2007-2013. Madankollu, aħna nagħmlu tqabbil mal-perjodi ta' programmazzjoni 2000-2006 u 2014-2020 u nenfasizzaw ir-riskji li jikkonċernaw l-assorbiment għall-perjodu attwali.

X'sibna

III

Aħna sibna li, kemm għall-perjodu ta' programmazzjoni 2007-2013 kif ukoll għall-perjodu ta’ programmazzjoni 2014-2020 l-adozzjoni tardiva tal-qafas leġiżlattiv, sitt xhur u ġimagħtejn rispettivament qabel il-bidu tal-perjodi ta' programmazzjoni, fissret li l-programmi operazzjonali ġew adottati tard. Għaż-żewġ perjodi, il-biċċa l-kbira mill-PO ma ġewx adottati qabel ma kienet għaddiet sena mill-bidu tal-perjodu ta' programmazzjoni. Dan kellu effett negattiv inevitabbli fuq il-bidu tal-infiq tal-fondi allokati.

IV

L-implimentazzjoni kienet bdiet bil-mod fil-perjodu 2007-2013 iżda bdiet anke aktar bil-mod għall-perjodu 2014-2020. Minbarra l-effett negattiv imsemmi hawn fuq, it-trikkib tal-perjodi ta' programmazzjoni kien raġuni oħra għad-dewmien billi dan it-trikkib fisser li l-Istati Membri kienu għadhom qed jonfqu l-finanzjament tal-perjodu preċedenti wara li l-programm sussegwenti kien inbeda.

V

Matul il-perjodu ta' programmazzjoni 2007-2013, il-Kummissjoni mmonitorjat l-assorbiment tal-fondi, iżda kien biss madwar 13-il xahar qabel it-tmiem tal-perjodu ta’ eliġibbiltà li stabbiliet Task Force biex tassisti lill-Istati Membri li kellhom diffikultà biex jassorbu l-flus disponibbli fil-qafas tal-PO tagħhom. Tmien Stati Membri rċevew appoġġ mit-Task Force għal Implimentazzjoni Aħjar. Il-miżuri meħuda wasslu għal żieda kbira fl-assorbiment għall-Istati Membri assistiti. Fil-bidu tal-2018 ir-rata medja ta’ assorbiment fl-UE kienet ta’ 97.2 %. Bosta Stati Membri ma rnexxilhomx jużaw il-finanzjament kollu disponibbli u l-finanzjament li kien għadu ma ntużax sa tmiem l-2017 ammonta għal EUR 4.4 biljun. Ir-rata finali ta’ assorbiment u l-valur finali tal-finanzjament li ma ntużax se jkunu magħrufa ladarba l-għeluq ikun komplut.

VI

Il-miżuri li ntużaw biex jiżdied l-assorbiment jinkludu: reviżjonijiet tal-PO, id-diviżjoni ta’ proġetti f’fażijiet bejn il-perjodi ta' programmazzjoni, il-kofinanzjament retrospettiv ta’ proġetti, il-pagamenti bil-quddiem għal strumenti finanzjarji u l-pagamenti kuntrattwali bil-quddiem. Xi wħud minn dawn il-miżuri ffukaw prinċipalment fuq l-assorbiment u l-konformità mar-regoli, u ftit li xejn taw kunsiderazzjoni għar-riżultati. B’mod partikolari, il-PO spiss ġew riveduti u dan xeħet dubju fuq il-validità tal-analiżijiet li fuqhom kienu bbażati l-proċess ta’ programmazzjoni u r-reviżjonijiet sussegwenti kif ukoll fuq l-abbiltà li jinkisbu l-objettivi tal-PO u tal-politika ta’ Koeżjoni.

VII

Il-Kummissjoni ma għandhiex stampa ġenerali u komprensiva tal-miżuri kollha li ntużaw u tal-impatt ta’ kull miżura fuq l-assorbiment, minħabba li l-Istati Membri ma pprovdewx informazzjoni suffiċjenti u minħabba li għal ċerti miżuri (bħal proġetti retrospettivi u pagamenti kuntrattwali bil-quddiem) il-qafas leġiżlattiv ma jirrikjedix li l-Istati Membri jirrappurtaw lill-Kummissjoni.

X'nirrakkomandaw

VIII

Jenħtieġ li l-Kummissjoni:

• tipproponi lill-Kunsill u lill-Parlament Ewropew skeda ta’ żmien għan-negozjar u għall-adozzjoni tal-qafas leġiżlattiv u d-dokumenti tal-programmi bil-ħsieb li tiżgura li l-implimentazzjoni tal-PO tkun tista’ tibda fil-bidu tal-perjodu ta' programmazzjoni;
• fejn ikunu affettwati elementi ewlenin tal-prestazzjoni, tiżgura li r-reviżjonijiet tal-PO jkunu bbażati fuq valutazzjoni soda u komprensiva tal-PO, tal-ftehimiet ta' sħubija u tal-ħtiġijiet relatati u li r-reviżjoni titwettaq primarjament biex jiġu pprovduti riżultati aħjar; tiżgura li jkollha l-mezzi biex tikseb informazzjoni li tippermettilha timmonitorja l-assorbiment, tidentifika l-assorbiment li jkun miexi bil-mod u dak li jkun miexi b’rata rapida, u tivvaluta ex ante l-ħtieġa u l-impatt tal-miżuri biex tkun taf jekk għandhiex tużahom jew le; u
• meta tkun qed tipprovdi appoġġ immirat biex taċċellera l-implimentazzjoni, tiżgura li l-fokus tal-azzjonijiet li jitwettqu jkun fuq it-twassil ta’ riżultati tajba.

Introduzzjoni

Objettivi ta’ politika, finanzjament u ġestjoni

01

L-għan tal-politika ta' Koeżjoni huwa li tnaqqas l-iskwilibriji fl-iżvilupp bejn ir-reġjuni, li tirristruttura żoni industrijali li jkunu sejrin lura u li tħeġġeġ il-kooperazzjoni transkonfinali, transnazzjonali u interreġjonali fl-Unjoni Ewropea¹. Biex jinkisbu dawn l-għanijiet, il-fondi tal-UE jintużaw għall-iżvilupp ta’ diversi oqsma bħall-ekonomija b'livell baxx ta' emissjonijiet ta' karbonju, l-infrastruttura tat-trasport, l-appoġġ għall-SMEs, l-integrazzjoni ta’ persuni fis-suq tax-xogħol u l-inklużjoni soċjali ta’ persuni żvantaġġati.

02

Il-qafas finanzjarju pluriennali (QFP) jiddeskrivi fil-qosor l-ammonti annwali massimi li l-UE tista’ tonfoq għal politiki differenti, inkluża l-Koeżjoni. Madwar terz tal-baġit tal-UE huwa allokat għall-politika ta’ Koeżjoni li titwassal permezz tal-Fond Ewropew għall-Iżvilupp Reġjonali (FEŻR), il-Fond Soċjali Ewropew (FSE) u l-Fond ta' Koeżjoni (FK). Fi prezzijiet attwali, l-allokazzjoni totali għall-FEŻR, l-FSE u l-FK ammontat għal madwar EUR 261 biljun fil-perjodu ta' programmazzjoni 2000-2006, EUR 346 biljun fl-2007-2013 u madwar EUR 365 biljun fl-2014-2020². L-ammont rilevanti tal-finanzjament fil-qasam ta’ Koeżjoni mbagħad jiġi allokat minn qabel fost l-Istati Membri.

03

Ir-regoli li kienu jirregolaw il-politika ta’ Koeżjoni matul il-perjodu ta' programmazzjoni 2007-2013 huma stabbiliti f’Regolament Ġenerali³ u fir-regoli ta’ implimentazzjoni⁴ tiegħu, kif ukoll fir-regolamenti speċifiċi għall-FEŻR, l-FSE u l-FK⁵. Dawn huma kkomplementati minn regolamenti ta’ implimentazzjoni, atti delegati u dokumenti ta’ gwida tal-Kummissjoni. Pakkett leġiżlattiv ġdid jiġi adottat għal kull perjodu ta' programmazzjoni.

04

Dawn il-fondi huma implimentati permezz ta’ Programmi Operazzjonali (PO), li jistipulaw il-prijoritajiet ta’ investiment u l-objettivi speċifiċi. Dawn jiddeskrivu wkoll kif il-finanzjament ikun se jintuża matul il-perjodu ta' programmazzjoni⁶ biex jiffinanzja l-proġetti. L-Istati Membri jallokaw il-pakkett nazzjonali tagħhom lid-diversi PO nazzjonali jew reġjonali f’konformità mal-objettivi strateġiċi nazzjonali tagħhom u mal-objettivi relatati mal-politika ta’ Koeżjoni tal-UE.

05

L-implimentazzjoni tal-politika ta' Koeżjoni hija kondiviża bejn l-Istati Membri u l-Kummissjoni. Il-Kulleġġ attwali tal-Kummissjoni beda t-terminu tiegħu ta’ ħames snin f’Novembru 2014. Is-servizzi tal-Kummissjoni responsabbli għall-ġestjoni kumplessiva ta’ dawn l-oqsma ta' politika huma d-Direttorat Ġenerali għall-Politika Reġjonali u Urbana (DĠ REGIO) u d-Direttorat Ġenerali tal-Impjiegi, l-Affarijiet Soċjali u l-Inklużjoni (DĠ EMPL). Huma jistgħu jipprovdu appoġġ amministrattiv u tekniku lill-Istati Membri biex jiġi żgurat li l-fondi jkunu implimentati kif xieraq⁷. Fl-Istati Membri, l-awtoritajiet inkarigati mill-programmi nazzjonali u/jew reġjonali fil-qasam tal-Koeżjoni għandhom il-kompitu li jiksbu valur għall-flus bil-fondi allokati mill-UE u li jiżguraw il-legalità u r-regolarità ta’ operazzjonijiet kofinanzjati taħt is-superviżjoni u r-responsabbiltà finali tal-Kummissjoni⁸.

06

Il-fażijiet prinċipali ta’ perjodu ta' programmazzjoni huma deskritti fil-qosor fil-Figura 1. Għal kull perjodu ta' programmazzjoni, jiġi adottat qafas leġiżlattiv ġdid, segwit mill-preżentazzjoni u l-adozzjoni tad-dokumenti ta’ programmazzjoni. L-implimentazzjoni tista’ tibda mill-1 ta’ Jannar tal-ewwel sena tal-perjodu ta' programmazzjoni jew meta l-PO jiġi ppreżentat lill-Kummissjoni għal approvazzjoni (skont liema data tiġi l-ewwel). Madankollu, il-pagamenti mill-baġit tal-UE għal PO jistgħu jibdew biss ladarba l-PO jkun ġie adottat. Għalhekk, dewmien fl-adozzjoni tal-qafas legali jew ta’ programmi operazzjonali għandu effett negattiv fuq il-pagamenti mill-baġit tal-UE. Fl-aħħar nett, l-għeluq huwa l-aħħar stadju fiċ-ċiklu tal-ħajja ta’ PO u jirriżulta f’pagament finali jew fl-irkupru ta’ fondi li jkunu tħallsu indebitament.

07

Il-kronoloġija għal dawn il-fażijiet mhijiex limitata għall-perjodu 2007 sa 2013. Pereżempju, parti mill-implimentazzjoni u l-għeluq tal-perjodu ta' programmazzjoni 2007-2013 seħħet wara l-2013, wara li kien diġà beda l-perjodu 2014-2020. B’hekk, kien hemm trikkib bejn il-perjodi ta' programmazzjoni.

08

Il-finanzjament allokat għal PO jinqasam f’pagamenti parzjali annwali tul il-perjodu ta' programmazzjoni ta’ seba’ snin⁹. Kull pagament parzjali jirriżulta f’impenn baġitarju, li jirrappreżenta finanzjament mill-UE mwarrab għal PO u jintuża biex jikkofinanzja nfiq eliġibbli fuq il-proġetti. Tali nfiq imġarrab minn benefiċjarju jirriżulta fl-applikazzjoni għar-rimborż minn Stat Membru lill-Kummissjoni, li min-naħa tagħha mbagħad tawtorizza li jsir pagament mill-impenji. Il-fondi jitqiesu li jkunu ġew assorbiti ladarba l-Kummissjoni tagħmel pagament¹⁰.

09

Matul il-perjodu ta' programmazzjoni 2007-2013, l-impenji kellhom jintużaw (jiġifieri kellhom jiġu koperti minn pagament ta’ prefinanzjament jew pagament interim) fi żmien sentejn, jiġifieri l-infiq mill-benefiċjarji seta’ jitħallas sal-31 ta’ Diċembru 2015 filwaqt li l-applikazzjonijiet għar-rimborż setgħu jsiru sussegwentement. Il-finanzjament ġie diżimpenjat, jiġifieri ma setax jintnefaq aktar mill-Istati Membri, jekk ma ntużax fi żmien sentejn; din hija magħrufa bħala r-“regola n+2”¹¹. Ir-regola n+2 ġiet estiża b’sena (jiġifieri n+3) għal ċerti Stati Membri¹² u għal ċerti pagamenti ta’ impenn¹³.

