23.2.2010   

EL

Επίσημη Εφημερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης

CE 45/71


Νομική προστασία των ενηλίκων: διασυνοριακές επιπτώσεις

P6_TA(2008)0638

Ψήφισμα του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου της 18ης Δεκεμβρίου 2008 που περιέχει συστάσεις προς την Επιτροπή σχετικά με τη νομική προστασία των ενηλίκων: διασυνοριακές επιπτώσεις (2008/2123(INI))

(2010/C 45 E/13)

Το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο,

έχοντας υπόψη το άρθρο 192, δεύτερο εδάφιο, της Συνθήκης ΕΚ,

έχοντας υπόψη τη Σύμβαση της Χάγης της 13ης Ιανουαρίου 2000 σχετικά με τη διεθνή προστασία των ενηλίκων,

έχοντας υπόψη τη Σύμβαση των Ηνωμένων Εθνών για τα Δικαιώματα των Ατόμων με Αναπηρία της 13ης Δεκεμβρίου 2006,

έχοντας υπόψη την πρόταση για απόφαση του Συμβουλίου σχετικά με τη σύναψη, από την Ευρωπαϊκή Κοινότητα, της Σύμβασης των Ηνωμένων Εθνών για τα Δικαιώματα των Ατόμων με Αναπηρία (COM(2008)0530),

έχοντας υπόψη την ανακοίνωση της Επιτροπής προς το Συμβούλιο και το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο της 10ης Μαΐου 2005 με τίτλο «Το πρόγραμμα της Χάγης: Δέκα προτεραιότητες για την επόμενη πενταετία. Η εταιρική σχέση για την ανανέωση της Ευρώπης στον τομέα της ελευθερίας, της ασφάλειας και της δικαιοσύνης» (COM(2005)0184),

έχοντας υπόψη τα άρθρα 39 και 45 του Κανονισμού του,

έχοντας υπόψη την έκθεση της Επιτροπής Νομικών Θεμάτων και τη γνωμοδότηση της Επιτροπής Πολιτικών Ελευθεριών, Δικαιοσύνης και Εσωτερικών Υποθέσεων (A6-0460/2008),

A.

λαμβάνοντας υπόψη ότι, στο πλαίσιο της προαναφερθείσας ανακοίνωσής της σχετικά με το Πρόγραμμα της Χάγης, η Επιτροπή ανέδειξε, με βάση τις προτεραιότητές της, την ανάγκη κατοχύρωσης ενός πραγματικού ευρωπαϊκού χώρου στο πλαίσιο της πολιτικής δικαιοσύνης και κυρίως όσον αφορά την αναγνώριση και την εκτέλεση των δικαστικών αποφάσεων,

B.

λαμβάνοντας υπόψη τις εργασίες και τις διαβουλεύσεις που πραγματοποιήθηκαν σε αυτό το πλαίσιο για τις αποφάσεις που αφορούν την οικογενειακή περιουσία, τις κληρονομιές και τις διαθήκες, ενόψει της εκπόνησης νέων νομοθετικών προτάσεων,

Γ.

λαμβάνοντας υπόψη την ανάγκη να ενθαρρυνθεί εξίσου η αναγνώριση και η εκτέλεση των δικαστικών ή διοικητικών αποφάσεων έναντι ατόμων που αποτελούν αντικείμενο μέτρων προστασίας,

Δ.

λαμβάνοντας υπόψη την προσοχή που πρέπει να δίνεται στις καταστάσεις οι οποίες χαρακτηρίζονται από την εύθραυστη και ευάλωτη φύση των ατόμων που αποτελούν αντικείμενο μέτρων προστασίας, καθώς και την αναγκαία ταχύτητα με την οποία πρέπει να διεκπεραιώνονται τα αιτήματα συνεργασίας, ενημέρωσης ή αναγνώρισης και εκτέλεσης,

E.

λαμβάνοντας υπόψη την εξέλιξη των καταστάσεων όπου η εφαρμογή νομικής προστασίας αφορά δύο ή και περισσότερα κράτη μέλη,

ΣΤ.

λαμβάνοντας υπόψη ότι υπάρχουν επίσης περιπτώσεις στις οποίες οι υποθέσεις νομικής προστασίας αφορούν δύο ή περισσότερα κράτη μέλη ή κράτη μέλη και τρίτα κράτη, ιδίως εξαιτίας των παραδοσιακών μεταναστευτικών ρευμάτων (από πρώην αποικίες, τις ΗΠΑ και τον Καναδά),

Ζ.