Ambitu u approċċ tal-awditjar

10

L-iskop ta’ dan l-awditu kien li jiġi eżaminat jekk l-azzjonijiet tal-Kummissjoni u tal-Istati Membri kinux effettivi fl-assorbiment tal-finanzjament mill-FEŻR, mill-FSE u mill-FK matul il-perjodu ta' programmazzjoni 2007-2013. B'mod partikolari, aħna eżaminajna jekk:

• il-Kummissjoni qabditx problemi ta’ assorbiment u jekk indirizzathomx b’mod f’waqtu permezz ta’ miżuri mmirati għat-titjib tal-assorbiment u bl-għoti ta’ appoġġ lill-Istati Membri fl-implimentazzjoni tagħhom;
• l-Istati Membri użawx dawn il-miżuri b’kunsiderazzjoni dovuta għall-konformità u għall-valur għall-flus (aral-Kaxxa 1).

11

Filwaqt li l-awditu kopra l-perjodu ta' programmazzjoni 2007-2013 isiru wkoll referenzi għall-perjodi 2000-2006 u 2014-2020. Tali referenzi jsiru għal raġunijiet ta’ tqabbil u biex jiġu enfasizzati r-riskji li jikkonċernaw l-assorbiment għall-perjodu attwali.

12

Ix-xogħol tal-awditjar tagħna kien jinkludi:

• analiżi tad-dispożizzjonijiet fil-qafas legali tal-perjodu ta' programmazzjoni 2007-2013 li għandhom impatt fuq l-assorbiment;
• eżaminar tal-linji gwida tekniċi rilevanti tal-Kummissjoni dwar l-implimentazzjoni ta’ ċerti dispożizzjonijiet legali li jaffettwaw l-assorbiment u li jirrigwardaw l-għeluq;
• valutazzjoni tal-proċeduri ta’ monitoraġġ tal-Kummissjoni għall-perjodu ta' programmazzjoni 2007-2013 relatati mal-assorbiment, inkluż ix-xogħol li sar mit-Task Force għal Implimentazzjoni Aħjar¹⁴;
• analiżi ta’ 16-il PO taħt il-FEŻR u l-FK u 4 PO taħt l-FSE minn 7 Stati Membri: il-Bulgarija, ir-Repubblika Ċeka, l-Ungerija, l-Italja, ir-Rumanija, is-Slovakkja u Spanja. Minn dawn il-PO, seba’ PO taħt il-FEŻR u l-FK u żewġ PO taħt l-FSE ġew eżaminati fil-fond. Lista tal-PO koperti hija inkluża fl-Anness;
• żjarat tal-awditjar f’erba’ Stati Membri: ir-Repubblika Ċeka, l-Ungerija, l-Italja u r-Rumanija;
• intervisti ma’ uffiċjali mid-DĠ REGIO u d-DĠ EMPL, inklużi dawk li pparteċipaw fit-Task Force għal Implimentazzjoni Aħjar.

Osservazzjonijiet

Il-Kummissjoni rreaġiet tard għall-implimentazzjoni bil-mod iżda l-azzjonijiet tagħha għenu biex jiżdied l-assorbiment

13

Aħna qabbilna t-twaqqit tal-adozzjoni tal-qafas legali għall-perjodi ta' programmazzjoni 2007-2013 u 2014-2020 biex niddeterminaw kemm żmien kellhom l-Istati Membri qabel il-bidu tal-perjodu ta' programmazzjoni biex jippreżentaw il-programm operazzjonali. Aħna ħarisna lejn it-twaqqit tal-adozzjoni tagħhom għall-perjodi ta' programmazzjoni 2007-2013 u 2014-2020 biex niddeterminaw meta l-Istati Membri setgħu jibdew jassorbu l-fondi. Ħarisna wkoll lejn ir-rati ta’ assorbiment fil-perjodi ta' programmazzjoni 2000-2006, 2007-2013 u 2014-2020 biex nidentifikaw similaritajiet fix-xejriet tal-infiq u x’jista’ jkun mistenni fil-perjodu attwali. Fl-aħħar nett, ivvalutajna kif il-Kummissjoni mmonitorjat l-assorbiment matul il-perjodu 2007-2013, jekk ħaditx azzjoni f’waqtha u x’kienu r-riżultati.

Adozzjoni tardiva tal-qafas leġiżlattiv u implimentazzjoni bil-mod li jirriżultaw f’aktar pressjoni biex il-fondi jiġu assorbiti

14

L-adozzjoni tal-qafas leġiżlattiv hija prerekwiżit essenzjali għat-tħejjija tal-programmi operazzjonali, peress li tistabbilixxi l-qafas regolatorju u tipprovdi ċertezza legali lill-Istati Membri li l-pjanijiet tal-infiq u l-objettivi tagħhom kif issettjati fil-programmi operazzjonali jkunu konformi mal-objettivi tal-UE. Min-naħa l-oħra, l-adozzjoni ta’ dawn il-PO mill-Kummissjoni timmarka l-bidu tal-pagamenti mill-baġit tal-UE għal PO. Sabiex tiżgura li l-infiq ikun jista’ jibda fil-bidu tal-perjodu, huwa neċessarju li l-Kummissjoni tipproponi u l-leġiżlatur jadotta, il-qafas leġiżlattiv għal perjodu ta' programmazzjoni li jkun imiss ferm qabel ma jkun se jibda. Ibbażat fuq esperjenza preċedenti aħna nistmaw li skeda ta’ żmien raġonevoli tkun kif ġej:

• il-Kummissjoni tipproponi l-qafas leġiżlattiv 30 xahar (sentejn u nofs) qabel il-bidu tal-perjodu;
• il-leġiżlatur jadotta l-qafas fi żmien 18-il xahar mill-proposta tal-Kummissjoni;
• l-Istati Membri jippreżentaw, u l-Kummissjoni tadotta, l-istrateġiji nazzjonali (li, għall-perjodu ta' programmazzjoni 2014-2020, kienu ftehimiet ta’ sħubija) u l-programmi operazzjonali fi żmien sena mill-adozzjoni tal-qafas legali.

15

Dan huwa importanti sabiex jiġi evitat dewmien fl-implimentazzjoni u pressjoni żejda biex jiġi assorbit il-finanzjament lejn tmiem il-perjodu, bir-riskju li dan l-assorbiment isir mingħajr ma jiġu osservati r-regoli u mingħajr ma jinkiseb valur tajjeb għall-flus.

Adozzjoni tardiva tal-qafas leġiżlattiv u tal-programmi operazzjonali kellha effett negattiv fuq l-implimentazzjoni

16

Għall-perjodu 2007-2013, il-proposta tal-Kummissjoni għar-Regolament Ġenerali ġiet ippreżentata kważi 30 xahar qabel il-bidu tal-perjodu ta' programmazzjoni, u l-leġiżlatur adottaha kważi 24 xahar aktar tard, jiġifieri kważi 6 xhur qabel il-bidu tal-perjodu. Għall-perjodu ta’ programmazzjoni 2014-2020, il-proposta tal-Kummissjoni għar-Regolament dwar Dispożizzjonijiet Komuni (CPR) ġiet ippreżentata kważi 27 xahar qabel il-bidu tal-perjodu ta' programmazzjoni, u l-leġiżlatur dam aktar minn 26 xahar biex jadottaha, jiġifieri ġimagħtejn biss qabel il-bidu tal-perjodu ta' programmazzjoni¹⁸. Stampa ġenerali tal-kronoloġija tal-proċedura leġiżlattiva tingħata fil-Figura 2.

17

Meta mqabbel mal-perjodu ta' programmazzjoni 2007-2013, iż-żmien addizzjonali meħud għall-adozzjoni tar-Regolament dwar Dispożizzjonijiet Komuni 2014-2020 kien dovut għall-fatt li:

• Il-proposta leġiżlattiva tal-Kummissjoni ġiet ippreżentata tliet xhur aktar tard (jiġifieri f’Ottubru 2011 minflok f’Lulju 2004);
• Il-proċess tan-negozjati bejn il-Kunsill u l-Parlament Ewropew dam xahrejn u nofs aktar minħabba l-ħtieġa li jistennew l-adozzjoni tar-Regolament Finanzjarju (f’Ottubru 2012) u tal-QFP (adottat biss f’Diċembru 2013), kif ukoll l-eżitu tan-negozjati b’riżultat ta’ proċedura leġiżlattiva ġdida¹⁹.

18

Fil-komunikazzjoni tagħha dwar il-QFP għal wara l-2020²⁰, il-Kummissjoni rrikonoxxiet li l-adozzjoni tardiva tal-QFP 2014-2020 ittardjat l-investimenti fuq il-post f’diversi oqsma ta' politika (inkluża l-Koeżjoni). Il-Kummissjoni ħeġġet li jintlaħaq ftehim politiku bikri dwar il-QFP għal wara l-2020 biex tiġi pprovduta ċertezza legali u finanzjarja lill-awtoritajiet nazzjonali u reġjonali u biex li l-implimentazzjoni tkun tista’ tinbeda immedjatament fil-bidu tal-perjodu ta' programmazzjoni.

19

Għall-perjodi ta' programmazzjoni 2007-2013 u 2014-2020 ma kien ġie adottat l-ebda PO saż-żmien meta nbdew il-perjodi ta' programmazzjoni fl-1 ta’ Jannar 2007 u 2014, rispettivament. Għall-perjodu 2007-2013 kien ġie adottat għadd akbar ta’ PO sa tmiem l-ewwel sena tal-perjodu ta' programmazzjoni meta mqabbel mal-perjodu 2014-2020 (ara l-Kaxxa 2). Dan huwa prinċipalment dovut għall-adozzjoni tardiva tal-pakkett leġiżlattiv u possibbilment għal negozjati aktar impenjattivi għall-adozzjoni tal-Ftehimiet ta’ Sħubija u tal-programmi operazzjonali meta mqabbel mal-perjodu preċedenti^{21 22}.

Assorbiment bil-mod matul l-ewwel snin

20

Il-Figura 3 turi x-xejra tal-infiq annwali matul il-perjodu ta' programmazzjoni 2007-2013. L-impenji fil-bidu tal-perjodu huma ferm akbar mill-pagamenti, peress li l-Istati Membri kienu għadhom qed jużaw impenji li kienu ġejjin mill-perjodu ta' programmazzjoni 2000-2006, il-PO kienu għadhom qed jiġu adottati jew il-proċeduri tal-għażla tal-proġetti kienu għadhom qed jiġu finalizzati. Sa tmiem il-perjodu ta' programmazzjoni 2007-2013, għalkemm kien għad fadal sentejn biss biex jintemm il-perjodu ta’ eliġibbiltà (fil-31 ta’ Diċembru 2015), inqas minn żewġ terzi tal-impenji kienu ġew assorbiti minn pagamenti.

21

Tqabbil tax-xejriet tal-assorbiment matul il-perjodi ta' programmazzjoni 2000-2006 u 2007-2013 jindika li l-profili huma simili. Għall-perjodu ta' programmazzjoni 2014-2020, l-assorbiment fi tmiem l-2017 (is-sena 4 tal-perjodu ta' programmazzjoni) mexa aktar bil-mod. Il-Figura 4 turi r-rata ta’ assorbiment kumulattiva²⁵ matul dawn it-tliet perjodi ta' programmazzjoni mill-bidu tal-perjodu (is-sena 1) sas-sena meta tkun trid tiġi ppreżentata d-dikjarazzjoni ta’ għeluq (is-sena 11).

22

Minbarra l-adozzjoni tardiva tal-qafas leġiżlattiv u tal-programmi operazzjonali, aħna identifikajna mill-inqas żewġ fatturi oħra li wasslu għal assorbiment bil-mod fl-ewwel snin tal-perjodu ta' programmazzjoni 2007-2013 meta mqabbel mal-perjodu preċedenti. L-ewwel nett, għall-perjodu ta' programmazzjoni 2000-2006, il-perjodu ta’ eliġibbiltà tal-infiq - u b’hekk, id-data ta’ skadenza għall-għeluq - kienu ġew estiżi b’sitt xhur (sa Ġunju 2009 u Settembru 2010 rispettivament) għall-maġġoranza tal-Istati Membri²⁶. Dan ikkawża dewmien fl-implimentazzjoni tal-perjodu ta' programmazzjoni 2007-2013, peress li l-Istati Membri kienu għadhom qed jużaw l-impenji li kienu ġejjin mill-perjodu preċedenti. It-tieni nett, matul il-perjodu 2000-2006, il-prefinanzjament sar kollu ladarba kien sar l-ewwel impenn²⁷, filwaqt li fil-perjodu ta' programmazzjoni 2007-2013, dan sar ftit ftit matul is-snin 2007 sa 2009.

23

Il-Qorti diġà rrappurtat dwar ir-riskju li d-dewmien fl-eżekuzzjoni baġitarja għall-perjodu 2014-2020 jista’ jkun akbar minn dawk esperjenzati għall-perjodu 2007-2013²⁸. Fi tmiem l-2016 (tliet snin wara l-bidu tal-perjodu ta' programmazzjoni), 77 % biss mill-awtoritajiet kienu nħatru għall-programmi operazzjonali taħt il-FEŻR, l-FSE u l-FK. Dan aggrava l-bidu diġà bil-mod (ara l-paragrafi 16, 19 u l-Kaxxa 2), għaliex filwaqt li l-awtoritajiet tal-Istati Membri jistgħu jniedu s-sejħiet u jagħżlu l-proġetti, huma ma jistgħux jippreżentaw id-dikjarazzjonijiet tal-infiq lill-Kummissjoni qabel ma jkunu nħatru. F’Mejju 2018, il-proċess ta’ ħatra kien kważi kkompletat.

24

Fl-1 ta’ Marzu 2018, l-ewwel, it-tieni u t-tielet kontijiet finali ppreżentati mill-Istati Membri juru li l-infiq kumulattiv jammonta għal madwar 5 % biss tal-baġit allokat għall-perjodu ta' programmazzjoni kollu kemm hu²⁹.

25

Il-Kummissjoni rrappurtat li r-rata ta’ għażla tal-proġetti għall-perjodu ta' programmazzjoni 2014-2020 bdiet bil-mod. Madankollu, f’Lulju 2017, kienet laħqet l-istess livelli bħal dawk tal-perjodu preċedenti³⁰ u l-Kummissjoni tistenna li, minn dak iż-żmien ’il quddiem, ir-rati ta’ implimentazzjoni se jkunu ġeneralment simili bħal dawk tal-perjodu ta' programmazzjoni 2007-2013. Madankollu, minħabba l-problemi ta’ assorbiment fil-perjodu ta' programmazzjoni 2007-2013 u l-bidu aktar bil-mod tal-perjodu 2014-2020, huwa probabbli li se jkun hemm problemi ta’ assorbiment fil-perjodu 2014-2020 ukoll.

26

Il-Qorti osservat li għal disa’ Stati Membri³¹, l-impenji pendenti fir-rigward tal-fondi SIE 2014-2020 fi tmiem l-2016 kienu jirrappreżentaw aktar minn 15 % tal-infiq pubbliku ġenerali għall-2016. Minħabba l-ammont imdaqqas ta’ approprjazzjonijiet ta' impenn li għadu disponibbli taħt il-QFP 2014-2020, l-Istati Membri fejn il-fondi SIE jirrappreżentaw perċentwal sinifikanti tal-infiq tal-amministrazzjoni pubblika jistgħu jsibuha diffiċli biex jidentifikaw biżżejjed proġetti ta’ kwalità għolja li fuqhom jistgħu jonfqu l-finanzjament disponibbli jew li għalihom jistgħu jipprovdu kofinanzjament³².

Fil-perjodu ta' programmazzjoni 2007-2013 ix-xejriet ta’ assorbiment kienu jvarjaw fost l-Istati Membri u bosta ma rnexxilhomx jużaw il-finanzjament kollu disponibbli

27

L-eżaminar li wettaqna tal-assorbiment mill-Istati Membri għall-perjodu ta' programmazzjoni 2007-2013 juri li ċerti Stati Membri assorbew il-fondi aktar malajr minn oħrajn. Madankollu, aħna nosservaw li l-assorbiment huwa mezz biex jinkisbu l-objettivi u r-riżultati, iżda mhux tir fih innifsu. Il-Figura 5 turi d-disparitajiet fir-rata ta’ assorbiment fost l-Istati Membri.

28

Ibbażat fuq informazzjoni disponibbli fil-bidu tal-2018 u pprovduta mill-Kummissjoni, ir-rata medja ta’ assorbiment tal-UE kienet ta’ 97.2 %³³. Xi wħud mill-Istati Membri ma rnexxilhomx jużaw il-finanzjament disponibbli fiż-żmien stipulat (ir-regola n+2/3) jew ma kellhomx ammont suffiċjenti ta’ nfiq eliġibbli biex jikklejmjaw il-fondi kollha allokati fl-għeluq (ara l-Figura 6). Ibbażat fuq informazzjoni pprovduta mill-Kummissjoni, fi tmiem l-2017 il-finanzjament li ma ntużax kien jammonta għal EUR 4.4 biljun³⁴. Il-proġetti sospiżi minħabba proċedimenti amministrattivi jew ġudizzjarji ammontaw għal madwar EUR 853.8 miljun u l-assorbiment tagħhom mill-Istat Membru jiddependi fuq l-eżitu tal-proċedimenti³⁵. Ir-rata finali ta’ assorbiment u l-valur totali ta’ finanzjament mhux użat jistgħu jiġu kkonfermati biss ladarba l-PO kollha jkunu ngħalqu u l-korrezzjonijiet u l-irkupri finanzjarji kollha jkunu ġew iddeterminati.

Il-Kummissjoni damet sa ma ħadet azzjoni biex tindirizza l-problemi ta’ assorbiment, iżda l-azzjonijiet tagħha xorta waħda kellhom impatt fuqu

29

Jenħtieġ li l-Kummissjoni timmonitorja l-implimentazzjoni tal-baġit fuq bażi regolari u tieħu azzjoni xierqa meta jiġi nnutat dewmien fl-implimentazzjoni. Barra minn hekk, jenħtieġ li hija tieħu vantaġġ mit-tagħlimiet meħuda minn perjodi ta' programmazzjoni preċedenti biex ittejjeb l-implimentazzjoni tal-fondi.

Il-Kummissjoni mmonitorjat regolarment l-implimentazzjoni tal-baġit

30

Il-Kummissjoni għandha diversi sorsi ta’ informazzjoni għall-monitoraġġ tal-implimentazzjoni ta’ fondi tal-UE fl-Istati Membri. Għall-perjodu ta' programmazzjoni 2007-2013, l-Awtorità Maniġerjali ħejjiet Rapporti Annwali tal-Implimentazzjoni (AIR) għal kull PO u ppreżentathom lill-Kummissjoni sat-30 ta’ Ġunju tas-sena ta’ wara, u b’bidu f’Ġunju 2008³⁶.

31

Ir-Regolament Ġenerali jidentifika l-informazzjoni li tkun trid tiġi inkluża fl-AIR, jiġifieri informazzjoni dwar implimentazzjoni finanzjarja, il-progress li jkun sar fl-ilħuq tal-mira stabbilita, u kull problema sinifikanti ffaċċjata flimkien mal-miżuri ta’ mitigazzjoni assoċjati. L-informazzjoni mill-AIRs tiġi kkomplementata mid-dikjarazzjonijiet ta’ nfiq eliġibbli. L-Istati Membri rrappurtaw ukoll il-previżjonijiet tat-talbiet għall-pagament darbtejn f’sena. Il-Kummissjoni kisbet informazzjoni ulterjuri matul il-laqgħat tal-Kumitat ta’ Monitoraġġ (darbtejn f’sena bħala medja), il-laqgħat ta’ analiżi annwali u l-laqgħat tekniċi.

32

Id-DĠ EMPL u d-DĠ REGIO mmonitorjaw regolarment l-implimentazzjoni finanzjarja tal-programmi mill-Istati Membri, inkluż permezz ta’ rapport ta’ eżekuzzjoni baġitarja ta’ kull xahar li jkopri l-Istati Membri kollha u l-PO kollha. Il-monitoraġġ seħħ fil-livell tal-UE, fil-livell tal-Istati Membri u fil-livell tal-programmi. Lejn tmiem il-perjodu ta' programmazzjoni 2007-2013, il-Kummissjoni rrinfurzat il-monitoraġġ tagħha billi segwiet regolarment l-implimentazzjoni tal-Pjan ta’ Ġestjoni Annwali intern tad-DĠ.

Xi wħud mill-Istati Membri ħadu azzjoni biex jindirizzaw il-problemi ta’ assorbiment fi stadju relattivament bikri, iżda l-problema baqgħet hemm

33

Xi wħud mill-Istati Membri li saritilhom żjara kienu sabu diffikultajiet fl-implimentazzjoni tal-Fondi Strutturali relattivament kmieni fil-perjodu ta' programmazzjoni u stabbilew pjanijiet ta' azzjoni jew ħadu miżuri biex jindirizzawhom. Pereżempju, fl-Italja, fir-Rumanija u fir-Repubblika Ċeka kienu ġew stabbiliti pjanijiet ta' azzjoni sa mill-2011. Fi tmiem l-2014, għalkemm kien għad fadal sena biss biex jintuża l-finanzjament disponibbli, ir-rata ta’ assorbiment għall-FEŻR, l-FSE u l-FK kienet ta’ madwar 77 % għall-EU-28. Fil-każ tal-Italja, ir-Rumanija, ir-Repubblika Ċeka, flimkien mas-Slovakkja u l-Bulgarija, ir-rata ta’ assorbiment kienet ferm inqas minn dan il-livell, jiġifieri bejn 61 % u 68 %, filwaqt li fil-każ tal-Kroazja³⁷, ir-rata ta’ assorbiment kienet ta’ madwar 46 %.

Għalkemm it-TFBI ġiet stabbilita tard, ir-riżultati tagħha kienu sinifikanti

34

F’Novembru 2014, 11-il xahar wara t-tmiem tal-perjodu ta' programmazzjoni, il-Kummissjoni³⁸ stabbiliet it-Task Force għal Implimentazzjoni Aħjar (TFBI). Din kienet maħsuba biex tagħti appoġġ lill-Istati Membri li kienu qed jiffaċċjaw diffikultajiet biex jużaw il-finanzjament li kien għad fadal mill-perjodu 2007-2013 fl-implimentazzjoni tal-PO tagħhom.

35

It-TFBI, irrappreżentata minn uffiċjali mid-DĠ REGIO³⁹, kopriet Stati Membri li r-rata ta’ assorbiment kumplessiva tagħhom kienet inqas mill-medja tal-UE (il-Bulgarija, ir-Rumanija, is-Slovakkja, ir-Repubblika Ċeka, l-Italja u l-Kroazja)⁴⁰. Hija kopriet ukoll l-Ungerija, li fl-2014 kienet f’riskju li titlef il-finanzjament b’riżultat ta’ diżimpenn awtomatiku, minkejja li l-livell ta’ assorbiment tagħha kien qrib il-medja tal-UE. B’kollox, it-TFBI kkonċentrat fuq 38 PO taħt il-FEŻR u l-FK. Il-Kaxxa 3 tipprovdi deskrizzjoni fil-qosor tax-xogħol tat-TFBI.

36

L-eżaminar li wettaqna tad-dokumenti tekniċi⁴¹ pprovduti mit-TFBI lill-Istati Membri, ikkonferma li huma indirizzaw l-assorbiment u r-riskji relatati mal-legalità u r-regolarità. Madankollu, id-dokumenti ma kkunsidrawx kif il-fondi setgħu jintnefqu sew jew kif setgħu jinħolqu outputs aħjar u riżultati tajbin.

37

It-TFBI kienet immonitorjat il-progress tal-Istati Membri dwar il-miżuri maqbula. Madankollu, minħabba l-mod li bih l-Istati Membri rrappurtaw dwar ir-riżultati tagħhom, kienet diffiċli li tinkiseb stampa ġenerali tal-miżuri kollha li ntużaw u tal-impatt li kull miżura kellha fuq l-assorbiment.

38

Madankollu, fi żmien sena, ir-rata ta’ assorbiment għall-EU-28 żdiedet minn madwar 77 % (Diċembru 2014) għal kważi 90 % (Diċembru 2015). Ir-rata ta’ assorbiment għall-Istati Membri assistiti mit-TFBI żdiedet b’mod sinifikanti, f’xi każijiet b’aktar minn 20 punt perċentwali (ara t-Tabella 1).

Tabella 1

Żieda fir-rata ta’ assorbiment għall-Istati Membri assistiti mit-TFBI

Stat Membru	Rata ta’ assorbiment Diċembru 2014 (%)	Rata ta’ assorbiment Diċembru 2015 (%)	Żieda fl-assorbiment (punti perċentwali)
Ir-Repubblika Ċeka	64.4	85.3	20.9
Is-Slovakkja	61.7	87.60	25.9
Il-Bulgarija	68.0	87.5	19.5
L-Italja	63.8	79.9	16.1
L-Ungerija	76.1	88.4	12.3
Ir-Rumanija	62.1	77.0	14.9

Nota: Is-Slovenja u l-Kroazja mhumiex inklużi fit-tabella peress li s-sitwazzjoni tagħhom ma kinitx paragunabbli ma’ dik tal-Istati Membri l-oħra (ara n-Noti 37 u 40 f’qiegħ il-paġna).