λαμβάνοντας υπόψη τα προβλήματα που έχουν ανακύψει λόγω της αυξανόμενης μετακίνησης μεταξύ κρατών μελών με καθαρή εκροή συνταξιούχων, στους οποίους συμπεριλαμβάνονται ευάλωτοι ενήλικοι, και κρατών μελών με καθαρή εισροή συνταξιούχων,

Η.

λαμβάνοντας υπόψη ότι η ανάγκη για νομική προστασία των ευάλωτων ενηλίκων και οι αρχές που πρέπει να την διέπουν αποτέλεσαν αντικείμενο συμφωνίας όλων των κρατών μελών της ΕΕ με τη σύσταση αριθ. R (99) 4 της Επιτροπής Υπουργών του Συμβουλίου της Ευρώπης προς τα κράτη μέλη σχετικά με τις αρχές νομικής προστασίας ενηλίκων οι οποίοι κρίνονται ανίκανοι, που εγκρίθηκε στις 23 Φεβρουαρίου 1999,

Θ.

λαμβάνοντας υπόψη ότι η νομική προστασία των ευάλωτων ενηλίκων πρέπει να αποτελεί πυλώνα του δικαιώματος της ελεύθερης κυκλοφορίας προσώπων,

Ι.

λαμβάνοντας υπόψη τις διαφορές που υφίστανται μεταξύ των νομοθεσιών των κρατών μελών στον τομέα των μέτρων προστασίας,

ΙΑ.

λαμβάνοντας υπόψη ότι θα πρέπει να συνεκτιμηθούν οι διατάξεις της σύμβασης του ΟΗΕ σχετικά με τα δικαιώματα των ατόμων με αναπηρίες,

ΙΒ.

λαμβάνοντας υπόψη ότι οι διατάξεις της Σύμβασης της Χάγης είναι σε θέση να συμβάλουν στο στόχο ολοκλήρωσης του χώρου δικαιοσύνης, ελευθερίας και ασφάλειας, διευκολύνοντας την αναγνώριση και την εκτέλεση των αποφάσεων διά των οποίων θεσπίζεται ένα μέτρο προστασίας, τον καθορισμό του εφαρμοστέου δικαίου και τη συνεργασία μεταξύ των κεντρικών αρχών,

ΙΓ.

λαμβάνοντας υπόψη ότι καλό θα ήταν να εφαρμοστούν συγκεκριμένα και ενδεδειγμένα μέτρα συνεργασίας μεταξύ των κρατών μελών, που θα μπορούσαν ενδεχομένως να είναι εμπνευσμένα από τα εργαλεία αυτής της σύμβασης,

ΙΔ.

λαμβάνοντας υπόψη ότι θα μπορούσαν να δημιουργηθούν ενιαία κοινοτικά έντυπα, προκειμένου να ενθαρρύνεται η ενημέρωση σχετικά με τις αποφάσεις προστασίας, καθώς και η κυκλοφορία, η αναγνώριση και η εκτέλεση αυτών των αποφάσεων,

ΙΕ.

λαμβάνοντας υπόψη ότι θα μπορούσε να δημιουργηθεί ένα ενιαίο έντυπο σε επίπεδο Ευρωπαϊκής Ένωσης στην περίπτωση των εντολών κήρυξης ανικανότητας, προκειμένου να διασφαλιστεί η αποτελεσματικότητά τους σε όλα τα κράτη μέλη,

ΙΣΤ.

λαμβάνοντας υπόψη ότι θα μπορούσαν να εισαχθούν μηχανισμοί για την έγκαιρη αναγνώριση, καταχώριση και χρήση μονίμων αρμοδιοτήτων δικαστικής συμπαράστασης ενηλίκων («lasting powers of attorney») σε ολόκληρη την Ευρωπαϊκή Ένωση,

1.   εκφράζει την ικανοποίησή του για τη δέσμευση της Γαλλικής Προεδρίας όσον αφορά τη θέση των ευάλωτων ενηλίκων και τη διασυνοριακή νομική προστασία τους· συγχαίρει τα κράτη μέλη που υπέγραψαν και κύρωσαν τη Σύμβαση της Χάγης, και ενθαρρύνει τα κράτη μέλη που δεν έχουν μέχρι στιγμής υπογράψει ή κυρώσει τη Σύμβαση, να το πράξουν·