39

L-Istati Membri li saritilhom żjara qalu li kienu sabu t-TFBI utli minħabba l-gwida teknika u l-assistenza li kienet ipprovdiet, b’mod partikolari dwar it-tqassim f’fażijiet tal-proġetti maġġuri (ara l-paragrafi 60 sa 62). Huma qalu wkoll li kienet ħolqot forum formali għall-indirzzar tal-problemi ta’ implimentazzjoni u kienet iffaċilitat il-kondiviżjoni tal-għarfien. Ir-Repubblika Ċeka u l-Ungerija dehrilhom li t-TFBI kienet ġiet stabbilita tard wisq, peress li dawn iż-żewġ Stati Membri kienu diġà bdew jieħdu azzjoni biex iżidu l-assorbiment.

40

Ix-xogħol tat-TFBI intemm lejn tmiem l-2015. Il-Kummissjoni sabet l-approċċ u l-metodu ta’ ħidma tat-TFBI kienu effettivi, u b’riżultat ta’ dan estendiethom billi stabbiliet unità permanenti, l-Unità għal Implimentazzjoni Aħjar, biex tgħin lill-Istati Membri fl-implimentazzjoni tal-programm operazzjonali matul il-perjodu ta' programmazzjoni 2014-2020.

Diversi miżuri aċċelleraw l-assorbiment iżda ma kinux iffukati biżżejjed fuq ir-riżultati

41

Aħna ħarisna lejn il-miżuri prinċipali applikati mill-Istati Membri u l-effett tagħhom fuq iż-żieda tal-assorbiment kif ukoll l-impatt tagħhom fuq il-prestazzjoni u l-konformità mar-regoli ta’ eliġibbiltà.

42

Jenħtieġ li l-finanzjament mill-UE li jitqiegħed għad-dispożizzjoni tal-Istati Membri jintuża kollu u bl-aħjar mod possibbli sabiex jinkisbu l-objettivi tal-programmi operazzjonali. Għal dan l-għan, huwa meħtieġ li l-Istati Membri jużaw il-miżuri awtorizzati mir-Regolament b’kunsiderazzjoni dovuta mogħtija lill-valur għall-flus u r-regolarità tal-infiq.

Ir-riprogrammazzjoni kienet għodda effettiva għall-ottimizzazzjoni tal-assorbiment iżda rriżultat f’bidliet sinifikanti għall-pjanijiet inizjali, u ppreżentat riskji għall-valur għall-flus

43

Ir-reviżjoni (jew ir-riprogrammazzjoni) tal-programmi operazzjonali hija għodda importanti għall-ottimizzazzjoni tal-assorbiment u biex jiġi evitat id-diżimpenn, jiġifieri li l-fondi ma jintużawx. Barra minn hekk, hija tipprovdi flessibbiltà lill-Istati Membri biex jadattaw għall-evoluzzjoni taċ-ċirkostanzi fuq il-post. Hija ntużat ta’ spiss matul il-perjodu ta' programmazzjoni 2007-2013 u rriżultat f’bidliet sinifikanti meta mqabbel mal-pjan ta’ finanzjament inizjali. Madankollu, aħna osservajna wkoll li l-użu tar-riprogrammazzjoni ppreżentat riskji għall-valur għall-flus (ara l-paragrafi 53 u 55).

44

Il-metodi ta’ riprogrammazzjoni jinkludu t-trasferiment ta’ fondi bejn il-programmi operazzjonali u bejn il-prijoritajiet (inkluż l-introduzzjoni ta’ prijoritajiet ġodda jew it-tneħħija ta’ dawk eżistenti), il-bidla tar-rati ta’ kofinanzjament, jew il-bidla tal-komponent pubbliku u privat tal-kontribuzzjoni nazzjonali.

45

Fit-taqsimiet li ġejjin (il-paragrafi 46 sa 59) aħna niddiskutu l-bidla li saret fil-qafas regolatorju biex tiġi ffaċilitata r-riprogrammazzjoni, nanalizzaw l-impatt tar-riprogrammazzjoni fuq l-ippjanar inizjali u nuru l-użu ta’ kull wieħed minn dawn il-metodi ta’ riprogrammazzjoni mill-kampjun tagħna ta’ 20 PO.

Emenda li saret għar-Regolament iffaċilitat ir-reviżjoni tal-programmi operazzjonali

46

Il-PO jistgħu jiġu riveduti fuq l-inizjattiva tal-Istati Membri jew tal-Kummissjoni bi qbil mal-Istat Membru. Il-kundizzjonijiet għal tali reviżjonijiet kif stipulati fl-Artikolu 33 tar-Regolament Ġenerali, għandhom ambitu wiesa’ ħafna u jagħtu marġni konsiderevoli ta’ manuvra lill-Istati Membri. PO jista’ jiġi rivedut fil-każ ta’: bidliet soċjoekonomiċi sinifikanti, bidliet kbar fil-prijoritajiet tal-UE, jew f’dawk nazzjonali jew reġjonali jew bidliet kbar f’evalwazzjoni li jirriżultaw f’devjazzjoni sinifikanti mill-miri stabbiliti inizjalment, jew b’riżultat ta’ diffikultajiet fl-implimentazzjoni. Il-Kummissjoni trid tapprova jew tirrifjuta r-reviżjoni tal-PO fi żmien tliet xhur minn meta Stat Membru jippreżentaha formalment. Inizjalment, l-Istati Membri kienu meħtieġa jwettqu evalwazzjoni meta jirrevedu PO. Fl-2010 ngħatat aktar flessibbiltà u l-Istati Membri ntalbu jipprovdu analiżi li tiġġustifika r-reviżjoni tal-PO u l-impatt mistenni ta’ dan. Din l-emenda għar-Regolament Ġenerali kellha tiffaċilita l-adattament tal-programmi operazzjonali⁴².

Reviżjonijiet frekwenti tal-programmi operazzjonali jixħtu dubju fuq il-programmazzjoni

47

Matul il-perjodu ta' programmazzjoni 2007-2013, ir-riprogrammazzjoni ntużat ta’ spiss mill-Istati Membri. Mill-kampjun tagħna ta’ 20 PO, 19 ġew riprogrammati bosta drabi matul il-perjodu, xi kultant aktar minn darba fl-istess sena. Barra minn hekk, aħna sibna li għal 8 mill-20 PO eżaminati, l-intervall bejn żewġ riprogrammazzjonijiet kien inqas minn ħames xhur. Pereżempju, PO Ċek taħt il-FEŻR, intitolat “Intrapriżi u Innovazzjonijiet”, kellu tmien verżjonijiet differenti, li tnejn minnhom ġew ippreżentati fl-2013 u tnejn oħra fl-2015. Il-Figura 7 tagħti stampa ġenerali tal-għadd ta’ verżjonijiet ippreżentati għal kull PO għall-perjodu ta' programmazzjoni 2007-2013.

48

Ir-riprogrammazzjoni tippermetti lill-Istati Membri jallinjaw mill-ġdid l-operazzjonijiet tagħhom biex jieħdu kont tal-bidliet fiċ-ċirkostanzi fuq il-post u tal-bidliet fil-politiki tal-UE. Madankollu, il-frekwenza għolja tar-riprogrammazzjoni tixħet dubju fuq il-validità tal-analiżijiet li fuqhom huwa bbażat il-proċess ta’ programmazzjoni (eż. l-analiżi inizjali tal-ħtiġijiet u l-evalwazzjoni ex ante) u r-reviżjonijiet sussegwenti.

Ir-riprogrammazzjoni rriżultat f’bidliet sinifikanti fl-allokazzjoni finanzjarja għall-assi prijoritarji li mhux dejjem kienet riflessa fil-valuri fil-mira tal-indikaturi tal-prestazzjoni

49

Tip frekwenti ta’ riprogrammazzjoni tal-programmi operazzjonali huwa t-trasferiment ta’ allokazzjoni finanzjarja minn PO għal ieħor jew bejn l-assi prijoritarji fi ħdan id-diversi PO. Dan jippermetti lill-Istati Membri jittrasferixxu l-finanzjament lejn miżuri fejn id-domanda għall-finanzjament tkun akbar jew fejn l-implimentazzjoni tkun aktar faċli. B’mod ġenerali, bidla materjali fl-allokazzjoni finanzjarja tkun tirrikjedi li ssir reviżjoni korrispondenti fl-indikaturi tal-prestazzjoni u fil-valuri fil-mira sabiex ikun jista’ jiġi ddeterminat jekk il-finanzjament investit ikunx kiseb valur tajjeb għall-flus.

50

Mill-20 PO fil-kampjun tagħna, 9 ttrasferew fondi għal jew irċevew fondi minn programmi operazzjonali oħra. Għall-maġġoranza tal-PO (tmienja minn disgħa), it-trasferiment kien inqas minn 10 % tal-kontribuzzjoni inizjali mill-UE għall-PO. Madankollu, għal PO Slovakk, intitolat “Kompetittività u Tkabbir Ekonomiku”, il-kontribuzzjoni mill-UE għall-PO żdiedet b’25.4 %.

51

L-Istati Membri ttrasferew ukoll finanzjament bejn l-assi prijoritarji, li f’xi każijiet irriżulta f’bidliet sinifikanti mill-ammonti pprogrammati inizjalment (ara l-Kaxxa 4).

52

F’PO Ungeriż, bidliet fl-allokazzjoni finanzjarja ma rriżultawx f’bidla fil-valur fil-mira tal-indikatur tal-prestazzjoni (ara l-Kaxxa 5).

53

L-eżempji ta’ hawn fuq juru li l-fokus fuq l-assorbiment u fuq l-infiq veloċi tal-flus jippreżenta riskju għall-kisba ta’ riżultati aħjar meta jiġu żborżati l-fondi tal-UE.

Żieda fir-rata ta' kofinanzjament mill-UE tagħti spinta lill-assorbiment iżda tnaqqas il-valur li jista’ jinkiseb mill-fondi tal-UE

54

Żieda fir-rata ta' kofinanzjament mill-UE tgħin lill-Istati Membri jassorbu aktar malajr il-fondi li jitqiegħdu għad-dispożizzjoni tagħhom u jnaqqas l-ammont ta’ fondi li jkunu f’riskju ta’ diżimpenn. B’dan il-mod, Stat Membru jista’ jiġi rimborżat bir-rata riveduta għall-infiq kollu ddikjarat preċedentement. Iż-żieda fir-rata ta' kofinanzjament tippermetti l-assorbiment immedjat u veloċi tal-fondi b’effett retroattiv.

55

Żieda fir-rata ta’ kofinanzjament ittaffi l-pressjoni fuq il-baġit nazzjonali peress li tnaqqas il-kontribuzzjoni ppjanata inizjalment tal-Istat Membru għall-PO, madankollu, hija tnaqqas ukoll il-valur kumplessiv tal-PO. Dan ifisser li l-iskala (l-għadd jew id-daqs) tal-interventi titnaqqas ukoll, dment li l-Istati Membri ma jkomplux jinvestu l-finanzjament oriġinarjament ippjanat fil-livell nazzjonali. B’riżultat, dan jista’ jkollu impatt negattiv fuq l-objettivi u r-riżultati li jistgħu jinkisbu mill-programmi operazzjonali, li min-naħa tiegħu jaffettwa l-valur li jista’ jinkiseb mill-fondi tal-UE li jiġu żborżati.

56

Aktar minn nofs il-PO fil-kampjun tagħna (11-il PO minn 20) kienu ġew ipprogrammati mill-bidu fir-rata massima ta’ kofinanzjament mill-UE stabbilita fir-Regolament⁴³. Għal tmien PO, ir-rata ta’ kofinanzjament żdiedet matul il-perjodu. It-Tabella 2 turi ż-żieda fir-rata ta' kofinanzjament mill-UE u t-tnaqqis fil-kontribuzzjoni nazzjonali. Għal dawn it-tmien PO l-kontribuzzjoni nazzjonali totali mnaqqsa tammonta għal EUR 4.8 biljun.

Tabella 2

Tnaqqis fil-kontribuzzjoni nazzjonali b’riżultat ta’ żieda fir-rata ta’ kofinanzjament

Stat Membru	Programm Operazzjonali	Rata inizjali ta' kofinanzjament mill-UE (f’%)	Rata riveduta ta' kofinanzjament mill-UE (f’%)	Tnaqqis fil-kontribuzzjoni nazzjonali (f’miljun EUR)
Ir-Rumanija	Ambjent	80	85	302.1
Il-Bulgarija	Ambjent	81	85	75.5
Spanja	Riċerka, Żvilupp u Innovazzjoni (RŻI) għall-Intrapriżi u permezz tagħhom – Fond tat-Teknoloġija	67	75	356.8
	Ekonomija bbażata fuq l-għarfien	70	80	259.0
L-Italja	Il-Kalabrija FSE	50	75	286.8
	Sigurtà għall-iżvilupp	50	75	386.0
	Il-Kalabrija	50	75	999.4
	Sqallija	50	75	2 179.8
	Total			4 845.4

Nota: Ir-rata massima regolatorja ta' kofinanzjament mill-UE hija 85 % għall-Bulgarija u r-Rumanija, 80 % għal Spanja u 75 % għall-Italja.

Sors: Il-QEA.

L-Istati Membri introduċew kontribuzzjonijiet privati biex iżidu r-rati ta’ assorbiment tagħhom, iżda dan irriżulta wkoll fi tnaqqis tal-interventi

57

Is-sehem ta’ kofinanzjament nazzjonali tal-Istati Membri jista’ jew jiġi pprovdut permezz ta’ kontribuzzjoni pubblika nazzjonali biss jew jista’ jkun jinkludi wkoll kontribuzzjoni privata. F’każ li l-programm ikun jinkludi kontribuzzjoni privata, il-pjan ta’ finanzjament tal-PO⁴⁴ jieħu inkunsiderazzjoni l-finanzjament ipprovdut minn benefiċjarji ta’ għotjiet fis-settur privat.

58

Żieda fil-kontribuzzjonijiet privati tista’ tgħin biex il-fondi jiġu assorbiti aktar malajr peress li jikkomplementaw in-nefqa pubblika nazzjonali li tkun trid tiġi rimborżata bħala parti mill-kofinanzjament mill-UE u/jew tissostitwixxi l-kontribuzzjoni pubblika nazzjonali meħtieġa biex tibbilanċja l-kofinanzjament mill-UE. L-effett huwa immedjat u għandu impatt pożittiv ta’ darba fuq l-assorbiment ta’ fondi tal-UE billi jżid l-ammont ta’ nfiq eliġibbli disponibbli għar-rimborż. Madankollu, peress li parti mill-kontribuzzjoni privata tikkonsisti f’infiq li kien jiġġarrab irrispettivament mill-kontribuzzjoni pubblika, is-sostituzzjoni tal-kontribuzzjoni pubblika b’dik privata tnaqqas l-investiment kumplessiv tal-Istati Membri. Kif indikat hawn fuq (ara l-paragrafu 55) dan inaqqas l-iskala tal-intervent għall-ilħuq tal-objettivi tal-politika ta’ Koeżjoni.

59

Fil-bidu tal-perjodu ta' programmazzjoni l-ebda wieħed mill-20 PO fil-kampjun tagħna ma kien jinkludi komponent privat fil-pjan ta’ finanzjament tal-PO tiegħu. Sa tmiem il-perjodu ta' programmazzjoni, ħames PO kienu introduċew kontribuzzjoni privata, biex b’hekk, fl-istess ħin, naqqsu l-kontribuzzjoni pubblika nazzjonali. It-Tabella 3 turi l-kontribuzzjoni privata li ġiet introdotta u l-kontribuzzjoni teoretika mill-UE li din tista’ tiġġenera.

Tabella 3

Kontribuzzjoni privata li tissostitwixxi l-kontribuzzjoni pubblika u l-kontribuzzjoni teoretika mill-UE li tista’ tiġi ġġenerata

Stat Membru	PO	Kontribuzzjoni privata introdotta (miljun EUR)	Rata ta' kofinanzjament (%)	Kontribuzzjoni teoretika mill-UE ġġenerata mill-kontribuzzjoni privata (miljun EUR)
Spanja	Riċerka, Żvilupp u Innovazzjoni (RŻI) għall-Intrapriżi u permezz tagħhom – Fond tat-Teknoloġija	500.5	75	375.4
Ir-Repubblika Ċeka	Intrapriżi u Innovazzjonijiet	472.5	85	401.6
	Ambjent	97.2	85	82.7
L-Ungerija	Ambjent u Enerġija	85.1	85	72.3
	L-Ungerija tat-Tramuntana	54.2	85	46.0

Nota: Il-kontribuzzjoni teoretika mill-UE li tista’ tiġi ġġenerata mill-inklużjoni tal-infiq privat tiġi kkalkulata bl-applikazzjoni tar-rata ta' kofinanzjament mill-UE għall-kontribuzzjoni privata. Il-kontribuzzjoni finali ġġenerata mill-infiq privat tkun magħrufa biss fiż-żmien tal-għeluq.

Sors: Il-QEA, ibbażat fuq id-data pprovduta mill-Kummissjoni.

It-tqassim tal-proġetti f’fażijiet inaqqas ir-riskju ta’ diżimpenn jekk il-proġetti ma jkunux ikkompletati għalkollox fl-għeluq

60

Il-qafas regolatorju 2007-2013 ippreveda l-implimentazzjoni ta’ proġett maġġuri⁴⁵ fuq żewġ perjodi ta' programmazzjoni, jiġifieri d-diviżjoni ta’ proġett f’żewġ stadji, bejn il-perjodi ta' programmazzjoni 2007-2013 u 2014-2020⁴⁶. Għalkemm ir-Regolament Ġenerali ppreveda biss it-tqassim ta’ proġetti maġġuri f’fażijiet, il-linji gwida tal-Kummissjoni f’dak li jirrigwarda l-għeluq għamlu saħansitra aktar minn hekk, billi estendew il-prinċipju tat-tqassim f’fażijiet għal proġetti mhux maġġuri b’valur ta’ mill-inqas EUR 5 miljun⁴⁷.

61

Il-benefiċċju tat-tqassim f’fażijiet huwa li dan inaqqas ir-riskju marbut mal-possibbiltà li proġetti maġġuri li jkunu nbdew iżda li ma jkunux operazzjonali sal-31 ta’ Marzu 2017 (jiġifieri d-data għall-preżentazzjoni tad-dokumenti tal-għeluq), jew, l-aktar tard, sal-31 ta’ Marzu 2019⁴⁸, li jitqiesu ineliġibbli, u li b’konsegwenza, il-finanzjament korrispondenti mill-UE ma jintużax. Mill-14-il⁴⁹ PO fil-kampjun tagħna, 9 għażlu li jqassmu f’fażijiet il-proġetti maġġuri jew il-proġetti b’valur ogħla minn EUR 5 miljun. L-użu tat-tqassim f’fażijiet naqqas ir-riskju li l-kofinanzjament mill-UE għal dawn il-proġetti, li kien jammonta għal EUR 4.5 biljun (EUR 3.8 biljun għal proġett maġġuri u EUR 0.7 biljun għal proġetti mhux maġġuri b’valur ogħla minn EUR 5 miljun), jibqa’ ma jintużax matul il-perjodu ta' programmazzjoni 2007-2013.

62

Filwaqt li t-tqassim f’fażijiet huwa ta’ benefiċċju għall-assorbiment u jirrikonoxxi l-fatt li l-implimentazzjoni ta’ proġetti li jkunu nbdew ma tispiċċax fit-tmiem ta’ programm, awditu reċenti żvela li t-tqassim f’fażijiet fil-qasam ta’ Koeżjoni huwa aktar ikkumplikat u restrittiv milli hu fil-politika ta’ Żvilupp Rurali, anki jekk dawn iż-żewġ oqsma ta' politika huma simili ħafna għal xulxin⁵⁰.

Intużaw proġetti retrospettivi biex jiġi assorbit il-finanzjament mill-UE, iżda dawn jirrappreżentaw riskju konsiderevoli ta’ deadweight

63

Proġetti jew operazzjonijiet retrospettivi huma dawk li jkunu ġarrbu nfiq jew li jkunu ġew ikkompletati qabel ma tkun tressqet applikazzjoni formali għall-kofinanzjament mill-UE jew qabel ma dan il-kofinanzjament ikun ingħata, jiġifieri jiġu ffinanzjati b’mod retrospettiv. Proġetti retrospettivi huma mezz ieħor ta’ kif il-finanzjament jista’ jiġi assorbit bil-ħolqien ta’ nfiq addizzjonali ġdid jew bis-sostituzzjoni ta’ nfiq ineliġibbli.

64

Il-proġetti retrospettivi jippreżentaw riskji ċari għall-valur għall-flus peress li ħafna drabi jintgħażlu, jinbdew jew jitwettqu mingħajr ma jkunu ġew marbuta definittivament mal-objettivi ta’ programm jew mar-rekwiżiti legali speċifiċi relatati mal-għajnuna tal-UE. Fil-gwida tagħha dwar għajnuna retrospettiva tal-UE⁵¹, il-Kummissjoni tiskoraġġixxi l-użu tagħhom peress li jinvolvu riskju kbir ta’ nuqqas ta' konformità mar-regoli rilevanti tal-Unjoni u dawk nazzjonali.

65

Barra minn hekk, peress li l-proġetti retrospettivi diġà jiġu implimentati permezz ta’ finanzjament nazzjonali, dan iqajjem dubji dwar il-valur miżjud li jinkiseb bl-użu ta’ finanzjament mill-UE għall-kofinanzjament ta’ dawn il-proġetti. Jeżisti wkoll riskju ta’ deadweight, peress li dawn il-proġetti kienu jkunu implimentati anki mingħajr il-finanzjament mill-UE.

66

Mill-erba’ Stati Membri li saritilhom żjara, tlieta (l-Italja, l-Ungerija u r-Rumanija) iddikjaraw li użaw proġetti retrospettivi (ara l-Kaxxa 6).

67

L-Istati Membri mhumiex obbligati jirrappurtaw lill-Kummissjoni dwar l-infiq iddikjarat retrospettivament. B’riżultat ta’ dan, hija ma għandhiex informazzjoni dwar il-volum u l-impatt finanzjarju tal-infiq iddikjarat retrospettivament, minkejja r-riskji ċari relatati ma’ dan it-tip ta’ finanzjament. Ix-xogħol li wettaqna li sar għad-dikjarazzjoni ta' assigurazzjoni juri li ħafna Stati Membri jużaw l-infiq restrospettiv u li l-kofinanzjament mill-UE ta’ proġetti retrospettivi huwa probabbilment sinifikanti għall-perjodu 2007-2013.

68

Bħala parti mix-xogħol tagħna għar-Rapport Annwali 2015, aħna identifikajna żbalji relatati mal-infiq fuq proġetti retrospettivi (ara l-Kaxxa 7). F’rapport preċedenti, il-Qorti qalet li dawn il-proġetti huma aktar suxxettibbli għall-iżbalji minn dawk magħżula bil-mod normali ⁵².

69

Għall-perjodu ta' programmazzjoni 2014-2020, l-użu ta’ proġetti retrospettivi kien xi ftit limitat. Operazzjonijiet (li jikkonsistu fi proġett wieħed jew f’bosta proġetti) li jkunu bdew iġarrbu nfiq iżda ma jkunux ġew ikkompletati fiżikament jew ma jkunux ġew implimentati kompletament qabel ma l-benefiċjarju jkun ippreżenta l-applikazzjoni għall-finanzjament taħt il-programm lill-Awtorità Maniġerjali jistgħu jkunu eliġibbli għall-finanzjament mill-UE⁵³. Madankollu, jibqgħu kemm ir-riskju ta’ nfiq ineliġibbli kif ukoll il-kwistjoni ta’ valur miżjud miksub permezz tal-kofinanzjament mill-UE.

Minkejja li l-perjodu ta’ eliġibbiltà ġie estiż, 8 % tad-dotazzjonijiet għal strumenti finanzjarji ma ntużawx u ma kellhom l-ebda effett rotanti

70

Matul il-perjodu ta' programmazzjoni 2007-2013 l-Istati Membri setgħu jassorbu l-fondi temporanjament billi jgħadduhom fi strument finanzjarju u jirċievu rimborż mill-Kummissjoni, biex b’hekk jevitaw ir-riskju ta’ diżimpenn matul il-fażi ta’ implimentazzjoni. Barra minn hekk, biex tgħin fit-titjib tal-assorbiment, il-Kummissjoni estendiet, mill-31 ta’ Diċembru 2015 għall-31 ta’ Marzu 2017, il-perjodu ta’ eliġibbiltà għal żborżamenti mill-istrumenti finanzjarji lir-riċevituri finali⁵⁴. Dan irriżulta f’pagamenti addizzjonali ta’ EUR 1.6 biljun lir-riċevituri finali⁵⁵. Il-Qorti diġà kienet semmiet din il-kwistjoni f’rapporti preċedenti⁵⁶.

71

Vantaġġ importanti tal-użu ta’ strumenti finanzjarji huwa l-effett rotanti tagħhom, jiġifieri l-possibbiltà li d-dotazzjonijiet għal strumenti finanzjarji jistgħu jintużaw aktar minn darba. Għalhekk huwa importanti li jintużaw id-dotazzjonijet sħaħ għal strumenti finanzjarji matul il-perjodu ta' programmazzjoni biex l-effett rotanti jkun jista’ jseħħ.

72

Fil-passat aħna rrappurtajna li rati baxxi ta’ żborżament, b’mod partikolari fl-ewwel snin tal-perjodu ta' programmazzjoni 2007-2013, illimitaw l-effett rotanti⁵⁷. F’Ottubru 2017, il-Kummissjoni rrappurtat dwar l-implimentazzjoni finanzjarja għall-istrumenti finanzjarji fil-31 ta’ Marzu 2017 (fl-għeluq). Analiżi dokumentarja taċ-ċifri f’dan ir-rapport żvelat għadd ta’ inkonsistenzi u ineżattezzi fir-rappurtar tal-Istati Membri⁵⁸. Peress li l-proċess ta’ għeluq għadu għaddej, jenħtieġ li l-Kummissjoni tkun f’pożizzjoni biex tivverifika l-affidabbiltà taċ-ċifri li jintużaw biex jingħalqu l-PO.