2.   ζητεί από την Επιτροπή, μόλις θα έχει αποκτηθεί επαρκής πείρα από την εφαρμογή της Σύμβασης της Χάγης, να του υποβάλει, με βάση το άρθρο 65 της Συνθήκης ΕΚ, μια νομοθετική πρόταση με στόχο την ενίσχυση της συνεργασίας μεταξύ των κρατών μελών, καθώς και τη βελτίωση της αναγνώρισης και της εκτέλεσης των αποφάσεων που αφορούν την προστασία των ενηλίκων, τις εντολές κήρυξης ανικανότητας και τη μόνιμη δικαστική συμπαράσταση ενηλίκων, ακολουθώντας τις λεπτομερείς συστάσεις που καθορίζονται κατωτέρω·

3.   καλεί την Επιτροπή να παρακολουθεί την πείρα που θα αποκτάται με την εφαρμογή της Σύμβασης της Χάγης και την υλοποίησή της στα κράτη μέλη, και να υποβάλει σε εύθετο χρόνο στο Κοινοβούλιο και στο Συμβούλιο έκθεση η οποία να συνοψίζει τα προβλήματα και τις βέλτιστες πρακτικές που ανακύπτουν κατά την πρακτική εφαρμογή της και να περιέχει, αν είναι απαραίτητο, προτάσεις για κοινοτικές διατάξεις οι οποίες θα συμπληρώνουν ή θα εξειδικεύουν τον τρόπο εφαρμογής της Σύμβασης·

4.   καλεί την Επιτροπή να εξετάσει το ενδεχόμενο προσχώρησης της Κοινότητας στη Σύμβαση της Χάγης· θεωρεί ότι τούτο θα μπορούσε να αποτελέσει πεδίο ενισχυμένης συνεργασίας μεταξύ των κρατών μελών·

5.   ζητεί από όλα τα κράτη μέλη που δεν έχουν ακόμη υπογράψει ή κυρώσει τη Σύμβαση των Ηνωμένων Εθνών για τα δικαιώματα των ατόμων με αναπηρία, να προσχωρήσουν σε αυτήν, λαμβάνοντας υπόψη ότι αυτό θα συνέβαλε στο να ενισχυθεί η προστασία των ευάλωτων ενηλίκων στην ΕΕ·

6.   ζητεί να χρηματοδοτηθεί από την Επιτροπή συγκριτική μελέτη των νομοθεσιών των κρατών μελών σχετικά με τους ευάλωτους ενηλίκους, και των μέτρων προστασίας, με σκοπό να εξακριβωθεί, σε ποιες περιπτώσεις θα μπορούσαν να ανακύψουν νομικά θέματα και τι μέτρα θα ήταν αναγκαία σε επίπεδο ΕΕ ή κρατών μελών προκειμένου να αντιμετωπιστούν τυχόν προβλήματα· θεωρεί ότι η μελέτη θα πρέπει επίσης να αναφέρεται στο ζήτημα της επιτροπείας και στην ικανότητα άσκησης των νομίμων δικαιωμάτων ενηλίκων με διανοητικές αναπηρίες που είναι έγκλειστοι σε ιδρύματα· καλεί την Επιτροπή να οργανώσει σειρά συνεδρίων για επαγγελματίες του νομικού κλάδου που εμπλέκονται άμεσα σε τέτοιες υποθέσεις και να λάβει υπόψη της στη μελλοντική νομοθεσία τα αποτελέσματα της έρευνας και τις απόψεις των επαγγελματιών·

7.   ζητεί από τα κράτη μέλη να διασφαλίσουν ότι τα μέτρα προστασίας είναι ανάλογα της κατάστασης των εν λόγω ευάλωτων ενηλίκων, ούτως ώστε μεμονωμένοι πολίτες της ΕΕ να μην στερούνται νομικά τους δικαιώματα όταν έχουν ακόμη την ικανότητα να τα ασκήσουν·

8.   ζητεί από τα κράτη μέλη να λάβουν μέτρα για την προστασία των ευάλωτων ενηλίκων από περιπτώσεις υποκλοπής ταυτότητας ή απάτης ή άλλων περιπτώσεων τηλεφωνικής απάτης ή εγκλημάτων στον κυβερνοχώρο, συμπεριλαμβανομένων νομικών μέτρων για την προστασία των προσωπικών δεδομένων των ευάλωτων ενηλίκων και/ή τον περιορισμό της πρόσβασης σε αυτά·