73

Madankollu, fuq il-bażi tad-data rrappurtata mill-Istati Membri lill-Kummissjoni fl-għeluq, aħna nistmaw li madwar 8 % (jiġifieri EUR 0.9 biljun minn EUR 11.3 biljun) tad-dotazzjonijiet għal strumenti finanzjarji ma kinux intużaw sad-data ta’ skadenza tal-31 ta’ Marzu 2017 u jridu jiġu rritornati għall-programmi operazzjonali⁵⁹. Dawn il-fondi setgħu jiġu ttrasferiti mill-assi prijoritarju tal-istrumenti finanzjarji bi prestazzjoni baxxa għal assi prijoritarju ieħor dment li jkun hemm disponibbli biżżejjed infiq żejjed, f’konformità mar-regola ta’ flessibbiltà ta’ 10 % stipulata fil-linji gwida dwar l-għeluq. Għal dawk il-PO fejn il-kundizzjonijiet ma jkunux intlaħqu, il-fondi li jkunu ġew irritornati għall-PO (jew parti minnhom) iridu jitħallsu lura għall-baġit tal-UE. Il-fondi rritornati għall-programmi operazzjonali, ma kellhom l-ebda effett rotanti u l-ispejjeż tal-ġestjoni mġarrba minnhom, minkejja li kienu jikkonformaw mal-ftehimiet finanzjarji, ma pprovdew l-ebda valur miżjud għall-Baġit tal-UE.

Pagamenti kuntrattwali bil-quddiem li saru lejn tmiem il-perjodu ta’ eliġibbiltà jistgħu jippreżentaw riskji għall-valur għall-flus u għall-konformità

74

Pagamenti kuntrattwali bil-quddiem huma prattika komuni tas-suq, li jippermettu lill-kuntrattur ikopri l-infiq inizjali għall-mobilizzazzjoni tar-riżorsi meħtieġa għall-forniment tas-servizzi jew tax-xogħlijiet ikkuntrattati. Skont il-Kummissjoni, tali pagamenti bil-quddiem tipikament ivarjaw minn 10 % sa 40 % tal-valur tal-kuntratt.

75

Pagament kuntrattwali bil-quddiem ikun eliġibbli jekk jitħallas lill-kuntrattur sal-31 ta’ Diċembru 2015 u jinbidel f’infiq reali qabel il-31 ta’ Marzu 2017. Dan il-pagament irid jikkonforma wkoll mar-regoli nazzjonali u mal-obbligi kuntrattwali. Madankollu, għal proġetti approvati lejn tmiem il-perjodu ta’ eliġibbiltà (jiġifieri l-31 ta’ Diċembru 2015) il-ħtieġa li l-proġetti jiġu ffinalizzati qabel id-data ta’ skadenza tal-għeluq (jiġifieri l-31 ta’ Marzu 2017) tista’ tirriżulta fl-allokazzjoni ta’ fondi għal proġetti bbażat fuq il-kapaċità tagħhom li jonfqu l-fondi malajr aktar milli fuq l-abbiltà tagħhom li jipprovdu riżultati.

76

Mill-erba’ Stati Membri li żorna, tnejn (ir-Repubblika Ċeka u l-Ungerija) użaw pagamenti kuntrattwali bil-quddiem biex iżidu l-assorbiment. Pereżempju, l-Awtorità Maniġerjali Ċeka indikat li sa Settembru 2016, għall-PO “Ambjent”, il-fatturi totali għall-pagamenti bil-quddiem ammontaw għal EUR 133 miljun f’kontribuzzjonijiet mill-UE. Dan irrappreżenta madwar 5 % tal-assorbiment totali fl-2014 u fl-2015 (ara l-Kaxxa 8).

77

Aħna diġà rrappurtajna li d-dikjarazzjoni tal-pagamenti kuntrattwali bil-quddiem, speċjalment fejn dawn jirrappreżentaw perċentwal għoli tal-valur kuntrattwali, tintroduċi riskju ta’ nfiq ineliġibbli fiż-żmien tal-għeluq. Peress li l-pagamenti bil-quddiem jistgħu jinbidlu f’infiq reali sal-31 ta’ Marzu 2017, aktar ma dan l-infiq reali jsir qrib id-data ta’ skadenza, inqas ma jkun hemm żmien disponibbli biex l-awtoritajiet tal-awditjar jivverifikawh u jipprovdu aċċertament dwar l-eliġibbiltà tiegħu⁶⁰.

78

L-Istati Membri kienu obbligati jimmonitorjaw il-pagamenti kuntrattwali bil-quddiem, madankollu, ma kinux meħtieġa jirrappurtaw lill-Kummissjoni dwar dan. B’riżultat ta’ dan, il-Kummissjoni mhijiex f’pożizzjoni li tkun taf x’kienu l-użu u l-impatt kumplessivi tagħhom. Fiż-żmien tal-awditu aħna sibna li l-Ungerija la mmonitorjat l-użu u lanqas l-impatt.

Kumplessivment, ir-rata ta’ żball fil-qasam tal-Koeżjoni naqset mill-2007 ’l hawn, minkejja li ċerti proġetti retrospettivi rriżultaw f’xi żbalji

79

Aħna ħarisna lejn l-iżviluppi fil-qafas ta’ kontroll tal-Koeżjoni matul il-perjodu ta' programmazzjoni 2007-2013 u kif dan kellu impatt fuq ir-rata ta' żball. Ħarisna wkoll lejn jekk il-fokus fuq l-assorbiment, partikolarment lejn tmiem l-perjodu ta' programmazzjoni, irriżultax f’aktar żbalji.

80

L-eżaminar tagħna tar-rati ta' żball irrappurtati mill-Qorti mill-2007 ’l hawn turi tnaqqis sinifikanti fir-rata ta' żball għall-infiq fil-perjodu 2007-2013 meta mqabbel mal-perjodu ta' programmazzjoni preċedenti. Ir-rata ta’ żball kienet konsistentement aktar baxxa mill-2011 sal-2016 u dan irriżulta fir-rata tal-iżball l-aktar probabbli ta’ 4.8 % fl-2016 (limitu inferjuri tal-iżball ta’ 3.1 % meta mqabbel ma’ 11 % fl-2007 u fl-2008 għal pagamenti mill-perjodu 2000-2006).

81

L-iżvilupp fir-rata ta' żball jista’ jiġi attribwit għal għadd ta’ fatturi. Kif huwa indikat hawn fuq, xi miżuri għat-titjib tal-assorbiment bħall-użu ta’ proġetti retrospettivi (ara l-Kaxxa 7) irriżultaw f’ċerti żbalji. Min-naħa l-oħra, fatturi sinifikanti oħra bħat-titjib kumplessiv fis-sistemi ta’ ġestjoni u ta’ kontroll u fis-sistemi superviżorji tal-Istati Membri kif ukoll l-użu ta’ miżuri preventivi (interruzzjonijiet u sospensjonijiet) u miżuri korrettivi mill-Kummissjoni għall-perjodu ta' programmazzjoni 2007-2013, irriżultaw fi tnaqqis fir-rata ta' żball.

Konklużjonijiet u rakkomandazzjonijiet

82

Għall-politika ta’ Koeżjoni, il-livell massimu ta’ nfiq taħt il-QFP jitqassam f’allokazzjonijiet annwali ta’ fondi għal kull Stat Membru. Tali allokazzjonijiet jiffaċilitaw il-proċess ta’ programmazzjoni u jippermettu l-istabbiliment ex ante ta’ miri fi ħdan il-PO. Madankollu, il-Qorti osservat li hija sfida biex jinkisbu riżultati tajbin minn skemi fejn il-fondi jiġu allokati minn qabel lill-Istati Membri u l-assorbiment tagħhom ikun prijorità, biex b’hekk isir objettiv fih innifsu. Biex il-fokus jibqa’ fuq il-kisba ta’ riżultati tajbin, huwa kruċjali li l-Istati Membri jevitaw sitwazzjoni fejn ikun għad fadlilhom jassorbu ammont sinifikanti ta’ fondi fi tmiem il-perjodu ta' programmazzjoni, peress li l-għaġla għal dan l-assorbiment tista’ twassal biex ma jitqiesx biżżejjed il-valur għall-flus. B’hekk, filwaqt li l-assorbiment huwa importanti biex jinkisbu l-objettivi ta' politika, mhuwiex tir fih innifsu.

83

Għall-aħħar żewġ perjodi ta' programmazzjoni l-adozzjoni tardiva tal-qafas leġiżlattiv fissret li l-programmi operazzjonali ġew adottati tard. Dan kellu effett negattiv inevitabbli fuq l-implimentazzjoni tal-fondi allokati u rriżulta fl-livell baxx ta’ pagamenti fl-ewwel snin. Il-Kummissjoni ħeġġet li jintlaħaq ftehim politiku bikri dwar il-QFP għal wara l-2020 biex tiġi pprovduta ċertezza legali u finanzjarja lill-awtoritajiet nazzjonali u reġjonali u biex l-implimentazzjoni tkun tista’ tinbeda immedjatament fil-bidu tal-perjodu ta' programmazzjoni (ara l-paragrafi 16 sa 19).

84

Minbarra l-effett negattiv imsemmi hawn fuq, spjegazzjoni addizzjonali għad-dewmien fl-infiq hija li, f’nofs il-perjodu ta' programmazzjoni, l-Istati Membri kienu għadhom qed jużaw fondi mill-perjodu ta' programmazzjoni preċedenti (ara l-paragrafu 22). Din hija r-raġuni għalfejn, f’rapport speċjali preċedenti, aħna rrakkomandajna li jenħtieġ li fil-proposti leġiżlattivi għall-perjodu wara l-2020, il-Kummissjoni tiżgura li ma jibqax ikun hemm trikkib tal-perjodi ta’ eliġibbiltà mal-perjodu ta' programmazzjoni sussegwenti, u li l-proċedura ta' għeluq tiġi ffinalizzata fil-pront wara t-tmiem tal-perjodu ta' eliġibbiltà⁶¹.

85

Biex tinkiseb implimentazzjoni mingħajr xkiel u stabbli matul perjodu ta' programmazzjoni, jenħtieġ li l-azzjonijiet biex jindirizzaw l-assorbiment bil-mod jittieħdu minn kmieni. Xi Stati Membri u l-Kummissjoni identifikaw diffikultajiet fl-assorbiment tal-finanzjament relattivament kmieni fil-perjodu ta' programmazzjoni 2007-2013. Madankollu, il-Kummissjoni ma ħaditx sett komprensiv ta’ azzjonijiet qabel Novembru 2014, kważi sena qabel tmiem il-perjodu ta’ eliġibbiltà, billi stabbiliet Task Force biex tassisti lill-Istati Membri li r-rati ta’ assorbiment tagħhom kienu inqas mill-medja tal-UE (ara l-paragrafi 34 sa 35).

86

L-Istati Membri użaw bosta miżuri, inklużi dawk identifikati mit-TFBI, u fi żmien sena rnexxielhom iżidu r-rata ta’ assorbiment tagħhom f’xi każijiet b’aktar minn 20 punt perċentwali. Fil-bidu tal-2018 ir-rata medja ta’ assorbiment fl-UE kienet ta’ 97.2 %. Bosta Stati Membri ma rnexxilhomx jużaw il-finanzjament kollu disponibbli u l-finanzjament li kien għadu ma ntużax sa tmiem l-2017 ammonta għal EUR 4.4 biljun. Ir-rata finali ta’ assorbiment u l-valur finali tal-finanzjament li ma ntużax se jkunu magħrufa ladarba l-għeluq ikun komplut (ara l-paragrafu 28).

87

Ix-xogħol li wettaqna wera li l-azzjonijiet meħuda mill-Kummissjoni u mill-Istati Membri biex jindirizzaw l-assorbiment bil-mod iffukaw prinċipalment fuq l-assorbiment u l-legalità iżda ma ħadux kont dovut ta’ kunsiderazzjonijiet relatati mal-prestazzjoni. Mill-kampjun tagħna aħna sibna li għal xi wħud mill-miżuri użati:

• Il-PO spiss ġew riveduti bir-riżultat li l-pjanijiet inizjali nbidlu b’mod sinifikanti u dan xeħet dubju fuq il-validità tal-analiżijiet li fuqhom kienet ibbażata l-programmazzjoni u fuq l-abbiltà li jinkisbu l-objettivi tal-PO u tal-politika ta’ Koeżjoni (ara l-paragrafi 43 sa 59).
• L-Istati Membri li nżaru żjara kienu identifikaw infiq retrospettiv li kien jammonta għal madwar EUR 1 biljun. Huwa probabbli li l-valur ta’ dawn il-proġetti għall-PO kollha tal-perjodu 2007-2013 ikun sinifikattivament ogħla. Dawn it-tipi ta’ proġetti għandhom riskju għoli ta’ deadweight (setgħu jiġu implimentati mingħajr finanzjament mill-UE) u b’hekk għandhom valur miżjud tal-UE limitat (ara l-paragrafi 63 sa 69).
• Il-pagamenti bil-quddiem, bħad-dotazzjonijiet fl-istrumenti finanzjarji, għenu biex taw spinta lill-assorbiment matul il-perjodu ta' programmazzjoni iżda l-implimentazzjoni bil-mod naqqset l-effett rotanti tagħhom. Madwar EUR 1 biljun kienu għadhom ma ntużawx sa tmiem il-perjodu ta’ eliġibbiltà. B’hekk, dawn il-fondi ma kellhom l-ebda effett rotanti u l-ispejjeż tal-ġestjoni mġarrba minnhom, minkejja li kienu jikkonformaw mal-ftehimiet finanzjarji, ma pprovdew l-ebda valur miżjud għall-baġit tal-UE (il-paragrafi 70 sa 73).
• Il-pagamenti kuntrattwali bil-quddiem ikkontribwew ukoll għat-titjib fl-assorbiment. Madankollu, għal proġetti approvati lejn tmiem il-perjodu ta’ eliġibbiltà, il-ħtieġa li l-proġetti jiġu ffinalizzati qabel id-data ta’ skadenza tal-għeluq tista’ tirriżulta fl-allokazzjoni ta’ fondi għal proġetti bbażat fuq il-kapaċità tagħhom li jonfqu l-fondi malajr aktar milli fuq l-abbiltà tagħhom li jipprovdu riżultati. Barra minn hekk, aktar ma l-infiq reali jsir qrib id-data ta’ skadenza tal-eliġibbiltà, inqas ma jkun hemm żmien disponibbli biex l-Awtoritajiet tal-Awditjar jivverifikaw l-eliġibbiltà tiegħu (ara l-paragrafi 74 sa 78).

88

It-TFBI kienet immonitorjat il-progress tal-Istati Membri dwar il-miżuri maqbula għat-titjib tal-assorbiment. Madankollu, minħabba l-mod li bih l-Istati Membri rrappurtaw dwar ir-riżultati, kienet diffiċli li tinkiseb stampa ġenerali tal-miżuri kollha li ntużaw u tal-impatt ta’ kull miżura. Għal xi wħud mill-miżuri (eż. proġetti retrospettivi kofinanzjati, użu ta’ pagamenti kuntrattwali bil-quddiem) il-qafas leġiżlattiv ma jirrikjedix li l-Istati Membri jirrappurtaw lill-Kummissjoni. Dawn iż-żewġ fatturi ma ppermettewlhiex tikseb stampa ġenerali komprensiva tal-miżuri użati u tal-impatt finanzjarju individali tagħhom (ara l-paragrafi 37, 67 u 78).

89

Għalkemm il-pressjoni biex jintnefqu l-flus lejn tmiem il-perjodu 2007-2013 irriżultat f’xi żbalji, ir-rata ta’ żball stmata għall-Koeżjoni kienet konsistentement aktar baxxa mill-2011 sal-2016, meta mqabbel mal-2007 u mal-2008. Dan jista’ jkun dovut għall-effett nett ta’ diversi fatturi (ara l-paragrafi 80 sa 81).

90

Għall-perjodu ta' programmazzjoni 2014-2020, l-implimentazzjoni tal-programmi operazzjonali bdiet aktar bil-mod meta mqabbel mal-perjodu ta' programmazzjoni preċedenti. Minħabba dan, flimkien mal-fatt li kien hemm ukoll diffikultajiet ta’ implimentazzjoni fil-perjodu 2007-2013, huwa probabbli li l-Istati Membri se jerġgħu jiltaqgħu ma’ problemi ta’ assorbiment fil-perjodu attwali (ara l-paragrafi 23 sa 26).

Rakkomandazzjoni 1 – skeda ta’ żmien għall-qafas leġiżlattiv u għad-dokumenti tal-programmi

Jenħtieġ li, fil-bidu tal-perjodu ta’ programmazzjoni, il-Kummissjoni tħejji skeda ta’ żmien li tkun tinkludi d-dati għall-ilħuq ta’ stadji importanti ewlenin (eż. il-proposta u l-adozzjoni tal-qafas leġiżlattiv) bil-ħsieb li tiżgura li l-implimentazzjoni tal-PO tibda fil-ħin. Jenħtieġ li l-Kummissjoni tipproponi din l-iskeda ta’ żmien lill-Kunsill u lill-Parlament Ewropew bil-ħsieb li jintlaħaq qbil dwarha.

Data mmirata għall-implimentazzjoni: Minnufih (għall-qafas leġiżlattiv wara l-2020).

Rakkomandazzjoni 2 – talbiet sostnuti sew għar-reviżjoni tal-programmi (inklużi impatti fuq ir-riżultati)

Jenħtieġ li, qabel l-adozzjoni tad-deċiżjonijiet tagħha dwar ir-reviżjoni tal-programmi operazzjonali fejn ikunu affettwati l-elementi ewlenin tal-prestazzjoni, il-Kummissjoni tiżgura li:

1. it-talba tkun ibbażata fuq valutazzjoni sottostanti, soda u komprensiva, tal-implimentazzjoni tal-PO, tal-ftehim ta’ sħubija u tal-ħtiġijiet relatati fiż-żmien tar-reviżjoni; u
2. ir-reviżjoni titwettaq primarjament biex jiġu pprovduti riżultati aħjar u li l-bidliet fil-livell tal-finanzjament għal prijoritajiet ikunu riflessi fl-indikaturi tal-prestazzjoni.

Data mmirata għall-implimentazzjoni: Applikabbli għal talbiet futuri għal reviżjoni tal-PO mill-Istati Membri.

Rakkomandazzjoni 3 – mezzi biex tinkiseb informazzjoni li tippermetti monitoraġġ aħjar tal-assorbiment

Jenħtieġ li l-Kummissjoni tiżgura li jkollha l-mezzi biex:

1. tikseb l-informazzjoni meħtieġa biex twettaq monitoraġġ bir-reqqa u komprensiv tal-assorbiment mill-programmi operazzjonali;
2. tidentifika x’ikun qed jikkawża kemm l-assorbiment bil-mod kif ukoll dak rapidu, filwaqt li żżomm preżenti l-ħtieġa li l-infiq ikun legali u regolari u l-importanza li l-fondi jintnefqu b’mod effettiv; u
3. tivvaluta ex ante l-ħtieġa u l-impatt tal-miżuri għaż-żieda tal-assorbiment sabiex tiddeċiedi jekk għandhiex tużahom jew le.

Data mmirata għall-implimentazzjoni: Sa tmiem l-2018 għal (a) u (b). Sa tmiem l-2020 għal (c).

Rakkomandazzjoni 4 – fokus fuq il-prestazzjoni u t-twassil ta’ riżultati tajbin

Jenħtieġ li l-Kummissjoni tiżgura li, meta tipprovdi appoġġ immirat lill-Istati Membri u lill-programmi operazzjonali biex taċċellera l-implimentazzjoni tal-perjodu ta' programmazzjoni 2014-2020 (bħal fir-reviżjoni tal-programmi operazzjonali), il-fokus tal-azzjonijiet li jitwettqu jkun fuq it-twassil ta’ riżultati tajbin.

Data mmirata għall-implimentazzjoni: Minnufih.

Dan ir-Rapport ġie adottat mill-Awla II, immexxija mis-Sinjura Iliana IVANOVA, Membru tal-Qorti tal-Awdituri, fil-Lussemburgu fil-laqgħa tagħha tat-30 ta’ Mejju 2018.

Glossarju u abbrevjazzjonijiet

Assi prijoritarju: Waħda mill-prijoritajiet ta’ strateġija għal programm operazzjonali tinkludi grupp ta’ operazzjonijiet relatati b’għanijiet speċifiċi u li jistgħu jitkejlu.

Assorbiment: Fondi jitqiesu li jkunu assorbiti meta l-finanzjament mill-UE jitħallas mill-Kummissjoni lil PO ta’ Stat Membru bħala kofinanzjament għal proġetti eliġibbli. Dan jinkludi pagamenti bil-quddiem, pagamenti interim u pagamenti finali.

Awtorità maniġerjali: Awtorità maniġerjali hija awtorità pubblika nazzjonali, reġjonali jew lokali (jew kwalunkwe korp pubbliku jew privat ieħor), li tkun ġiet innominata minn Stat Membru biex timmaniġġja programm operazzjonali. Il-kompiti tagħha jinkludu l-għażla ta’ proġetti għall-finanzjament, il-monitoraġġ ta’ kif il-proġetti jiġu implimentati u r-rappurtar lill-Kummissjoni dwar l-aspetti finanzjarji u r-riżultati miksuba. L-awtorità maniġerjali hija wkoll il-korp li jimponi korrezzjonijiet finanzjarji fuq il-benefiċjarji wara li jkunu twettqu awditi mill-Kummissjoni, mill-Qorti Ewropea tal-Awdituri (QEA) jew minn kwalunkwe awtorità fi Stat Membru partikolari.

Awtorità ta' ċertifikazzjoni: Din tinħatar mill-Istat Membru biex twettaq kontrolli tal-ewwel livell fuq l-infiq iddikjarat mill-awtoritajiet maniġerjali u tiċċertifika li dan l-infiq ikun legali u regolari.

Awtorità tal-awditjar: Din tipprovdi aċċertament lill-Kummissjoni rigward il-funzjonament effettiv tas-sistemi ta’ ġestjoni u kontrolli interni għal PO (u, b'konsegwenza ta' dan, il-legalità u r-regolarità tal-infiq iċċertifikat). L-awtoritajiet tal-awditjar jiġu nnominati mill-Istati Membri. Huma ġeneralment ikunu dipartimenti fi ħdan kanċelleriji tal-Istat, fil-ministeri tal-finanzi (jew korpi ta' kontroll intern taħt l-awtorità tal-ministeru), f’ministeri oħra jew fi ħdan l-istituzzjonijiet supremi tal-awditjar. Huma jridu jkunu funzjonalment indipendenti mill-korpi li jimmaniġġjaw il-fondi. Awtorità tal-awditjar tirrapporta s-sejbiet tal-awditi li twettaq tas-sistemi u tal-operazzjonijiet lill-awtoritajiet maniġerjali u lill-awtoritajiet ta’ ċertifikazzjoni għall-PO kkonċernat. Darba fis-sena, hija tirrapporta x-xogħol annwali tagħha fir-rapport annwali ta' kontroll lill-Kummissjoni. Jekk l-awtorità tal-awditjar tqis li l-awtorità maniġerjali ma tkunx ħadet azzjoni korrettiva xierqa, hija trid tiġbed l-attenzjoni tal-Kummissjoni għal din il-kwistjoni.

COCOF: Il-Kumitat ta’ Koordinazzjoni tal-Fondi (COCOF) huwa kumitat permanenti tal-Kummissjoni Ewropea. Il-funzjoni tiegħu hija li jiddiskuti kwistjonijiet relatati mal-implimentazzjoni tar-regolamenti li jirregolaw il-Fondi Strutturali u ta' Koeżjoni. In-noti ta' gwida tal-COCOF iservu bħala rakkomandazzjonijiet b'eżempji prattiċi u informazzjoni, mingħajr ma jkunu legalment vinkolanti jew limitattivi.

Diżimpenn: Kanċellazzjoni ta’ impenn sħiħ li ma jkunx intuża, jew ta’ parti minnu. Id-diżimpenn isir awtomatiku wara ċertu perjodu ta’ żmien, ġeneralment wara sentejn jew tliet snin (ir-“regola n+2/3”).

Fond Ewropew għall-Iżvilupp Reġjonali (FEŻR): L-għan tal-Fond Ewropew għall-Iżvilupp Reġjonali huwa li jirrinforza l-koeżjoni ekonomika u soċjali fi ħdan l-Unjoni Ewropea billi jirrimedja l-iżbilanċi reġjonali prinċipali. Għal dan l-għan, huwa jipprovdi appoġġ finanzjarju għall-ħolqien tal-infrastruttura u għall-investiment produttiv li joħloq l-impjiegi, prinċipalment għan-negozji.

Fond Soċjali Ewropew (FSE): L-għan tal-Fond Soċjali Ewropew huwa li jsaħħaħ il-koeżjoni ekonomika u soċjali fi ħdan l-Unjoni Ewropea billi jtejjeb l-impjieg u l-opportunitajiet ta’ impjiegi (prinċipalment permezz ta’ miżuri ta’ taħriġ), u billi jħeġġeġ livell għoli ta’ impjieg u l-ħolqien ta’ aktar impjiegi u impjiegi aħjar.

Fond ta' Koeżjoni (FK): Il-Fond ta' Koeżjoni għandu l-għan li jsaħħaħ il-koeżjoni ekonomika u soċjali fi ħdan l-Unjoni Ewropea billi jiffinanzja proġetti ambjentali u proġetti tat-trasport fl-Istati Membri b’PNG per capita ta' inqas minn 90 % tal-medja tal-UE.