9.   υποστηρίζει τη δημιουργία ασφαλών μηχανισμών, οι οποίοι να υπόκεινται σε αυστηρούς κανόνες προστασίας των προσωπικών δεδομένων και σε κανόνες περιορισμού της πρόσβασης, για την ανταλλαγή βέλτιστων πρακτικών και άλλων πληροφοριών όσον αφορά τα ισχύοντα μέτρα προστασίας μεταξύ των κρατών μελών, συμπεριλαμβανομένης της δυνατότητας για ανταλλαγή πληροφοριών μεταξύ των δικαστικών συστημάτων των κρατών μελών σχετικά με το καθεστώς προστασίας των ευάλωτων ενηλίκων·

10.   υπενθυμίζει στην Επιτροπή και στα κράτη μέλη ότι η κατάσταση των ευάλωτων ενηλίκων δεν οφείλεται πάντοτε στην προχωρημένη ηλικία, και τους ζητεί να ενεργήσουν για την ενίσχυση της νομικής προστασίας και των δικαιωμάτων, όχι μόνον των ηλικιωμένων ευάλωτων ατόμων αλλά και των ενηλίκων που είναι ευάλωτοι λόγω σοβαρών σωματικών και/ή διανοητικών αναπηριών, και να λαμβάνουν επίσης υπόψη τις ανάγκες τους κατά τη λήψη μελλοντικών κοινωνικών μέτρων για τη διασφάλιση των εν λόγω νομικών δικαιωμάτων·

11.   επιβεβαιώνει ότι οι λεπτομερείς συστάσεις που ακολουθούν σέβονται την αρχή της επικουρικότητας και τα θεμελιώδη δικαιώματα των πολιτών·

12.   εκτιμά ότι η ζητούμενη πρόταση δεν έχει δημοσιονομικές επιπτώσεις·

13.   αναθέτει στον Πρόεδρό του να διαβιβάσει το παρόν ψήφισμα καθώς και τις επισυναπτόμενες λεπτομερείς συστάσεις στην Επιτροπή και στο Συμβούλιο, καθώς και στις κυβερνήσεις και στα κοινοβούλια των κρατών μελών.


ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ

ΛΕΠΤΟΜΕΡΕΙΣ ΣΥΣΤΑΣΕΙΣ ΓΙΑ ΤΟ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΟ ΤΗΣ ΖΗΤΟΥΜΕΝΗΣ ΠΡΟΤΑΣΗΣ

A.   ΑΡΧΕΣ ΚΑΙ ΣΤΟΧΟΙ ΤΗΣ ΠΡΟΤΑΣΗΣ

1.   Η προαγωγή της αναγνώρισης και της εκτέλεσης νομικών ή διοικητικών αποφάσεων όσον αφορά τα άτομα που υπόκεινται σε μέτρα προστασίας.

2.   Η πρόβλεψη μέτρων που θα συμβάλουν στην επίτευξη του στόχου της εγκαθίδρυσης ενός χώρου δικαιοσύνης, ελευθερίας και ασφάλειας διευκολύνοντας την αναγνώριση και εκτέλεση των αποφάσεων που παρέχουν ένα μέτρο προστασίας, τον καθορισμό του εφαρμοστέου δικαίου και τη συνεργασία μεταξύ των κεντρικών αρχών.

3.   Η εφαρμογή συγκεκριμένων και κατάλληλων μέτρων συνεργασίας μεταξύ των κρατών μελών, με βάση τα μέσα που διατίθενται στη Σύμβαση της Χάγης.

4.   Η κατάρτιση ενιαίων κοινοτικών εντύπων για την προώθηση της πληροφόρησης όσον αφορά τις αποφάσεις περί προστασίας και της κυκλοφορίας, της αναγνώρισης και της εκτέλεσης των αποφάσεων αυτών.

5.   Η δημιουργία ενός ενιαίου κοινοτικού εντύπου σε επίπεδο Ευρωπαϊκής Ένωσης όσον αφορά τις εντολές κήρυξης ανικανότητας, προκειμένου να διασφαλιστεί η αποτελεσματικότητά τους σε όλα τα κράτη μέλη.

B.   ΠΡΟΤΕΙΝΟΜΕΝΕΣ ΔΡΑΣΕΙΣ

1.   ζητεί από την Επιτροπή, μόλις θα έχει αποκτηθεί επαρκής πείρα από την εφαρμογή της Σύμβασης της Χάγης, να του υποβάλει, με βάση το άρθρο 65 της Συνθήκης ΕΚ, νομοθετική πρόταση σχετικά με την ενίσχυση της συνεργασίας μεταξύ των κρατών μελών και τη βελτίωση της αναγνώρισης και της εκτέλεσης των αποφάσεων που αφορούν την προστασία των ενηλίκων, τις εντολές κήρυξης ανικανότητας και τα μόνιμα πληρεξούσια.