Ftehimiet ta' sħubija: Il-Ftehimiet ta' sħubija jsiru mill-Kummissjoni Ewropea u kull Stat Membru għall-perjodu ta' programmazzjoni 2014-2020. Huma jippreżentaw il-pjanijiet tal-awtoritajiet nazzjonali dwar kif għandu jintuża l-finanzjament mill-Fondi Strutturali u ta’ Investiment Ewropej, u jiddeskrivu fil-qosor l-għanijiet strateġiċi u l-prijoritajiet ta’ investiment ta’ kull pajjiż, filwaqt li jorbtuhom mal-għan kumplessiv tal-istrateġija Ewropa 2020 għal tkabbir intelliġenti, sostenibbli u inklużiv. Huma jinkludu wkoll dettalji ta’ kwalunkwe “kundizzjonalità ex ante” (jiġifieri prerekwiżiti għall-użu effettiv u effiċjenti tal-fondi) u oqfsa għall-ġestjoni tal-prestazzjoni. Huma jitħejjew mill-Istat Membru fi djalogu mal-Kummissjoni u jridu jiġu adottati mill-Kummissjoni.

Għeluq: Is-saldu finanzjarju, permezz tal-pagament tal-bilanċ finali lill-Istat Membru jew l-irkupru tas-somom imħallsa żejda mill-Kummissjoni. L-għeluq huwa l-aħħar stadju fiċ-ċiklu tal-ħajja ta’ programm

Impenn: Wegħda ġuridika li jingħata l-finanzjament suġġett għal ċerti kundizzjonijiet, li permezz tagħha l-UE timpenja lilha nnifisha li tirrimborża s-sehem tagħha tal-ispejjeż ta’ proġett iffinanzjat mill-UE ladarba dak il-proġett ikun ġie kkompletat.

Linji gwida strateġiċi Komunitarji dwar il-Koeżjoni: Il-linji gwida strateġiċi Komunitarji jinkludu l-prinċipji u l-prijoritajiet tal-politika ta' koeżjoni u jissuġġerixxu modi kif ir-reġjuni Ewropej jistgħu jużaw bl-aħjar mod il-fondi disponibbli għal programmi ta’ għajnuna nazzjonali u reġjonali matul il-perjodu 2007-2013. L-awtoritajiet nazzjonali jridu jużaw il-linji gwida bħala bażi meta jabbozzaw il-prijoritajiet strateġiċi nazzjonali tagħhom u l-ippjanar għall-2007-2013, magħrufin bħala l-qafas ta’ referenza strateġiku nazzjonali.

Pakkett allokat: L-ammont totali assenjat lil Stat Membru jew lil programm operazzjonali (PO) f’perjodu ta' programmazzjoni speċifiku. Dan l-ammont huwa l-massimu teoretiku li jista’ jitħallas.

Perjodu ta’ programmazzjoni: Il-perjodu ta’ żmien fuq diversi snin li matulu l-infiq mill-Fondi Strutturali u l-Fond ta’ Koeżjoni jiġi ppjanat u implimentat.

Proġett maġġuri: Proġetti maġġuri jinkludu sensiela ta’ xogħlijiet, attivitajiet jew servizzi ekonomikament indiviżibbli li jissodisfaw funzjoni teknika preċiża, li jkollhom għanijiet identifikati b’mod ċar, u li l-ispiża totali tagħhom tkun aktar minn EUR 50 miljun, jew EUR 75 miljun fil-każ ta’ proġetti tat-trasport. L-approvazzjoni tal-Kummissjoni hija meħtieġa fil-livell ta’ proġetti individwali.

Proġett retrospettiv: Proġetti jew operazzjonijiet retrospettivi huma dawk li jkunu ġarrbu nfiq minn sorsi nazzjonali jew li jkunu ġew ikkompletati qabel ma tkun tressqet applikazzjoni formali għall-kofinanzjament mill-UE jew qabel ma dan ikun ingħata, jiġifieri jiġu ffinanzjati b’mod retrospettiv. Fil-perjodu ta' programmazzjoni 2014-2020, il-proġetti jew l-operazzjonijiet li jkunu ġew fiżikament ikkompletati jew implimentati għalkollox qabel ma l-benefiċjarju jippreżenta l-applikazzjoni għall-finanzjament, mhumiex eliġibbli għall-finanzjament mill-UE.

Programm operazzjonali (PO): PO jistipula l-prijoritajiet u l-objettivi speċifiċi ta’ Stat Membru u jiddeskrivi kif il-finanzjament (kofinanzjament mill-UE u kofinanzjament nazzjonali pubbliku u privat) ikun se jintuża matul perjodu partikolari (attwalment ta’ seba’ snin) għall-finanzjament ta' proġetti. Il-proġetti fi ħdan PO jridu jikkontribwixxu għal ċertu għadd ta’ objettivi. Il-finanzjament tal-PO jista’ jiġi mill-FEŻR, mill-FK u/jew mill-FSE. Il-PO jitħejja mill-Istat Membru u jrid jiġi approvat mill-Kummissjoni qabel ma jkun jista’ jsir kwalunkwe pagament mill-baġit tal-UE. Il-PO jistgħu jiġu modifikati biss matul perjodu ta’ programmazzjoni jekk iż-żewġ partijiet jaqblu dwar dan.

Qafas Finanzjarju Plurennali: Il-qafas finanzjarju pluriennali (QFP) jistabbilixxi l-prijoritajiet ta’ nfiq u l-ammonti massimi li l-UE tista’ tonfoq f’oqsma partikolari matul perjodu fiss ta’ bosta snin. Il-QFP attwali jkopri l-perjodu 2014-2020, filwaqt li dawk preċedenti kienu l-perjodu 2007-2013 u l-perjodu 2000-2006 (Aġenda 2000).

Qafas strateġiku komuni (QSK): Jipprovdi gwida u jgħin biex jarmonizza l-objettivi li jridu jintlaħqu mid-diversi Fondi taħt il-politika ta' Koeżjoni tal-UE u minn strumenti u politiki oħra tal-UE.

Qafas ta' referenza strateġiku nazzjonali: Dokument ta’ referenza għall-programmazzjoni tal-fondi tal-UE fil-livell nazzjonali għall-perjodu 2007-2013. Huwa jiżgura li l-assistenza mill-Fondi tkun konsistenti mal-linji gwida strateġiċi tal-UE dwar il-Koeżjoni u jidentifika r-rabta bejn il-prijoritajiet tal-UE minn naħa waħda, u l-prijoritajiet nazzjonali u reġjonali min-naħa l-oħra. Għall-perjodu ta' programmazzjoni 2014-2020, il-Ftehimiet ta’ Sħubija (ara d-definizzjoni hawn taħt) issostitwew il-Qafas ta' referenza strateġiku nazzjonali.

Rata ta’ assorbiment: Il-perċentwal tal-ammont totali, impenjat għal programm operazzjonali, li jkun ġie assorbit, jiġifieri mħallas.

Telf deadweight: Deadweight iseħħ meta jingħata finanzjament bħala appoġġ lil benefiċjarju li kien jagħmel l-istess għażla mingħajr din l-għajnuna. F’każijiet bħal dawn, l-eżitu ma jistax jiġi attribwit għall-politika, u l-għajnuna mħallsa lill-benefiċjarju ma jkun kollha l-ebda impatt. Għalhekk, il-proporzjon tal-infiq li jiġġenera deadweight huwa ineffettiv, b’definizzjoni, minħabba li ma jikkontribwixxix għall-ilħuq tal-objettivi.

Tqassim f’fażijiet: Mod kif il-finanzjament ta’ proġett jiġi organizzat fuq żewġ perjodi ta' programmazzjoni sabiex ir-riskju ta’ proġetti inkompleti (u b’hekk ineliġibbli) jiġi limitat u biex jiżdied l-assorbiment fl-ewwel fażi (2007-2013).

Valur miżjud tal-UE: Il-valur li azzjoni tal-UE żżid mal-valur li kieku jinħoloq mill-Istati Membri jekk jaġixxu waħidhom.

Tim tal-awditjar

Ir-rapporti speċjali tal-QEA jippreżentaw ir-riżultati tal-awditi li twettaq ta’ politiki u programmi tal-UE, jew ta’ suġġetti relatati mal-ġestjoni minn oqsma speċifiċi tal-baġit tal-UE. Il-QEA tagħżel u tfassal dawn il-kompiti tal-awditjar biex timmassimizza l-impatt tagħhom billi tqis ir-riskji għall-prestazzjoni jew għall-konformità, il-livell ta’ introjtu jew ta’ nfiq involut, l-iżviluppi li jkunu għad iridu jseħħu u l-interess politiku u pubbliku.

Dan l-awditu tal-prestazzjoni twettaq mill-Awla II tal-Awditjar li tispeċjalizza fl-oqsma ta’ nfiq Investiment għall-koeżjoni, it-tkabbir u l-inklużjoni, u li hija mmexxija minn Iliana Ivanova, Membru tal-QEA. L-awditu tmexxa minn Henri Grethen, Membru tal-QEA, li ngħata appoġġ minn Marc Hostert, Kap tal-Kabinett; Niels-Erik Brokopp u Emmanuel Rauch, Maniġers Prinċipali; Anna Fiteni u Peggy Vercauteren, Kapijiet tal-Kompitu; Alessandra Falcinelli, Agota Krenusz, Radka Papouskova, Adrian Rosca u Piotr Senator, Awdituri.

Kuntatt

IL-QORTI EWROPEA TAL-AWDITURI
12, rue Alcide De Gasperi
1615 Luxembourg
LUXEMBOURG

Tel. +352 4398-1
Mistoqsijiet: eca.europa.eu/mt/Pages/ContactForm.aspx
Sit web: eca.europa.eu
Twitter: @EUAuditors

Ħafna informazzjoni addizzjonali dwar l-Unjoni Ewropea hija disponibbli fuq l-Internet.
Jista’ jsir aċċess għaliha permezz tas-server Europa (http://europa.eu).

Il-Lussemburgu: L-Uffiċċju tal-Pubblikazzjonijiet tal-Unjoni Ewropea, 2018

PDF	ISBN 978-92-847-0034-9	ISSN 1977-5741	doi:10.2865/88290	QJ-AB-18-013-MT-N
HTML	ISBN 978-92-9207-988-8	ISSN 1977-5741	doi:10.2865/280453	QJ-AB-18-013-MT-Q

© L-Unjoni Ewropea, 2018

Għal kull użu jew riproduzzjoni ta’ ritratti jew materjal ieħor li ma jaqax taħt id-drittijiet tal-awtur tal-Unjoni Ewropea, irid jintalab il-permess direttament mingħand id-detenturi tad-drittijiet tal-awtur.

KIF TIKKUNTATTJA LILL-UE

Personalment
Madwar l-Unjoni Ewropea kollha hemm mijiet ta’ ċentri ta’ informazzjoni tal-Europe Direct. Tista’ ssib l-indirizz tal-eqreb ċentru għalik f’dan is-sit: https://europa.eu/european-union/contact_mt

Bit-telefown jew bil-posta elettronika
Europe Direct huwa servizz li jwieġeb il-mistoqsijiet tiegħek dwar l-Unjoni Ewropea. Tista’ tikkuntattja dan is-servizz:

• bit-telefown bla ħlas: 00 800 6 7 8 9 10 11 (ċerti operaturi jafu jimponu ħlas għal dawn it-telefonati),
• fuq dan in-numru standard: +32 22999696, jew
• bil-posta elettronika permezz: https://europa.eu/european-union/contact/write-to-us_mt

KIF ISSIB TAGĦRIF DWAR L-UE

Onlajn
L-informazzjoni dwar l-Unjoni Ewropea bil-lingwi uffiċjali kollha tal-UE hija disponibbli fuq is-sit web Europa fuq: https://europa.eu/european-union/index_mt

Pubblikazzjonijiet tal-UE
Tista’ tniżżel mill-internet jew tordna l-pubblikazzjonijiet tal-UE, li xi wħud minnhom huma bla ħlas u xi oħrajn bil-ħlas, mill-EU Bookshop fl-indirizz li ġej: https://op.europa.eu/mt/publications. Kopji multipli ta’ pubblikazzjonijiet bla ħlas tista’ tiksibhom billi tikkuntattja lil Europe Direct jew liċ-ċentru tal-informazzjoni lokali tiegħek (ara https://europa.eu/european-union/contact_mt).

Il-liġi tal-UE u dokumenti relatati
Għal aċċess għall-informazzjoni legali tal-UE, inkluż il-liġijiet kollha tal-UE mill-1951 ’l hawn, fil-verżjonijiet lingwistiċi uffiċjali kollha, żur is-sit EUR-Lex hawnhekk: http://data.europa.eu/euodp/mt/home?

Dejta Miftuħa mill-UE
Il-portal tad-Dejta Miftuħa mill-UE (http://data.europa.eu/euodp/mt/home?) jipprovdi aċċess għal settijiet tad-dejta mill-UE. Id-dejta tista’ titniżżel mill-internet u tintuża mill-ġdid bla ħlas, kemm għal skopijiet kummerċjali kif ukoll mhux kummerċjali.